KẾ HOẠCH BÀI DẠY CHỦ ĐỀ 4 THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA TẾ BÀO Môn Sinh học, Lớp 10; Thời gian thực hiện (số tiết) Yêu cầu cần đạt − Liệt kê được một số nguyên tố hoá học chính có trong tế bào (C, H, O, N,.
Trang 1KẾ HOẠCH BÀI DẠY
CHỦ ĐỀ 4: THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA TẾ BÀO
Môn Sinh học, Lớp 10; Thời gian thực hiện: (số tiết)
* Yêu cầu cần đạt:
− Liệt kê được một số nguyên tố hoá học chính có trong tế bào (C, H, O, N, S, P)
− Nêu được vai trò của các nguyên tố vi lượng, đa lượng trong tế bào
− Nêu được vai trò quan trọng của nguyên tố carbon trong tế bào (cấu trúc nguyên tử C có thể liên kết với chính nó và nhiều nhóm chức khác nhau)
− Trình bày được đặc điểm cấu tạo phân tử nước quy định tính chất vật lí, hoá học và sinh học của nước, từ đó quy định vai trò sinh học của nước trong tế bào
− Nêu được khái niệm phân tử sinh học
− Trình bày được thành phần cấu tạo (các nguyên tố hoá học và đơn phân) và vai trò của các phân tử sinh học trong tế bào: carbohydrate, lipid, protein, nucleic acid
− Nêu được một số nguồn thực phẩm cung cấp các phân tử sinh học cho cơ thể
− Vận dụng được kiến thức về thành phần hoá học của tế bào vào giải thích các hiện tượng và ứng dụng trong thực tiễn (ví dụ: ăn uống hợp lí; giải thích vì sao thịt lợn, thịt bò cùng là protein nhưng có nhiều đặc điểm khác nhau; giải thích vai trò của DNA trong xác định huyết thống, truy tìm tội phạm, )
I MỤC TIÊU DẠY HỌC
Phẩm chất,
Năng lực
Mục tiêu
STT NĂNG LỰC ĐẶC THÙ
Nhận thức
sinh học
− Liệt kê được một số nguyên tố hoá học chính có trong tế
− Nêu được vai trò của các nguyên tố vi lượng, đa lượng trong
− Nêu được vai trò quan trọng của nguyên tố carbon trong tế bào (cấu trúc nguyên tử C có thể liên kết với chính nó và nhiều nhóm chức khác nhau)
3
− Trình bày được đặc điểm cấu tạo phân tử nước quy định tính chất vật lí, hoá học và sinh học của nước, từ đó quy định
4
Trang 2vai trò sinh học của nước trong tế bào.
− Trình bày được thành phần cấu tạo (các nguyên tố hoá học
và đơn phân) và vai trò của các phân tử sinh học trong tế bào:
carbohydrate, lipid, protein, nucleic acid 6 Tìm hiểu thế
giới sống − Nêu được một số nguồn thực phẩm cung cấp các phân tử sinh học cho cơ thể. 7
Vận dụng
kiến thức, kĩ
năng đã học
− Vận dụng được kiến thức về thành phần hoá học của tế bào vào giải thích các hiện tượng và ứng dụng trong thực tiễn (ví dụ: ăn uống hợp lí; giải thích vì sao thịt lợn, thịt bò cùng là protein nhưng có nhiều đặc điểm khác nhau; giải thích vai trò của DNA trong xác định huyết thống, truy tìm tội phạm, )
8
NĂNG LỰC CHUNG
Giao tiếp và
hợp tác
- Phân công và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân, nhóm
9
Tự chủ và tự
học - Chủ động tìm kiếm tài liệu, nghiên cứu thông tin chủ đề sinhsản ở thực vật 10
PHẨM CHẤT CHỦ YẾU
Chăm chỉ - Tích cực nghiên cứu tài liệu, thường xuyên theo dõi việc
Trách nhiệm - Có trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ khi được phân công
