CÂU HỎI ôn TẬP MÔN PLĐC 2

Microsoft Word CÂU HỎI ÔN TẬP MÔN PLĐC 2 docx 1 CÂU HỎI ÔN TẬP Câu 1 Anh (chị) hãy chứng minh sự ra đời của nhà nước là một hiện tượng tất yếu của xã hội loài người phát triển đến một giai đoạn nhất đ.

1

CÂU HỎI ÔN TẬP

Câu 1 Anh (chị) hãy chứng minh sự ra đời của nhà nước là một hiện tượng tất yếu của xã hội loài người phát triển đến một giai đoạn nhất định?

Lênin khẳng định rằng, nhà nước là một hiện tượng xã hội mang tính lịch sử, nó xuất hiện một cách khách quan, là sản phẩm của đời sống xã hội khi xã hội đã phát triển đến một giai đoạn nhất định, trong xã hội xuất hiện chế độ tư hữu và phân chia thành các giai cấp đối kháng

Nguyên nhân trực tiếp của sự xuất hiện nhà nước là những mâu thuẫn giai cấp không thể điều hòa được

*Chọn 1 trong 2 đáp án sau

1) -

3

2) -

Pháp luật thời bao cấp cũng ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế với cơ chế tập trung quan liêu bao cấp bằng các mệnh lệnh,quy định hành chính đối với các hoạt động kinh tế, đã

làm nền kinh tế bị trì trệ dẩn đến khủng hoảng và kìm hãm toàn bộ nền kinh tế dẫn đến cản trở, kiềm hãm sự phát triển kinh tế – xã hội nước ta lúc bấy giờ

Có thể thấy mối quan hệ giữa pháp luật và kinh tế có thể thấy pháp luật phụ thuộc vào kinh tế; mặt khác, pháp luật lại có sự tác động trở lại một cách mạnh mẽ với kinh tế

Qua việc nghiên cứu mối quan hệ giữa pháp luật và kinh tế có thể thấy được pháp

luật đã trở thành một bộ phận cấu thành của nền kinh tế Thiếu pháp luật thì nền kinh tế

sẽ rất khó vận hành hoặc vận hành không có hiệu quả, các hoạt động kinh tế sẽ trở nên hỗn loạn và không thể kiểm soát Vai trò của pháp luật đối với sự phát triển kinh tế là không thể phủ nhận

2) -

Pháp luật thời bao cấp cũng ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế với cơ chế tập trung quan liêu bao cấp bằng các mệnh lệnh,quy định hành chính đối với các hoạt động kinh tế, đã làm nền kinh tế bị trì trệ dẩn đến khủng hoảng và kìm hãm toàn bộ nền kinh tế dẫn đến cản trở, kiềm hãm sự phát triển kinh tế – xã hội nước ta lúc bấy giờ

Có thể thấy mối quan hệ giữa pháp luật và kinh tế có thể thấy pháp luật phụ thuộc vào kinh tế; mặt khác, pháp luật lại có sự tác động trở lại một cách mạnh mẽ với kinh tế

Qua việc nghiên cứu mối quan hệ giữa pháp luật và kinh tế có thể thấy được pháp

luật đã trở thành một bộ phận cấu thành của nền kinh tế Thiếu pháp luật thì nền kinh tế

sẽ rất khó vận hành hoặc vận hành không có hiệu quả, các hoạt động kinh tế sẽ trở nên hỗn loạn và không thể kiểm soát Vai trò của pháp luật đối với sự phát triển kinh tế là không thể phủ nhận

Câu 3 Anh (chị) hãy xác định cấu trúc của quy phạm pháp luật trong các quy định như sau?

