PowerPoint Presentation HÀ NỘI 2022 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC CHUYÊN ĐỀ Về kiến thức Trang bị cho người học nắm được cơ sở khoa học, nội dung biểu hiện của tư tưởng HCM về đại đoàn kết dân tộc, giá trị và ý nghĩa I MỤC TIÊU, YÊU CẦU A MỤC TIÊU Về kỹ năng Biết vận dụng những quan điểm của Hồ Chí Minh vào xây dựng đoàn kết dân tộc, đoàn kết trong đơn vị, quân đội và hệ thống chính trị hiện nay Về thái độ Có niền tin, thái độ đúng đắn đối với những quan điểm của HCM về ĐĐKDT Có c.
Trang 1HÀ NỘI - 2022
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC
CHUYÊN ĐỀ
Trang 2- Về kiến thức: Trang bị cho người học nắm được cơ sở khoa học, nội dung biểu hiện của tư tưởng HCM về đại đoàn kết dân tộc, giá trị và ý nghĩa.
I MỤC TIÊU, YÊU CẦU
Trang 3B YÊU CẦU
- Nắm, hiểu rõ, nhận thức đúng về bản chất, qui mô, phạm vi, lực lượng đoàn kết của HCM
- Nắm được thực chất các quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh, của Đảng ta
về đại đoàn kết toàn dân tộc, có sự so sánh với lý luận và thực tiễn
Trang 4TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐĐKDT
II NỘI DUNG
Phần 3: Định hướng nghiên cứu, vận dụng TTHCM về ĐĐKDT trong tình hình hiện nay
B TRỌNG TÂM: Phần II.
Trang 5TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
* Tài liệu bắt buộc
1 Phùng Hữu Phú (chủ biên) (2001), Chiến lược đoàn kết Hồ Chí Minh, Nxb CTQG, Hà Nội.
2 Lê Văn Yên (2008), Hồ Chí Minh với chiến lược đoàn kết quốc tế
trong cách mạng giải phóng dân tộc, Nxb CTQG, Hà Nội
Trang 6TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
* Tài liệu bắt buộc
3 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, NXB.CTQG, H 2016.
4 Hồ Chí Minh: Toàn tập, NXB CTQG, H.2011.
5 Báo điện tử Chính phủ, ngày 19/9/2019, Thủ tướng phát biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam.
Trang 7TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
* Tài liệu tham khảo
1 Hỏi - đáp Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đại đoàn kết dân tộc, đoàn
kết quốc tế, mặt trận dân tộc thống nhất, Nxb QĐND, H.2010
2 Hoàng Trang, Toàn dân đoàn kết chống Mỹ, cứu nước dưới ngọn cờ tư tưởng Hồ Chí Minh (1954-1975), Nxb CTQG, HN 2005.
Trang 8Phần 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN
ĐẾN ĐẾN TTHCM VỀ ĐĐKDT
1 Các khái niệm có liên quan
- Khái niệm đoàn kết:
“Đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại đa số nhân dân , mà đại đa số nhân dân là công nhân, nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động khác…” (t.9,
tr 242).
Trang 9- Đoàn kết dân tộc
Đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết các dân tộc, tôn giáo, giai cấp, mọi giới, mọi lứa tuổi, mọi vùng của đất nước, đoàn kết mọi thành viên trong đại gia đình dân tộc Việt Nam dù sống trong nước hay định cư ở nước ngoài thành một khối vững chắc trên cơ sở thống nhất về mục tiêu chung và những lợi ích căn bản của dân tộc.
Trang 10- Tư tưởng HCM về đoàn kết dân tộc
Tư tưởng HCM về đại đoàn kết dân tộc là một hệ thống những luận điểm, nguyên tắc, phương pháp giáo dục, tập hợp và tổ chức cách mạng, nhằm phát huy đến mức cao nhất sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong sự nghiệp đấu tranh vì ĐLDT, dân chủ và CNXH Nói một cách khác, đó là tư tưởng xây dựng, củng
cố, mở rộng lực lượng cách mạng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người.