trong hoạt động nhóm, thu thập, chuẩn bị mẫu vật/tài liệu 12 Trung thực - Có ý thức báo cáo chính xác, khách quan về kết quả thảo
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
Tên thiết bị/ học liệu Giáo viên Học sinh Hoạt động 1: Tìm hiểu
về các nguyên tố hóa
học đối với tế bào
- Hình ảnh tỉ lệ % các nguyên tố
- Hình ảnh thiếu các nguyên tố dinh dưỡng ở người và cây trồng
- Phiếu học tập số 1: tìm hiểu về các nguyên tố hóa học đối với tế
Trang 3- Hình ảnh cấu tạo nguyên tử
Hoạt động 2: Tìm hiểu
về nước đối với tế bào
- Hình ảnh mô hình phân tử nước 1 -/+
- Phiếu học tập số 2: Tìm hiểu về nước đối với tế bào
- Hình ảnh nước đóng vai trò điều hòa nhiệt độ cơ thể
Hoạt động 3: Tìm hiểu
về cacbohydrat - Hình ảnh một số loại cacbohydrat. 1 -/+
- Phiếu học tập số 3: Tìm hiểu về cacbohydrat
Hoạt động 4: Tìm hiểu
- Hình ảnh các bậc cấu trúc của
- Phiếu học tập số 4: Tìm hiểu về các bước trong nghiên cứu khoa học
Hoạt động 5: Tìm hiểu
về nucleic acid
- Hình ảnh mô hình phân tử DNA
và RNA
- Phiếu học tập số 5: Tìm hiểu về nucleic acid
Hoạt động 6: Tìm hiểu
lipid - Hình ảnh về một số loại lipit phổbiến 1 -/+
- Phiếu học tập số 6: tìm hiểu về lipid
* Ghi chú: -: không yêu cầu HV chuẩn bị, +: HV có thể chuẩn bị hoặc sưu tầm thêm.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A BẢNG TÓM TẮT TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động
học
Mục tiêu Nội dung dạy học trọng
tâm
PP, KTDH chủ đạo
Sản phẩm học tập
Công cụ đánh giá
hứng thú Trực quan/Động não SP 1: Câu trả CCĐG 1:Câu hỏi –
Trang 4học tập lời của
HV
đáp án
Hoạt động 1:
Hoạt động 1:
Tìm hiểu các
nguyên tố hóa
học đối với tế
bào.
1 2 3 9 10 11 12 13
− Liệt kê được một số nguyên tố hoá học chính
có trong tế bào (C, H, O,
N, S, P)
− Nêu được vai trò của các nguyên tố vi lượng, đa lượng trong tế bào
− Nêu được vai trò quan trọng của nguyên tố carbon trong tế bào (cấu trúc nguyên tử C có thể liên kết với chính nó và nhiều nhóm chức khác nhau)
Trực quan/
Khăn trải bàn
SP 2:
Câu trả lời của
HV
SP3:
Phiếu học tập
số 1
CCĐG 2: Câu hỏi – đáp án
Hoạt động 2:
Tìm hiểu về
nước đối với tế
bào.
4 9 10 11 12 13
− Trình bày được đặc điểm cấu tạo phân tử nước quy định tính chất vật lí, hoá học và sinh học của nước, từ đó quy định vai trò sinh học của nước trong tế bào
Khăn trải bàn
SP 4:
Câu trả lời của HV
SP 5:
Phiếu học tập
số 2
CCĐG 3: Câu hỏi – đáp án
Hoạt động 3:
Tìm hiểu về
cacbhydrat.
5 6 9 10 11 12 13
− Nêu được khái niệm phân tử sinh học
− Trình bày được thành phần cấu tạo (các nguyên
tố hoá học và đơn phân)
và vai trò của các carbohydrate
Trực quan SP 6:
Câu trả lời của HV
SP 7:
Phiếu học tập
số 3
CCĐG 4: Câu hỏi – đáp án CCĐG 5: Bảng kiểm – Phiếu đánh giá
số 1
Hoạt động 4:
Tìm hiểu về
protein.
6 9 10 11 12 13
− Trình bày được thành phần cấu tạo (các nguyên
tố hoá học và đơn phân)
và vai trò của protein
Trực quan SP 8:
Câu trả lời của HV
SP 9:
Phiếu học tập
số 4
CCĐG 6: Câu hỏi- đáp án
Trang 5Hoạt động 5:
Tìm hiểu về
nucleic acid.
