ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI TIỂU LUẬN KHOA HỌC QUẢN LÝ CHỦ ĐỀ Thuyết quản lý hiệu quả của P Drucker và vận dụng ở nước ta hiện nay? MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 2 1 Bối cảnh ra đời thuyết quản lý hiệu quả của P Drucker 2 2 Các luận điểm chính trong thuyết quản lý hiệu quả 3 2 1 Phân quyền 3 2 2 Công việc tri thức 3 2 3 Phát triển lực lượng lao động 4 2 4 Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp 4 2 5 Văn hóa tổ chức 4 2 6 Trải nghiệm khách hàng 5 2 7 Quản trị theo mục tiêu MBO 5 3.
Trang 1ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI
TIỂU LUẬN
KHOA HỌC QUẢN LÝ
CHỦ ĐỀ:
Thuyết quản lý hiệu quả của P Drucker và vận dụng ở nước ta hiện nay?
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 2
1 Bối cảnh ra đời thuyết quản lý hiệu quả của P.Drucker 2
2 Các luận điểm chính trong thuyết quản lý hiệu quả 3
2.1 Phân quyền 3
2.2 Công việc tri thức 3
2.3 Phát triển lực lượng lao động 4
2.4 Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp 4
2.5 Văn hóa tổ chức 4
2.6 Trải nghiệm khách hàng 5
2.7 Quản trị theo mục tiêu MBO 5
3 Vận dụng thuyết quản lý hiệu quả ở nước ta hiện nay 7
KẾT LUẬN 11
TÀI LIỆU THAM KHẢO 12
Trang 3MỞ ĐẦU
Trong kinh doanh làm thế nào để thành công trên thương trường Đó là câu hỏi lớn đối với các nhà quản lý, đặc biệt là các nhà quản lý Việt Nam Vậy vấn đề đặt
ra các nhà quản lý phải làm như thế nào để phát huy hết khả năng sáng tạo của họ trong công việc nhằm đạt tới mục tiêu và hiệu quả nhất Theo như quan điểm của Drucke, mỗi doanh nghiệp là một hệ thống xã hội, trong đó người quản lý phải làm cho mọi người hiểu rõ công việc kinh doanh của họ là gì và tạo thành một công ty
tự quản mỗi người trong đó sẽ lỗ lực cải tiến công việc của họ và sẽ nhận thấy được cái lợi ích mà họ đang làm Cách tiếp cận như vây sẽ tạo lên những dây truyền lắp ráp được quản lý dựa trên cơ sở kinh tế lẫn con người Điều này sẽ làm cho những con người khác nhau có thể cùng làm công việc, luôn có trách nhiệm đối với chất lượng và hiệu quả của công ty đồng thời khai thác được sức mạnh hiệu quả hạn chế được các điểm yếu Trên cơ sở đó các nhà quản lý sư dụng đội ngũ lao động một cách hợp lý khoa học, phát triển cấu trúc quản lý trên một tầm cao mới dựa trên sự phân công lao động, chuyên môn hoá trong các bộ phận chức năng và giao quyền quản lý cho người lao động Đó cũng chính là những người quản lý cần có, mà là nguyên nhân cốt yếu đẻ quản lý mục tiêu trở thành nhân tố quyết định dẫn đến thành công của một doanh nghiệp
Trang 4NỘI DUNG
1 Bối cảnh ra đời thuyết quản lý hiệu quả của P.Drucker
Vào cuối thế kỷ XX, các nước công nghiệp phát triển bước sang một giai đoạn phát triển mới được nhiều nhà khoa học gọi là xã hội hậu công nghiệp Đặc điểm
cơ bản của xã hội hậu công nghiệp là sự phát triển nhanh của cách mạng thông tin
và các ngành dịch vụ - công nghiệp mới, trong đó vai trò ngày càng được đề cao là các ngành sản xuất hàng hóa và dịch vụ vô hình như phần mềm máy tính, viễn thông, thương mại điện tử Vai trò của con người tri thức và kinh tế tri thức được