Trang 11Phần 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN
ĐẾN ĐẾN TTHCM VỀ ĐKDT
2 Lịch sử vấn đề và tình hình nghiên cứu
- Vấn đề ĐKDT được Người đề cập từ khi nào?
Luận cương của Lênin là sự vận dụng tư tưởng trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng
sản vào thực tiễn phong trào cách mạng vô sản để giải phóng thuộc địa. Vì vậy nó có ý
nghĩa như chiếc “cẩm nang thần kỳ của thời đại”, giúp cho Nguyễn Ái Quốc khả dĩ giải được những bài toán mà trước đó các sỹ phu cấp tiến đành bó tay, bất lực
* Lịch sử vấn đề:
Trang 12- Đại đoàn kết dân tộc được Người đề cập tác phẩm nào?
+ Trong tác phẩm: Những người làm công tổ chức lại, chống bóc lột của chủ nghĩa tư bản, viết năm 1923
+ Trong tác phẩm, Thư gửi các bạn cùng hoạt động ở Pháp, năm 1923
Đối với tôi, câu trả lời đã rõ ràng: “Trở về nước, đi vào quần chúng, thức tỉnh họ,
tổ chức họ, đoàn kết họ, huấn luyện họ, đưa họ ra đấu tranh giành tự do độc lập” (tập
1, tr.208).
Trang 13- Thứ nhất, các công trình đã đưa ra những quan điểm: Dân tộc, đại đoàn kết
toàn dân tộc, đoàn kết các dân tộc, chiến lược đại đoàn kết của Hồ Chí Minh;
cơ sở, nội dung, giá trị…
- Thứ hai, các công trình cũng chỉ ra những thành tựu đạt được khi vận dụng
sáng tạo tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Hồ Chí Minh trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
* Tình hình nghiên cứu
1 Lịch sử vấn đề và tình hình nghiên cứu
Trang 14Phần 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN ĐẾN TTHCM VỀ ĐĐKDT
a) Cơ sở tư tưởng, lý luận
3 Cơ sở hình thành TTHCM về ĐĐKDT
* Từ truyền thống đoàn kết của dân tộc Việt Nam trong lịch sử
- Đoàn kết trong đấu tranh phòng chống thiên tai
- Đoàn kết trong chống giặc ngoại xâm.
Trang 15+ Lịch sử dân tộc Việt Nam đã trải qua hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc
+ Từ khi dựng nước và trải qua các triều đại phong kiến, cha ông ta đã làm nên những chiến công oanh liệt gắn liền với tên tuổi các vị anh hùng dân tộc
=> Thế kỷ XIII, nhà Trần đã ba lần đánh tan quân Mông
=> Trần Quốc Tuấn: Khoan thư sức dân …gốc
=> Thế kỷ XV, Nguyễn Trãi: “Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân… bão….“đẩy thuyền cũng là
dân, lật thuyền
⇒Phan Bội Châu: Mười hạng người đồng cân.
⇒Ngược lại: Năm 1407 Hồ Quý Ly….thất bại
Trang 16VD Hồ Chí Minh đã tổng kết trong bài “Nên học sử ta” (1942), Người viết: “Sử ta dạy cho ta bài học này: lúc nào dân ta đoàn kết muôn người như một, thì nước ta độc lập, tự
do Trái lại lúc nào dân ta không đoàn kết, thì bị nước ngoài xâm lấn” (tập 3, tr.217)
VD Báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (2/1951), Người
đã khẳng định: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là truyền thống quý báu của
ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước ” (tập 6, tr.171).
Trang 17+ Tư tưởng “Đại đồng” của Nho giáo.