6 9 10 11 12 13
− Trình bày được thành phần cấu tạo (các nguyên
tố hoá học và đơn phân)
và vai trò của nucleic acid
Trực quan/
Khăn trãi bàn
SP 10:
Câu trả lời của HV
SP 11:
Phiếu học tập
số 5
CCĐG 7: Câu hỏi – đáp án
Hoạt động 6:
Tìm hiểu về
lipid.
6 9 10 11 12 13
− Trình bày được thành phần cấu tạo (các nguyên
tố hoá học và đơn phân)
và vai trò của lipid
Trực quan/
Khăn trãi bàn
SP 12:
Câu trả lời của HV
SP 13:
Phiếu học tập
số 6
CCĐG 8: Câu hỏi – đáp án
Hoạt động:
Luyện tập
7 8 9 10 11 12 13
− Nêu được một số nguồn thực phẩm cung cấp các phân tử sinh học cho cơ thể
− Vận dụng được kiến thức về thành phần hoá học của tế bào vào giải thích các hiện tượng và ứng dụng trong thực tiễn (ví dụ: ăn uống hợp lí; giải thích vì sao thịt lợn, thịt
bò cùng là protein nhưng
có nhiều đặc điểm khác nhau; giải thích vai trò của DNA trong xác định huyết thống, truy tìm tội phạm, )
Trực quan/
Động não
SP 13:
Câu trả lời của HV
CCĐG 9: Câu hỏi – đáp án
B CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC
HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG: thời gian
1 Mục tiêu dạy học: kích thích tò mò của HV, tạo tâm thế cho tiết học.
2 Nội dung hoạt động: HV trình bày câu trả lời dựa trên câu hỏi mà GV đặt ra “Cơ thể
sinh vật được cấu tạo từ những nguyên tố hóa học nào?”
3 Sản phẩm: Câu trả lời của HV về câu hỏi mà GV đặt ra.
4 Tổ chức thực hiện:
Trang 6Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Kiểm tra sĩ số của lớp
- Trả lời các câu hỏi theo gợi ý của GV
- Dự đoán nội dung cốt lõi của tiết học ngày hôm nay
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HV thảo luận cặp đôi các câu hỏi của GV đặt ra
- HV dự đoán nội dung cốt lỗi của tiết học ngày hôm nay
Bước 3 Báo cáo, thảo luận:
- Đại diện các nhóm báo cáo ngắn gọn về các câu hỏi nhiệm vụ
- Ghi nhận lại các dự đoán về chủ đề học tập ở các nhóm
- Trình bày dự đoán về nội dung cốt lõi của chủ đề sẽ được tìm hiểu trong quá trình học
Bước 4 Đánh giá, kết luận:
- Tuyên dương những nhóm thực hiện tốt công tác thảo luận và trình bày nội dung
- Chưa kết luận về dự đoán nội dung cốt lõi của chủ đề
- Đánh giá qua thái độ tiếp nhận và thực hiện yêu cầu của HV
- Tự đánh giá và đánh giá giữa các nhóm
HOẠT ĐỘNG 1: TÌM HIỂU VỀ CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC, thời gian
1 Mục tiêu dạy học: 1, 2, 3, 9, 10, 11, 12, 13.
2 Nội dung hoạt động:
- HV thảo luận nhóm khăn trãi bàn, hoàn thành nội dung phiếu học tập số 1 tìm hiểu về các nguyên tố hóa học
3 Sản phẩm:
- Câu trả lời của HV về các nội dung chính của hoạt động 1
- Nội dung trên giấy của các nhóm theo kĩ thuật khăn trãi bàn (cá nhân, thống nhất của nhóm)
4 Tổ chức thực hiện:
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Chia lớp thành nhiều nhóm nhỏ, mỗi nhóm có 6 HV Phát phiếu học tập và giấy để các nhóm hoạt động theo kĩ thuật khăn trãi bàn
- Hướng dẫn HV tìm hiểu về các nội dung trong phiếu học tập số 1
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HV chia nhóm theo phân công
- Nhận phiếu học tập và giấy để hoạt động nhóm theo kĩ thuật khăn trãi bàn
Trang 7- Thảo luận, ghi nhận nội dung hoạt động vào giấy (cá nhân, thống nhất của nhóm).