đề cao Các mô hình quản lý “cũ” tỏ ra không đáp ứng được nhu cầu phát triển của các doanh nghiệp và tổ chức Trong bối cảnh đó, nhiều học thuyết quản lý mới xuất hiện, trong đó nổi bật là lý thuyết quản lý hiệu quả do P Drucker đề xướng
Peter F Drucker (1909 - 2005) là nhà lý thuyết và thực hành quản lý được coi là
vĩ đại nhất cuối thế kỷ XX Ông sinh ra tại Viên (Áo) trong một gia đình trí thức Sau khi học đại học và bảo vệ luận án tiến sỹ luật quốc tế tại Frankfurt (1931), ông làm việc tại Đức, sau đó chuyển sang Anh với nghề viết báo Từ năm 1937 ông chuyển sang sinh sống ở Mỹ và nhanh chóng trở thành giáo sư đại học về quản lý ở nhiều trường đại học danh tiếng ở New York và Claremon Ông còn là người đầu tiên sáng lập Chương trình đào tạo thạc sỹ quản trị dành cho CEO Drucker còn là một nhà tư vấn quản lý nổi tiếng cho các công ty hàng đầu thế giới và là người sáng lập trường phái quản lý các tổ chức phi lợi nhuận Ông mất năm 2005, để lại một kho tàng khổng lồ các công trình nghiên cứu về quản lý với 36 đầu sách đã được dịch ra trên 30 thứ tiếng trên thế giới Trường Đại học Claremon từ năm 1987 đã mang tên P Drucker cho đến ngày nay
P Drucker được coi là người đã sáng lập lại môn khoa học quản lý (quản trị) Những tư tưởng và kết quả nghiên cứu của ông đã làm cho khoa học quản lý trở thành thích ứng với các điều kiện phát triển hiện đại Có thể coi ông là người đã xây dựng nên học thuyết quản lý mới học thuyết quản lý hiệu quả Những công
Trang 5trình điển hình của ông về quản lý bao gồm: Quan niệm về công ty (1946), Giám đốc hiệu quả ngành sử (1967), Quản lý tổ chức phi lợi nhuận (1990), Xã hội hậu tư bản chủ nghĩa (1993), Những thách thức quản lý của thế kỷ XXI (1999), Quản lý trong xã hội tương lai (2002)
2 Các luận điểm chính trong thuyết quản lý hiệu quả
2.1 Phân quyền
Drucker đưa ra ý tưởng doanh nghiệp cần tập trung vào việc phân cấp, phân quyền hay dân chủ hóa quản lý tại nơi làm việc Ông muốn tất cả nhân viên cảm thấy có giá trị và được trao quyền, nhân viên cần cảm thấy đóng góp và tiếng nói của họ có ý nghĩa quan trọng
Ông tin tưởng vào việc giao những nhiệm vụ truyền cảm hứng cho nhân viên, khen thưởng những người làm việc xuất sắc và trách nhiệm, đồng thời đoàn kết các cấp quản lý và nhân viên sẽ giúp doanh nghiệp hướng tới được mục tiêu chung Drucker tin rằng các nhà quản lý, trên hết, nên là những nhà lãnh đạo Thay vì đặt ra những quy tắc nghiêm ngặt và không khuyến khích sự đổi mới, nhà quản lý nên chọn một cách tiếp cận hợp tác và linh hoạt hơn với nhân viên Ông đặt tầm quan trọng cao đối với việc phân quyền, công việc tri thức, quản lý theo mục tiêu (MBO) và quy trình SMART
2.2 Công việc tri thức
Peter Drucker cho rằng công việc tri thức là những công việc yêu cầu xử lý hoặc phân tích thông tin, chẳng hạn như kỹ sư hay nhà phân tích Drucker thậm chí đã nhìn thấy trước nền kinh tế tri thức nhiều năm trước khi có sự trỗi dậy của máy tính
và Internet
Ông đánh giá cao giá trị của những người lao động giải quyết vấn đề và biết suy nghĩ sáng tạo trong công việc Drucker muốn thúc đẩy một nền văn hóa làm việc với những nhân viên không chỉ có thể cung cấp sức lao động đơn thuần mà còn có
cả cách nhìn nhận sâu sắc và ý tưởng đổi mới, sáng tạo
Trang 62.3 Phát triển lực lượng lao động.
