BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP HỒ CHÍ MINH BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN KINH TẾ HỌC VI MÔ ĐỀ TÀI Trình bày chính sách thuế của chính Phủ áp dụng cho xe ô tô cá nhân tại Việt Nam h.Chính sách thuế áp dụng lên xe ô tô của chính phủ có liên quan mật thiết tới hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp sản xuất ô tô và tác động rất lớn trong quyết định triển khai tiếp các hoạt động đầu tư tại Việt Nam cũng như tác động đến cung và cầu trên thị trường ô tô. Sự can thiệp của chính phủ vào thị trường ô tô đều có những điểm tích cực và tiêu cực. Các chính sách thuế của chính phủ đôi lúc sẽ giúp tăng sức mua, thúc đẩy doanh nghiệp sản xuất. Đôi lúc cũng sẽ khiến cho sức mua giảm và làm giảm sản lượng, giảm doanh số bán xe ô tô của doanh nghiệp. Ngoài ra, các chính sách thuế còn làm thay đổi cơ cấu thị trường ô tô trong nước. Nhìn chung, các chính sách thuế của chính phủ áp dụng cho xe ô tô tại thị trường Việt Nam đều có thời hạn nhất định và các chính sách thuế đó sẽ thay đổi theo thời gian để phù hợp với tình hình xã hội. Vì vậy các doanh nghiệp cần phải nắm bắt tình hình và điều chỉnh phương hướng sản xuất để phù hợp với thực tiễn thị trường.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH
BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN: KINH TẾ HỌC VI MÔ
ĐỀ TÀI: Trình bày chính sách thuế của chính Phủ áp dụng cho xe ô tô cá nhân tại Việt Nam hiện nay và sự tác động của chính sách thuế đến cung và cầu xe ô tô tại Việt Nam
HỌ VÀ TÊN:********
MSSV: ****
LỚP: ****
GIẢNG VIÊN: ****
Tp Hồ Chí Minh, ngày 1 tháng 12 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
GIỚI THIỆU 1
NỘI DUNG 2
I Chính sách thuế của chính phủ áp dụng cho xe ô tô cá nhân tại Việt Nam 2
1 Thuế là gì? 2
2 Đặc điểm của thuế 2
3 Vai trò của thuế 3
4 Các loại thuế phải trả cho một chiếc ô tô cá nhân tại Việt Nam 3
5 Sự cần thiết của chính sách thuế đối với ngành công nghiệp ô tô cá nhân tại Việt Nam 5
II Tác động của chính sách thuế đến cung và cầu xe ô tô tại Việt Nam 6
1 Thực trạng thị trường ô tô tại Việt Nam hiện nay 6
2 Tác động của chính sách thuế đến cung và cầu xe ô tô tại Việt Nam 7
2.1 Sự tác động của một số chính sách thuế đến cung và cầu xe ô tô 7
2.2 Một vài hạn chế của chính sách thuế áp dụng cho xe ô tô 11
KẾT LUẬN 13
TÀI LIỆU THAM KHẢO 14
Trang 3GIỚI THIỆU
Ngành Công nghiệp ô tô tại Việt Nam đang trên đà phát triển, hiện đang được xem
là chiến lược quan trọng và là nền kinh tế mũi nhọn của Việt Nam hiện nay Ngành công nghiệp ô tô đóng một vai trò quan trọng trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Phát triển tốt ngành công nghiệp ô tô sẽ là một trong những bước quan trọng giúp Việt Nam mở cửa hội nhập với các nước trên thế giới
Việt nam là một quốc gia đông dân số, có nền kinh tế đang phát triển, đời sống người dân ngày càng được nâng cao do đó nhu cầu sử dụng ô tô ngày càng nhiều, và hiện tại có rất nhiều doanh nghiệp sản xuất ô tô được mở ra nhằm đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng Việt Nam trở thành thị trường tiêu thụ ô tô rất hấp dẫn, thu hút sự đầu tư của nước ngoài, có sự cạnh tranh giữa ô tô trong nước và ô tô được nhập khẩu từ nước ngoài Thị trường ô tô trong nước hiện đang có nhiều biến động và nhất là trong tình hình dịch bệnh như hiện nay Ngành công nghiệp ô tô từ lâu đã được chính phủ đặc biệt hết sức quan tâm và chú trọng Chính vì thế chính phủ đã ban hành nhiều chính sách thuế đối với ngành công nghiệp ô tô Và các chính sách thuế này đã tác động đến thị trường ô tô trong nước rất lớn Sau đây ta cùng tìm hiểu về chính sách thuế của chính phủ áp dụng cho xe ô
tô cá nhân tại Việt Nam hiện nay và sự tác động của nó đến cung và cầu xe ô tô tại Việt Nam