+ Tư tưởng “Từ, bi, hỉ, xả, cứu khổ, cứu nạn” và tinh thần “Lục hòa” của Phật giáo
- Đối với phương Tây: Léptônstôi, Vích tô Huygô, sếchspia, Vônte,
Rutxô…
* Hồ Chí Minh kế thừa, tiếp thu những giá trị nhân bản về đoàn kết của phương Đông, phương Tây và tư tưởng của các nhà yêu nước lớn trên thế giới
- Đối với phương Đông:
Trang 18* Quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin về đoàn kết, tập hợp các lực lượng của GCVS
* Quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin về đoàn kết, tập hợp các lực lượng của GCVS
- Về vị trí, vai trò to lớn của quần chúng:
- Về phương pháp tập hợp lực lượng cách mạng
- Về lực lượng cách mạng:
- Về mối quan hệ quốc tế:
Như vậy, Chủ nghĩa Mác - Lênin là cơ sở lý luận chủ yếu nhất, quyết định bản chất cách mạng tư tưởng về đại đoàn kết dân tộc của Chủ tịch HCM.
- Về lực lượng lãnh đạo cách mạng:
Trang 19b) Cơ sở thực tiễn
* Thực tiễn Việt Nam
- Thực dân Pháp xâm lược, thống trị dân tộc ta, biến nước ta thành xã hội thuộc địa nửa phong kiến
- Các phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân ta, đặc biệt cuối thế
kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, nhưng bị thất bại…
- Kẻ thù xâm l ược là thực dân Pháp đã thực hiện chính sách rất thâm độc
“Chia để trị”,
Trang 20* Thực tiễn thế giới
* Thực tiễn thế giới
+ Nghiên cứu Công xã Pari:
+ Nghiên cứu các cuộc đấu tranh của nhân dân ở các thuộc địa: + Hồ Chí Minh nghiên cứu những kinh nghiệm cách mạng Mỹ
1776
+ Hồ Chí Minh nghiên cứu những kinh nghiệm cách mạng Pháp 1789.
Trang 21VD Người đi đến kết luận: CM Nga dạy chúng ta rằng: “Muốn cách mệnh được
thành công thì phải dân chúng (công nông) làm gốc, phải có Đảng vững bền, phải bền gan, phải hy sinh, phải thống nhất”.
VD Người đi đến kết luận: “Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mệnh Nga là đã thành công và thành công đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnh phúc tự do, bình đẳng thật, không phải tự do và bình đẳng giả dối như đế quốc chủ nghĩa Pháp khoe khoang bên An Nam Cách mệnh Nga đã đuổi được vua, tư bản, địa chủ, rồi lại
ra sức cho công, nông các nước…
+ Hồ Chí Minh nghiên cứu cách mạng Nga 1917
Trang 22Phần 2 NHỮNG QUAN ĐIỂM CƠ BẢN VÀ GIÁ TRỊ CỦA TTHCM VỀ ĐĐKDT
1 ĐĐKDT là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, quyết định thành công của CMVN
A Những quan điểm cơ bản của HCM về ĐĐKDT
a) Đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến l ược của CM
* Chiến lược là gì?
Nghệ thuật xác định mục tiêu, sắp xếp quy tụ lực lượng và đề ra các giải pháp, nhằm đạt đến một mục đích nhất định bằng con đường thuận lợi nhất, tạo ra trạng thái phát triển mới của toàn xã hội (theo từ điển quân sự Việt Nam, H.2000, tr.150)
Trang 23* Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược.
- Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề nhất quán, lâu dài, xuyên suốt trong toàn bộ tiến trình cách mạng Việt Nam
- Đại đoàn kết dân tộc là đoàn kết rộng rãi, đồng thời là một chính sách của dân tộc.
- Đoàn kết là nhu cầu tất yếu, như ng không phải tự nhiên mà có mà nó được hình thành, phát triển qua giáo dục, giác ngộ, tổ chức từ thấp đến cao.
- Trong từng thời kỳ cách mạng khác nhau, có thể điều chỉnh phương pháp tập hợp lực lượng, nhưng đại đoàn kết phải được coi là vấn đề sống còn của cách mạng.
Trang 24b) Đoàn kết dân tộc là nhân tố quyết định thành công của cách mạng
- Theo Hồ Chí Minh cách mạng là một sự nghiệp nặng nề, to lớn, một công việc khó khăn, phải cả dân tộc thực hiện
- Theo Hồ Chí Minh cách mạng muốn thắng lợi phải có lực lượng; muốn có lực lượng thì…
- Thực tiễn cho thấy kẻ thù của dân tộc là tên đế quốc, thực dân rất dã man và tàn bạo…
- Từ lý luận và thực tiễn HCM đưa ra những luận điểm có tính chân lý khẳng định vai trò,
ý nghĩa của đại đoàn kết dân tộc.
