tư tưởng hồ chí minh về nhà nước kiểu mới ở việt nam

PowerPoint Presentation HÀ NỘI 2022 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ NƯỚC KIỂU MỚI Ở VIỆT NAM CHUYÊN ĐỀ Về thái độ Có niền tin tuyệt đối, có thái độ đúng đắn đối với những quan điểm của Hồ Chí Minh về NNKM Trên cơ sở đó đấu tranh phê phán với các quan điểm sai trái về Nhà nước hiện nay Về kỹ năng Nắm – Hiểu – Vận dụng những quan điểm của Người vào xây dựng các cơ quan nhà nước trong sạch, vững mạnh, hiệu quả hiện nay TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ NƯỚC KIỂU MỚI Ở VIỆT NAM Về kiến thức Nhằm trang bị cho.

HÀ NỘI - 2022

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ NƯỚC KIỂU MỚI Ở VIỆT NAM

CHUYÊN ĐỀ

- Về thái độ: Có niền tin tuyệt đối, có thái độ đúng đắn đối với những quan điểm của Hồ Chí Minh về NNKM Trên cơ sở đó đấu tranh phê phán với các quan điểm sai trái về Nhà nước hiện nay.

- Về kỹ năng: Nắm – Hiểu – Vận dụng những quan điểm của Người vào xây dựng các cơ quan nhà nước trong sạch, vững mạnh, hiệu quả hiện nay.

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ NƯỚC

KIỂU MỚI Ở VIỆT NAM

- Về kiến thức: Nhằm trang bị cho người học nắm vững quan niệm, cơ sở hình thành và những nội dung

cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước kiểu mới, từ đó nhận thức sâu sắc quán triệt vận dụng

tư tưởng của Người vào xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN hiện nay

I MỤC TIÊU, YÊU CẦU

A MỤC TIÊU

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ NƯỚC

KIỂU MỚI Ở VIỆT NAM

II NỘI DUNG

B TRỌNG TÂM: Phần 2, trọng điểm điểm 5.

TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU

* Tài liệu bắt buộc (5)

1 Hội đồng TW chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia các môn khoa học MLN, TTHCM, Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh (tái bản có sửa chữa, bổ sung), Nxb CTQG, Hà Nội, 2010.

2 Hồ Chí Minh, Toàn tập , tập 7,8,12… Nxb CTQG, Hà Nội,

2011.

3 ĐCSVN, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII ,

Nxb CTQG, H 2016.

4 Giáo trình Tư tưởng HCM , Nxb CTQG, H 2008 (tr 256- 298).

5 Khoa tư tưởng HCM, Học viện Chính trị, “Hỏi đáp tư

tưởng HCM về xây dựng Nhà nước kiểu mới ở Việt Nam”,

Nxb QĐND, H 2008.

TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU

* Tài liệu tham khảo (5)

1 Nguyễn Đình Lộc, Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân, Nxb CTQG, H 2008.

2 Hoàng Văn Hảo, Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước kiểu mới - sự hình thành và phát triển , Nxb CTQG, H 2015.

TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU

* Tài liệu tham khảo

3 Nguyễn Anh Tuấn (Chủ biên), Tư tưởng HCM về xây dựng nhà nước kiểu mới ở Việt Nam, Nxb Đại học quốc gia, TP Hồ Chí Minh 2003.

4. Các triều đại Việt Nam , Nxb Thanh niên, H 2001.

5 Quốc Triều hình luật , Nxb Pháp lý, H 1991

Phần 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN TTHCM VỀ NHÀ NƯỚC KIỂU MỚI Ở VIỆT

NAM

1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu

- Tư tưởng HCM về nhà nước kiểu mới được Người đề cập tác phẩm nào:

+ Yêu sách của nhân dân An Nam, Việt Nam yêu cầu ca (1919);

+ Bản án chế độ thực dân Pháp” (1925);…

+ Tác phẩm: Đường cách mệnh” (1927),

+ Tác phầm “Chính cương vắn tắt” năm 1930 của Đảng

+ Hội nghị Trung ương lần thứ VIII (5-1941).