Trang 4NỘI DUNG
I Chính sách thuế của chính phủ áp dụng cho xe ô tô cá nhân tại Việt Nam
1 Thuế là gì ?
Thuế là một khoản phí tài chính bắt buộc hoặc một số loại thuế khác áp dụng cho người nộp thuế (một cá nhân hoặc pháp nhân) phải trả cho một tổ chức chính phủ để tài trợ cho các khoản chi tiêu công khác nhau
Có nhiều loại thuế trên hàng hóa: tiêu thụ đặc biệt, nhập khẩu, VAT,…
Thuế có thể đánh trực tiếp vào người mua hoặc người bán
2 Đặc điểm của thuế
Thuế là khoản thu bắt buộc vào ngân sách Nhà nước:
Thuế là khoản thu bắt buộc đối với tổ chức, cá nhân Dù muốn hay không, khi đủ điều kiện theo quy định của pháp luật thì phải nộp thuế về cho ngân sách Nhà nước Đối với người thu thuế: khi thay mặt nhà nước tiến hành thu thuế phải thực hiện thu thuế đúng chủ thể, bất kỳ tổ chức hay cá nhân đã đủ điều kiện luật định phải nộp thuế thì phải tiến hành thu thuế Không được phép lựa chọn có thu thuế hay không thu thuế với bất cứ chủ thể nào và phải đảm bảo bình đẳng giữa các chủ thể nộp thuế
Thuế thể hiện quyền lực nhà nước
Sự ra đời của thuế gắn liền với sự ra đời của nhà nước Nếu không có thuế, nhà nước không có đủ điều kiện tiềm lực kinh tế để duy trì hoạt động cũng như thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình Nguồn thu ngân sách Nhà nước có tới 90% được tạo lập từ thuế Chỉ khi cho thuế tính quyền lực thì thuế mới đảm bảo thực hiện thu thuế một cách hiệu quả nhất, tạo lập được ngân sách quốc gia
Thuế không hoàn trả trực tiếp và không mang tính đối giá
Tính không đối giá của thuế thể hiện ở điểm: bất kỳ chủ thể nào miễn đủ điều kiện nộp thuế theo quy định thì dù đã nhận được một khoản lợi ích nào hay chưa thì đều phải nộp thuế
Các chủ thể nộp thuế về ngân sách nhà nước, nhà nước lấy ngân sách này chi cho việc xây dựng trường học, bệnh viện, cầu đường,… và mọi người dân được hưởng lợi ích
từ đó, trong đó có chủ thể nộp thuế Vì vậy thuế thường không hoàn trả trực tiếp
Trang 53 Vai trò của thuế
Thuế tạo nguồn thu ngân sách nhà nước, được xem là khoản thu quan trọng nhất trong xã hội, có tính ổn định lâu dài và khi nền kinh tế càng phát triển thì khoảng thu này càng lớn Vì vậy, nếu không có thuế thì nhà nước không thể hoạt động vững mạnh
Là công cụ góp phần điều chỉnh các mục tiêu kinh tế vĩ mô: thuế góp phần thực hiện chức năng kiểm soát, kiểm kê, quản lý hướng dẫn và khuyến khích phát triển sản xuất, mở rộng lưu thông đối với mọi thành phần kinh tế theo hướng phát triển trong
kế hoạch do nhà nước đề ra, góp phần tích cực trong việc điều chỉnh các mặt mất cân đối lớn trong nền kinh tế của một quốc gia
Có chức năng điều tiết nền kinh tế quốc dân Hai mặt trong nền kinh tế mà thuế tham gia điều tiết là: kích thích và hạn chế Nhà nước thông qua các chính sách thuế để tác động lên cung cầu nhằm điều chỉnh chu kỳ kinh tế – đặc trưng của nền kinh tế thị trường
Đảm bảo công bằng xã hội: nhà nước thông qua thuế để điều tiết phần chênh lệch thu nhập giữa người giàu và người nghèo bằng cách trợ cấp hoặc cung cấp hàng hóa công cộng
4.Các loại thuế phải trả cho một chiếc ô tô cá nhân tại Việt Nam.