Bước 3 Báo cáo, thảo luận:
- Đại diện một vài nhóm báo cáo về kết quả thảo luận
- Các nhóm chú ý theo dõi bài báo cáo, góp ý, thảo luận về nội dung báo cáo của các nhóm
Bước 4 Đánh giá, kết luận:
- Các nhóm tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau dựa trên phân tích của giáo viên về kết quả của các nội dung đã thảo luận
- GV đánh giá thái độ tiếp nhận và thực hiện yêu cầu của các nhóm
- Đánh giá qua hỏi đáp, qua kết quả phiếu học tập số 1
HOẠT ĐỘNG 2 TÌM HIỂU VỀ NƯỚC ĐỐI VỚI TẾ BÀO, thời gian
1 Mục tiêu dạy học: 4, 9, 10, 11, 12, 13.
2 Nội dung hoạt động:
- HV thảo luận nhóm, hoàn thành phiếu học tập số 2: tìm hiểu về nước đối với tế bào
3 Sản phẩm:
- Câu trả lời của HV tìm hiểu về vai trò của nước đối với tế bào
- Hoàn thành nội dung phiếu học tập số 2
4 Tổ chức thực hiện:
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Chia nhóm thành các nhóm nhỏ 6 HV
- Hướng dẫn HV tìm hiểu các câu hỏi được yêu cầu trong phiếu học tập số 2
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HV tiến hành chia nhóm
- Nghiên cứu thông tin, thảo luận nhóm tìm hiểu và hoàn thành nội dung phiếu học tập
số 2
Bước 3 Báo cáo, thảo luận:
- Đại diện một vài nhóm báo cáo kết quả hoạt động nhóm
- Các nhóm thảo luận, trao đổi các nội dung đã nghiên cứu
Bước 4 Đánh giá, kết luận:
- Các nhóm đánh tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau theo sự hướng dẫn của GV
- Giáo viên đánh giá qua thái độ tiếp nhận nhiệm vụ, hoạt động nhóm và kết quả báo cáo của các nhóm
- Đánh giá qua hỏi – đáp
HOẠT ĐỘNG 3 TÌM HIỂU VỀ CACBOHYDRAT
thời gian
1 Mục tiêu dạy học: 5, 6, 9, 10, 11, 12, 13.
Trang 82 Nội dung hoạt động:
- HV thảo luận nhóm hoàn thành nội dung phiếu học tập số 3 tìm hiểu về cacbohydrat
3 Sản phẩm:
- Câu trả lời của HV về cấu tạo và vai trò của cacbohydrat
- Hoàn thành nội dung phiếu học tập số 3
4 Tổ chức thực hiện:
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Chia nhóm thành các nhóm nhỏ 6 HV
- Hướng dẫn HV tìm hiểu các câu hỏi được yêu cầu trong phiếu học tập số 3
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HV tiến hành chia nhóm
- Nghiên cứu thông tin, thảo luận nhóm tìm hiểu và hoàn thành nội dung phiếu học tập
số 3
Bước 3 Báo cáo, thảo luận:
- Đại diện một vài nhóm báo cáo kết quả hoạt động nhóm
- Các nhóm thảo luận, trao đổi các nội dung đã nghiên cứu
Bước 4 Đánh giá, kết luận:
- Các nhóm đánh tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau theo sự hướng dẫn của GV
- Giáo viên đánh giá qua thái độ tiếp nhận nhiệm vụ, hoạt động nhóm và kết quả báo cáo của các nhóm
- Đánh giá qua hỏi – đáp, đánh giá qua kết quả phiếu học tập số 3 đánh giá qua bản kiểm - phiếu đánh giá số 1
