Câu hỏi (3 điểm) 1 Lấy ví dụ và phân tích để làm rõ chức năng của người giáo viên tiểu học Chức năng của người giáo viên TH là hình thành hoạt động học cho học sinh và tổ chức hướng dẫn học sinh thực hiện hoạt động học để lĩnh hội nội dung học tập , hình thành nhân cách học sinh theo mục tiêu giáo dục + Cung cấp phương tiện, điều kiện để học sinh thực hiện hành động học VD Để học sinh thực hiện hành động học thì giáo viên phải đưa ra đề bài, học sinh mới có tư liệu để khai thác, giải quyết bài t.
Trang 1Câu hỏi (3 điểm)
1 Lấy ví dụ và phân tích để làm rõ chức năng của người giáo viên tiểu học
- Chức năng của người giáo viên TH là hình thành hoạt động học cho học sinh và tổ chức hướng dẫn học sinh thực hiện hoạt động học để lĩnh hội nội dung học tập , hình thành nhân cách học sinh theo mục tiêu giáo dục :
+ Cung cấp phương tiện, điều kiện để học sinh thực hiện hành động học
VD : Để học sinh thực hiện hành động học thì giáo viên phải đưa ra đề bài, học sinh mới có tư liệu để khai thác, giải quyết bài tập
+ Vạch ra trình tự thực hiện các hành động học ( quy trình ), các thao tác tương ứng và những quy định chặt chẽ phải tuân theo khi thực hiện quy trình đó
VD : Khi đưa ra đề bài, giáo viên thường sẽ yêu cầu học sinh trước tiên phải đọc kĩ đề bài, phân tích xem đề bài yêu cầu gì, thuộc phần nội dung kiến thức nào,…
+ Hướng dẫn học sinh làm theo quy trình, theo dõi, giúp đỡ khi gặp khó khăn
VD : Trong quá trình áp dụng kiến thức đã được học vào bài giải, học sinh có một chút vướng mắc thì giáo viên sẽ phải hướng dẫn, đưa ra vài gợi ý để học sinh có thể giải quyết tiếp
+ Đánh giá và hướng dẫn học sinh tiểu học tự đánh giá kết quả học tập
VD : Sau khi hoàn thành bài, giáo viên thường cho các em học sinh chấm chéo bài tập của nhau để tự đánh giá kết quả bài làm, không để các em HS bị thụ động
Trang 2Câu 2: Tại sao người giáo viên tiểu học cần phải quan tâm đến việc hình thành và phát triển ghi nhớ ý nghĩa cho học sinh tiểu học? Liên
hệ bản thân
Giáo viên tiểu học cần phải quan tâm đến việc hình thành và phát triển ghi nhớ ý nghĩa cho học sinh tiểu học vì:
- Ghi nhớ ý nghĩa là loại ghi nhớ dựa trên sự thông hiểu nội dung tài liệu, trên sự nhận thức được mối liên hệ logic giữa các bộ phận của tài liệu đó Tức là ghi nhớ tài liệu dựa trên cơ sở hiểu biết bản chất của
nó Ở đây quá trình chỉ nhở gắn liền với quá trình tư duy và tưởng tượng nhằm lấy logic nội tại (bản chất) của tài liệu Do vậy, người ta gọi ghi nhớ ý nghĩa là chỉ nhở logic
- Ghi nhớ ý nghĩa là loại ghi nhớ chủ yếu trong hoạt động nhận thức,
nó đảm bảo cho sự lĩnh hội tri thức một cách sâu sắc, bền vững Nó tốn ít thời gian hơn ghi nhớ máy móc, nhưng lại tiêu hao lượng thần kinh hơn Hs sẽ không ghi nhớ một cách máy móc, ko học thuộc lòng,
ko học vẹt Từ đó giúp học sinh tự nghiên cứu, hiểu được nội dung vấn đề, giúp hs hiểu bài và ghi nhớ lâu