Danh sách những loại thuế áp dụng trên một chiếc ôtô cá nhân tại Việt Nam:
- Thuế nhập khẩu linh kiện với xe lắp ráp trong nước (doanh nghiệp đóng, tính vào giá xe): 10 – 30%; hoặc thuế nhập khẩu nguyên chiếc (đơn vị nhập khẩu đóng, tính vào giá xe): 50 – 70% tùy loại
- Thuế tiêu thụ đặc biệt: 40-60%, tùy theo dung tích xe
- Thuế Giá trị gia tăng (VAT): 10%
- Thuế thu nhập doanh nghiệp (doanh nghiệp đóng, tính vào giá xe): 22%
Các loại phí phải đóng khi xe lăn bánh trên đường:
- Phí trước bạ: 10 – 15%, tùy thành phố
- Phí cấp biển số: 2 – 20 triệu đồng (HN và Tp.HCM)
- Phí đăng kiểm: 240.000 đồng – 560.000 đồng (một lần kiển định)
Trang 6- Phí cấp giấy chứng nhận đảm bảo an toàn kỹ thuật: 50.000 đồng – 10.000 đồng (một lần cấp)
- Phí sử dụng đường bộ: Có 2 loại phí sử dụng đường bộ, là phí thu qua trạm thu phí BOT để hoàn vốn xây dựng các công trình giao thông khi ôtô lưu hành qua, và phí bảo trì đường bộ với mức 130.000 đồng đến 1.430.000 đồng một tháng tùy theo tải trọng xe
- Phí bảo hiểm trách nhiệm dân sự
- Phí bảo hiểm vật chất (không bắt buộc)
- Phí xăng dầu
- Phí thử nghiệm khí thải
- Phí thử nghiệm mức tiêu thụ nhiên liệu
- Phí cấp giấy chứng nhận dán nhãn năng lượng
Trang 7Hình 1: Các mức thuế nhập khẩu ô tô
5 Sự cần thiết của chính sách thuế đối với ngành công nghiệp ô tô cá nhân tại Việt Nam
Trang 8Đối với một quốc gia đang phát triển và có ngành công nghiệp ô tô còn non trẻ như Việt Nam thì việc chính phủ đề ra chính sách thuế áp dụng cho ô tô cá nhân là một sự cần thiết và đóng vai trò quan trọng
Cũng giống như các loại thuế áp dụng cho các mặt hàng khác, thuế áp dụng cho ô tô
cá nhân là một công cụ để Nhà Nước điều hành, quản lý lượng ô tô bán ra trên thị trường Việt Nam Có nhiều lý do cần phải quản lý lượng ô tô bán ra:
Thứ nhất là hệ thống giao thông ở Việt Nam còn nhiều hạn chế: đường xá còn chật hẹp, luồng ngạch giao thông, các chỗ đỗ xe còn chưa hợp lí Nếu đem so sánh với những quốc gia Nhật Bản, Hàn Quốc thì có thể thấy được sự khác biệt một cách rõ rệt Nước ta không có được cơ sở hạ tầng giao thông tiên tiến có thể phục vụ cho nhu cầu của hàng triệu ô tô như Nhật Bản cho nên việc áp dụng thuế cho ô tô cá nhân là công cụ cần thiết
để hạn chế lượng ô tô nhằm giải quyết vấn đề giao thông
Thứ hai là do nhu cầu giao thông lớn và tình trạng ùn tắc giao thông ở các thành thị
và thành phố lớn rất đáng báo động, hiện tại xe máy là phương tiện di chuyển nhiều nhất của người Việt thì việc tắc nghẽn giao thông đã rất nan giải và khó giải quyết rồi, và nếu lượng ô tô đi lại trên đường quá đông vượt ngưỡng có thể kiểm soát được thì việc ùn tắc chắc chắn sẽ càng trở nên nghiêm trọng hơn
Thứ ba là nhiều ô tô sẽ tăng khí thải Lượng khí thải tăng cao do nhu cầu sử dụng nguyên liệu nhiều, làm tăng gánh nặng cho chi phí môi trường và nếu không xử lý được
sẽ gây hậu quả nghiêm trọng
Do đó, chính sách thuế áp dụng cho ô tô không chỉ giúp tăng nguồn thu ngân sách phục vụ cho cơ sở hạ tầng công cộng và các hoạt động phúc lợi xã hội mà còn giúp giảm thiểu nhiều vấn đề giao thông, môi trường và điều tiết hàng hóa một cách hợp lí
II. Tác động của chính sách thuế đến cung và cầu xe ô tô tại Việt Nam
1.Thực trạng thị trường ô tô tại Việt Nam hiện nay :
Nửa đầu năm 2021, tổng doanh số ô tô tại Việt Nam theo thống kê của VAMA đã lên tới 150.481 chiếc, tăng 40% so với cùng kì năm ngoái, cho thấy sự phục hồi của thị
trường nước ta dù vẫn còn chịu tác động nặng nề từ đại dịch COVID-19.