Peter Drucker với vấn đề phát triển lực lượng lao động cho rằng các nhà quản lý nên cải thiện, phát triển cả bản thân cũng như những thành viên trong team của họ Ông khẳng định đào tạo, giáo dục liên tục là cốt lõi của triết lý phát triển lực lượng lao động Drucker cũng cho rằng các khóa đào tạo bên ngoài, ví dụ thông qua việc tham gia các nhóm trao đổi, hội thảo trong ngành có giá trị đặc biệt trong phát triển lực lượng lao động
2.4 Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
Năm 1939, Peter Drucker xuất bản cuốn sách đầu tiên của mình – Sự kết thúc của con người kinh tế: Nguồn gốc của chủ nghĩa toàn trị Cuốn sách này ghi lại sự trỗi dậy của chủ nghĩa Phát Xít
Drucker tin rằng cách duy nhất để ngăn chặn sự xuất hiện lần thứ hai của chủ nghĩa phát xít là tạo ra một “xã hội hoạt động” mà nền tảng của nó, theo ông, là các thể chế mạnh – bao gồm cả các tập đoàn có nghĩa vụ, có trách nhiệm xã hội trong quá trình hoạt động
Viện Drucker, một doanh nghiệp xã hội do Drucker thành lập để thúc đẩy các ý tưởng và lý tưởng của ông, giải thích trên trang web của mình : “Quản lý, được thực hành tốt là thành lũy của Drucker chống lại cái ác”
Drucker là một nhà tư tưởng toàn diện và thay vì nhìn nhận các doanh nghiệp như những thực thể rời rạc, ông nhìn nhận các doanh nghiệp như những thành phần của một hệ thống xã hội lớn hơn Trong bối cảnh đó, ông cho rằng các doanh nghiệp nên xem mình như một phần của cộng đồng và đưa ra quyết định về vấn đề
đó – tôn trọng bên ngoài cũng như tác động bên trong của họ Drucker thậm chí còn xem lợi nhuận qua lăng kính xã hội: Một công ty có trách nhiệm tạo ra lợi nhuận Ông lập luận, điều này có giá trị để có thể tạo ra công ăn việc làm và của cải cho xã hội nói chung
Trang 72.5 Văn hóa tổ chức.
Peter Drucker cho rằng mọi công ty luôn có văn hóa tổ chức của mình, chỉ có điều văn hóa đó là tích cực hay tiêu cực, hữu ích hay có hại
Ông nói trong cuốn sách Quản lý: Nhiệm vụ, Trách nhiệm, Thực hành: “Tinh thần của một tổ chức được tạo ra từ đỉnh cao: “Nếu một tổ chức có tinh thần tuyệt vời, đó là bởi vì tinh thần của những người hàng đầu của nó tuyệt vời Nếu nó suy tàn, nó sẽ như vậy bởi vì những người hàng đầu đã thối rữa… Không ai được bổ nhiệm vào vị trí cấp cao trừ khi lãnh đạo cao nhất sẵn sàng để hình ảnh của nhân viên đó làm hình mẫu cho cấp dưới”
2.6 Trải nghiệm khách hàng
Theo Hiệp hội Drucker của Áo, Drucker nhấn mạnh rằng các doanh nghiệp chỉ
có một mục đích thực sự là tạo ra khách hàng
Doanh nghiệp cần xem xét các hoạt động kinh doanh và cơ hội kinh doanh của mình thông qua lăng kính khách hàng chứ không phải lăng kính của doanh nghiệp Chỉ có như vậy, doanh nghiệp mới quyết định được đâu là vấn đề, mục tiêu quan trọng cần tập trung
2.7 Quản trị theo mục tiêu MBO
“Quản trị theo mục tiêu có hiệu quả – nếu bạn biết mục tiêu là gì 90 trong số
100 lần, bạn không biết” – Peter Drucker.