+ Chương trình Việt Minh cũng ghi rõ:

- Vấn đề Nhà nước kiểu mới ở Việt Nam được Người đề cập từ rất sớm qua các giai đoạn, từ thấp đến cao, từ phôi thai đến hoàn thiện

+ Từ 1927 – 1930: HCM đề cập nhiều đến nhà nước công - nông – binh;

+ Từ 1930 – 1941: Hình thành tư tưởng nhà nước DCND với chức năng, nhiệm

vụ cụ thể;

+ Từ 1941 – 1954: Hình thành Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa; + Từ 1954 – 1969: Là quá trình tổ chức nhà nước DCND làm chức năng của Nhà nước XHCN (chuyên chính vô sản).

Tóm lại: TTHCM về NNKM được hình thành, đặt dấu mốc từ

những năm 1919, trong suốt quá trình hoạt động cách mạng Người

không ngừng bổ sung, phát triển và hoàn thiện về một kiểu mẫu về

Nhà nước kiểu mới ở VN và đến nay vẫn còn nguyên giá trị.

Một là, TTHCM về nhà nước kiểu mới đặt cơ sở vững chắc cho việc xây dựng một Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân;

Hai là, TTHCM về Nhà nước kiểu mới là cơ sở để Đảng ta khẳng định: dân chủ XHCN vừa là mục tiêu, vừa là động lực của công cuộc đổi mới

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến chuyên đề

Ba là, TTHCM về Nhà nước kiểu mới chỉ rõ bộ máy nhà nước, các thiết chế khác trong hệ thống chính trị có nhiệm vụ đề xuất ý kiến với Đảng trong quá trình xây dựng hoạch định, tổ chức thực hiện đường lối, chính sách của Đảng;

Bốn là, HCM chỉ rõ sự lãnh đạo của ĐCS đối với Nhà nước kiểu mới là nhân

tố quyết định để xây dựng Nhà nước dân chủ mới;

Năm là, chỉ rõ vai trò và công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh – kiến trúc

sư lỗi lạc trong xây dựng Nhà nước Việt Nam mới với những tư tưởng tiến

bộ vượt bậc

Phần 2 QUAN NIỆM, CƠ SỞ HÌNH THÀNH, NỘI DUNG CƠ BẢN TTHCM VỀ NHÀ NƯỚC KIỂU MỚI Ở VIỆT NAM

1 Các quan niệm có liên quan

a) Quan niệm Nhà nước

Nhà nước là sản phẩm của xã hội đã phát triển đến một trình độ nhất định, trong đó

đã xuất hiện những tiền đề về kinh tế, xã hội, tự nhiên,… làm nảy sinh một tổ chức quyền lực chính trị đặc biệt của một hay nhiều giai cấp thông qua bộ máy thực hiện trấn

áp bằng bạo lực, quản lý xã hội và điều tiết các nhu cầu và lợi ích của các giai cấp, tầng lớp xã hội khác nhau nhằm đảm bảo cho xã hội ổn định, trật tự và an toàn.

b) Quan niệm về Nhà nước kiểu mới là gì?

Là nhà nước cách mạng, tiến bộ nhằm thực hiện quyền lực của nhân dân, nhà nước đó khác về chất so với nhà nước kiểu cũ.

c) Quan niệm tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước kiểu mới

Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước kiểu mới ở Việt Nam là những quan điểm của Người về tổ chức quyền lực chính trị đặc biệt đại điện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân nhằm bảo vệ nền độc lập dân tộc và đi lên chủ nghĩa xã hội, trên cơ

sở kế thừa truyền thống dân tộc, tiếp thu tinh hoa nhân loại và thực tiễn xây dựng nhà nước ở Việt Nam và thế giới; có giá trị sâu sắc trong xây dựng nhà nước ta hiện nay

d) Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân

Tư tương HCM về nhà nước pháp quyền là hệ thống các quan điểm, tư tưởng về quản lý xã hội bằng pháp luật, pháp chế trong tổ chức, hoạt động của bộ máy Nhà nước là cơ bản, mục đích đề cao quyền của con người, quyền của công dân.