“Chậm nhất là 15 ngày, kể từ ngày nhận được báo cáo kết quả thanh tra, người ra quyết định thanh tra phải ra văn bản kết luận thanh tra và gửi tới Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp, cơ quan thanh tra nhà nước cấp trên, đối tượng thanh tra Trường hợp Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước là người ra quyết định thanh tra thì kết luận thanh tra còn phải được gửi cho Thủ trưởng cơ quan thanh tra nhà nước cùng cấp” (Khoản 1 Điều 50 Luật Thanh tra 2010)

Lời giải

- Giả định:

+ người ra quyết định thanh tra

+ Trường hợp Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước là người ra quyết định thanh tra

- Quy định:

+ Chậm nhất là 15 ngày, kể từ ngày nhận được báo cáo kết quả thanh tra

+ phải ra văn bản kết luận thanh tra và gửi tới Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp, cơ quan thanh tra nhà nước cấp trên, đối tượng thanh tra

+ kết luận thanh tra còn phải được gửi cho Thủ trưởng cơ quan thanh tra nhà nước cùng cấp

Tổ quốc, an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội; bảo vệ Nhân dân, Đảng, Nhà nước

và chế độ xã hội chủ nghĩa; cùng toàn dân xây dựng đất nước và thực hiện nghĩa vụ quốc tế” (Điều 65 Hiến pháp 2013)

– Giả định: “Lực lượng vũ trang nhân dân” Phần giả định trong trường hợp này nêu lên

quan hệ xã hội mà quy phạm này điều chỉnh, xác định rõ đối tượng phải chịu sự điều chỉnh của quy phạm pháp luật này đó là lực lượng vũ trang nhân dân

– Quy định: “tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, Nhân dân, với Đảng và Nhà nước, có

nhiệm vụ bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội; bảo vệ Nhân dân, Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa; cùng toàn dân xây dựng đất nước và thực hiện nghĩa vụ quốc tế” Phần quy định trong trường hợp này nêu lên cách thức xử sự của đối tượng được nêu ở phần giả định

– Giả định: “Khi một bên tham gia giao dịch dân sự do bị lừa dối hoặc bị đe dọa, cưỡng

ép” Giả định trong trường hợp này đã nêu lên tình huống, hoàn cảnh chịu sự điều chỉnh của quy phạm này đó là khi một bên tham gia giao dịch dân sự do bị lừa dối hoặc bị đe dọa

– Quy định: “quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự đó là vô hiệu” Quy định

trong trường hợp này nêu lên cách thức xử sự của đối tượng được nêu ở phần giả định

– Chế tài: không có

VD3:

Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm (Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015)

– Giả định: “Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác”

Giả định trong trường hợp này đã nêu lên đối tượng phải chịu sự điều chỉnh của quy phạm pháp luật này đó là người xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác

– Quy định: không được nêu rõ ràng trong quy phạm pháp luật nhưng ở dạng quy định

ngầm Theo đó, quy định trong trường hợp này là không được xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác

– Chế tài: “bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc

phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm” Chế tài ở đây là biện pháp của Nhà nước tác động đến chủ thể vi phạm pháp luật

THAM KHẢO THEO TÀI LIỆU

9

11

Câu 4 Anh (chị) hãy phân biệt hình thức tuân thủ và chấp hành pháp luật? Cho ví

dụ minh hoạ?

Giữa tuân thủ pháp luật và thi hành pháp luật có điểm chung đều là hình thức thực hiện pháp luật bắt buộc thực hiện và là những hoạt động có mục đích nhằm đưa pháp luật đi vào cuộc sống, trở thành hành vi hợp pháp của người thực hiện

Tuy nhiên giữa chúng có những khác biệt cơ bản như sau:

Ví dụ:

13

+ Tuân thủ pháp luật: Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 cấm kết hôn giả tạo,

và công dân nam, nữ trong độ tuổi kết hôn không kết hôn giả tạo

Ví dụ:

+ Thi hành pháp luật: Công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân khi nhận được giấy gọi đi khám nghĩa vụ quân sự thì phải chấp hành

Câu 5 Anh (chị) hãy làm sáng tỏ các đặc điểm của Nhà nước và cho ví dụ minh họa?

