BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN NGHỀ LUẬT VÀ PHƯƠNG PHÁP HỌC LUẬT Sinh viên MSSV Lớp Hà Nội, 2022 Đề bài Câu 1 Phân tích và luận giải cho sứ mệnh của nghề luật Th.
Trang 1BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN
MÔN: NGHỀ LUẬT VÀ PHƯƠNG PHÁP HỌC
LUẬT
Hà Nội, 2022
Sinh viên : MSSV : Lớp :
Trang 2Đề bài:
Câu 1: Phân tích và luận giải cho sứ mệnh của nghề luật Theo anh (chị) trong bối cảnh hiện nay việc thực hiện sứ mệnh của nghề luật có những thuận lợi và khó khăn nào?
Câu 2: Phương pháp viết luận pháp luật CLEO là phương pháp như thế nào? Phân tích các bước làm bài luận pháp luật theo phương pháp này với ví dụ minh họa.
Trang 3MỤC LỤC
Câu 1: 1
MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 1
I Khái quát chung về nghề luật 1
1.1 Khái niệm về nghề luật 1
1.2 Đặc điểm chung về nghề luật 1
II Sứ mệnh của nghề luật và những thuận lợi, khó khăn khi thực hiện sứ mệnh của nghề luật trong bối cảnh hiện nay 2
2.1 Sứ mệnh của nghề luật 2
2.2 Những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện sứ mệnh của nghề luật trong bối cảnh hiện nay 3
a) Những điểm thuận lợi: 3
b) Những điểm khó khăn: 5
KẾT LUẬN 7
Câu 2: Phương pháp viết luận pháp luật CLEO là phương pháp như thế nào? Phân tích các bước làm bài luận pháp luật theo phương pháp này với ví dụ minh họa 7
1 Hình thức và đặc điểm của bài luận 7
1.1 Các hình thức bài luận pháp luật 7
1.2 Đặc điểm của bài luận pháp luật 8
2 Phương pháp và kỹ năng viết bài luận 8
2.1 Phương pháp CLEO 8
2.2 Kỹ năng thực hiện bài luận pháp luật 8
3 Các bước thực hiện bài luận 8
3.1 Chọn chủ đề bài luận 8
3.2 Hướng triển khai và kế hoạch thực hiện 9
3.3 Tìm hiểu chủ đề 9
3.4 Triển khai viết bài luận 9
3.5 Rà soát, chỉnh sửa bài luận 10
3.6 Hoàn thiện về hình thức bài luận 10
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11
Trang 4Câu 1:
MỞ ĐẦU
Trong tất cả các nghề trong cuộc sống, có thể nói nghề luật là một nghề vô cùng đặc biệt Bởi, đó là một nghề ở tầm tri thức cao nhất, tính chất nghề nghiệp vất vả nhất và đặc biệt sứ mệnh nghề nghiệp cao cả nhất Để chứng minh cho luận điểm trên, trong phạm vi môn học “Nghề luật và phương pháp học luật”, em xin dựa trên những tìm hiểu và nghiên cứu để luận giải về sứ mệnh của nghề luật, để trên cơ sở đó chỉ ra những điểm thuận lợi và khó khăn của việc thực hiện sứ mệnh nghề luật trong bối cảnh xã hội Việt Nam hiện nay
NỘI DUNG
I Khái quát chung về nghề luật
1.1 Khái niệm về nghề luật
Hiểu theo nghĩa chung nhất, “Nghề luật là một khái niệm mang tính tương
đối, thường được sử dụng như một danh từ chung dùng để chỉ nghề nghiệp của những người có bằng cấp hoặc kiến thức pháp luật nhất định, đang thực hiện các công việc liên quan đến các mặt khác nhau của đời sống pháp lý tại các cơ quan khác nhau như các cơ quan công quyền (cơ quan công an, cơ quan điều tra, tòa
án, viện kiểm sát, cơ quan thi hành án) và một số tổ chức bổ trợ tư pháp như Luật
sư, Cơ quan Công chứng, Thừa phát lại,…”
1.2 Đặc điểm chung về nghề luật
Thứ nhất, Nghề luật do những người có các chức danh tư pháp khác nhau thực hiện Nghề luật bao hàm tất cả nghề nghiệp, chức danh có liên quan đến lĩnh
vực pháp luật, như: Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên, Luật sư, Công chứng viên, Thừa phát lại,…Và mỗi chức danh tư pháp lại có những mục đích cụ thể khác nhau
Thứ hai, Nghề luật hoạt động trong khuôn khổ luật định.