Trang 252 Đại đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng
* Đại đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng
- Mỗi giai đoạn cách mạng đều có các mục tiêu, nhiệm vụ, phương pháp, lực lượng khác nhau, nhưng theo …
- Sau khi có đường lối chính trị đúng đắn, thì vấn đề có ý nghĩa quyết định thành công của cách mạng là vấn đề đoàn kết, tập hợp lực lượng để tiến hành CM.
Trang 26* Đại đoàn kết dân là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của của dân tộc.
- Nhận thức đúng đắn vai trò sức mạnh to lớn của quần chúng nhân dân,
do nhân dân và vì nhân dân
- Mục tiêu đoàn kết của Đảng thống nhất với mục tiêu của dân tộc
- Đại đoàn kết không phải là ý muốn chủ quan của bất kỳ ai, mà đó là đòi hỏi khách quan của quần chúng trong cuộc đấu tranh cách mạng.
- Thực tiễn cách mạng chứng minh
Trang 273 Đại đoàn kết dân tộc là đoàn kết toàn dân
* “Dân” theo quan niệm của Hồ Chí Minh.
“Dân” là: “Đồng bào”, “dân ta”, “nhân dân”, “quần chúng nhân dân” …
để chỉ “mọi con dân nước Việt”, “Con Lạc, cháu Hồng”, “con Rồng, cháu Tiên” …không phân biệt đảng phái, tôn giáo, tín ngưỡng, giai cấp, giàu nghèo, già trẻ, gái trai….
Trang 28* Đại đoàn kết dân tộc là đoàn kết toàn dân
- Phải “tin dân, dựa vào dân”
VD Theo Người, “trong bầu trời không có gì quý bằng nhân dân, trên thế
giới không có gì mạnh bằng sức mạnh đoàn kết của nhân dân”; “Còn dân thì còn nước”.
VD Theo Người: “Dễ mười lần không dân cũng chịu Khó trăm lần dân liệu
cũng xong”…
- Thực hiện đại đoàn kết dân tộc trên cơ sở khối liên minh công nhân, nông dân và trí thức làm nền tảng dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Trang 29- Phải biết chủ động khơi dậy những yếu tố tương đồng của dân tộc để
quy tụ, tập hợp mọi lực lượng phục vụ cách mạng.
VD Theo HCM “Bất kỳ ai mà thật thà, tán thành hòa bình, thống nhất
độc lập, dân chủ thì dù người đó trước đây chống chúng ta, bây giờ chúng
ta cũng thật thà đoàn kết với họ” (Tập 7, tr.438).
Trang 30* Đại đoàn kết dân tộc phải trở thành sức mạnh vật chất có tổ chức
- Không chỉ dừng lại ở việc kêu gọi dân chúng
- Phải trở thành sức mạnh vật chất, có tổ chức.
4 Đại đoàn kết dân tộc phải trở thành sức mạnh vật chất có tổ chức, lực lượng
tổ chức thực hiện ĐĐKDT là Mặt trận DTTN
Trang 31* Tổ chức thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc là Mặt trận dân tộc thống
nhất
-“MTDTTN là tổ chức chính trị rộng rãi của quần chúng Là nơi quy tụ tập hợp mọi tổ
chức và cá nhân yêu nước, thể hiện ý chí, nguyện vọng và sức mạnh to lớn của các tầng lớp nhân dân trong toàn dân tộc, nhằm phấn đấu vì mục tiêu “độc lập dân tộc, thống nhất
Tổ quốc, ấm no hạnh phúc của nhân dân”.
- Tổ chức mặt trận phải rộng rãi, hình thức tổ chức phải phong phú, cương lĩnh mặt trận phải chắc chắn và thiết thực.
Trang 33- Đảng Lao động Việt Nam (ĐCSVN) là một
thành viên của Mặt trận.
- Đảng Lao động Việt Nam (ĐCSVN) là một
thành viên của Mặt trận.