- Sở dĩ ghi nhớ ý nghĩa có hiệu quả cao vì trong quá trình ghi nhớ ý nghĩa học sinh phải tích cực tư duy để tìm ra những mối quan hệ giữa các thành phần, các ý của tài liệu Học sinh phải dùng ngôn ngữ để khái quát và đưa chúng vào cùng một loại, một nhóm gắn liền với kiến thức cũ Tuy nhiên, trong học tập học sinh không phải chỉ ghi nhớ những ý chính mà còn phải ghi nhớ các công thức, quy tắc, sự kiện lịch sử Vì vậy, giáo viên phải chú ý chủ động rèn luyện cho học sinh ghi nhớ chính xác tài liệu trên cơ sở hiểu chúng
Liên hệ bản thân:
Tương lai với trách nhiệm trở thành một người giáo viên, em cảm thấy bản thân mình cần phải có trách nhiệm quan tâm đến việc hình thành và phát triển ghi nhớ ý nghĩa cho học sinh tiểu học Trước hết, em sẽ tìm hiểu về đặc điểm trí nhớ, ghi nhớ của các học sinh rồi sẽ đưa ra những biện pháp ghi nhớ ý nghĩa hiệu quả như lập dàn bài cho tài liệu học tập, tái hiện lại tài liệu dưới hình thức đọc thầm,…
Trang 3Câu 3: Có ý kiến cho rằng: Đối với giáo viên tiểu học nhóm năng lực dạy học quan trọng hơn nhiều so với nhóm năng lực giáo dục Anh (chị) có đồng ý với ý kiến trên không? Vì sao?
Em không đồng ý với ý kiến trên vì cả hai nhóm năng lực dạy học và giáo dục đều vô cùng quan trọng, không thể thiểu một trong hai cái được
Vì:
- Nhóm năng lực dạy học bao gồm: năng lực hiểu học sinh, năng lực chế biến tài liệu học tập, năng lực tổ chức hoạt động của học sinh và năng lực hiểu biết sâu rộng Nhóm năng lực này là năng lực mà giáo viên tiểu học biểu hiện sự hiểu biết về năng lực học sinh, trình độ, tâm
lý học sinh từ đó phân tích, tổng hợp và thực hiện truyền đạt kiến thức cho học sinh một cách chính xác và đúng đắn Giáo viên tiểu học chú trọng hoàn thiện bản thân, rèn luyện trau dồi bản thân trong quá trình phát triển năng lực này
-Nhóm năng lực giáo dục bao gồm: năng lực hiểu nhân cách của học sinh tiểu học, năng lực cảm hoá học sinh, năng lực vạch dự án phát triển nhân cách học sinh, năng lực khéo léo sư phạm, đặc biệt là năng lực tổ chức hoạt động sư phạm Nhóm năng lực này đòi hỏi ở người giáo viên rất nhiều yêu cầu từ tri thức đến nhân cách, người giáo viên cần giao tiếp về tư tưởng và hành động với học sinh rất nhiều trong quá trình phát triển năng lực này
Vậy ta thấy rằng, hai nhóm năng lực này đều đóng vai trò rất quan trọng, không thể thiếu được đối với giáo viên tiểu học Hai nhóm năng lực này bổ sung và kết hợp với nhau để đạt hiệu quả cao trong công tác giảng dạy
Trang 4Câu 4: Nêu những yêu cầu tâm lý - sư phạm khi hình thành kĩ năng, kĩ xảo và thói quen cho học sinh tiểu học hiệu quả Lấy
ví dụ minh họa cho từng yêu cầu đó
Kĩ năng đọc: Việc rèn kĩ năng đọc cho học sinh Tiểu học được thực hiện chủ yếu thông qua môn Tập đọc
- Làm cho học sinh ham thích luyện tập
Để hs ham thích luyện tập kĩ năng đọc, gv cần phải để học sinh hiểu được vai trò to lớn đối với các em: học sinh được mở rộng hiểu biết về thiên nhiên, về đất nước, về cuộc sống con người, văn hóa, văn minh, phong tục, tập quán của các dân tộc trên Tổ quốc mình và trên thế giới, mở rộng tầm hiểu biết về cuộc sống Các
em được tìm tòi khám phá thế giới xung quanh, khơi gợi sự hứng thú học tập