Trang 9Theo thống kê từ Hiệp hội các nhà Sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA), tổng doanh số
ô tô của các hãng thành viên bán được lên tới 166.516 xe trong 7 tháng của 2021, tăng 27% so với cùng kì năm ngoái, cho thấy sự phục hồi của thị trường trong nước
Trong khi đó, TC Motor cũng bán ra tổng cộng 38.066 xe ô tô Hyundai và VinFast công bố doanh số xe đạt 19.720 xe trong 7 tháng của năm 2021 Nhờ vậy, thị trường Việt Nam đã tiêu thụ tổng cộng khoảng 224.302 xe, một con số đáng khích lệ trong tình hình dịch COVID-19
Một số đợt bùng phát dịch đã khiến tình hình kinh doanh ô tô của các hãng không ổn định trong nửa đầu năm 2021 Theo thống kê của VAMA, thị trường ô tô đạt doanh số cao nhất vào tháng 3/2021 với 29.036 xe, nhưng các tháng sau đó liên tiếp giảm và tháng 7 chỉ còn bán được 16.035 xe
Những đợt giãn cách để phòng chống dịch được thực hiện vào tháng 6, 7/2021 ở Hà Nội và TP HCM có ảnh hưởng không nhỏ đến doanh số thị trường ô tô Hiện tại, việc dịch COVID-19 tiếp tục có những diễn biến phức tạp có thể sẽ khiến số lượng xe bán ra trong những tháng cuối năm 2021 sụt giảm mạnh hơn
2 Tác động của các chính sách thuế đến cung và cầu xe ô tô tại Việt Nam
2.1 Sự tác động của một số chính sách thuế đến cung và cầu xe tô tô
Chính sách thuế đối với phát triển ngành công nghiệp ô tô và công nghiệp hỗ trợ
Đại diện Vụ Chính sách thuế, Bộ Tài chính cho biết: đối với chương trình ưu đãi thuế nhập khẩu linh kiện ô tô, năm 2020, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 57/2020/NĐ-CP ngày 25/5/2020 Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 122/2016/NĐ-CP ngày 1/9/2016 của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, Danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan và Nghị định số 125/2017/NĐ-CP ngày 16/11/2017 sửa đổi,
bổ sung một số điều của Nghị định số 122/2016/NĐ-CP Theo đó, Nghị định đã đã bổ sung các chủng loại xe ô tô chạy điện, xe ô tô sử dụng pin nhiên liệu, xe ô tô hybrid, xe ô
tô sử dụng nhiên liệu sinh học hoàn toàn, xe ô tô sử dụng khí thiên nhiên vào đối tượng áp dụng ưu đãi của chương trình ưu đãi thuế nhập khẩu; sửa đổi tiêu chí sản lượng chung tối
Trang 10thiểu của các nhóm xe và sản lượng riêng tối thiểu của mẫu xe để phù hợp với thực trạng ngành sản xuất lắp ráp hiện nay và tác động của đại dịch Covid-19 đến ngành sản xuất lắp ráp ô tô; sửa đổi quy định về mẫu xe và quy định về thủ tục, hồ sơ thực hiện chương trình
ưu đãi thuế để giảm thủ tục hành chính nhằm góp phần khuyến khích phát triển ngành công nghiệp ô tô theo định hướng của chính phủ.
