KẾ HOẠCH BÀI DẠY CHỦ ĐỀ 1 GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT CHƯƠNG TRÌNH MÔN SINH HỌC Môn Sinh học, Lớp 10; Thời gian thực hiện (số tiết) Yêu cầu cần đạt Nêu được đối tượng và lĩnh vực nghiên cứu của môn Sinh họ.
Trang 1KẾ HOẠCH BÀI DẠY
CHỦ ĐỀ 1: GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT CHƯƠNG TRÌNH MÔN SINH HỌC
Môn Sinh học, Lớp 10; Thời gian thực hiện: (số tiết)
* Yêu cầu cần đạt:
- Nêu được đối tượng và lĩnh vực nghiên cứu của môn Sinh học
- Trình bày được mục tiêu của môn Sinh học
Phân tích được vai trò của môn sinh học đối với cuộc sống hằng ngày, sự phát triển kinh tế
-xã hội, sự phát triển bền vững môi trường sống và những vấn đề toàn cầu
- Nêu được triển vọng phát triển sinh học trong tương lai
- Kể tên được các ngành nghề liên quan đến sinh học và ứng dụng sinh học Trình bày đượccác thành tựu từ lí thuyết đến thành tựu công nghệ của một số ngành nghề chủ chốt (y – dượchọc, pháp y, công nghệ thực phẩm, bảo vệ môi trường, nông nghiệp, lâm nghiệp, ) Nêu đượctriển vọng của các ngành nghề đó trong tương lai
- Trình bày được định nghĩa về phát triển bền vững
- Trình bày được vai trò của sinh học trong phát triển bền vững môi trường sống
- Phân tích được mối quan hệ giữa sinh học với những vấn đề xã hội: đạo đức sinh học,
− Nêu được một số vật liệu, thiết bị nghiên cứu và học tập môn Sinh học
− Trình bày và vận dụng được các kĩ năng trong tiến trình nghiên cứu:
+ Quan sát: logic thực hiện quan sát; thu thập, lưu giữ kết quả quan sát; lựa chọn hình thứcbiểu đạt kết quả quan sát
+ Xây dựng giả thuyết
+ Thiết kế và tiến hành thí nghiệm
+ Làm báo cáo kết quả nghiên cứu
Trang 2Nhận thức
sinh học
- Nêu được đối tượng và lĩnh vực nghiên cứu của môn Sinh
- Trình bày được mục tiêu của môn Sinh học 2
- Nêu được triển vọng phát triển sinh học trong tương lai 3
- Trình bày được định nghĩa về phát triển bền vững 4
- Trình bày được vai trò của sinh học trong phát triển bền
+ Xây dựng giả thuyết
+ Thiết kế và tiến hành thí nghiệm
+ Làm báo cáo kết quả nghiên cứu
- Kể tên được các ngành nghề liên quan đến sinh học và ứngdụng sinh học Trình bày được các thành tựu từ lí thuyết đến
12
Trang 3thành tựu công nghệ của một số ngành nghề chủ chốt (y –dược học, pháp y, công nghệ thực phẩm, bảo vệ môi trường,nông nghiệp, lâm nghiệp, ) Nêu được triển vọng của cácngành nghề đó trong tương lai.