Sự manh nha của lý thuyết MBO – ý tưởng về “phân quyền” – đã bắt đầu từ rất sớm trong sự nghiệp của Drucker với cuốn sách “Concept of the Corporation” – được coi là một sự phản bội với GM, ban lãnh đạo GM không nhận rằng hệ thống của họ không hoàn hảo, phải vài chục năm sau GM mới nhận ra sai lầm ấy, khi đó Drucker đã tới làm việc với người Nhật và giúp các công ty của Nhật vượt lên các đối thủ Mỹ
Ý tưởng của MBO rất đơn giản nhưng cho tới nay nó vẫn là từ “thời thượng” không chỉ trong giới quản trị và vẫn là hệ thống quản trị hiệu quả nhất Quản trị
Trang 8theo mục tiêu tức là nhà quản trị đặt ra mục tiêu dài hạn phù hợp với tầm nhìn và sứ mệnh của công ty, sau đó chia nó thành các mục tiêu ngắn hạn hơn và giao cho cấp dưới toàn quyền để hoàn thành mục tiêu đó – hay nói cách là việc “phân quyền” Tại sao Drucker lại nghĩ tới lý thuyết này khi mà vào thời của ông cách quản lý chỉ dừng lại ở việc “ra lệnh và làm theo”? Bởi Drucker quan niệm người lao động
là “tài sản” mà không phải chi phí, không phải những cỗ máy “biết nói” mà nếu không “đang làm việc” thì chúng là vô dụng Ông nhận thấy một xu hướng mới của một thời đại mới – thời đại của “lao động trí thức” – những con người không chỉ biết làm việc như những cỗ máy mà còn có khả năng sáng tạo, biến đổi và phát triển Kiểu quản lý cũ sẽ mất đi vị trí của nó
Ở đây ta có thể nhận ngay ra điểm giống và khác biệt giữa lý thuyết hiện đại của Drucker với lý thuyết cổ điển mà tiêu biểu là: F.W.Taylor và Henri Fayol
Lý thuyết của Taylor có thể được tóm gọn trong ba từ: tối ưu hóa, tiêu chuẩn hóa và chuyên môn hóa Tư tưởng của ông đẩy “hiệu suất” cũng như “năng suất” làm việc lên tới đỉnh cao và mặt trái là nó khiến công nhân bị coi như những cỗ máy “biết nói”, họ bị bóc lột cả về sức lao động lẫn tinh thần khi mà phải lặp đi lặp lại những công việc đơn giản trong một thời gian rất dài, thuyết của ông còn bị coi
là sự bào chữa che dấu bản chất bóc lột của chủ nghĩa tư sản thời bấy giờ Rõ ràng,
sự coi trọng, nhấn mạnh về con người trong một công ty, một tổ chức của Drucker hoàn toàn tưởng phản với Taylor
Ngoài ra, quản trị Drucker có điểm giống với Henri Fayol, lý thuyết của hai , về bản chất, là lý thuyết về tổ chức xã hội tức là về mối quan hệ giữa con người với con người trong một tổ chức và xây dựng một hệ thống nâng đỡ, nuôi dưỡng và hài hòa các quan hệ đó để mọi người hợp tác, làm việc cùng nhau và khiến bộ máy tổ chức hoạt động hiệu quả và trơn tru nhất
MBO có thể nói là cái nền tảng và cốt lõi trong lý thuyết quản trị của Peter Drucker vì vậy ông đảm bảo sự xuyên suốt của nó bằng 5 nguyên tắc:
1 Ban giám đốc cần quyết định rõ ai có quyền ra những quyết định sống còn;
Trang 92 Tính chính trực là điều kiện bắt buộc với nhà quản trị;
3 Yêu cầu cao về kết quả;
4 Coi tự thân quản trị là một phần thưởng chứ không phải một bậc của nấc thang thăng tiến;
5 Hệ thống thăng chức hợp lý
Mỗi nguyên tắc đều có vai trò của nó và là nền tảng cho những nguyên tắc khác, bằng sự chặt chẽ đó, chúng khiến MBO khả thi và hoạt động như nó vốn có
3 Vận dụng thuyết quản lý hiệu quả ở nước ta hiện nay