HOẠT ĐỘNG 4 TÌM HIỂU VỀ PROTEIN
thời gian
1 Mục tiêu dạy học: 6, 9, 10, 11, 12, 13.
2 Nội dung hoạt động:
- Trình bày được thành phần và cấu tạo của protein
3 Sản phẩm:
- Câu trả lời của HV về thành phần và cấu tạo của protein
- Kết quả phiếu học tập số 4
4 Tổ chức thực hiện:
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Chia nhóm thành các nhóm nhỏ 6 HV
- Hướng dẫn HV tìm hiểu các câu hỏi được yêu cầu trong phiếu học tập số 4
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HV tiến hành chia nhóm
Trang 9- Nghiên cứu thông tin, thảo luận nhóm tìm hiểu và hoàn thành nội dung phiếu học tập
số 4
Bước 3 Báo cáo, thảo luận:
- Đại diện một vài nhóm báo cáo kết quả hoạt động nhóm
- Các nhóm thảo luận, trao đổi các nội dung đã nghiên cứu
Bước 4 Đánh giá, kết luận:
- Các nhóm đánh tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau theo sự hướng dẫn của GV
- Giáo viên đánh giá qua thái độ tiếp nhận nhiệm vụ, hoạt động nhóm và kết quả báo cáo của các nhóm
- Đánh giá qua hỏi – đáp, đánh giá qua kết quả phiếu học tập số 4
HOẠT ĐỘNG 5 TÌM HIỂU VỀ NUCLEIC ACID
thời gian
1 Mục tiêu dạy học: 6, 9, 10, 11, 12, 13.
2 Nội dung hoạt động:
- Tìm hiểu về cấu tạo và vai trò của nucleic acid
3 Sản phẩm:
- Câu trả lời của HV về cấu tạo và vai trò của nucleic cid
- Kết quả phiếu học tập số 5
4 Tổ chức thực hiện:
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Chia nhóm thành các nhóm nhỏ 6 HV
- Hướng dẫn HV tìm hiểu các câu hỏi được yêu cầu trong phiếu học tập số 5
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HV tiến hành chia nhóm
- Nghiên cứu thông tin, thảo luận nhóm tìm hiểu và hoàn thành nội dung phiếu học tập
số 5
Bước 3 Báo cáo, thảo luận:
- Đại diện một vài nhóm báo cáo kết quả hoạt động nhóm
- Các nhóm thảo luận, trao đổi các nội dung đã nghiên cứu
Bước 4 Đánh giá, kết luận:
- Các nhóm đánh tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau theo sự hướng dẫn của GV
- Giáo viên đánh giá qua thái độ tiếp nhận nhiệm vụ, hoạt động nhóm và kết quả báo cáo của các nhóm
- Đánh giá qua hỏi – đáp, đánh giá qua kết quả phiếu học tập số 5
Trang 10HOẠT ĐỘNG 6 TÌM HIỂU VỀ LIPID
thời gian
1 Mục tiêu dạy học: 6, 9, 10, 11, 12, 13.
2 Nội dung hoạt động:
- Tìm hiểu về cấu tạo và vai trò của lipid
3 Sản phẩm:
- Câu trả lời của HV về cấu tạo và vai trò của lipid
- Kết quả phiếu học tập số 6
4 Tổ chức thực hiện:
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Chia nhóm thành các nhóm nhỏ 6 HV
- Hướng dẫn HV tìm hiểu các câu hỏi được yêu cầu trong phiếu học tập số 6
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HV tiến hành chia nhóm
- Nghiên cứu thông tin, thảo luận nhóm tìm hiểu và hoàn thành nội dung phiếu học tập
số 6
Bước 3 Báo cáo, thảo luận:
- Đại diện một vài nhóm báo cáo kết quả hoạt động nhóm
- Các nhóm thảo luận, trao đổi các nội dung đã nghiên cứu
Bước 4 Đánh giá, kết luận:
- Các nhóm đánh tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau theo sự hướng dẫn của GV
- Giáo viên đánh giá qua thái độ tiếp nhận nhiệm vụ, hoạt động nhóm và kết quả báo cáo của các nhóm
- Đánh giá qua hỏi – đáp, đánh giá qua kết quả phiếu học tập số 6
HOẠT ĐỘNG: LUYỆN TẬP , thời gian
1 Mục tiêu dạy học: 7, 8, 9,10, 11, 12, 13.
2 Nội dung hoạt động:
- Nêu được một số nguồn thực phẩm cung cấp phân tử sinh học cho cơ thể
- Vận dụng kiến thức về phân tử sinh học trong tế bào vào trong thực tiễn
3 Sản phẩm:
- Câu trả lời của HV về một số nguồn thực phẩm cung cấp phân tử sinh học cho cơ thể
- Câu trả lời của HV về vận dụng kiến thức về phân tử sinh học trong tế bào vào trong