- Phân tích được mối quan hệ giữa sinh học với những vấn đề
xã hội: đạo đức sinh học, kinh tế, công nghệ 13
Chăm chỉ - Tích cực nghiên cứu tài liệu, thường xuyên theo dõi việc
Trách nhiệm - Có trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ khi được phân công
trong hoạt động nhóm, thu thập, chuẩn bị mẫu vật/tài liệu 17Trung thực - Có ý thức báo cáo chính xác, khách quan về kết quả thảo
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
Tên thiết bị/ học liệu Giáo viên Học sinh Hoạt động 1: Tìm hiểu
về chương trình môn
Sinh học
- Hình ảnh đối tượng và lĩnh vựcnghiên cứu môn Sinh học
Hoạt động 3: Trình bày - Mẫu vật quan sát (lá, hoa của các 1 bộ nhiều 1 mẫu/Nhóm
Trang 4Hoạt động 5: Tìm hiểu
một số vật liệu, thiết bị
nghiên cứu và học tập
môn Sinh học và khái
niệm Tin sinh học
* Ghi chú: -: không yêu cầu HV chuẩn bị, +: HV có thể chuẩn bị hoặc sưu tầm thêm.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A BẢNG TÓM TẮT TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động
học
Mục tiêu
Nội dung dạy học trọng tâm PP,
KTDH chủ đạo
Sản phẩm học tập
Công cụ đánh giá
Khởi động Tạo
hứngthú họctập
Trực quan/
Động não
SP 1:
Câu trả lời của HV
CCĐG 1:Câu hỏi –đáp án
- Nêu được đối tượng và lĩnh vựcnghiên cứu của môn Sinh
- Trình bày được mục tiêu củamôn Sinh học
- Nêu được triển vọng phát triểnsinh học trong tương lai
Trực quan/
Khăn trải bàn
SP 2:
Câu trả lời của
HV
SP3:
Phiếu học tập
số 1
CCĐG 2:Câu hỏi –đáp án
Trang 5- Trình bày được định nghĩa vềphát triển bền vững.
- Trình bày được vai trò của sinhhọc trong phát triển bền vững môitrường sống
Khăn trải bàn
SP 4:
Câu trả lời của HV
SP 5:
Phiếu học tập
số 2
CCĐG 3: Câu hỏi – đáp án
− Trình bày và vận dụng đượcmột số phương pháp nghiên cứusinh học, cụ thể:
+ Phương pháp quan sát
+ Phương pháp tiến hành cácthí nghiệm sinh học trong chươngtrình giáo dục thường xuyên
Trực quan/Mảnh ghép
SP 6:
Câu trả lời của HV
SP 7:
Phiếu học tập
số 3
SP 8:
Phiếu học tập
số 4
CCĐG 4: Câu hỏi – đáp án.CCĐG 5: Bảng kiểm– Phiếu đánh giá
+ Xây dựng giả thuyết
+ Thiết kế và tiến hành thínghiệm
+ Làm báo cáo kết quả nghiêncứu
Trực quan SP 9: Câu trả
lời của HV
SP 10:
Phiếu học tập
số 5
CCĐG 6: Câu hỏi- đáp án
− Nêu được một số vật liệu, thiết
bị nghiên cứu và học tập mônSinh học
− Nêu được khái niệm Tin sinhhọc
Trực quan/
Khăn trải bàn
SP 11:
Câu trả lời của HV
CCĐG 7: Câu hỏi – đáp án
Trang 6số 6
Hoạt động:
Động não
SP 13:
Câu trả lời của HV
CCĐG 8: Câu hỏi – đáp án
Hoạt động:
Vận dụng
Vậndụngkiếnthức
SP 14:
câu trả lời của HV
CCĐG 9: câu hỏi – đáp án
B CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC
HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG: thời gian
1 Mục tiêu dạy học: kích thích tò mò của HV, tạo tâm thế cho tiết học.
2 Nội dung hoạt động: HV trình bày câu trả lời dựa trên câu hỏi và mẫu vật mà GV đặt ra.
3 Sản phẩm: Câu trả lời của HV về câu hỏi mà GV đặt ra.
4 Tổ chức thực hiện:
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Kiểm tra sĩ số của lớp
- Trình bày tên của những mẫu vật mà GV đã chuẩn bị
- Trả lời các câu hỏi theo gợi ý của GV
- Dự đoán nội dung cốt lõi của tiết học ngày hôm nay
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HV kiểm tra các mẫu vật mà GV đã chuẩn bị
- HV thảo luận các câu hỏi của GV đặt ra
- HV thảo luận, dự đoán nội dung cốt lỗi của tiết học ngày hôm nay
Bước 3 Báo cáo, thảo luận:
- Đại diện các nhóm báo cáo ngắn gọn về các câu hỏi nhiệm vụ
- Ghi nhận lại các dự đoán về chủ đề học tập ở các nhóm
- Trình bày dự đoán về nội dung cốt lõi của chủ đề sẽ được tìm hiểu trong quá trình học
Bước 4 Đánh giá, kết luận:
- Tuyên dương những nhóm thực hiện tốt công tác thảo luận và trình bày nội dung
- Chưa kết luận về dự đoán nội dung cốt lõi của chủ đề
Trang 7- Đánh giá qua thái độ tiếp nhận và thực hiện yêu cầu của HV.
