Thực hiện đổi mới trong giáo dục và đào tạo, nhiều văn bản pháp luật được ban hành trong những năm gần đây thể hiện rõ chính sách và sự quan tâm của Đảng và Nhà nước về việc nâng cao chấ
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Sự nghiệp đổi mới giáo dục - đào tạo của nước ta đã và đang phát triển mạnh mẽ về quy mô, đáp ứng yêu cầu học tập ngày càng cao của xã hội, chất lượng giáo dục và đào tạo trở thành mục tiêu hàng đầu của nền giáo dục nước nhà
Phát triển giáo dục và đào tạo cùng với khoa học công nghệ được xác định là quốc sách hàng đầu, là một động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người – yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh
và bền vững
Thực hiện đổi mới trong giáo dục và đào tạo, nhiều văn bản pháp luật được ban hành trong những năm gần đây thể hiện rõ chính sách và sự quan tâm của Đảng và Nhà nước về việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo: Từ những quy định về đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp dạy và học, xây dựng đội ngũ nhà giáo, xây dựng mô hình xã hội học tập với hệ thống học tập suốt đời, đổi mới cơ chế quản lý… đến việc đẩy mạnh xã hội hoá giáo dục, phát triển hệ thống giáo dục ngoài công lập… và gần đây là những quy định về chống tiêu cực, khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục nhằm lập lại trật tự, kỷ cương trong dạy và học, góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục
Với cách tiếp cận trên đây, nhiệm vụ và mục tiêu phát triển giáo dục đại học được mở rộng quy mô đào tạo đạt tỷ lệ 200 sinhviên/1 vạn dân vào năm 2010 và 450 sinh viên/1 vạn dân vào năm 2020 Trong đó có 70-80% tổng số sinh viên học theo chương trình nghề nghiệp – ứng dụng
và phấn đấu đạt khoảng 40% tổng số sinh viên thuộc các trường ngoài công lập- đó là một cơ hội và thách thức lớn lao đối với hệ thống giáo dục
Trang 2đại học nói chung và đặc biệt đối với phát triển hệ thống đại học ngoài công lập nói riêng Để hoàn thành được sứ mệnh cao cả đó, rõ ràng các trường đại học ngoài công lập phải phấn đấu vươn lên về mọi mặt với thách thức hàng đầu là cần có chính sách giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo để tồn tại và phát triển Với định hướng như vậy, tôi chọn đề tài:
“Hoàn thiện chính sách quản lý chất lượng đào tạo tại Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội”
Luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Luận văn đưa ra những cơ sở lý luận chung về chất lượng,
quản lý chất lượng giáo dục, chính sách quản lý chất lượng giáo dục, các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách quản
lý chất lượng giáo dục đại học và các tiêu chí đánh giá
1.1 Chất lượng giáo dục đại học
Chất lượng giáo dục đại học là sự đáp ứng mục tiêu đào tạo của cơ
sở giáo dục đại học đặt ra phù hợp và đảm bảo yêu cầu, mục tiêu giáo dục đại học được quy định trong Luật giáo dục và trong những văn bản quy phạm pháp luật, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước
Để xây dựng nền giáo dục đại học có chất lượng, về phía quản lý Nhà nước là Bộ Giáo dục và Đào tạo cần xây dựng được hệ thống các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục đại học nhằm các mục đích dưới đây:
Thứ nhất: Căn cứ vào các tiêu chuẩn chất lượng giáo dục đại học,
các cơ sở đào tạo sẽ có một mặt bằng về chất lượng để xây dựng mục tiêu chương trình đào tạo, làm định hướng chiến lược, giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đại học
Trang 3Thứ hai: Các tiêu chuẩn chất lượng giáo dục đại học như một cái
đích, mục tiêu để các cơ sở giáo dục đại học hướng tới sự phát triển giáo dục đạt mục tiêu
Thứ ba: Các tiêu chuẩn chất lượng giáo dục đại học là công cụ để
cộng đồng xã hội quán triệt, bám sát và đánh giá chất lượng của các cơ sở đào tạo, đồng thời giúp các cơ quan quản lý Nhà nước về giáo dục đào tạo
có tiêu chuẩn để xã hội giám sát trách nhiệm của mình trong việc nâng cao chất lượng đào tạo đại học
Tuy nhiên chất lượng giáo dục đại học bị ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố : yếu tố khách quan, chủ quan, các yếu tố về quy mô phát triển, yếu
tố đầu vào, yếu tố về quá trình đào tạo cùng các yếu tố về người dậy, người học