2 Cơ sở hình thành TTHCM về

NNKM Ở VN

a) Hồ Chí Minh nghiên cứu, tiếp thu kinh nghiệm về xây dựng nhà nước trong lịch sử dân tộc VN

- Dân tộc VN rất coi trọng xây dựng và quản lý đất nước bằng các bộ Luật…

- Tiếp thu tư tưởng trị nước bằng nhân trị kết hợp với đức trị

- Tiếp thu những yếu tố tích cực của một nhà nư ớc thân dân d ưới thời phong kiến thịnh trị…

b) Hồ Chí Minh tiếp thu, vận dụng sáng tạo tư tưởng về Nhà nước của các nhà hiền triết phương Đông

- Tư tưởng về thuyết “Nhân trị” của Khổng Tử

- Tư tưởng pháp trị” nh ư: Tuân Tử, Hàn Phi Tử, Lý Tư

- Theo Mạnh Tử: “Chỉ có đức nhân không đủ cai trị, chỉ có một mình pháp luật tự nó cũng không thể thi hành…

- Chủ nghĩa Mác - Lênin cho rằng, nhà nước chỉ mang bản chất của một giai cấp là giai cấp có thế lực mạnh nhất đã tổ chức ra nhà nước;

- Nhà nước xã hội chủ nghĩa là nhà nước kiểu mới, mang bản chất giai cấp công nhân, là nhà nước của dân, do dân và vì dân;

c) HCM tiếp thu, vận dụng sáng tạo quan điểm cơ bản của CNMLN về nhà nước và nhà nước XHCN

- Các nhà kinh điển Mác - Lênin đã chỉ ra rằng đặc điểm, bản chất của nhà nước xã hội chủ nghĩa không phải “nhất thành bất biến”;

- Theo chủ nghĩa MLN nhà nước XHCN là dân chủ với nhân dân, dân chủ với số đông.

d) HCM đã nghiên cứu, khảo sát các kiểu nhà nước tiêu biểu trong lịch sử nhân loại

- Nhà nước thực dân phong kiến;

- Nhà nước tư sản;

- Nghiên cứu nhà nước Xôviết

e) Từ thực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng Nhà nước ở VN (tự nghiên cứu)

d)Trí tuệ và phẩm chất chính trị của Hồ Chí Minh

- Hồ Chí Minh là hiện thân của trí tuệ, phẩm chất đạo đức và truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc VN;

- Đối với Người, sự nghiệp cách mạng là của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân;

- Sự ấm no, hạnh phúc của nhân dân là mục đích duy nhất trong mọi suy nghĩ cũng như hành động của Người

3 NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TTHCM VỀ NNKM Ở VIỆT NAM

a) Quan điểm của Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân

* Nhà nước của dân

- Hồ Chí Minh khẳng định vấn đề cơ bản là quyền lực nhà nước là của nhân dân, thuộc về nhân dân;

- Không phân biệt giàu nghèo, nòi giống, gái trai, giai cấp, tôn giáo… nhà nước của số đông;

- Việc thực thi quyền lực nhà nước, được nhân dân trao và ủy quyền cho những người và cơ quan đại diện ;

- Nhà nước của dân thể hiện ở việc nhân dân có quyền bầu cử, ứng

cử mà còn thể hiện ở việc nhân dân có quyền kiểm soát nhà nước;

- Nhân dân có quyền làm bất cứ việc gì mà pháp luật không cấm và

có nghĩa vụ tuân theo pháp luật.

* Về bản chất giai cấp công nhân của Nhà nước

- Nhà nước ta được tổ chức, hoạt động theo các nguyên tắc phổ biến của chủ nghĩa Mác – Lênin về nhà nước chuyên chính vô sản, nhà nước XHCN nói chung;

- Nhà nước ta luôn được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản;

b) Quan điểm của Hồ Chí Minh về sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính dân tộc của nhà nước

- Nhà nước ta được tổ chức, hoạt động và vận hành theo nguyên tắc tập trung dân chủ;

- Cơ sở xã hội của Nhà nước là khối đại đoàn kết dân tộc, khối đại đoàn kết toàn dân, mà nòng cốt là liên minh công – nông - trí thức;

- Nhà nước ta được tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc quyền lực Nhà nước là thống nhất ;

- Nhà nước ta điều hành quản lý xã hội bằng pháp luật mà pháp luật đó là đại biểu cho ý chí, nguyện vọng.