Trang 5Tất cả mọi ngành nghề trong cuộc sống đều phải tuân thủ theo Hiến pháp và quy định pháp luật Đặc biệt là đối với nghề luật, là một ngành đặc thù, luôn phải
đi đầu và đặt hoạt động của mình trong khuôn khổ pháp luật Bên cạnh việc phải tuân thủ đầy đủ pháp luật chung, người hành nghề luật còn phải đảm bảo thực hiện đầy đủ quy định nghiêm ngặt của pháp luật về ngành nghề mà mình tham gia
Thứ ba, Nghề luật là nghề bất khả kiêm nhiệm.
Tính không kiêm nhiệm ở đây được xác định ở một thời điểm nhất định Chẳng hạn, một người đang hành nghề thẩm phán thì sẽ không thể đồng thời được làm luật sư, làm công chứng viên, chấp hành viên và ngược lại Điều đó có nghĩa là một người không thể đồng thời làm hai chức danh hoặc làm hai vị trí nghề nghiệp khác nhau trong hệ thống nghề luật Một người khi đang hành nghề thẩm phán thì không thể được làm luật sư, công chứng viên hay chấp hành viên và ngược lại
Thứ tư, nghề luật sử dụng các quy định pháp luật làm công cụ, phương tiện để giải quyết những vấn đề pháp lý phát sinh trong đời sống xã hội,.
Đây là đặc điểm để phân biệt nghề luật với những nghề khác đang tồn tại trong xã hội Tuy nhiên với mỗi người hành nghề luật khác nhau, pháp luật đuợc sử dụng, áp dụng trong hoạt động nghề nghiệp ở từng góc độ khác nhau Đối với thẩm phán, pháp luật được sử dụng để xác định tính đúng/sai của tranh chấp, có tội hay không có tội Đối với luật sư, Công chứng viên pháp luật được sử dụng đưa các chủ thể thực hiện đúng
“hành lang pháp lý” dành cho mình Như vậy, với mỗi nghề luật khác nhau đòi hỏi phải
có các kỹ năng khác nhau, có các kiến thức khác nhau dù đều là áp dụng pháp luật
II Sứ mệnh của nghề luật và những thuận lợi, khó khăn khi thực hiện sứ mệnh của nghề luật trong bối cảnh hiện nay
2.1 Sứ mệnh của nghề luật
Sứ mệnh là một khái niệm dùng để xác định các mục đích, lý do nghề nghiệp
đó ra đời và căn cứ tồn tại, phát triển của nó Sứ mệnh của nghề chính là bản tuyên
2
Trang 6ngôn đối với xã hội, chứng minh tính hữu ích và các ý nghĩa trong sự tồn tại của nghề nghiệp đối với xã hội
Đối với nghề Luật sư, sứ mệnh của Luật sư được quy định tại Bộ quy tắc Đạo
đức và Ứng xử nghề nghiệp Hay đối với ngành Kiểm sát, VKSND được Đảng và
Chủ tịch Hồ Chí Minh thành lập từ năm 1960, trải qua hơn 60 năm xây dựng và
phát triển, “hoạt động của VKSND mang một sứ mệnh đặc biệt, đó là không chỉ
thực hành quyền công tố Nhà nước mà còn kiểm sát việc tuân theo pháp luật của các chủ thể, bảo đảm pháp chế thống nhất” 1 Toà án nói chung, các Thẩm phán nói
riêng, có sứ mệnh “thực thi và bảo vệ công lý cho các đương sự liên quan trên cơ
sở khách quan, công bằng và đúng luật bằng tất cả sự công tâm cần thiết” 2
Tựu chung lại, sứ mệnh của Nghề luật là tập hợp tất cả sứ mệnh của các nghề
nghiệp liên quan và gắn với hoạt động pháp luật Do đó, có thể khái quát:“Sứ
mệnh cao cả của Nghề luật là sứ mệnh bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức, cơ quan, bảo vệ sự độc lập của nền tư pháp, góp phần bảo vệ công lý, công bằng xã hội, phát triển kinh tế
- xã hội và xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam Xã hội chủ nghĩa”
2.2 Những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện sứ mệnh của nghề luật trong bối cảnh hiện nay