1.2 Chính sách quản lý chất lượng giáo dục đại học
Chính sách quản lý chất lượng giáo dục đại học là việc tổ chức thực hiện có hiệu quả đường lối, chủ trương phát triển giáo dục đại học của Đảng và nhà nước đạt mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực có trình độ đại học để giải quyết các nhiệm vụ phát triển kinh tế – văn hoá - xã hội của địa phương và cả nước trong thời kỳ thực hiện công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước
Để xây dựng nền giáo dục đại học có chất lượng, về phía quản lý Nhà nước là Bộ Giáo dục và Đào tạo cần xây dựng được hệ thống các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục đại học
Ở nước ta, mục tiêu giáo dục nói chung và giáo dục đại học nói riêng được Đảng và Nhà nước xác định là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài Mục tiêu này được nhà nước thể chế hoá thành những mục tiêu cụ thể trong Luật Giáo dục năm 2005, trong đó có mục tiêu giáo dục đại học Giáo dục đại học nhằm đáp ứng nhu cầu nguồn
Trang 4nhân lực có trình độ chuyên môn cao cho hiện tại và tương lai Chính sách quản lý chất lượng giáo dục đại học vốn có trong lòng của nó mục đích là
tổ chức thực hịên thành công và có hiệu quả đường lối chủ trương phát triển giáo dục đại học của đất nước đạt mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực
có trình độ chuyên môn cao cho sự phát triển kinh tế – xã hội của địa phương và cả nước
Chính sách quản lý chất lượng giáo dục đại học phải đảm bảo những nguyên tắc cơ bản sau đây:
+ Phải đảm bảo thực hiện được quan điểm và đường lối của Đảng
và Nhà nước trong việc phát triển và đổi mới giáo đại học với sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực có kiến thức, kỹ năng, trình độ và chất lượng cao cho các ngành nghề, cho các thành phần kinh tế, góp phần nâng cao tiềm năng trí tuệ của đất nước
+ Phải đảm bảo được mục tiêu giáo dục đại học là đào tạo người học có phẩm chất chính trị, có đạo đức, có kiến thức và năng lực thực hành nghề nghiệp tương xứng với trình độ đào tạo, có sức khỏe
+ Phải tạo dựng những điều kiện cơ bản và những giải pháp tích cực phục vụ giảng dậy và học tập bao gồm chương trình, nội dung đào tạo, xây dựng đội ngũ, xây dựng cơ sở vật chất và trang thiết bị, thư viện, tài chính và môi trường học đường
+ Phải kết hợp chặt chẽ các biện pháp quản lý giáo dục đào tạo bao gồm: biện pháp hành chính, kinh tế giáo dục và khích lệ
Bên cạnh đó tác giả giới thiệu các chính sách bộ phận của chính sách quản lý chất lượng đạo tạo, bao gồm:
+ Chính sách đối với đội ngũ cán bộ quản lý, GV và nhân viên
+ Chính sách đối với người học ( sinh viên)
+ Chính sách huy động vốn
Trang 5+ Chính sách về chương trình đào tạo
+ Chính sách về nghiên cứu khoa học, ứng dụng phát triển và chuyển giao công nghệ
Từ đó có thể đưa ra các công cụ chính sách quản lý chất lượng giáo dục, bao gồm:
+ Các công cụ hành chính tổ chức
+ Các công cụ kinh tế
+ Các công cụ tuyên truyền , giáo dục
+ Các công cụ nghiệp vụ đào tạo
Chương 2: Giới thiệu tổng quan về trường đồng thời đánh giá tổng quan
về chính sách quản lý chất lượng đào tạo tại trường Đại học Kinh doanh
và Công nghệ Hà Nội và tập trung phân tích các chính sách bộ phận của chính sách quản lý chất lượng giáo dục đại học như đã nêu ở chương 1 và đánh giá hiệu quả,tác động của các chính sách hiện có tại trường
Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội (tiền thân là trường Đại học dân lập Quản lý và Kinh doanh Hà Nội) được thành lập ngày 15/6/1996 theo Quyết định số 405/TTg của Thủ tướng Chính phủ, là một tổ chức hợp tác tập hợp được những người lao động, các nhà kinh tế,
kỹ thuật, tự nguyện góp sức, góp vốn để xây dựng và phát triển trường bền vững vì mục đích đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao bồi dưỡng nhân tài phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước không vì mục đích lợi nhuận
Mặc dù là một trường đại học ngoài công lập còn non trẻ với 13 năm kinh nghiệm và phát triển nhà trường đã gặt hái được những thành công ban đầu, trước hết ở số lượng sinh viên đang theo học tại trường
Trang 6(12.885 sinh viên)ở các ngành học (sau đại học, đại học, cao đẳng, trung học, liên kết đào tạo với nước ngoài)