- Tự đánh giá và đánh giá giữa các nhóm
HOẠT ĐỘNG 1: TÌM HIỂU VỀ CHƯƠNG TRÌNH MÔN SINH HỌC, thời gian
1 Mục tiêu dạy học: 1, 2, 3, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 16, 17, 18.
2 Nội dung hoạt động:
- HV thảo luận nhóm khăn trãi bàn, hoàn thành nội dung phiếu học tập số 1 tìm hiểu về chương trình môn Sinh học
3 Sản phẩm:
- Câu trả lời của HV về các nội dung chính của hoạt động 1
- Nội dung trên giấy của các nhóm theo kĩ thuật khăn trãi bàn (cá nhân, thống nhất của nhóm)
4 Tổ chức thực hiện:
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Chia lớp thành nhiều nhóm nhỏ, mỗi nhóm có 6 HV Phát phiếu học tập và giấy để các nhóm hoạt động theo kĩ thuật khăn trãi bàn
- Hướng dẫn HV tìm hiểu về các nội dung trong phiếu học tập số 1
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HV chia nhóm theo phân công
- Nhận phiếu học tập và giấy để hoạt động nhóm theo kĩ thuật khăn trãi bàn
- Thảo luận, ghi nhận nội dung hoạt động vào giấy (cá nhân, thống nhất của nhóm)
Bước 3 Báo cáo, thảo luận:
- Đại diện một vài nhóm báo cáo về kết quả thảo luận
- Các nhóm chú ý theo dõi bài báo cáo, góp ý, thảo luận về nội dung báo cáo của các nhóm
Bước 4 Đánh giá, kết luận:
- Các nhóm tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau dựa trên phân tích của giáo viên về kết quả của các nội dung đã thảo luận
- GV đánh giá thái độ tiếp nhận và thực hiện yêu cầu của các nhóm
- Đánh giá qua hỏi đáp, qua kết quả phiếu học tập số 1
HOẠT ĐỘNG 2 TÌM HIỂU VỀ SINH HỌC VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG, thời
gian
1 Mục tiêu dạy học: 4, 5, 13, 14, 15, 16, 17, 18.
2 Nội dung hoạt động:
- HV thảo luận nhóm, hoàn thành phiếu học tập số 2: tìm hiểu về Sinh học và phát triển bền
Trang 8- Hướng dẫn HV tìm hiểu các câu hỏi được yêu cầu trong phiếu học tập số 2.
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HV tiến hành chia nhóm
- Nghiên cứu thông tin, thảo luận nhóm tìm hiểu và hoàn thành nội dung phiếu học tập
số 2
Bước 3 Báo cáo, thảo luận:
- Đại diện một vài nhóm báo cáo kết quả hoạt động nhóm
- Các nhóm thảo luận, trao đổi các nội dung đã nghiên cứu
Bước 4 Đánh giá, kết luận:
- Các nhóm đánh tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau theo sự hướng dẫn của GV
- Giáo viên đánh giá qua thái độ tiếp nhận nhiệm vụ, hoạt động nhóm và kết quả báo cáocủa các nhóm
- Đánh giá qua hỏi – đáp, đánh giá qua bản kiểm - phiếu đánh giá số 2
HOẠT ĐỘNG 3 TRÌNH BÀY VÀ VẬN DỤNG ĐƯỢC MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU SINH HỌC
thời gian
1 Mục tiêu dạy học: 6, 14, 15, 16, 17, 18.
2 Nội dung hoạt động:
- HV thảo luận nhóm hoàn thành nội dung phiếu học tập số 3, 4 trình bày và vận dụng đượcmột số phương pháp nghiên cứu sinh học
- Hướng dẫn HV tìm hiểu các câu hỏi được yêu cầu trong phiếu học tập số 3, 4
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập:
Trang 9- HV tiến hành chia nhóm.