5 Đảng Cộng sản vừa là thành viên của MTDTTN vừa là lực lượng lãnh đạo
MT xây dựng khối Đại đoàn kết toàn dân ngày càng vững chắc
- Thành viên của MT, Đảng không được đứng trên, đứng ngoài Mặt trận mà phải đứng trong MT, Đảng phải thực hiện đầy đủ các qui định của MT
Trang 34- Đảng phải xác định rõ mục tiêu, phương hướng cho MT bảo đảm cho
MT có Cương lĩnh hành động đúng đắn
- Đảng lãnh đạo Mặt trận, nhưng không được ra lệnh hay chỉ thị cho MT
Tóm lại: Đảng CS không chỉ là thành viên, mà còn là lực lượng lãnh đạo và
là hạt nhân đoàn kết các tổ chức, lực lượng, thành viên trong Mặt trận, nhằm xây dựng khối đại đoàn kết ngày càng vững chắc.
Trang 35* Cơ sở để xác định đại đoàn kết dân tộc gắn liền với đoàn kết quốc tế
6 Đại đoàn kết dân tộc phải gắn với đoàn kết quốc tế, kết hợp chủ nghĩa yêu nước
chân chính với chủ nghĩa quốc tế trong sáng
- Xuất phát từ học thuyết của chủ nghĩa Mác – Lênin về sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản.
- Xuất phát từ cách mạng Việt Nam là một bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới.
- Đại đoàn kết dân tộc phải đi đến đoàn kết quốc tế; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại
- Xuất phát từ bản chất của kẻ thù.
Trang 36* Mục đích của đại đoàn kết dân tộc gắn liền với đoàn kết quốc tế
* Nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc gắn liền với đoàn kết quốc tế:
Thứ hai, Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc và phong trào hòa bình dân chủ thế giới;
Trang 37B Giá trị lý luận và thực tiễn của TTHCM về Đ ĐKDT
1 Giá trị trị lý luận
- Tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí
Minh là nhân tố cơ bản đã chấm
dứt sự khủng hoảng con đường
cứu nước, mở ra hướng phát triển
mới.
- Tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí Minh trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt đường lối cách mạng Việt Nam, là động lực chủ yếu làm nên thắng lợi
của cách mạng
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết góp phần bổ sung quan trọng vào kho tàng lý luận cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin trong đó có lý luận
về đoàn kết.
Trang 382 Giá trị thực tiễn
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc tiếp tục được Đảng
ta vận dụng và phát triển sáng tạo trong bối cảnh mới của thời đại và dân tộc.
- Ngày nay tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí Minh tiếp tục truyền sức mạnh vào sự nghiệp đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước
Trang 39Phần 3 ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU, VẬN DỤNG TTHCM VỀ ĐĐKDT…
1 Định hướng nghiên cứu
a) Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu:
- Các giải pháp xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc theo tư tưởng HCM hiện nay.
- Sức sống, tính cách mạng, khoa học, sự sáng tạo của từng quan điểm HCM về ĐĐKDT.
- Những yêu cầu, đặc điểm mới về đoàn kết trong thời đại ngày nay
- Phê phán các quan điểm sai trái xung quanh vấn đề này?
- Đoàn kết trong nền kinh tế thị trường hiện nay Có người quá giàu, quá nghèo; có người đồng bằng, có người miền núi, tác động đến tư tưởng…
Trang 401 Tư tưởng HCM về ĐĐKDT – nội dung và giá trị.
2 Tư tưởng HCM về ĐĐKDT và sự vận dụng của quân đội ta hiện nay.
3 Vấn đề xây dựng khối ĐĐKDT ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số theo TTHCM hiện nay.
4 Xây dựng khối ĐĐKDT ở vùng đồng bào có đạo hiện nay theo TTHCM.
5 Vận dụng tư tưởng HCM về ĐĐKDT vào xây dựng truyền thống đoàn kết nội bộ của quân đội ta hiện nay
Trao đổi: Mỗi đồng chí đưa ra được 01 tên bài báo, tên khóa luận tốt nghiệp liên quan đến chuyên đề này?