2.2 Thực trạng về chính sách quản lý chất lượng đào tạo tại Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội
Sứ mạng và mục tiêu của trường là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của nhà trường, là cơ sở xuất phát để xây dựng và tổ chức, thực hiện các chính sách quản lý chất lượng giáo dục của trường Thành công của việc thực hiện chính sách quản lý chất lượng giáo dục đại học theo tiêu chuẩn
về sứ mạng và mục tiêu đào tạo tại trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ
Hà Nội được minh chứng bằng sự trưởng thàng không ngừng của 13 năm xây dựng và phát triển từ ngày thành lập đến nay, đó là sự phát triển liên tục về quy mô và hình thức đào tạo được Bộ giáo dục và Đào tạo cho phép, đó là chất lượng của 10.692 sinh viên của 10 khóa đầu tốt nghiệp ra trường đã sớm có việc làm đúng ngành nghề sau khi tốt nghiệp và được các cơ quan, tổ chức đánh giá tốt, được đãi ngộ tương đối cao so với mặt bằng xã hội
Tuy nhiên để đào tạo được những sản phẩm có chất lượng, đáp ứng được nhu cầu của xã hội nhà trường đã xây dựng những chính sách về chương trình đào tạo, người dậy, người học, nghiên cứu khoa học, huy động vốn nhằm phát huy tối đa những thế mạnh của trường Song trong quá trình thực thi các chính sách đó vẫn còn những mặt hạn chế cần phải khắc phục Cụ thể như sau:
* Chính sách đối với đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên và nhân viên:
- Số lượng cán bộ quản lý phần lớn là người lớn tuổi (đã nghỉ hưu) nên có tư tưởng bảo thủ, khả năng tiếp thu với công nghệ mới là rất hạn chế Chính điều này làm hạn chế tính năng động, sáng tạo của đội ngũ giảng viên trẻ
Trang 7- Giảng viên cơ hữu của trường tập trung đông ở khoa Tiếng Anh
và Tin học Do đòi hỏi của chương trình đào tạo nên cần một lượng giáo viên lớn chính vì vậy trình độ chuyên môn chưa cao, chưa có nhiều giảng viên có học hàm, học vị cao Thêm vào đó năng lực sư phạm còn chưa dày dặn dẫn đến những hành vi cư xử còn thiếu mô phạm
- Số lượng giảng viên thỉnh giảng khá cao, khối lượng giảng dậy chiếm khoảng 30% Phần đông số giảng viên này đang công tác tại các trường đại học công lập khác Công việc giảng dậy tại trường Kinh doanh
và Công nghệ chủ yếu vì quyền lợi cá nhân Chính vì vậy họ chưa thực sự tận tâm, hết mình gắn bó với trường về việc quản lý sinh viên
* Chính sách đối với người học (sinh viên)
- Đầu vào của sinh viên tại trường còn thấp, cụ thể là trường tuyển chọn những sinh viên vào học tại trường theo nguyện vọng một bằng điểm sàn của Bộ giáo dục và Đào tạo
- Những sinh viên chọn học tại trường theo nguyện vọng hai thì chưa thật tập trung vì những sinh viên này chưa tìm hiểu kỹ về trường, thực tế là các em không còn sự lựa chọn nào khác
- Sinh viên của trường đến từ 45 tỉnh thành trên cả nước, do đó trình độ không đồng đều, đặc biệt về trình độ ngoại ngữ Điều này gây ra những khó khăn không chỉ đối với sinh viên mà cả giáo viên
- Trường cần tiếp tục có những biện pháp thích hợp đối với số sinh viên chưa tự giác học tập và thực hiện quy chế
- Do diện tích chật hẹp nên trường không đáp ứng được việc ở của sinh viên ngay tại trường , đây là một thiệt thòi lớn đối với sinh viên đến
từ các tỉnh thành khác trong cả nước
Trang 8* Chính sách về chương trình đào tạo:
- Khối lượng học môn tiếng Anh được bố trí vào chương trình đào tạo quá lớn, kết hợp với trình độ học không đồng nhất của sinh viên dường như là gánh nặng đối với người học
- Theo quy trình đào tạo thì 100% sinh viên tốt nghiệp sau khi đã bảo vệ thành công luận văn của mình Nhà trường mong muốn rèn cho sinh viên khả năng nghiên cứu khoa học vận dụng lý luận để phân tích, giải quyết một vấn đề cụ thể trong thực tiễn trong quá trình viết luận văn Song thực tế điều này lại gây tốn kém và chậm trễ cho sinh viên, thậm chí hiện tượng không trung thực đã xảy ra, đó là sinh viên đi quay cóp, sao chép từ những luận văn khác
- Hệ thống giáo trình trường đang sử dụng chưa có nền tảng của chính mình, mà chủ yếu sử dụng giáo trình của các trường khác nên không đáp ứng được nền kiến thức mà các nhà quản lý của trường mong muốn
* Chính sách về huy động vốn:
Theo quy chế của trường thì vốn vay được nhận lại, vốn cổ đôngg thì không được trả lại và cũng không được chuyển nhượng ra ngoài xã hội, chính điều này hạn chế sự đóng góp đầu tư của các cổ đông
* Chính sách về nghiên cứu khoa học:
Trên thực tế trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà nội có tiềm năng nghiên cứu vì tại đây tập trung rất đông các nhà khoa học đã nghỉ hưu Nhưng công tác nghiên cứu như là nguồn sống cho mọi người nên trường chưa nhận được đặt hàng nghiên cứu nào vì hầu hết đã dành cho các trường Đại học công lập Công tác nghiên cứu chỉ phục vụ cho chính trường mình.Thêm vào đó những giáo trình do trường biên soạn chưa được sử dụng rộng rãi
Trang 9Với những chính sách phù hợp về quản lý chất lượng giáo dục đại học nhà trường đã đóng góp một phần không nhỏ trong việc thực hiện xã hội hóa giáo dục Tuy là một trường đại học ngoài công lập với tuổi đời còn non trẻ (13 năm) nhưng trường đã khẳng định được chỗ đứng của mình trong xã hội, được xã hội chấp nhận Với những khó khăn không kể hết từ ngày thành lập trường cho đến nay trường đã được người học trên toàn quốc tìm đến, tin tưởng để chuẩn bị hành trang cho tương lai
- Bên cạnh những điểm mạnh hay ưu thế của trường vẫn tồn tại những bất cập trong các chính sách bộ phận của mình Cụ thể là đối với chính sách về cán bộ, giảng viên, người học, huy động vốn và nghiên cứu khoa học Những vấn đề còn tồn tại đó đã phần nào ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của trường Nếu những tồn tại đó được giải quyết một cách triệt để và thỏa đáng thì chất lượng đào tạo sẽ còn tốt hơn rất nhiều Tuynhiên đó không chỉ là ở các chính sách của trường mà còn ở các chính sách của Đảng, Nhà nước và Bộ giáo dục và đào tạo Chính vì vây tác giả muốn đưa ra một số giải pháp đối với trường, và các cấp nhằm hoàn thiện chính sách quản lý chất lượng đào tạo tại trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ nói riêng và khối trường đại học ngoài công lập nói chung
Chương 3: Đưa ra những quan điểm của Đảng và Nhà nước về chất
lượng giáo dục đại học, đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách quản lý chất lượng giáo dục đào tạo tại trường Đại học Kinh doanh
và Công nghệ Hà nội và một số kiến nghị với các cấp các ngành nhằm hoàn thiện chính sách quản lý chất lượng giáo dục đào tạo đại học
3.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về chất lượng giáo dục đại học
- Thực hiện sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực có kiến thức, kỹ năng, trình độ và chất lượng cao gắn kết chặt chẽ và góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội
Trang 10- Hiện đại hoá hệ thống giáo dục đại học, đổi mới tư duy giáo dục đại học, phát huy bản sắc dân tộc, đồng thời tiếp thu tinh hoa của nhân loại phù hợp và tiếp cận nhanh với xu thế phát triển đại học của các nước phát triển
- Phát triển mạnh các trường đại học, cao đẳng ngoài công lập, tạo điều kiện thuận lợi về chính sách để toàn xã hội tham gia phát triển giáo dục một cách bình đẳng
- Nâng cao tính tự chủ và trách nhiệm xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh của từng trường đại học
- Thực hiện đồng bộ, từ mục tiêu, quy trình, nội dung và phương pháp giáo dục; giải quyết tốt mối quan hệ giữa nâng cao chất lượng và mở rộng quy mô
3.2 Sứ mạng và mục tiêu của Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội
Trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà nôi đã xác định sứ mạng của mình là:“Sứ mạng của trường là đào tạo các nhà kinh tế thực hành, các nhà kỹ thuật thực hành, tạo nguồn lực cho việc hình thành một dàn cán bộ chủ chốt cho các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế, góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước” và “Trường lấy chất lượng đào tạo làm mục tiêu hàng đầu phấn đấu từng bước nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo lên ngang tầm khu vực thế giới”
Tuy nhiên, việc thực hiện sứ mạng và mục tiêu giáo dục đại học của trường cũng còn nhiều hạn chế, nổi bật nhất là cơ chế quản lý của Bộ Giáo dục và Đào tạo đối với các trường ngoài công lập còn chậm đổi mới, còn mang nặng cơ chế tập trung quan liêu của thời bao cấp, thiếu bình đẳng với các trường công lập, khó khăn và rườm rà về các thủ tục mở