15

VD thứ 3: Ví dụ: Nhà nước xác lập, duy trì ho hoc chấm dứt quan hẹ ngoại giao với quốc gia khác; Tham gia vào các tổ chức quốc tế., kí kết và thực hiện các điều ước quốc tế Việt Nam đang tham gia các tổ chức quốc tế như: ASEAN, FAO, IAEA, ILO, IMF, UN, UNCTAD, UNESCO, WFTU, WHO, WIPO, WMO, APEC, ASEM…; Nhiều vấn đề toàn cầu nảy sinh đòi hỏi sự chung sức của nhiều quốc gia: AIDS, Cúm gia cầm H5N1, Nạn khủng bố, môi trường…

Câu 6 Anh (chị) hãy phân biệt văn bản quy phạm pháp luật với văn bản áp dụng pháp luật?

Tiêu chí Văn bản quy phạm pháp

1 Khái

niệm Văn bản quy phạm pháp luật là văn bản có chứa

quy phạm pháp luật, được ban hành theo đúng thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục quy định trong Luật này

Văn bản có chứa quy phạm pháp luật nhưng được ban hành không đúng thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục quy định trong Luật này thì không phải là văn bản quy phạm pháp luật

(Điều 2 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015)

Văn bản áp dụng pháp luật là văn bản chứa đựng các quy tắc xử sự cá biệt,

do cơ quan, cá nhân có thẩm quyền ban hành, được áp dụng một lần trong đời sống và bảo đảm thực hiện bằng

Do các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền hoặc các tổ chức, cá nhân được Nhà nước trao quyền ban hành, dựa trên các quy phạm pháp luật cụ thể để giải quyết một vấn đề pháp lý cụ thể

Ví dụ: Chánh án Tòa án căn cứ các quy định của Bộ luật dân sự và Bộ luật

tố tụng dân sự để tuyên án đối với cá nhân tổ chức liên quan thông qua bản

Chứa quy tắc xử sự riêng Áp dụng một lần đối với một tổ chức cá nhân là đối tượng tác động của văn bản, nội dung của văn bản áp dụng pháp luật

17

trong thực tế cuộc sống, được áp dụng trong tất cả các trường hợp khi có các

sự kiện pháp lý tương ứng xảy ra cho đến khi nó hết hiệu lực

Ví dụ: Nếu có tranh chấp hợp đồng mua bán đất thì dựa trên tình huống thực

tế áp dụng Luật đất đai và

Bộ luật Dân sự

chỉ rõ cụ thể cá nhân nào, tổ chức nào phải thực hiện hành vi gì Đảm bảo tính hợp pháp (tuân thủ đúng các văn bản quy phạm pháp luật), phù hợp với thực

tế (đảm bảo việc thi hành) Mang tính cưỡng chế nhà nước cao

Ví dụ: Bản án chỉ rõ cá nhân nào phải thực hiện nghĩa vụ gì: Nguyễn Văn A phải bồi thường cho Lê Văn B 20 triệu đồng Đối tượng ở đây là cụ thể A và B không áp dụng cho bất kỳ cá nhân tổ chức nào khác

4 Hình

thức tên

gọi

Các hình thức quy định tại điều 4 Luật ban hành VBQPPL 2015 (Hiến pháp,

Đối tượng nhất định được nêu trong văn bản

6 Cơ sở

ban hành

Dựa trên Hiến pháp, Luật, các văn bản quy phạm pháp luật cao hơn với văn bản quy phạm pháp luật là nguồn của luật

Thường dựa vào một văn bản quy phạm pháp luật hoặc dựa vào văn bản

áp dụng pháp luật của chủ thể có thẩm quyền Văn bản áp dụng pháp luật hiện tại không là nguồn của luật

Luật không có quy định trình tự

Câu 7 Anh (chị) hãy phân tích chức năng của Nhà nước? Cho ví dụ minh họa?