a) Những điểm thuận lợi:
Thứ nhất, nhân lực ngành luật hiện nay rất dồi dào và được đào tạo bài bản, chính
quy Để thực hiện được sứ mệnh của nghề luật cần có một lực lượng nghề luật đông đảo về số lượng và đảm bảo về chất lượng “Cách đây 30 năm, cả nước chỉ có 4 cơ sở đào tạo về luật thì đến đầu năm thì tính đến đầu năm 2020, cả nước có 91 cơ sở đào tạo
và cấp bằng Đại học cử nhân luật với tổng quy mô đào tạo lên tới 98.000 sinh viên”3
1 Nguyễn Nho, Viện kiểm sát nhân dân trong cơ chế phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực tư pháp, nguồn tài liệu: https://kiemsat.vn/vien-kiem-sat-nhan-dan-trong-co-che-phan-cong-phoi-hop-va-kiem-soat-quyen-luc-tu-phap
2 Nguyễn Đăng Liêm, Một số suy nghĩ về xây dựng văn hoá kỷ cương pháp đình và đội ngũ thẩm phán chuẩn mực được xã hội kính trọng, nguồn tài liệu: http://www.hcmcbar.org/NewsDetail.aspx?language=&CatPK
3 Huy Lân, Báo Người lao động, nguồn Website: https://nld.com.vn/giao-duc-khoa-hoc/dao-tao-luat-de-dai-trong-cap-phep-da-lam-anh-huong-den-chat-luong-20210329180034766.htm
Trang 7Thứ hai, hệ thống pháp luật của nước ta ngày càng phát triển và đồng bộ.
Theo thông tin từ Bộ Tư pháp, trong giai đoạn 2016 - 2020, hệ thống pháp luật của nước ta không ngừng hoàn thiện Hệ thống pháp luật phát triển cơ bản cân đối trên mọi lĩnh vực Hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội đều có văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh, cơ bản thể chế hóa đầy đủ, đúng đắn đường lối, chủ trương của Đảng, không chỉ góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội,
mà còn đảm bảo xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam, tôn trọng, bảo
vệ quyền con người, chủ động hội nhập quốc tế của đất nước4 Chất lượng của hệ thống pháp luật có nhiều chuyển biến tích cực, cơ bản đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ Các văn bản đều được đánh giá về tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất, đồng bộ trước khi ban hành Tính công khai, minh bạch của hệ thống pháp luật từng bước được nâng lên Công tác xây dựng pháp luật đã được đổi mới
Thứ ba, hiện nay xã hội ngày càng hiện đại và văn minh, nghề luật ngày càng
được coi trọng, con người càng có ý thức thượng tôn pháp luật
Hầu hết mọi quan hệ xã hội đều nằm trong sự điều chỉnh của pháp luật, mọi
người trong xã hội“Sống và làm việc tuân theo Hiến pháp và Pháp luật” 5 Vì lẽ đó, vai trò và vị thế của những người hành nghề luật ngày càng được đề cao Trong mọi tranh chấp phát sinh, người dân luôn cần sự tư vấn của những người có kiến thức, am hiểu về mặt pháp luật Nếu như Tòa án, Viện kiểm sát,… là cơ quan công quyền có chức năng xét xử, kiểm sát việc tuân theo pháp luật của các chủ thể thì Luật sư đóng vai trò là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân
Thứ tư, trong xu thế toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế các lĩnh vực hợp tác về
pháp luật, là ưu thế để phát triển sứ mệnh của nghề luật
4 Nguyễn Hoàng, Hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện cả về số lượng và chất lượng, nguồn:
https://baochinhphu.vn/he-thong-phap-luat-tiep-tuc-duoc-hoan-thien-ca-ve-so-luong-va-chat-luong-102283022.htm