- Nghiên cứu thông tin, thảo luận nhóm tìm hiểu và hoàn thành nội dung phiếu học tập
số 3, 4
Bước 3 Báo cáo, thảo luận:
- Đại diện một vài nhóm báo cáo kết quả hoạt động nhóm
- Các nhóm thảo luận, trao đổi các nội dung đã nghiên cứu
Bước 4 Đánh giá, kết luận:
- Các nhóm đánh tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau theo sự hướng dẫn của GV
- Giáo viên đánh giá qua thái độ tiếp nhận nhiệm vụ, hoạt động nhóm và kết quả báo cáocủa các nhóm
- Đánh giá qua hỏi – đáp, đánh giá qua kết quả phiếu học tập số 3, 4
HOẠT ĐỘNG 4 TRÌNH BÀY CÁC BƯỚC TRONG TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU
thời gian
1 Mục tiêu dạy học: 8, 14, 15, 16, 17, 18.
2 Nội dung hoạt động:
- Trình bày được các bước trong tiến trình nghiên cứu 1 đề tài khoa học
- Hướng dẫn HV tìm hiểu các câu hỏi được yêu cầu trong phiếu học tập số 5
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HV tiến hành chia nhóm
- Nghiên cứu thông tin, thảo luận nhóm tìm hiểu và hoàn thành nội dung phiếu học tập
số 5
Bước 3 Báo cáo, thảo luận:
- Đại diện một vài nhóm báo cáo kết quả hoạt động nhóm
- Các nhóm thảo luận, trao đổi các nội dung đã nghiên cứu
Bước 4 Đánh giá, kết luận:
- Các nhóm đánh tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau theo sự hướng dẫn của GV
- Giáo viên đánh giá qua thái độ tiếp nhận nhiệm vụ, hoạt động nhóm và kết quả báo cáocủa các nhóm
- Đánh giá qua hỏi – đáp, đánh giá qua kết quả phiếu học tập số 5
HOẠT ĐỘNG 5 TÌM HIỂU MỘT SỐ VẬT LIỆU, THIẾT BỊ NGHIÊN CỨU VÀ
Trang 10HỌC TẬP MÔN SINH HỌC VÀ KHÁI NIỆM TIN SINH HỌC
thời gian
1 Mục tiêu dạy học: 7, 14, 15, 16, 17, 18.
2 Nội dung hoạt động:
- Tìm hiểu một số vật liệu, thiết bị nghiên cứu và học tập môn Sinh học
- Khái niệm Tin sinh học
3 Sản phẩm:
- Câu trả lời của HV về một số vật liệu, thiết bị nghiên cứu và học tập môn Sinh học
- Nêu được khái niệm Tin sinh học
- Kết quả phiếu học tập số 6
4 Tổ chức thực hiện:
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Chia nhóm thành các nhóm nhỏ 6 HV
- Hướng dẫn HV tìm hiểu các câu hỏi được yêu cầu trong phiếu học tập số 6
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HV tiến hành chia nhóm
- Nghiên cứu thông tin, thảo luận nhóm tìm hiểu và hoàn thành nội dung phiếu học tập
số 6
Bước 3 Báo cáo, thảo luận:
- Đại diện một vài nhóm báo cáo kết quả hoạt động nhóm
- Các nhóm thảo luận, trao đổi các nội dung đã nghiên cứu
Bước 4 Đánh giá, kết luận:
- Các nhóm đánh tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau theo sự hướng dẫn của GV
- Giáo viên đánh giá qua thái độ tiếp nhận nhiệm vụ, hoạt động nhóm và kết quả báo cáocủa các nhóm
- Đánh giá qua hỏi – đáp, đánh giá qua kết quả phiếu học tập số 6
HOẠT ĐỘNG: LUYỆN TẬP , thời gian
1 Mục tiêu dạy học:
- Ôn tập lại, rèn luyện lại nội dung kiến thức đã được học trong chủ đề 1.
2 Nội dung hoạt động:
- Liệt kê những vai trò, tác động, ảnh hưởng của ngành Sinh học đối với con người
3 Sản phẩm:
- Câu trả lời của HV về vai trò của ngành Sinh học đối với con người
Trang 11- Sản phẩm thảo luận nhóm.