Ví dụ: Chủ thể làm một việc mà pháp luật cấm là tàng trữ và mua bán trái phép chất

ma tuý, giết người,

Ví dụ: Chủ thể không thực hiện nghĩa vụ mà Nhà nước bắt buộc Như là trốn tránh

nghĩa vụ nộp thuế, không đội mũ bảo hiểm khi đi xe gắn máy,

NÊN LẤT MẤY CÁI VD CÓ GẠCH CHÂN

Ví dụ: A dùng dao đâm B liên tục đến khi B chết

+ Lỗi cố ý gián tiếp: Chủ thể vi phạm pháp luật nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi đó, tuy không mong muốn nhưng có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra

Ví dụ: Chị A biết mình là người từng tiếp xúc với F0, tuy nhiên chị A không tự cách ly

theo dõi mà vẫn tiếp xúc bình thường với mọi người khiến nhiều người từng tiếp xúc

Ví dụ: Anh A điều khiển xe máy vượt đèn đỏ, đụng phải chị B điều khiển xe máy băng

qua đường khiến chị B ngã và bị thương

+ Lỗi vô ý do cẩu thả: Chủ thể vi phạm pháp luật đã gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội nhưng do cẩu thả nên không thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả đó, mặc dù phải thấy trước và có thể thấy trước hậu quả ấy

Ví dụ: Chị C là nhân viên thiết kế đồ hoạ của một công ty, trong lúc thiết kế poster cho

một chương trình giải trí, chị đã sử dụng hình ảnh trên internet mà không tìm hiểu và

21

mua bản quyền từ tác giả khiến công ty của chị bị kiện về việc vi phạm bản quyền và thiệt hại một khoản tiền bồi thường

- Người thực hiện hành vi trái pháp luật chỉ bị xem là có lỗi khi hành vi mà chủ thể đã

thực hiện là kết quả của sự lựa chọn, quyết định của họ, trong khi người đó có đủ điều kiện khách quan và chủ quan để lựa chọn một cách xử sự khác phù hợp với pháp luật

Ví dụ: Chị E phát hiện có người đang đuối nước Do không biết bơi, chị E chỉ có thể hô

hào gọi mọi người xung quanh tới giúp nhưng không có ai nghe thấy Sau khi chị tìm được người tới giúp thì người đó đã tử vong Trong trường hợp này, chị E không có lỗi đối với cái chết của người đó

Ví dụ: Anh A đột nhập vào nhà bà B lấy trộm tiền và trang sức Bị bà B phát hiện, anh

A hốt hoảng dùng bình hoa thuỷ tinh đập vào đầu bà B khiến bà B chết ngay tại chỗ Hành vi của anh A đã cấu thành tội phạm tội trộm cắp tài sản và tội vô ý làm chết

người Tuy nhiên, anh A chỉ có một động cơ là lấy trộm tài sản đối và không có động cơ nào để giết bà B vì việc làm bà B chết là hành vi vi phạm với lỗi vô ý

- Động cơ không phải là yếu tố bắt buộc phải xác định trong mặt chủ quan của vi phạm

pháp luật

Mục đích vi phạm pháp luật:

- Là kết quả trong ý thức chủ quan mà chủ thể vi phạm pháp luật đặt ra phải

đạt được khi thực hiện vi phạm pháp luật

Ví dụ: Công ty X xả nước thải chưa qua xử lí ra sông nhằm mục đích tiết kiệm chi phí

xử lí nước thải

- Chỉ được thực hiện trong hành vi vi phạm pháp luật có lỗi cố ý trực tiếp

- Trong một số hành vi vi phạm pháp luật, mục đích trở thành dấu hiệu bắt buộc được quy định trong cấu thành vi phạm pháp luật

- Mục đích và kết quả không phải lúc nào cũng trùng nhau

Ví dụ: Một người bị bệnh tâm thần khi thực hiện hành vi trái pháp luật không được xem

là vi phạm pháp luật vì người bị bệnh tâm thần không có năng lực hành vi dân sự

Ví dụ: Trong lĩnh vực hình sự, nhà nước ta quy định, cá nhân có năng lực trách nhiệm

hình sự là người từ đủ 14 tuổi, có năng lực trách nhiệm hình sự đầy đủ là từ đủ 16 tuổi; không mắc bệnh tâm thần hoặc một loại bệnh khác làm mất khả năng nhận thức, làm chủ hành vi Người đủ 14 tuổi là chủ thể của tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng Người đủ 16 tuổi là chủ thể của mọi tội phạm mà họ gây ra

23

2) -

LẤY VÍ DỤ TƯƠNG ỨNG THEO MỖI Ý GIỐNG ĐÁP ÁN 1

Câu 9 Anh (chị) hãy phân tích hình thức cấu trúc của nhà nước? Liên hệ với Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam?