Bên cạnh đó giáo viên cần chuẩn bị bài giảng một cách hấp dẫn, sinh động, động viên và khen thưởng tích cực để các em có động lực học tập
- Làm cho học sinh hiểu cách thức luyện tập
Đối với khối 1 2 3
Để luyện tập thành thạo kĩ năng đọc, trước hết các em phải luyện đọc đúng, to, rõ ràng, đọc lưu loát, ngắt nghỉ đúng chỗ, đọc từ từ chậm rãi tránh đọc vấp, đọc nhầm, sau đó mới sang đọc diễn cảm
Đối với khối 4 5
• Đọc thầm, đọc lướt để nắm thông tin
• Đọc to rõ ràng, diễn cảm, lưu loát (bài văn, bài thơ, màn kịch ngắn)
• Tìm hiểu ý nghĩa của văn bản một số chi tiết có giá trị nghệ thuật
• Nhận xét về nhân vật, hình ảnh, cách sử dụng từ ngữ và tình cảm, thái độ của tác giả
• Đọc thuộc một số đoạn văn, đoạn thơ, bài thơ
- Tra từ điển học sinh đối với những từ khó, hiểu các kí hiệu, số liệu trên sơ đồ, biểu đồ
- Chỉ dẫn kịp thời những lỗi sai của học sinh
Phát âm sai, đọc sai các từ khó, đọc còn bé, chưa tròn vành rõ chữ, đọc nhát gừng không lưu loát, không ngắt nghỉ đúng chỗ, chỉnh lại
Trang 5tiết tấu, cường độ, sắc thái giọng đọc
- Tiến hành luyện tập có hệ thống và luyện tập
Không chỉ tập đọc trên lớp mà các em còn phải luyện đọc ở nhà,
gv cho học sinh chuẩn bị bài tập đọc trước ở nhà
Phải luyện đọc thường xuyên, gv cho các em đọc theo mức độ từ
dễ đến khó (các từ khó phát âm, các từ mới lạ, các câu văn dài hơi,…)
- Kiểm tra và đánh giá kết quả luyện tập
Tiến hành kiểm tra bằng cách gọi các em đứng dậy đọc bài, gọi đồng đều cả lớp, gv nhận xét đánh giá và để các bạn hs khác nhận xét đánh giá
- Củng cố những kĩ năng, kĩ xảo và thói quen được hình thành
Ôn luyện kĩ năng đọc sẽ rèn luyện cho các em thói quen và sở thích đọc sách, biết cách nắm bắt và chọn lọc thông tin cần thiết, tiếp thu tri thức, cảm nhận văn học,
Trang 6Câu 5: Có ý kiến cho rằng: Học sinh tiểu học giỏi hay kém, ngoan hay hư là do thầy cô giáo và nhà trường hoàn toàn quyết định Anh (chị) đánh giá ý kiến trên như thế nào? Hãy lý giải vì sao?
Theo em, ý kiến trên không hoàn toàn đúng Vì học sinh tiểu học giỏi hay kém, ngoan hay hư là do cả học sinh lẫn nhà trường:
- Trong đó nhà trường giữ vai trò chủ đạo:
Tổ chức tốt việc triển khai thực hiện kế hoạch giáo dục đạo học sinh, để công tác giáo dục học sinh trong trường học thành công Phải làm cho toàn thể cán bộ- giáo viên - nhân viên trong trường thấy rõ tầm quan trọng và sự cấp thiết của công tác giáo dục cho học sinh trong giai đoạn hiện nay
- Ảnh hưởng của giáo viên tác đọng đến học sinh:
Từ việc tìm hiểu, nắm bắt hoàn cảnh gia đình, năng lực từng học sinh,… đến việc xử lý tình huống Đòi hỏi cần có sự nghiêm khắc của người thầy, đồng thời phải có tấm lòng yêu thương, thể hiện trách nhiệm, cho các em những lời khuyên bảo chân tình; tạo được niềm tin, động lực cho các em phấn đấu hoàn thiện Bên cạnh đó gv cũng cần nâng cao kiến thức cho học sinh qua các bài giảng, các tiết
học trên lớp, nâng cao kết quả học tập của các em
- Ảnh hưởng của gia đình:
Trong cuộc sống hàng ngày, cha mẹ, ông bà cần phải sống mẫu mực, làm gương tốt cho con, cháu noi theo; có trách nhiệm tham gia đầy đủ các buổi họp cha mẹ học sinh; thường xuyên liên lạc với giáo viên chủ nhiệm để kịp thời nắm bắt các thông tin về việc học tập và
sự rèn luyện đạo đức của con em mình, để kịp thời uốn nắn, dạy dỗ
- Ảnh hưởng của xã hội:
Điều này thể hiện ở chỗ, xã hội phát triển theo định hướng, trẻ em được chăm sóc đầy đủ hơn, có nhiều ưu thế hơn nên dễ bị phụ thuộc vào cha mẹ, dễ sinh ra tâm lý ỷ lại, sợ hãi, nhút nhát, không độc lập
ở môi trường mới nhưng cũng có những môi trường xã hội tốt giáo dục trẻ một cách sống lành mạnh, tự lập, hình thành nên những phẩm chất tốt và học lực tốt
- Dựa vào năng lực của hs tiểu học:
Trong thực tế, không có học sinh nào hoàn toàn học giỏi hay kém, ngoan hay hư mà là do quá trình lĩnh hội, hình thành và phát triển
Trang 7của chính bản thân các em hs Các em hs tiểu học khi biết nhận thức đúng sai, tốt xấu thì sẽ tự cung cấp, trau dồi cho bản thân mình kiến thức và sự tiếp thu đó không hoàn toàn đồng đều vì không phải em học sinh nào cũng giống nhau
Trang 8Câu 6: Trong các hành động học, hành động nào giữ vai trò tiên quyết trong việc lĩnh hội tri thức và hình thành khái niệm khoa học ở học sinh tiểu học? Hãy lý giải tại sao?
Trong các hành động học (hđ ptich, hđ mô hình hóa, hđ cụ thể hóa, hđ ktra
và hđ đánh giá) thì hành động phân tích là hành động giữ vai trò tiên quyết nhất trong việc lĩnh hội tri thức và hình thành khái niệm khoa học ở hs tiểu học
Vì:
Hành động phân tích:
- Là hành động hướng vào việc tách đối tượng thành các yếu tố cấu thành để định hình chúng trong 1 cơ chế vận hành chuyên biệt
- Chức năng của hành động phân tích là chỉ ra được lôgic của đối tượng vạch ra được mối quan hệ chung của hệ thống đối tượng
- Phân tích là hành động tiên quyết trong việc lĩnh hội tri thức của học sinh tiểu học
- Đối với học sinh tiểu học, hành động phân tích là hành động tiên quyết trong việc lĩnh hội, tiếp thu và vận dụng tri thức để giải bài tập Khi đứng trước một tình huống có vấn đề, để giải quyết nhiệm vụ học tập của mình, học sinh phải tiến hành phân tích tình huống, ngữ liệu, giả thiết trên cơ sở đó, học sinh lập kế hoạch giải quyết nhiệm vụ học Đây là giai đoạn định hướng hành động Giai đoạn này quyết định kết quả phần thực hiện hành động Hành động phân tích vừa là cơ sở vừa là công cụ để thực hiện các hành động học khác Có thể nói, hành động phân tích là một hành động không thể thiếu trong quá trình học sinh tiếp thu tri thức và vận dụng tri thức để giải bài tập
- Quá trình giáo viên tổ chức học sinh thực hành hành động phân tích là quá trình biến lôgic tĩnh của đối tượng thành lôgic động của nó, nhằm tách lôgic của đối tượng ra khỏi đối tượng để chuyển vào trong đầu óc học sinh
Vd: Trong môn toán, khi gv giao nhiệm vụ yêu cầu giải 1 bài toán, trước hết các em phải phân tích: bài toán cho những dữ liệu gì, chúng
có mối liên hệ gì chung, bài toán yêu cầu làm gì, giả thiết và yêu cầu có mối liên hệ chung như thế nào, bài toán gợi nhớ đến đơn vị kiến thức nào đã học?