Qua hơn 2 năm triển khai thực hiện Chương trình ưu đãi thuế nhập khẩu linh kiện ô
tô đã góp phần thúc đẩy sản xuất của các doanh nghiệp sản xuất lắp rắp ô tô trong nước, tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước mở rộng đầu tư, tiếp tục phát triển, nâng cao khả năng cạnh tranh của xe sản xuất lắp ráp trong nước so với xe nhập khẩu Đánh giá về
số thu ngân sách cho thấy việc giảm thuế nhập khẩu linh kiện nhưng góp phần tăng thu ở các sắc thuế nội địa Cụ thể: theo số liệu báo cáo của các doanh nghiệp tham gia Chương trình (Công ty Toyota và Công ty cổ phần sản xuất ô tô Huyndai Thành Công Việt Nam, Công ty Trường Hải, công ty Ford Việt Nam) đã nộp thuế vào ngân sách nhà nước năm
2018 tăng khoảng 7.300 tỷ đồng so với năm 2017, năm 2019 tăng khoảng 4.000 tỷ đồng
so với năm 2018
Có thể nói thông qua Chương trình ưu đãi thuế nhập khẩu linh kiện ô tô đã góp
phần nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng quy mô sản xuất của doanh nghiệp sản xuất lắp ráp ô tô trong nước, qua đó đã góp phần thúc đẩy, hỗ trợ các doanh nghiệp cung ứng sản phẩm công nghiệp hỗ trợ cho ngành ô tô, từ đó tác động tích cực đến ngành sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ô tô trong nước phát triển.
Chính sách giảm lệ phí trước bạ cho xe ô tô sản xuất lắp rắp trong nước
Từ 1/12 năm nay (2021) đến 31/5 năm sau(2022), lệ phí trước bạ nộp lần đầu với ôtô, rơ moóc hoặc sơmi rơ moóc được kéo bởi ôtô và các loại xe tương tự sản xuất, lắp ráp trong nước được giảm 50% Từ 1/6/2022, mức thu lệ phí trước bạ trở về mức cũ.1
1 Nghị định 103, quy định mức thu lệ phí trước bạ với ôtô sản xuất lắp ráp trong nước.
Trang 11Đây là lần thứ 2 trong 2 năm qua, lệ phí trước bạ với ôtô sản xuất, lắp ráp trong nước được giảm một nửa, trước những khó khăn, tác động của dịch Covid-19 đến doanh nghiệp sản xuất trong nước
Dù việc giảm phí trước bạ không giúp giảm giá xe nhưng sẽ giảm các chi phí để xe
lăn bánh Việc giảm loại phí này cũng nhằm kích cầu tiêu dùng thị trường xe trong
nước Năm ngoái, khi áp dụng chính sách giảm 50% vào nửa cuối năm, số thu lệ phí
trước bạ theo chính sách giảm 7,314 tỷ nhưng tổng số thu ngân sách nhà nước tăng 14,110
tỷ đồng
Sáu tháng đầu năm 2020 (khi chưa giảm 50% phí trước bạ), lượng xe sản xuất, lắp ráp trong nước đăng ký trước bạ lần đầu là hơn 102,900 xe, bình quân gần 17,600 xe một tháng Nửa cuối năm, số xe đăng ký tăng gấp đôi
Chính sách hỗ trợ 50% lệ phí trước bạ vào hồi tháng 6.2020 được xem là "chiếc phao cứu sinh" đối với xe sản xuất, lắp ráp trong nước trong nửa cuối năm 2020 trước sự cạnh tranh mạnh mẽ của xe nhập khẩu và tác động tiêu cực của dịch COVID-19 bao trùm lên toàn bộ thị trường
Nhờ việc này người mua thể tiết kiệm từ vài triệu đến vài trăm triệu đồng, tùy thuộc
vào loại xe và hãng xe, chính sách này đã thúc đẩy lực mua trong quý cuối cùng của năm
2020
Theo dự đoán từ các chuyên gia thì năm 2021 các doanh nghiệp lắp ráp xe trong nước sẽ có nhiều lợi thế hơn so với các doanh nghiệp nhập khẩu xe về giá để tăng cao tính cạnh tranh trong khu vực khi thuế linh kiện được miễn giảm và được hưởng nhiều loại thuế hơn
Chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt
Luật Thuế TTĐB số 106/2016/QH13 đã sửa đổi bổ sung một số Điều của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 27/2008/QH12 và Luật số 70/2014/QH13 Theo đó, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với dòng xe có dung tích xilanh từ 2.000cm3 trở xuống được điều chỉnh giảm; còn dòng xe có dung tích xilanh từ 2000cm3 trở lên điều chỉnh tăng; đặc biệt là