Nhà nước là một tổ chức đặc biệt có các dấu hiệu đặc trưng sau: phân bố dân cư theo đơn vị hành chính – lãnh thổ; các bộ máy quyền lực công; có chủ quyền tối cao trong phạm vi lãnh thổ của đất nước mình; có quyền quy định các loại thuế mang tính bắt buộc đối với cá nhân, tổ chức trong xã hội

Hình thức cấu trúc nhà nước

Hình thức cấu trúc nhà nước là sự cấu tạo nhà nước thành các đơn vị hành chính lãnh thổ và tính chất, quan hệ giữa các bộ phận cấu thành nhà nước với nhau, giữa các cơ quan nhà nước ở trung ương với các cơ quan nhà nước ở địa phương

Cấu trúc nhà nước bao gồm: nhà nước đơn nhất và nhà nước liên bang

hệ thống pháp luật thống nhất trên toàn lãnh thổ (4) Công dân có 1 quốc tịch (Ví dụ: Việt Nam, Ba Lan, Pháp, Nhật…)

Nhà nước liên bang

Khái niệm: là nhà nước được thiết lập từ hai hay nhiều nhà nước thành viên với những đặc điểm riêng

Đặc điểm của nhà nước liên bang: (1) Các nhà nước thành viên có chủ quyền riêng nhưng thống nhất với nhau về mặt quốc phòng, đối ngoại, an ninh

• Nhà nước có chủ quyền chung, đồng thời mỗi nhà nước thành viên cũng có chủ quyền riêng

• Công dân mang 2 quốc tịch (Ví dụ: Mĩ, Meehico, Ấn Độ…)

Ngoài ra, còn nhà nước liên minh

Đây là sự liên kết tạm thời của 1 số quốc gia để thực hiện những mục đích nhất định, sau khi thực hiện xong mục đích, nhà nước liên minh tự giải tán hoặc chuyển thành nhà nước liên bang

VD Hiện nay Liên minh châu Âu (EU) là một hình thức điển hình của nhà nước liên minh Liên minh châu Âu có nghị viện, có toà án, có đơn vị tiền tệ chung, tuy nhiên các thành viên trong liên minh vẫn là những quốc gia có chủ quyền độc lập

*LIÊN HỆ NN CHXHCNVN

Hình thức cấu trúc Nhà nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam là Nhà nước

đơn nhất, được Hiến pháp 2013 quy định tại Điều 1: “Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một nước độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bao gồm đất liền, hải đảo, vùng biển và vùng trời.”

Nhà nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam là Nhà nước đơn nhất, có độc lập, chủ quyền, có một hệ thống pháp luật thống nhất, có hiệu lực trên phạm vi toàn quốc

Nhà nước Việt Nam có lãnh thổ thống nhất, không phân chia thành các tiểu bang hoặc cộng hòa tự trị mà chia thành các đơn vị hành chính trực thuộc Tương ứng mỗi đơn vị hành chính là cơ quan hành chính Nhà nước Các đơn vị hành chính không có chủ quyền quốc gia và đặc điểm như Nhà nước

Nhà nước Việt Nam là tổ chức duy nhất trong hệ thống chính trị có chủ quyền quốc gia,là chủ thể quan hệ quốc tế toàn quyền đối nội, đối ngoại, quyết định mọi vấn đề của đất nước

Một hệ thống pháp luật thống nhất với một Hiến pháp, hiệu lực Hiến pháp và pháp luật trải rộng trên phạm vi toàn quốc Các cơ quan Nhà nước trong khi thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình có quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật trên cơ sở cụ thể hóa Hiến pháp, pháp luật, phù hợp với Hiến pháp và pháp luật