4 Tổ chức thực hiện:
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Chia nhóm thành các nhóm nhỏ 6 HV
- Hướng dẫn HV tìm hiểu các câu hỏi theo yêu cầu của GV
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HV tiến hành chia nhóm
- Nghiên cứu thông tin, thảo luận cá nhân, trình bày thảo luận nhóm về câu hỏi của giáoviên
Bước 3 Báo cáo, thảo luận:
- Đại diện một vài nhóm báo cáo kết quả hoạt động nhóm về vai trò của Sinh học đối vớicon người
- Các nhóm thảo luận, trao đổi các nội dung đã nghiên cứu
Bước 4 Đánh giá, kết luận:
- Các nhóm đánh tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau theo sự hướng dẫn của GV
- Giáo viên đánh giá qua thái độ tiếp nhận nhiệm vụ, hoạt động nhóm và kết quả báo cáocủa các nhóm
- Đánh giá qua hỏi – đáp
HOẠT ĐỘNG [STT] [VẬN DỤNG], thời gian
1 Mục tiêu dạy học:
- Vận dụng nội dung kiến thức đã được học trong chủ đề 1.
2 Nội dung hoạt động:
- Xác định một ngành nghề lĩnh vực Sinh học mà em quan tâm
- Trình bày sự hiểu biết của bản thân em về ngành nghề đó (đóng góp của ngành, học những gì? cần những kĩ năng gì?)
- Tìm 3 trường cao đẳng, đại học có đào tạo ngành nghề đó và điểm chuẩn, yêu cầu nhậphọc của năm nay
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Hướng dẫn HV tìm hiểu các câu hỏi theo yêu cầu của GV
Trang 12Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- Nghiên cứu thông tin, thảo luận cá nhân, trình bày thảo luận nhóm về câu hỏi của giáoviên, ngành nghề Sinh học mà em yêu thích, trình bày được sự hiểu biết của các em vềngành nghề đó
Bước 3 Báo cáo, thảo luận:
- Cá nhân báo cáo kết quả hoạt động
- Các nhóm thảo luận, trao đổi các nội dung đã nghiên cứu
- Một vài học viên trình bày ngành nghề Sinh học mà em yêu thích Trình bày sự hiểu biết của bản thân về ngành nghề đó
Bước 4 Đánh giá, kết luận:
- Các nhóm đánh tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau theo sự hướng dẫn của GV
- Giáo viên đánh giá qua thái độ tiếp nhận nhiệm vụ, hoạt động nhóm và kết quả báo cáocủa các nhóm
- Đánh giá qua hỏi – đáp
IV HỒ SƠ DẠY HỌC
A NỘI DUNG CỐT LÕI:
I GIỚI THIỆU CHƯƠNG TRÌNH MÔN SINH HỌC:
1 Đối tượng và các lĩnh vực nghiên cứu của môn Sinh học:
- Sinh học là môn khoa học sự sống chuyên nghiên cứu về thế giới sống bao gồmcác sinh vật sống và các cấp độ tổ chức khác của thế giới sống cũng như mối quan hệgiữa các sinh vật sống với nhau và giữa chúng với môi trường
- Di truyền học: nghiên cứu tính di truyền và biến dị ở các loài sinh vật
- Sinh học phân tử: nghiên cứu về cơ sở phân tử của các cơ chế di truyền như nhânđôi ADN, phiên mã, dịch mã, …
- Sinh học tế bào: nghiên cứu về cấu tạo và hoạt động sống của tế bào Cùng với ditruyền học và sinh học phân tử, góp phần tạo ra nhiều giống vật nuôi và cây trồng mới
- Sinh thái học: nghiên cứu mối quan hệ giữa các loài sinh vật với nhau, và mốiquan hệ giữa chúng với môi trường
- Thực vật học: nghiên cứu về hình thái, cấu tạo, giải phẩu, sinh lý, phân loại thựcvật, vai trò và tác hại của chúng đối với tự nhiên và con người
- Giải phẩu học: nghiên cứu về hình thái, cấu tạo bên trong của sinh vật trong khiSinh lý học nghiên cứu về các quá trình sinh lý, sinh hóa diễn ra bên trong cơ thể sinhvật
2 Mục tiêu của môn Sinh học:
- Môn Sinh học góp phần hình thành, phát triển năng lực: nhận thức sinh học, tìmhiểu thế giới sống và vận dụng kiến thức, kĩ năng vào thực tiễn