5 Lê Sơn, Đề cao "Sống và làm việc theo Hiến pháp", nguồn: https://moj.gov.vn/ngayphapluat/menu/Pages/thong-tin-tu-lieu.aspx?ItemID=16
4
Trang 8Hiện nay, giữa các quốc gia không chỉ hợp tác về mặt quân sự, kinh tế mà còn
có các hội nghị chia sẻ kinh nghiệm về pháp luật, chính sách giữa các quốc gia Ví
dụ như vào tháng 11/2021 tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Việt Nam đã hội đàm trực tuyến với Ủy ban Hiến pháp và Pháp luật của Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc Trung Quốc (Nhân đại toàn quốc) để chia sẻ kinh nghiệm
về công tác xây dựng pháp luật6 Ngoài ra trong những năm gần đây Việt Nam đã
ký kết rất nhiều Công ước, Điều ước hợp tác pháp lý với các quốc gia trên thế giới Đồng thời các chuyên gia pháp luật có cơ hội giao lưu, trao đổi kinh nghiệm Điều này là tiền đề quan trọng góp phần hoàn thành sứ mệnh của ngành luật
b) Những điểm khó khăn:
Sứ mệnh của nghề luật rất cao cả và vinh quang, tuy nhiên con đường thực hiện sứ mệnh ấy cũng có nhiều chông gai và thử thách
Thứ nhất, mặc dù trong xã hội, nghề luật là một nghề cao quý và được coi
trọng nhưng mức lương của nghề luật ở Việt Nam hiện nay chưa thực sự tương xứng
Cụ thể mức lương trung bình của luật sư tại các văn phòng luật sư, hoặc các công ty tư nhân sẽ rơi vào khoảng 4 - 6 triệu đồng/tháng cho các sinh viên mới ra trường, chưa có nhiều kinh nghiệm Khi đã có trên 3 năm kinh nghiệm thì mức lương sẽ giao động ở mức trên 10 triệu/tháng Và cuối cùng khi đã có trên 5 năm kinh nghiệm, mức lương mỗi tháng sẽ giao động ở mức trên 15 triệu/tháng
Đối với ngạch Công chức lương của Thẩm phán, thư ký Tòa án sẽ căn cứ theo quy định của pháp luật, hệ số lương 2,34 tương ứng với mức lương thấp nhất là 3.486.600 đồng (đối với Thẩm phán TAND cấp huyện, Thư ký Tòa án) và cao nhất là hệ số lương 6,2 tương ứng với mức lương 9.238.000 đồng (đối với Thẩm phán TAND tối cao)
6 Việt Đức, Thông tấn xã Việt Nam, Chia sẻ kinh nghiệm xây dựng pháp luật giữa Việt Nam và Trung Quốc, nguồn:
https://baotintuc.vn/thoi-su/chia-se-kinh-nghiem-xay-dung-phap-luat-giua-viet-nam-va-trung-quoc-20211104184551341.htm
Trang 9Tương tự đối với các chức danh khác đối với công chức cũng tính theo hệ số lương cơ bản
Thứ hai, mặt trái của cơ chế thị trường hiện nay có những ảnh hưởng tiêu cực
đến hoạt động của nghề luật, những định kiến xã hội, sự suy thoái đạo đức của một
bộ phận nghề luật đã và đang khiến những người hành nghề luật phải đối mặt với nhiều tồn tại, khó khăn và thách thức trong thực tiễn hành nghề
Thực tế hiện nay cho thấy, khi chuyển từ kế hoạch hóa tập trung quan liêu, bao cấp sang kinh tế thị trường, những mặt hạn chế càng thể hiện rõ, nhất là khi hệ thống pháp luật theo cơ chế thị trường chưa được hình thành đồng bộ, hoàn chỉnh, công tác quản lý nhà nước còn nhiều bất cập dẫn đến nhiều trường hợp quan liêu, tha hóa, suy thoái về đạo đức Có nhiều trường hợp Thẩm phán, Kiểm sát viên bị bắt, bị khởi tố vì hành vi nhận hối lộ7,… Có những trường hợp Luật sư là “cầu
nối” giữa khách hàng và cơ quan tiến hành tố tụng để “xin tội, chạy án” Thực tế,