- Nhà nước dân chủ mới ra đời là kết quả của cuộc đấu tranh lâu dài và gian khổ của mọi người dân Việt Nam ;

- Nhà nước luôn bảo vệ lợi ích của ND, lấy lợi ích của dân tộc làm nền tảng…;

* Bản chất giai cấp công nhân thống nhất với tính nhân dân

và tính dân tộc của Nhà nước

- Nhà nước ta vừa ra đời đã đảm nhiệm vai trò lịch sử là tổ chức toàn dân kháng chiến để bảo vệ nền độc lập, tự do của Tổ quốc, xây dựng một nước.

Trao đổi: So sánh bản chất nhà nước cũ với nhà nước mới khác nhau như thế nào?

- Bản chất nhà nước cũ:

+ Mang bản chất của giai cấp bóc lột

+ Đại diện cho lợi ích của giai cấp thống trị

+ Phục vụ một bộ phần thống trị

+ Thâm độc, giã mang, tàn bạo

- Bản chất nhà nước mới + Mang bản chất giai cấp công nhân + Đại diện cho lợi ích của toàn thể dân tộc + Phục vụ toàn dân

+ Có tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc

c) Quan điểm của Hồ Chí Minh về nhà nước pháp quyền có hiệu lực pháp

lý mạnh mẽ

* Quan điểm về Nhà nước pháp quyền

- Về nhà nước pháp quyền

+ Nhà nước pháp quyền là biểu hiện tập trung của chế độ dân chủ; 

+ Nhà nước pháp quyền được tổ chức và hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật;

+ Nhà nước pháp quyền tôn trọng, đề cao và đảm bảo quyền con người trong mọi lĩnh vực hoạt động của Nhà nước và xã hội;

+ Quyền lực nhà nước trong nhà nước pháp quyền được tổ chức

và thực hiện theo các nguyên tắc dân chủ: phân công quyền lực và kiểm soát quyền lực;

+ Nhà nước pháp quyền gắn liền với một cơ chế bảo vệ Hiến pháp

và pháp luật phù hợp;

+ Trong nhà nước pháp quyền, quyền lực nhà nước luôn được giới hạn trong các mối quan hệ: Nhà nước và kinh tế; Nhà nước và xã hội.

- Quan điểm Hồ Chí Minh về NNPQ

+ NN pháp quyền là NN mà mọi người dân được tôn trọng, dân chủ được

mở rộng, người dân sống và làm việc theo luật định;

+ Pháp quyền là phương tiện, còn hiệu quả quản lý xã hội làm cho đất nước ngày càng tăng trưởng;

+ Luật pháp của NN pháp quyền là phải dựa hẳn vào nhân dân, LLLĐ làm nền tảng để xây dựng NN, xây dựng xã hội;

+ Luật pháp của chế độ dân chủ cộng hòa khác xa với luật pháp của chế

độ PK cũng như tư bản

+ Luật pháp là cần thiết, là quan trọng cho mỗi quốc gia Khi không

có luật thì dễ dẫn đẩy xã hội đến chỗ hỗn loạn, vô chính phủ;

+ Trong quá trình thực thi pháp luật, Hồ Chí Minh yêu cầu phải bảo đảm tính khách quan, công bằng, bình đẳng;

+ Nổi bật trong Pháp quyền của Hồ Chí Minh là ý tưởng trị nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa “pháp trị” với “đức trị”.

- Sau khi giành đ ược chính quyền trong cả nước, HCM đã thay mặt chính phủ lâm thời đọc bản Tuyên ngôn độc lập;

- Xây dựng Nhà nước thông qua tổng tuyển cử;

- Tiếp đó, trên cương vị Chủ tịch nước, HCM đã lãnh đạo soạn thảo hai bản hiến pháp mang đậm tính dân chủ và hết sức tiến bộ.

