Bài giảng Mô học Thận

Slide 1 MÔ HỌC THẬN Đối tượng Cử nhân điều dưỡng Giảng viên Nguyễn Thị Hồng Yến TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỀU DƯỠNG NAM ĐỊNH Bộ môn Giải phẫu Mô Hệ tiết niệu nói chung và thận nói riêng giữ vai trò quan trọng t.

MÔ HỌC THẬN

Đối tượng: Cử nhân điều dưỡng

Giảng viên: Nguyễn Thị Hồng Yến

TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỀU DƯỠNG NAM ĐỊNH

Bộ môn Giải phẫu - Mô

1 Mô tả được cấu tạo vi thể của thận.

2 Vận dụng được bài học vào các môn học khác

và thực tế công tác điều dưỡng.

MỤC TIÊU:

NỘI DUNG:

1 Đại cương

Sơ đồ cấu trúc đại thể hệ tiết niệu

Niệu đạo Bàng quang Niệu quản Thận

Đài thận nhỏ Vùng tủy

Xoang thận

Ống thẳng Quai Henle Ống lượn xa Ống lượn gần Tiểu cầu thận

3 Cấu tạo vi thể

Ống góp

Cấu tạo vi thể của ống sinh niệu

3.1 Phần chế tiết (tiểu cầu thận)

Cấu trúc vi thể cắt ngang của chùm mao mạch Malpighi

Màng đáy

Biểu mô lát đơn

Vết đặc

Tế bào cận tiểu cầu

Cấu trúc vi thể của bao Bowman và phức hợp cận tiểu cầu

Que Heidenhain Diềm bàn chải Màng đáy

Ngành lên quai Henle

Ngành xuống quai Henle

Tiêu bản cắt dọc theo quai Henle

3.2.2 Quai Henle

Quai Henle

Chùm mao mạch

Malphigi

Biểu mô lát đơn

Ống lượn xa Ống lượn gần

Tiêu bản thận vùng vỏ dưới kính hiển vi quang học

Quá trình lọc ở tiểu cầu thận từ chùm mao mạch Malpighi sang khoang Bowman thông qua các lớp:

+ Bào tương tế bào nội mô có lỗ thủng của mao mạch

+ Màng đáy lót ngoài tế bào nội mô

+ Những khe lọc xen vào giữa những chân của tế bào có chân

4 Mô sinh lý của thận

4.1 Chức năng tạo ra nước tiểu

4.1 Chức năng tạo ra nước tiểu

Màng lọc ở cầu thận

Hồng cầu

Phân đoạn Đặc điểm mô học Tính thấm Đặc điểm chế tiết và tái hấp thuỐng lượn

gần

-Tế bào hình tháp

- Mặt tự do có diềm bàn chải

- Cực đáy có nhiều que Heidenhain

- Tính thấm cao với nước và các chất hòa tan

-Tái hấp thu chủ động các chất hòa tan: Na+ ,K+ ,Ca++ ,Glucose, acid amin, lactat…

- Tái hấp thu thụ động nước, ure, Cl- ,HCO3-

- Bài tiết H+Quai Henle

- Ngành

xuống

- Ngành lên

- Tế bào dẹt kiểu nội mô

- Biểu mô vuông đơn

- Tính thấm cao với nước nhưng không cao với các chất hòa tan

- Tính thấm cao với các chất hòa tan, không thấm nước

- Tái hấp thu nước và tái hấp thu thụ động Na+ ,Cl-

- Tái hấp thu tích cực Na+ ,Cl- , không tái hấp thu nước

Ống lượn xa Biểu mô vuông

đơn cực ngọn có ít

vi nhung mao ngắn

Tính thấm ảnh hưởng bởi ADH, Aldosteron,

Tính thấm ảnh hưởng bởi nội tiết tố Tái hấp thu nước và ure dưới ảnh hưởng của nội tiết tố

4.2 Chức năng nội tiết

- Lưới cận tiểu cầu tiết ra Renin có chức năng quan trọng trong việc điều hòa huyết áp.

- Thận còn sản xuất ra một số Enzyme như Erythropoietin

có chức năng tham gia điều hòa sản sinh hồng cầu,

Kallikrein và nội tiết tố như Prostaglandin.

- Tham gia vào quá trình tạo Vitamin D

LƯỢNG GIÁ

I Hãy chọn câu trả lời đúng nhất

1 Cấu tạo vùng vỏ nhu mô thận gồm:

A Ống lượn gần, quai Henle, ống lượn xa.

B Tiểu cầu thận, ống lượn gần, ống lượn xa.

C Tiểu cầu thận, ống lượn gần, ống góp.

D Ống lượn gần, ống lượn xa, ống góp.

Đáp án: B

I Hãy chọn câu trả lời đúng nhất

2 Hình thái biểu mô ngành xuống quai Henle:

A Biểu mô vuông đơn

B Biểu mô lát đơn

C Biểu mô dẹt kiểu nội mô

D Biểu mô trụ đơn

Đáp án: C

II Xác định sự tương ứng giữa tên gọi mô học phù hợp với kí hiệu chữ cái ở hình vẽ sau:

D

B A

C

Nhân tế bào có chân Màng đáy

Tế bào gian mao mạch

Tế bào nội mô

Tài liệu học

- Bài giảng Mô học, Bộ môn biên soạn

Tài liệu tham khảo

- Bài giảng Mô học – Phôi thai học Trường ĐH Y Hà Nội

- Bài giảng Mô học – Phôi thai học Học viện Quân y

- Bài giảng Mô học Trường ĐH Y dược TP Hồ Chí Minh

- Bài giảng Sinh lý học Trường ĐH Y Hà Nội

- Bài giảng điều dưỡng nội, ngoại khoa…

TÀI LIỆU