=> Phân tích bài toán thành những dữ liệu nhỏ cấu thành sẽ giúp học sinh chỉ ra đước mối liên hệ logic giữa các giả thiết và yêu cầu đề bài,
Trang 9từ đó mới hình thành công thức, cách giải trong đầu rồi mới làm được bài
Trang 10Câu 7: Lấy ví dụ và phân tích để làm rõ ảnh hưởng của cuộc sống nhà trường và hoạt động học tập đối với sự phát triển nhu cầu của học sinh tiểu học
Nhu cầu đọc sách của học sinh lớp 3
- Học sinh tiểu học là lứa tuổi bắt đầu tiếp nhận kiến thức từ các nguồn khác nhau: sự dạy dỗ của cha mẹ và thầy cô giáo, các kênh truyền hình, sự giao tiếp bên ngoài (bạn bè, những người xung quanh…) Nhu cầu hiểu biết và hoạt động ngoài xã hội của các em phát triển mạnh, đã xuất hiện các hứng thú riêng, tăng hứng thú đối với các phương tiện nghe nhìn, bắt đầu thích đọc những sách khoa học kỹ thuật phổ thông
- Ảnh hưởng từ nhà trường:
Ngày nay, vấn đề đọc ở học sinh tiểu học đã được chú trọng, các thư việnnhà trường đã được hình thành với vốn tài liệu phong phú: sách giáo khoa, truyện đọc, tài liệu lịch sử, tranh ảnh, truyện tranh…
- Ảnh hưởng từ hoạt động dạy học về đọc sách
- Tài liệu sắp xếp theo môn loại, những tài liệu được đem ra phục vụ nhiều nhất cho học sinh là truyện tranh và truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn
Vậy nên ảnh hưởng của cuộc sống nhà trường và hoạt động học tập đối với sự phát triển nhu cầu của học sinh tiểu học là vô cùng quan trọng
Trang 11Câu 8: Yếu tố nào dưới đây giúp học sinh tiểu học thực hiện hoạt động học tập đạt hiệu quả cao? Vì sao?
a Học sinh có nhu cầu nhận thức
b Giáo viên luôn đặt ra những yêu cầu cao hơn nhiều so với trình
độ hiện có của học sinh
c Học sinh lo lắng sợ hãi khi nhầm lẫn, sai sót trong học tập
d Học sinh có động cơ học tập đúng đắn
e Giáo viên luôn đặt ra những yêu cầu cao, vừa sức với trình độ học tập hiện có của học sinh
A, D, E
A Nhu cầu nhận thức là nhu cầu về tri thức, nhu cầu hiểu biết, nhu cầu
về thông tin có liên quan đến sự tồn tại và phát triển của con người Sự thỏa mãn những nhu cầu này có ý nghĩa to lớn đối với đời sống cá nhân
và xã hội Có nhiều bằng chứng cho thấy nhu cầu nhận thức là điều kiện tất yếu cho sự tồn tại của chính bản thân con người Khi nhu cầu nhận thức ở trẻ tích cực tìm hiểu thế giới xung quanh thì hoạt động học tập sẽ đạt hiệu quả cao Như vậy, nhu cầu nhận thức là đòi hỏi của trẻ
về việc tìm tòi tiếp thu cái mới, cái chưa có trong kinh nghiệm cá nhân
mà trẻ cần được thỏa mãn để phát triển
D Động cơ học tập đúng đắn có ảnh hưởng to lớn đến thái độ, cách học
của học sinh và do đó quyết định kết quả học tập của các con Động cơ học tập đúng đắn sẽ hướng học sinh tới một mục tiêu học tập đúng đắn, tránh lệch hướng, tạo năng lượng tích cực để phấn đấu đạt kết quả học tập tốt nhất, từ đó các con sẽ dành nhiều thời gian, công sức cho môn học hơn và như vậy việc có được kết quả như mong muốn sẽ trở nên dễ dàng hơn
E Những yêu cầu cao hơn tạo sự phấn đấu, thi đua trong hoạt động học
tập, giúp học sinh phát triển năng lực từng chút một, biết cố gắng và nỗ lực liên tục không ngừng nghỉ để tiến bộ trong học tập Đây cũng dược coi là sự động viên cổ vũ kích thích năng lượng học tập Nhưng yêu cầu đó phải phù hợp với trình độ của học sinh Không thể đưa ra những yêu cầu quá cao, vượt khả năng trình độ của hs hiện có