* Hoạt động quản lý Nhà nước bằng Hiến pháp, pháp luật và chú trọng đưa pháp luật vào cuộc sống

- Vì sao

- Nội dung thể hiện:

+ HCM nhận thức rõ vai trò của pháp luật đối với đời sống xã hội;

+ Người luôn quan tâm xây dựng pháp luật;

+ Theo Hồ Chí Minh, một nhà nước dân chủ là một nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật;

+ Người rất chăm lo tạo điều kiện để pháp luật được thực thi, có cơ chế kiểm tra, giám sát

việc thi hành pháp luật trong các cơ quan nhà nước và trong nhân dân;

+ Nhà nước muốn quản lý xã hội bằng pháp luật phải làm tốt việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật, đưa PL vào cuộc sống.

d) Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh, có hiệu quả

* Đề phòng và khắc phục những tiêu cực trong hoạt động của Nhà nước

- Người nhấn mạnh tới phòng, chống bệnh tham ô, lãng phí, quan liêu, chủ nghĩa cá nhân

- Đặc quyền đặc lợi

* Tăng cường pháp luật đi đôi với đẩy mạnh giáo dục đạo đức

- Phải kết hợp chặt chẽ giữa tăng cường pháp luật đi đôi với đẩy mạnh giáo dục đạo đức…;

- Thi hành pháp luật một cách nghiêm khắc, đúng đắn “thiết diện vô tư” để giữ vững kỷ cương phép nước;

- Người dùng lòng nhân ái bao dung, độ lượng để cảm hóa những người mắc sai lầm, khuyết điểm, giúp họ trở về với đời thường.

Phần 3 VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINHVỀ NHÀ NƯỚC

KIỂU MỚI TRONG TÌNH HÌNH HIỆN NAY

1 Sự cần thiết phải vận dụng TTHCM về nhà nước kiểu mới

a) Từ giá trị của TTHCM về Nhà nước kiểu mới ở VN

* Giá trị lý luận:

- Góp phần bổ sung, phát triển lý của CNMLN về Nhà nước kiểu mới

ở một nước thuộc địa nữa PK;

- Là định hướng lớn cho các nước ở trong khu vực lực chọn và các lập kiểu nhà nước kiểu mới từ cai trị sang quản lý và phục vụ;

- Là công cụ quan trọng để bảo đảm và bảo vệ tối đa quyền con người, quyền công dân trong XH;

- Tạo nền tảng lý luận quan trọng nhằm góp phần đấu tranh chống lại luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch.

b) Thực trạng xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN ở Việt Nam hiện nay

- Thành tựu:

- Hạn chế:

- Nguyên nhân:

2 Nội dung vận dụng TTHCM về Nhà nước kiểu mới hiện nay

* Xây dựng nhà nước dân chủ đi đôi với tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền làm chủ thực sự của nhân dân;

* Vận dụng vào quá trình tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước, đẩy mạnh cải cách nền hành chính nhà nước và đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí;

* Vận dụng vào xây dựng Nhà nước trong

sạch, chân chính, liêm khiết;

* Vận dụng vào các tổ chức, hoạt động của

bộ máy Nhà nước.

3 Biện pháp vận dụng TTHCM về Nhà nước kiểu mới

- Nâng cao nhận thức về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa;

- Tiếp tục đổi mới tổ chức, hoạt động của bộ máy Nhà nước;

- Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong sạch, có năng lực đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới;

- Tích cực thực hành tiết kiệm, phòng ngừa và kiên quyết chống tham nhũng, lãng phí;

- Phát huy dân chủ, giữ vững kỷ luật, kỷ cương, tăng cường pháp chế XHCN;

- Đổi mới tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà n ước, đẩy mạnh cải cách hành chính nhà n ước;

- Phát huy vai trò của QĐND trong bảo vệ và xây dựng Nhà nước ta;

- Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước.