TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN : Phương thức biểu đạt: biểu cảm Mạch cảm xúc: bắt nguồn từ mùa xuân của thiên nhiên đất trời xứ Huế đến mùa xuân cách mạng và mùa xuân trong lòng người... Cảm
Trang 1CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ ĐẾN VỚI GIỜ HỌC MÔN NGỮ
VĂN LỚP 9A4
GIÁO VIÊN: HUỲNH TIỂU CƯƠNG
Trang 2MÙA XUÂN
Trang 3“Những ngôi sao xa xôi” là sáng tác của tác giả nào?
Lê Minh Khuê
Trang 4Truyện ngắn “ những ngôi sao xa xôi” được sáng tác vào năm
nào?
1971
Trang 5Nội dung chính được thể hiện trong truyện “Những ngôi
sao xa xôi” là gì?
Vẻ đẹp của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến
đường Trường Sơn
Trang 6Nhân vật chính Phương Định được khắc họa ở những
phương diện nào?
Ngoại hình, tâm trạng, hành động
Trang 7Hoàn cảnh sống của ba nhân vật nữ thanh
niên xung phong như thế nào?
Trên cao điểm của tuyến đường Trường Sơn, thường xuyên phải chịu bom mìn kẻ thù dội
xuống
Trang 8Văn bản được viết theo phương thức biểu
đạt nào chính?
Tự sự
Trang 11MÙA XUÂN
Trang 12I TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN:
MÙA XUÂN NHO NHỎ
HƯỚNG DẪN ĐỌC: Thể thơ 5 chữ, không ngắt nhịp trong câu, giọng vui tươi, trìu mến;
3 khổ thơ đầu giọng vui tươi, say sưa, nhịp nhanh, hối hả; 3 khổ thơ cuối suy tư, trầm lắng.
Trang 131 Đọc:
Ðất nước bốn nghìn năm Vất vả và gian lao
Ðất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy quanh lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Trang 14I.TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Câu hỏi: Dựa vào dữ kiện trong sách giáo khoa và sự tìm hiểu bài ở nhà em
hãy giới thiệu vài nét về tác giả Thanh Hải và bài thơ Mùa xuân nho nhỏ?
Gợi ý:
- Tác giả: Tên thật, quê quán, cuộc đời sự nghiệp, tác phẩm chính.
- Tác phẩm: Hoàn cảnh sáng tác, thể thơ, phương thức biểu đạt, mạch
cảm xúc của bài thơ
Trang 15
I TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN :
2 Tác giả:
Thanh Hải tên thật là Phạm Bá Ngoãn
Sinh năm 1930, quê ở Phong Điền, Thừa Thiên
Nhà thơ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Pháp, Mỹ
Thanh Hải
Là cây bút có công trong nền xây dựng văn học Cách mạng miền Nam ngay những ngày đầu.
Trang 16Tác phẩm chính
1962
Tập 1: 1970 Tập 2: 1975
1977
1982
Trang 173 Tác phẩm:
“MÙA XUÂN NHO NHỎ”
Hoàn cảnh ra đời: Viết tháng 11/1980, khi nhà thơ đang nằm trên
giường bệnh - không bao lâu trước khi ông qua đời (15/12/1980)
Thể thơ : 5 chữ Gần gũi với dân ca
I TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN :
Phương thức biểu đạt: biểu cảm
Mạch cảm xúc: bắt nguồn từ mùa xuân của thiên nhiên đất trời xứ
Huế đến mùa xuân cách mạng và mùa xuân trong lòng người.
Trang 18Cảm xúc
về mùa xuân của đất nước
Khổ 4+5:
Khát vọng
và lí tưởng sống cao đẹp của tác giả trước mùa xuân đất nước.
Khổ cuối: Lời ngợi ca quê hương, đất nước qua điệu dân ca xứ Huế
I TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN:
Trang 19II SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI:
Nhóm 1 và 2 thực hiện tìm hiểu Cảm xúc của
tác giả trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời:
Câu hỏi gợi ý:
a Để làm nổi bật vẻ đẹp của mùa xuân thiên
nhiên, đất trời xứ Huế tác giả đã sử dụng nghệ
thuật gì? Thể hiện qua những hình ảnh, chi
tiết tiêu biểu nào? Từ đó em thấy bức tranh
thiên nhiên mùa xuân ra sao?
b Từ những chi tiết trên em cảm nhận cảm
xúc của tác giả như thế nào trước bức tranh
mùa xuân?
Nhóm 3 và 4 thực hiện tìm hiểu Cảm xúc trước mùa xuân của đất nước, Cách mạng:
a Tác giả chọn những hình ảnh tiêu biểu nào
để gợi tả vẻ đẹp mùa xuân đất nước? vì sao tác giả lại chọn những hình ảnh ấy?
b Em cảm nhận khí thế lao động của đất nước như thế nào qua hai câu thơ cuối của khổ thơ thứ 2? Với nghệ thuật gì?
c Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật độc đáo nào ở khổ thơ thứ 3? Qua đó làm nổi bật hình ảnh gì của đất nước?
d Qua những hình ảnh, nghệ thuật đó em cảm nhận được gì về tâm trạng cảm xúc của nhà thơ?
* Thảo luận nhóm (5 phút):
Trang 20II SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI: * Thảo luận nhóm (5 phút):
Nhóm 1 và 2 thực hiện tìm hiểu Cảm xúc của tác giả trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời:
Câu hỏi gợi ý:
- Để làm nổi bật vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, đất trời xứ Huế tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì? Thể hiện qua những hình ảnh, chi tiết tiêu biểu nào? Từ đó em thấy bức tranh thiên nhiên mùa xuân ra sao?
- Từ những chi tiết trên em cảm nhận cảm xúc của tác giả như thế nào trước bức tranh mùa xuân?
Trang 21II SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI: * Thảo luận nhóm (5 phút):
HĐ nhóm: Nhóm 3 và 4 thực hiện tìm hiểu cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân của đất nước:
a Tác giả chọn những hình ảnh tiêu biểu nào để gợi tả vẻ đẹp mùa xuân đất nước? vì sao tác giả lại chọn những hình ảnh ấy?
b Em cảm nhận khí thế lao động của đất nước như thế nào qua hai câu thơ cuối của khổ thơ thứ 2? Với nghệ thuật gì?
c Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật độc đáo nào ở khổ thơ thứ 3? Qua đó làm nổi bật hình ảnh gì của đất nước?
d Qua những hình ảnh, nghệ thuật đó em cảm nhận được gì về tâm trạng cảm xúc của nhà thơ?
Trang 22II SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI:
1 Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân thiên nhiên
“ Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời”
- Sử dụng những gam màu tươi tắn: “xanh, tím”
- Các từ cảm than, câu hỏi tu từ: “ơi”, “chi mà”
-> Gợi chất giọng ngọt ngào, thân thương gần gũi
- Đảo ngữ: động từ
“mọc” được đặt lên
đầu câu thơ
- > Gợi liên tưởng về một
bông hoa đang từ từ vươn
lên trên mặt nước tràn đầy
“dòng sông xanh”, “hoa tím biếc”, “chim chiền chiện”
“hót vang trời”
Trang 23“Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng”
- Hình ảnh “giọt long lanh rơi”
-> Nhiều sức gợi: giọt mưa xuân, giọt sương sớm, giọt âm thanh tiếng chim
- Nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: thính giác -> thị giác -> xúc giác
- Đại từ “tôi” được điệp lại hai lần và đi liền với hành động “đưa”, “hứng”-> Sự nâng niu, trân trọng, muốn giữ lấy
=> Cảm xúc say sưa, ngây ngất, thái độ trân trọng trước vẻ đẹp của đất trời mùa xuân.
II SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI:
1 Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân thiên nhiên
Trang 24Trong khổ thơ đầu tiên em thích nhất câu thơ nào,
hình ảnh nào? Vì sao?
* Chỉ với 6 câu thơ, với vài nét phác vẽ đơn sơ mà đặc sắc, bằng những hình ảnh nho nhỏ, thân quen, bình dị, nhà thơ đã gợi lên một lên một bức tranh xuân tươi tắn, thơ mộng, mang đậm phong vị xứ Huế Đặc biệt là âm thanh của tiếng chim chiền chiện – sứ giả của mùa xuân vang ngân lên từng tiếng một, thật trong, thật tròn làm xao xuyến hồn thi nhân để rồi nhà thơ đón nhận với tất cả sự đắm say, trân trọngbằng cả tâm hồn của mình
II SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI:
1 Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân thiên nhiên
Trang 252 Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân đất nước.
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao
Đất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước
- 3 hình ảnh đẹp:
+ Mùa xuân người cầm súng+ Mùa xuân người ra đồng+ Đất nước như vì sao
- “Người cầm súng” và “người ra đồng”
-> Biểu trưng cho 2 nhiệm vụ chiến lược quan trọng của đất nước: chiến đấu ở tiền tuyến và lao động xây dựng hậu phương vững chắc
Trang 262 Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân con người, đất nước.
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao
Đất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước
chåi non, cµnh biÕc m¬n mën
Léc
sự sinh sôi, nảy nở
=> Vẻ đẹp của mùa xuân, sức sống mãnh liệt của đất nước
Điệp từ: “mùa xuân”, “Lộc”, “Tất cả” kết hợp từ láy “hối hả”, “xôn xao”
-> Gợi quan cảnh mùa xuân tươi đẹp
-> Tạo nhịp thơ nhanh gấp, gợi nên một nhịp sống sôi động, khẩn trương trong nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ tổ quốc
Trang 272 Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân đất nước.
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao
Đất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước
- Hệ thống tính từ: “vất vả”, “gian lao”
-> Đúc kết chặng đường 4000 năm dựng nước và giữ nước với biết bao thăng trầm thử thách
Trang 28- Hình ảnh so sánh : “Đất nước như vì sao”
gợi nhiều liên tường:
+ Gợi nguồn sáng lấp lánh tồn tại vĩnh hằng trong không gian và thời gian.
+ Gợi ý nghĩa về dân tộc Việt Nam ta trong suốt chiều dài lịch sử.
+ Gợi niềm tin của tác giả vào một tương lai tươi sáng của đất nước.
2 Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân đất nước.
Trang 29-“ cứ đi lên ”-> quyết tâm cao độ ,hiên ngang tiến lên phía trước dù còn bao gian khổ.
- Điệp cấu trúc “ Đất nước bốn ngàn năm/ Đất
động đi lên của lịch sử, sự vĩnh cửu của đất nước
=> Cảm xúc tự hào về quá khứ, hạnh phúc với hiện tại và lạc quan, tin tưởng vào tương lai
của đất nước khi mùa xuân về
2 Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân đất nước.
Trang 30* Tiểu kết:
sáng, tha thiết, hình ảnh thơ đẹp, giản dị, gợi cảm đã thể hiện tiếng lòng tha thiết yêu mến
và gắn bó với đất n ước, với cuộc đời của nhà thơ Thanh Hải.
I TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN:
1 Đọc
2 Tỏc giả
3 Tỏc phẩm
II SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI:
1 Cảm xỳc của nhà thơ trước mựa xuõn thiờn nhiờn
2 Cảm xỳc của nhà thơ trước mựa xuõn đất nước
MÙA XUÂN NHO NHỎ
Thanh Hải
Trang 31Bài tập:
Em hãy tìm những câu thơ về mùa xuân của các tác giả khác và so
sánh với bức tranh mùa xuân trong thơ của Thanh Hải?
I TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN:
1 Đọc
2 Tác giả
3 Tác phẩm
II SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI:
1 Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân thiên nhiên
2 Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân đất nước
MÙA XUÂN NHO NHỎ
Thanh Hải