nhiều khách hàng tìm đến Luật sư để yêu cầu làm trung gian nhờ cán bộ giúp đỡ, mong dùng lợi ích vật chất để bảo đảm đánh đổi được quyền lợi trong vụ việc theo mong muốn do không có niềm tin vào luật pháp và các cơ quan nhà nước8
Thứ ba, trong bối cảnh hội nhập, toàn cầu hóa, có nhiều thế lực từ bên ngoài
cùng những đối tượng ở trong nước lợi dụng tinh thần dân chủ, bằng nhiều thủ đoạn, vừa công khai, trắng trợn, vừa ngấm ngầm hòng phá hoại, bôi nhọ, công kích chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng Chẳng hạn, chúng lợi dụng những vụ án “điểm” ở trong nước để kích động dư luận, kích động dân chúng để phản đối chính quyền, nghiêm trọng hơn để bạo động, chống phá đảng cầm quyền Điển hình như: Vụ án Đồng tâm9 ở huyện Mỹ Đức, Hà Nội do
7 Báo Dân trí: Khởi tố, bắt tạm giam một thẩm phán để điều tra về hành vi nhận hối lộ,
nguồn: https://dantri.com.vn/phap-luat/khoi-to-bat-tam-giam-mot-tham-phan-de-dieu-tra-ve-hanh-vi-nhan-hoi-lo-20210517203702786.htm
8 Báo điện tử: Cải cách Tư pháp và hoạt động Tư pháp, Cán bộ tiêu cực tạo môi trường cho luật sư “chạy án”,
nguồn: https://moj.gov.vn/qt/cacchuyenmuc/cctp/Pages/hoat-dong-cua-ban-chi-dao.aspx?ItemID=19
9 Bá Đô - Võ Hải - Gia Chính, Báo VnExpress, Ba cảnh sát hy sinh trong vụ đụng độ ở Đồng Tâm,
nguồn: https://vnexpress.net/ba-canh-sat-hy-sinh-trong-vu-dung-do-o-dong-tam-4039593.html
6
Trang 10những thế lực thù địch lôi kéo, kích động khiến cho 3 chiến sĩ Công an nhân dân hi sinh Hay là vụ bạo loạn ở Bình Thuận10 năm 2018 một bộ phận không nhỏ người dân biểu tình để phản đối dự thảo Luật đặc khu kinh tế và dự thảo Luật an ninh mạng, những đối tượng này dùng mọi công cụ, phương tiện đã có những hành vi gây rối, đập phá trụ sở cơ quan quân đội, tấn công lực lượng vũ trang,… Những vụ việc trên đều
có sự tác động của thế lực bên ngoài hòng gây chia rẽ, chống phá chính quyền và Đảng ta
KẾT LUẬN
Có thể thấy, nghề luật là một nghề có ý nghĩa rất lớn đối với đời sống xã hội Đặc biệt là trong thời đại hiện nay các quyền của con người ngày càng được pháp luật và nhà nước tôn trọng và bảo vệ do đó những người hành nghề luật có ý nghĩa rất lớn trong việc bảo vệ quyền lợi của người dân Đồng thời, nghề luật có sứ mệnh trong việc bảo vệ công lý, công bằng trong xã hội, là căn cứ để đánh giá uy tín và chất lượng của hoạt động tư pháp
Thông qua bài luận trên, bằng những hiểu biết và nghiên cứu em đã phân tích
và luận giải về sứ mệnh của nghề luật Do dung lượng bài viết hạn chế mà vấn đề cần luận giải ở tầm quy mô, cho nên khó tránh khỏi những thiếu sót Em mong thầy cô thông cảm và góp ý giúp bài viết được hoàn thiện hơn
Câu 2: Phương pháp viết luận pháp luật CLEO là phương pháp như thế nào? Phân tích các bước làm bài luận pháp luật theo phương pháp này với ví dụ minh họa.
1 Hình thức và đặc điểm của bài luận
1.1 Các hình thức bài luận pháp luật
Một bài luận pháp luật thông thường gồm các loại bài sau: Bài cá nhân, Bài tập nhóm, Bài thi, Khóa luận tốt nghiệp Bài tập cá nhân thường mang tính chất đơn giản,
10 Phước Tuấn, Báo VnExpress, 102 người bị tạm giữ vì nghi đập phá trụ sở UBND Bình Thuận,
nguồn: https://vnexpress.net/102-nguoi-bi-tam-giu-vi-nghi-dap-pha-tru-so-ubnd-binh-thuan-3761808.html