Trong cuốn “ The practia of management ‘’ Durcker đã xác định 8 khu vực quản trị chủ yếu mà người quản lý phải bao quát và xác định mục tiêu rõ ràng: Marketing, đỏi mới, tổ chức nhân sự, nguồn lực tài chính, nguồn lực vật chất, năng lực sản xuất, trách nhiễm xã hội, yêu cầu lợi nhuận Các doanh nghiệp Việt Nam khi áp dụng thực sự hệ thống (MBO) đều phải tập trung nỗ lựcvào mục tiêu trong khu vực cuối cùng của các khu vực quản lý chủ yếu – lợi nhận Nhưng vấn đề tiền lương cũng rất quan trọng trong hệ thống (MBO) cùng với vấn đề quản lý Marketing, đổi mới, phát triển và thăng tiến nghề nghiệp Những khu vực quản trị này phải được điều hành tốt thì mục tiêu lợi nhuận mới đạt được Tuy nhiên, những năm ngần đây,ý tưởng đặt từng người vào hệ thống mục tiêu thông thường cố định
đã bị loại bỏ Ngày nay khi sự linh hoạt tối đa trở thành bản chất của hoạt động kinh doanh thì việc đạt mục tiêu được xem là quan trọng hơn hoạt động của các khu vực quản lý Chủ yếu được định hướng theo những mục tiêu của doanh nghiệp
và người quản lý được quyền chủ động lựa chọn phương pháp thực hiện mục tiêu tốt nhất Druker đã viết “nghề nghiệp của ngườiquản lý cần được xác định dựa trên công việc họ phải thực hiện để đạt mục tiêu của công ty…” Người quản lý cần phải được định hướng và điều khiển bởi các mục tiêu hoạt động hơn là bởi ông chủ của ông ta
Quản lý nhằm đạt kết quả “ Managing for results” đã mở rộng lý thuyết (MBO)
ở chỗ nơi các kết quả kinh doanh đạt được không phải trong doanh nghiệp mà ở thế
Trang 10giới bên ngoài – lý thuyết về làm thế nào để tạo nên kết quả ở bên ngoài, trên thị trường và nền kinh tế, thể hiện ở 8 nhận thức
Các nguồn lục chủ yếu, kết quả kinh doanh nằm bên ngoài chứ không khải bên trong doanh nghiệp
Kết quả mang lại từ khai thác các cơ hội thị trường chứ không phải từ giải quyết các vấn đề của doanh nghiệp
Để có kết quả kinh doanh tốt, các nguồn lực phải dành cho khai thác các
cơ hội chứ không phải cho giải quyết các khó khăn của doanh nghiệp
Kết quả kinh doanh thường không đến với các nhà kinh doanh nhỏ trên thị trường, mà đến với người dẫn đầu thị trường
Vị trí dẫn đầu sẽ không bền nếu không đổi mới liên tục
Chính sách kinh doanh hiện có của mỗi doanh nghiệp sẽ ngày càng lạc hậu
Hiệu quả của các quyết định kinh doanh hiện có sẽ giảm dần
Để đạt hiệu quả kinh doanh phải tập trung sức mạnh
Những tư tưởng trên có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với các doanh nghiệp Việt Nam trong điều kiện hội nhập khu vực và thế giới Các vấn đề này cần được các nhà quản trị cấp cao quan tâm trong xây dựng các chiến lược thị trường của doanh nghiệp Một chiến lược thị trường của doanh nghiệp muốn thành công chắc chắn phải tập trung vào thoả mãn khách hàng, giữ được vị trí dẫn đầu trên thị trường, dựa trên đổi mới và tập trung vào các “cơ hội quyết định…’ Các nhà quản trị khi đưa ra các quyết định kinh doanh luôn luôn phải xuất phát từ những phân tích thị trường và môi trường kinh doanh chứ không phải từ ý chí chủ quan của mình trách nhiệm cá nhân Vấn đề quan trọng trong (MBO) là tạo ra đường dẫn giữa chúng Suy nghĩ chiến lược của nhà quản trị cấp cao và việc thực hiện chiến lược của nhà quản trị cấp cao và việc thực hiện chiến lược của nhà quản trị cấp dưới Nhưng bản chất của đường dẫn được yêu cầu đã thay đổi Sự thay đổi cơ bản
là trách nhiệm thực hiện mục tiêu đã được chuyển từ tổ chứcvới từng thành niên của nó Trong một tổ chức dựa trên tri thức, tất cả các thành viên phải có khả năng