Trang 1

Nếu ph n tích làm rõ được cơ sở l luận và thực trạng, x y dựng và thực hiện được hệ thống các iện pháp quản l hoạt động tổ chuyên môn với điều iện thực tế ở các trường tiểu học trên địa

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Đà nẵng, năm 2021

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

TÓM TẮT ii

MỤC LỤC iv

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT viii

DANH MỤC CÁC BẢNG .ix

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Giả thuyết hoa học 2

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Phương pháp nghiên cứu 3

7 Cấu trúc luận văn 4

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 5

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 5

1.1.1 Các công trình nghiên cứu về hoạt động tổ chuyên môn 5

1.1.2 Các Công trình nghiên cứu về Quản l hoạt động tổ chuyên môn 7

1.2 Các hái niệm chính của đề tài 9

1.2.1 Khái niệm Quản l 9

1.2.2 Khái niệm Quản l giáo dục 10

1.2.3 Khái niệm hoạt động của tổ chuyên môn 10

1.2.4 Khái niệm Quản l hoạt động tổ chuyên môn ở trường học 11

1.3 Hoạt động tổ chuyên môn trường tiểu học 11

1.3.1 Vị trí, vai trò tổ chuyên môn trường tiểu học 11

1.3.2 Vai trò của hiệu trưởng trường tiểu học 12

1.3.3 Tổ chuyên môn trường tiểu học 13

1.3.4 Nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của tổ chuyên môn ở trường tiểu học 14

1.3.5 Nội dung và hình thức hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học 15

1.4 Quản l hoạt động tổ chuyên môn trường tiểu học 17

1.4.1 Quản lí hoạt động tham gia x y dựng ế hoạch giáo dục của nhà trường 17

1.4.2 Quản l hoạt động x y dựng và giải trình ế hoạch dạy học các môn học theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học của tổ theo tuần,

tháng, học ỳ và năm học 19

1.4.3 Quản l hoạt động thực hiện ế hoạch hoạt động chuyên môn của trường, của tổ trưởng chuyên môn 20

1.4.4 Quản l hoạt động đề xuất hiệu trưởng ph n công giáo viên dạy và giáo viên chủ nhiệm lớp theo năm học 21

1.4.5 Quản l hoạt động tổ chức cho giáo viên thực hiện lựa chọn sách giáo hoa theo quy định 22

1.4.6 Quản l hoạt động tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định Chu n nghề nghiệp giáo viên phổ thông; tham gia đánh giá hiệu trưởng, phó hiệu trưởng theo Chu n hiệu trưởng 23

Tiểu ết chương 1 25

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN KON RẪY, TỈNH KON TUM ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 26

2.1 Khái quát về quá trình hảo sát 26

2.1.1 Mục tiêu hảo sát 26

2.1.2 Nội dung hảo sát 26

2.1.3 Phương pháp hảo sát 26

2.1.4 Kế hoạch tổ chức hảo sát 26

2.2 Khái quát về tình hình inh tế-xã hội và giáo dục-đào tạo của huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum 27

2.2.1 Vị trí địa lí, điều iện inh tế-xã hội của huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum 27

2.2.2 Tình hình Giáo dục và Đào tạo của huyện Kon Rẫy 29

2.2.3 Tình hình Giáo dục cấp TH của huyện Kon Rẫy 30

2.3 Thực trạng hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Kon Rẫy tỉnh Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông 32

2.3.1 Khái quát về tổ chuyên môn và đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường Tiểu học huyện Kon Rẫy tỉnh Kon Tum 32

2.3.2 Thực trạng nhận thức của cán ộ quản l , giáo viên về tầm quan trọng của hoạt động tổ chuyên môn ở trường Tiểu học 32

2.3.3 Thực trạng nội dung hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum 34

2.3.4 Thực trạng về phương thức tổ chức hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum 40

2.4 Thực trạng công tác quản l hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học

huyện Kon Rẫy tỉnh Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông 42

2.4.1 Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của việc quản l hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum 42

2.4.2 Thực trạng lập ế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum 45

2.4.3 Thực trạng tổ chức, chỉ đạo hoạt động dạy học của hiệu trưởng ở trường tiểu học 47

2.4.4 Thực trạng iểm tra, đánh giá các hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học 51

2.5 Đánh giá chung 52

2.5.1 Mặt mạnh 52

2.5.2 Hạn chế 53

2.5.3 Nguyên nh n của những hạn chế 53

Tiểu ết chương 2 54

CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN KON RẪY TỈNH KON TUM ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 55

3.1 Nguyên tắc đề xuất các iện pháp 55

3.1.1 Đảm ảo tính mục tiêu 55

3.1.2 Đảm ảo tính thực tiễn 55

3.1.3 Đảm ảo tính hiệu quả 55

3.1.4 Đảm ảo tính hả thi 56

3.2 Các iện pháp quản l hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Kon Rẫy tỉnh Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông 56

3.2.1 Tổ chức n ng cao nhận thức cho cán ộ quản l và giáo viên về tầm quan trọng của quản l hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường 56

3.2.2 Đ y mạnh công tác quản l việc lập ế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường 58

3.2.3 Đổi mới tổ chức hoạt động tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay 62

3.2.4 Tăng cường chỉ đạo việc thực hiện nội dung và phương thức hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường 67

3.2.5 Đ y mạnh công tác iểm tra, đánh giá hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường 68

3.3 Mối quan hệ giữa các iện pháp đề xuất 71

3.4 Khảo sát sự cần thiết, tính hả thi của các iện pháp đề xuất 71

3.4.1 Mục đích, nội dung hảo sát 71

3.4.2 Tính cần thiết và tính hả thi của các iện pháp được đề xuất 72

Tiểu ết Chương 3 75

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 77

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 81 PHỤ LỤC

QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (Bản sao)

DANH MỤC CÁC BẢNG

Số hiệu

2.1 Thống ê số tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Kon

2.2 Thống ê đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon

Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố tác động đến chất

lượng đổi mới hoạt động tổ chuyên môn trong các nhà trường

tiểu học huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum

38

2.7

Thực trạng iểm tra, đánh giá ết quả học tập của học sinh

thuộc tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Kon Rẫy,

tỉnh Kon Tum

39

2.8

Kết quả hảo sát về thực trạng phương thức tổ chức hoạt động

tổ chuyên môn ở trường tiểu học huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon

Tum

40

2.9

Mức độ nhận thức của C QL, GV về tầm quan trọng của việc

quản l mục tiêu, hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu

học

42

2.10

Đánh giá nhận thức về tầm quan trọng của việc quản l thực

hiện nội dung chương trình dạy học của hiệu trưởng ở trường

tiểu học

43

2.11 Đánh giá thực trạng của việc lập ế hoạch hoạt động tổ chuyên

2.12 Đánh giá xếp loại giáo viên tiểu học theo chu n nghề nghiệp 49 2.13 Đánh giá xếp loại giáo viên về ph m chất chính trị, đạo đức,

Số hiệu

2.16 Đánh giá thực trạng tổ chức iểm tra, đánh giá hoạt động của

tổ chuyên môn tại các trường tiểu học huyện Kon Rẫy 51 3.1 Đánh giá tính cần thiết của các iện pháp được đề xuất 73

3.2

Đánh giá tính hả thi của các iện pháp quản l hoạt động của

tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon

Tum

74

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hoạt động tổ chuyên môn hay sinh hoạt chuyên môn là cụm từ rất quen thuộc đối với mỗi người giáo viên ỡi lẽ đó là việc làm thường xuyên trong hoạt động của nhà trường Đ y là một trong các hình thức ồi dưỡng giáo viên, nhằm nâng cao năng lực chuyên môn của giáo viên, từ đó nâng cao chất lượng học tập cho học sinh và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện nói chung

Theo quy định, sinh hoạt chuyên môn được thực hiện hàng tuần ở tất cả các trường, mỗi giáo viên tham dự sinh hoạt chuyên môn ít nhất 2 lần trong 1 tháng, và họ đều có sổ dự giờ, sổ ghi chép học tập nghiệp vụ cùng với các loại hồ sơ sổ sách chuyên môn khác như sổ chủ nhiệm, giáo án, vv

Các hình thức tổ chức sinh hoạt chuyên môn phổ iến hiện nay bao gồm:

+ Học tập chuyên môn nghiệp vụ Nội dung học tập có thể theo các chuyên đề được xác định dựa trên nhu cầu của giáo viên của mỗi huyện, tỉnh hoặc theo chỉ đạo chung của ộ giáo dục và Đào tạo Nội dung học tập còn là các văn ản chỉ đạo mới hoặc những nhiệm vụ mới trong năm học

+ Dự giờ học tập đồng nghiệp Việc dự giờ có thể diễn ra tại trường hoặc cụm trường, chủ yếu theo các chuyên đề được xây dựng trọng ế hoạch năm học Ngoài ra, việc dự giờ tại trường cũng có thể theo chuyên đề nào đáp ứng nhu cầu của giáo viên trong trường Thông thường một giáo viên được đánh giá là vững vàng về chuyên đề nào sẽ được phân công chu n ị và thực hiện giờ dạy được coi là “Giờ dạy mẫu” của chuyên đề đó

Người dự sẽ theo dõi các hoạt động dạy của giáo viên để nhận xét về phương pháp dạy, về việc phân ố thời gian, về các khâu, các ước của giờ dạy, so với sách giáo khoa, sách giáo viên và các tài liệu hướng dẫn khác Người dự cũng chú ý đến các câu hỏi, các lời hướng dẫn của giáo viên, đồ dùng giáo viên sử dụng để xem có

gì sai hoặc không phù hợp

Mặc dù ộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã xác định ồi dưỡng qua sinh hoạt chuyên môn là hoạt động quan trọng nhằm giúp cho giáo viên có đủ năng lực chủ động lựa chọn nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học phù hợp đối tượng học sinh cụ thể của lớp mình, trường mình, song với cách dự giờ và nhận xét như mô

tả ở trên, mục tiêu ồi dưỡng giáo viên khó có thể đạt được

Trong chiến lược phát triển giáo dục, việc chú trọng đổi mới công tác quản lý giáo dục, n ng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán ộ quản l luôn được xác định

là trọng t m hàng đầu Có thể nói tổ chuyên môn là nơi người giáo viên có thể chia

sẻ mọi t m tư, nguyện vọng cũng như những vấn đề liên quan đến nghề nghiệp, đời sống vật chất và tinh thần của mình Trong những năm qua, hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường Tiểu học huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum đã có nhiều chuyển iến tích cực Tuy nhiên, trên thực tế hoạt động của tổ chuyên môn vẫn chưa toàn diện và đáp ứng đầy đủ, ịp thời yêu cầu đổi mới của giáo dục phổ thông; việc quản

l hoạt động của tổ chuyên môn chủ yếu còn dựa vào inh nghiệm, chưa có cơ sở hoa học

Xuất phát từ những l do nêu trên, đề tài “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Kon Rẫy tỉnh Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông” được lựa chọn để nghiên cứu nhằm góp phần n ng cao chất lượng

quản l hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Kon Rẫy tỉnh Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu l luận và thực trạng việc quản l hoạt động giáo dục hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Kon Rẫy tỉnh Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông góp phần n ng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn

3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường tiểu học

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản l hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Kon Rẫy tỉnh Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

3.3 Phạm vi nghiên cứu

- Đề tài tiến hành nghiên cứu tại 10/10 trường TH trên địa àn huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum

- Chủ thể hoạt động nghiên cứu: iện pháp quản l của Hiệu trưởng

- Thời gian nghiên cứu: thực hiện hảo sát trong giai đoạn 2019-2021 để đề xuất iện pháp cho giai đoạn 2021-2025

4 Giả thuyết khoa học

Hiện nay, công tác quản l hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Kon Rẫy tỉnh Kon Tum đã đạt được những ết quả nhất định, góp phần vào

n ng cao chất lượng dạy học của nhà trường Tuy nhiên trong quá trình quản l còn nhiều hạn chế và ất cập, chưa hoa học dẫn đến hiệu quả chưa cao làm ảnh hưởng hông nhỏ đến hoạt động TCM

Nếu ph n tích làm rõ được cơ sở l luận và thực trạng, x y dựng và thực hiện được hệ thống các iện pháp quản l hoạt động tổ chuyên môn với điều iện thực tế ở các trường tiểu học trên địa àn nghiên cứu một cách phù hợp mang tính hả thi sẽ

n ng cao được hiệu quả của công tác quản l hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Kon Rẫy tỉnh Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở l luận về quản l hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Kon Rẫy tỉnh Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

ao gồm: Phương pháp ph n tích, tổng hợp, hái quát hoá các vấn đề l luận trong các công trình liên quan đến đề tài; các văn iện của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các văn ản chỉ đạo của ngành giáo dục, địa phương, tạp chí, sách áo,…liên quan đến vấn đề nghiên cứu

6.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

ao gồm: phương pháp điều tra ằng ảng hỏi, phương pháp phỏng vấn, phương pháp nghiên cứu hồ sơ lưu trữ, phương pháp quan sát

ảng hỏi dùng điều tra về hoạt động giáo của tổ chuyên môn đối với các đối tượng tổ trưởng chuyên môn, giáo viên các trường TH huyện Kon Rẫy Điều tra về các điều iện phục vụ việc triển hai hoạt động của tổ chuyên môn đáp nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay

Phỏng vấn dùng điều tra về iện pháp quản l hoạt động tổ chuyên môn đối với cán ộ quản l ở các trường TH

Nghiên cứu hồ sơ lưu trữ được thực hiện với các loại hồ sơ lưu trữ về công tác chỉ đạo, quản l và triển hai thực ở các đơn vị trường TH nhằm tìm hiểu về quản l hoạt động tổ chuyên môn hiện nay

Quan sát được thực hiện với các đối tượng nhằm tìm hiểu về thực trạng và việc triển hai ết quả nghiên cứu

6.3 Nhóm các phương pháp xử lí thông tin

Dùng phương pháp toán thống ê để xử l ết quả điều tra, hảo sát

7 Cấu trúc luận văn

- Phần mở đầu

- Phần nội dung gồm a chương:

+ Chương 1: Cơ sở l luận về quản l hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay

+ Chương 2: Thực trạng quản l hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Kon Rẫy tỉnh Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay

+ Chương 3: iện pháp quản l hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học huyện Kon Rẫy tỉnh Kon Tum đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay

- Kết luận và huyến nghị

- Phụ lục

- Tài liệu tham hảo

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

PHỔ THÔNG

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Các công trình nghiên cứu về hoạt động tổ chuyên môn

Trong những năm qua Đảng và Nhà nước ta rất coi trọng vai trò, vị trí của giáo

dục, giáo dục được coi là một ộ phận quan trọng trong sự nghiệp cách mạng giữ nước

và x y dựng đất nước Đặc iệt, trong những năm gần đ y hi đất nước phát triển inh

tế theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hơn lúc nào hết giáo dục - đào tạo có vai trò, vị trí hết sức quan trọng

N ng cao chất lượng giáo dục - đào tạo có quan hệ mật thiết với việc n ng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán ộ quản l giáo dục, trong đó tổ trưởng chuyên môn nhà trường giữ vai trò rất quan trọng, vấn đề này đã được Đảng và Nhà nước và nhiều nhà hoa học, cán ộ quản l trong và ngoài ngành giáo dục, các giảng viên, giáo viên quan t m nghiên cứu

Quyết định số 201/2001/QĐ-TTg ngày 28/12/2001 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010” đã đề ra mục tiêu của chiến lược phát triển giáo dục cần đạt được trong những năm đầu của thế ỷ XXI, đó là

“Ti p tục nâng cao ch t lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy

và học, hệ th ng trường lớp và hệ th ng quản lý giáo dục”

Để theo ịp sự phát triển của giáo dục các nước trên thế giới và hội nhập inh tế quốc tế tại Chỉ thị 40-CT/TW đã tập trung vào việc x y dựng, n ng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán ộ quản l giáo dục Dưới sự tổ chức và quản l có hiệu quả, đội ngũ tổ trưởng tổ chuyên môn trong trường tiểu học có chất lượng sẽ góp phần rất lớn

n ng cao chất lượng giáo dục - đào tạo, đào tạo nguồn nh n lực đáp ứng sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa của nước ta trong xu thế hội nhập và phát triển

Thế giới thế ỷ 21 đang chứng iến sự thay đổi nhanh chóng về inh tế - xã hội cùng với tốc độ phát triển như vũ ão của hoa học công nghệ Vì vậy mà theo xu thế ngày nay, các nước trên thế giới đều tập trung đầu tư vào phát triển hệ thống trường học, chu n ị tốt cho đầu ra - những thế hệ học sinh có hả năng thích ứng tốt trong xã hội rộng mở và trong nền inh tế toàn cầu hóa Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, các trường và các tổ chuyên môn trong mỗi nhà trường cần trở thành những nhà lãnh đạo

có hệ thống iết cách hợp tác và chia sẻ trách nhiệm, ph n quyền quản l cho đội ngũ

quản l ậc trung để điều hành hoạt động tổ chuyên môn, mang lại hiệu quả, chất lượng cho tất cả các hoạt động dạy học nói riêng cũng như các hoạt động giáo dục nói chung trong trường tiểu học cơ sở

Tại Xô Viết các nhà quản l giáo dục đã cho rằng: “K t quả hoạt động của nhà trường một phần phụ thuộc vào việc tổ ch c đúng đắn và hợp lý công tác hoạt động của đội ngũ giáo viên” với inh nghiệm 26 năm làm hiệu trưởng Vaxu homlin xi i đã

tổng ết được những thành công cũng như những thất ại của mình Cùng với nhiều tác giả hác ông đã đưa ra một số iện pháp quản l của trường tiểu học cơ sở như sau:

“Việc phân công công việc hợp lý qua các thành viên trong an giám hiệu, hiệu trưởng và phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, tổ trưởng chuyên môn ác tác giả cho rằng để đạt được mục tiêu đề ra cần phải có sự ph i hợp chặt chẽ, th ng nh t giữa quản lý của người hiệu trưởng - phó hiệu trưởng - tổ trưởng chuyên môn” [32]

Ở Singapore trong The Principal’s Hand oo (1993) tầm quan trọng và nhiệm vụ của tổ chuyên môn trong trường tiểu học cơ sở đã được đưa ra như sau:

- Chỉ đạo trực tiếp việc đảm ảo nội dung môn học cho giáo viên trong tổ chuyên môn

- X y dựng ế hoạch và thực hiện, theo dõi, đánh giá việc thực hiện chương trình môn học

- Phát triển đội ngũ giáo viên trong tổ chuyên môn của mình thông qua việc tổ chức dự giờ, rút inh nghiệm, hội thảo, hội nghị, thao giảng…

- Lựa chọn, chu n ị và tổ chức nguồn lực dạy học và học như: sách giáo hoa,

cơ sở vật chất… để huyến hích việc sử dụng hiệu quả nguồn lực này trong lớp học

Vì vậy, trong nhà trường tiểu học cơ sở ở Singapore, hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn cùng nhau phát triển một môi trường hợp tác và hỗ trợ, trong đó họ có thể tính toán rủi ro và tự cảm thấy được sự hỗ trợ, ủng hộ Trong môi trường như vậy, các hoạt động chuyên môn sẽ được diễn ra có lộ trình, có mục đích và phù hợp với tình hình thực tiễn trong và ngoài nhà trường Đồng thời các nguồn lực tiềm năng của giáo viên, học sinh hay cơ sở vật chất sẽ được ính trọng và hai thác phù hợp Lòng tự trọng và tinh thần trách nhiệm của giáo viên được cải thiện và hẳng định ền vững Giáo viên sẽ học hỏi lẫn nhau trong nỗ lực hợp tác của mình và nhạy cảm hơn với nhu cầu của học sinh Đ y là những nh n tố chính đảm ảo cho những hoạt động tổ chuyên môn được diễn ra hiệu quả và có chất lượng

Các nhà nghiên cứu giáo dục ở Autralia đã tiến hành nghiên cứu, hảo sát và nhận thấy: Vai trò và vị trí của tổ chuyên môn trong cấu trúc tổ chức của các trường học ngày nay trong nhận thức của các nhà lãnh đạo ậc trung càng được gia tăng về mức độ ảnh hưởng và tầm quan trọng, đặc iệt là mối quan hệ sự phát triển của nhà

trường đối với từng giai đoạn nhất định Trong thực tế, Weller (2010) hẳng định tổ chuyên môn là đơn vị có hả năng ảnh hưởng lớn nhất tới cấu trúc của một trường học Một trong những hoạt động chính của tổ chuyên môn chịu sự tác động trực tiếp

ởi sự ảnh hưởng này chính là việc lập ế hoạch và ra quyết định hoạt động ( rown, oyle and oyle, 2009) Vì vậy, các hoạt động chuyên môn trong các tổ chức có sức mạnh đáng ể, quyết định trực tiếp đến tốc độ và hiệu suất công tác của toàn ộ trường học ( rown & Rutheford, năm 2008; usher & Haris, 2009)

Từ những nghiên cứu và những đánh giá của các nhà giáo dục trên thế giới ể trên cho thấy rất rõ tầm quan trọng của tổ trưởng chuyên môn trong nhà trường tiểu học cơ sở trên thế giới Cụ thể, hoạt động tổ chuyên môn là vô cùng cần thiết trong việc n ng cao chất lượng dạy và học cũng như trong việc phát triển nhà trường nhằm thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng về inh tế, xã hội, hoa học công nghệ trên thế giới

1.1.2 Các Công trình nghiên cứu về Quản lý hoạt động tổ chuyên môn

Quản l hoạt động của tổ chuyên môn là một hoạt động đặc trưng, cốt lõi và là

con đường để đạt được mục tiêu giáo dục trong hoạt động quản l ở trường tiểu học cơ

sở

Ở các nhà trường nói chung, trường tiểu học nói riêng, tổ chuyên môn đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc chu n ị các điều iện thực hiện các hoạt động dạy - học trong nhà trường Người tổ trưởng chuyên môn trực tiếp điều hành các công việc cụ thể trong hoạt động dạy - học Công tác lãnh đạo, quản l của Tổ trưởng chuyên môn là một trong những yếu tố quyết định đến hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn, góp phần quan trọng đến chất lượng giáo dục của các nhà trường Tổ chuyên môn được hoạt động theo một nhóm nhỏ, đó là nhóm chính thức tồn tại trên cơ

sở pháp quy Trong công tác chuyên môn, các thành viên có quan hệ trực tiếp với nhau

và cùng chung hoạt động để thực hiện nhiệm vụ của tổ, cùng nhau thực hiện quy chế chuyên môn của ngành Tổ chuyên môn giúp nhà trường thực thi các quy định về dạy học, mang tính thống nhất và chuyên s u Thông qua tổ chuyên môn, giúp tay nghề của giáo viên từng ước được n ng lên, qua đó n ng cao chất lượng dạy học ên cạnh

đó nhờ có tổ chuyên môn, các cá nh n nhận thức và thực hiện tốt nề nếp, ỷ cương trong dạy học - giáo dục Tổ chuyên môn còn là đơn vị cơ sở để thực hiện các chức năng quản l giáo dục, tổ chuyên môn còn là “tổ ấm” để các thành viên trong tổ thông cảm, chia sẻ, động viên, giúp đỡ nhau trong công tác và cuộc sống Vì vậy, quản l có hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn sẽ góp phần n ng cao chất lượng giáo dục ở các nhà trường nói chung và trường tiểu học cơ sở nói riêng

Trong những năm qua, vấn đề ồi dưỡng tăng cường năng lực cho đội

ngũ hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và giáo viên trong các nhà trường tiểu học đã được

ộ Giáo dục và Đào tạo hết sức quan t m Tuy nhiên, đối với đội ngũ tổ trưởng chuyên môn thì chưa có sự quan t m thỏa đáng do một số yếu tố mang tính hách quan và chủ quan

Ở Việt Nam, nhiều nhà sư phạm đã đi s u nghiên cứu một cách toàn diện về vai trò, vị trí, nhiệm vụ, tổ chức và hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường nói chung và trường tiểu học nói riêng Ở ậc tiểu học phần lớn các tác giả tập trung nghiên cứu công tác quản l của hiệu trưởng đối với hoạt động của tổ chuyên môn Tác giả Trần Thị Minh T m (2006) nghiên cứu về “Các iện pháp quản l hoạt động

tổ chuyên môn của hiệu trưởng các trường tiểu học Quận Hồng àng - Hải Phòng”, luận văn Thạc sỹ quản l giáo dục Tác giả Nguyễn Thuấn Khanh (2006) đề xuất “Một

số iện pháp đổi mới quản l chuyên môn của hiệu trưởng trường tiểu học nhằm n ng cao chất lượng dạy học ở quận Thủ Đức”, luận văn thạc sỹ Quản l giáo dục Tác giả Nguyễn Thị ích Hà (2013) có đề tài “Quản l hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học thành phố Hải Phòng” Các tác giả đều đã chỉ ra “Để n ng cao chất lượng đào tạo, chất lượng dạy - học nhà trường cần phải ết hợp nhiều iện pháp trong đó nhóm iện pháp quản l hoạt động tổ chuyên môn giữ vai trò chủ yếu” và “Quản l hoạt động tổ chuyên môn có hiệu quả sẽ n ng cao chất lượng chuyên môn, chất lượng giáo dục của nhà trường”

Hiện nay, nghiên cứu hoạt động của tổ chuyên môn và đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trong các nhà trường phổ thông chưa nhiều và chưa thành hệ thống Tuy nhiên ước đầu đã có được sự quan t m nghiên cứu của nhiều tác giả như: Phạm Minh Hạc, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đỗ Văn Chấn, Trần Kiểm, Nguyễn Ngọc Quang, Đặng Quốc

ảo, Hà Thế Ngữ, Hà Sĩ Hồ, Nguyễn Gia Qu , ùi Việt Phú, Trần Xu n ách, Lê Quang Sơn… Ngoài ra tại một số Luận án tiến sĩ, Luận văn thạc sĩ trong nước, trên các tạp chí, các ài áo, các đề tài hoa học cũng có nghiên cứu về hoạt động của tổ chuyên môn và đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các cơ sở giáo dục, các trường phổ thông

Ở các trường tiểu học huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum, vấn đề quản l ồi dưỡng

n ng cao năng lực của tổ trưởng chuyên môn được hiệu trưởng quan t m song chỉ tồn tại như những inh nghiệm rải rác trên các sáng iến inh nghiệm hoặc áo cáo tổng

ết của nhà trường Trước yêu cầu đổi mới giáo dục, tạo ước đột phá trong quản l nhà trường hiện nay, tác giả thấy rằng: Quản l tổ chuyên môn và vai trò của tổ trưởng chuyên môn trong quản l hoạt động của tổ chuyên môn là rất cần thiết và đóng vai trò quyết định trong việc thực hiện có hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường Người

tổ trưởng chuyên môn phải là người s u sát toàn ộ các hoạt động của tổ hối để quản

l và thể hiện đầy đủ chức trách, nhiệm vụ theo quy định để giúp tổ chuyên môn phát triển vững mạnh góp phần n ng cao chất lượng giáo dục, tạo được niềm tin đối với từng giáo viên trong tổ hối của mình Trên cơ sở nghiên cứu l luận, đánh giá thực tiễn tại đơn vị đang công tác, tác giả mạnh dạn đề xuất các iện pháp quản l hoạt động tổ chuyên môn một cách toàn diện để góp phần phát huy vai trò của tổ trưởng chuyên môn và n ng cao chất lượng giáo dục của nhà trường trong thời gian sắp tới

1.2 Các khái niệm chính của đề tài

1.2.1 Khái niệm Quản lý

Tại Việt Nam, trong một số tài liệu về Khoa học quản l , các tác giả cũng đưa

ra những định nghĩa về quản l :

Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, t hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều ph i các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ ch c (chủ y u là nội lực) một cách

t i ưu nhằm đạt mục đích của tổ ch c với hiệu quả cao nh t” [19, tr.15] Tác giả

Đặng Quốc ảo cho rằng: “ ản chất của hoạt động quản l gồm hai quá trình tích

hợp vào nhau: “Quá trình quản gồm sự coi sóc, giữ gìn, duy trì ở trạng thái ổn định, quá trình lý gồm sự sửa sang, sắp x p, đổi mới hệ đưa vào hệ phát triển Trong quản phải có lý, trong lý phải có quản để động thái của hệ ở th cân ằng động: Hệ vận động phù hợp, thích ng và có hiệu quả trong m i tương tác giữa các

cá nhân bên trong với các cá nhân ên ngoài” [2, tr.14]

Theo từ điển Tiếng Việt, thuật ngữ quản l được định nghĩa là: “Tổ ch c và điều hiển các hoạt động theo những yêu cầu nh t định” Quản l là một hoạt động có chủ

đích được tiến hành ởi một chủ thể quản l nhằm tác động lên hách thể quản l để

thực hiện các mục tiêu xác định của công tác quản l

Từ những định nghĩa nêu trên, ản th n tác giả rút ra được một định nghĩa t m đắc nhất cho nghiên cứu của mình, đó là: “Quản l là sự tác động hợp quy luật, có thức, có mục đích của chủ thể quản l tới đối tượng quản l để đạt được mục đích đã

đề ra Đó là quá trình của tổ chức để đạt được mục tiêu thông qua các chức năng quản

l : ế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, iểm tra”

Quản l hông đơn giản chỉ là hái niệm, nó là sự ết hợp của 3 phương diện:

- Một là, thông qua tập thể để thúc đ y tính tích cực của cá nh n

- Hai là, điều hoà quan hệ giữa người với người, giảm m u thuẫn giữa hai ên

- a là, tăng cường hợp tác hỗ trợ lẫn nhau, thông qua hỗ trợ để làm được những việc mà một cá nh n hông thể làm được, thông qua hợp tác tạo ra giá trị lớn hơn giá trị cá nh n - giá trị tập thể

Tóm lại tác giả luận văn cho rằng: Quản l là một quá trình tác động có mục đích, g y ảnh hưởng của chủ thể quản l đến hách thể quản l một cách hợp quy luật nhằm đạt được mục tiêu chung

1.2.2 Khái niệm Quản lý giáo dục

Theo tác giả Đặng Quốc ảo: “Quản lý GD theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành, ph i hợp các lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy công tác đào tạo th hệ trẻ theo yêu cầu của xã hội” [2, tr 13]

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng “Quản lý giáo dục là hệ th ng những tác động có mục đích , có hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho

hệ vận hành theo đường l i và nguyên lý giáo dục của ảng , thực hiện được các tính ch t của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học - giáo dục th hệ trẻ , đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự i n, ti n lên trạng thái mới về ch t” [26, tr.31]

Qua các định nghĩa trên, có thể hái quát một hái niệm về quản l GD như sau: Quản l GD là quá trình tác động có ế hoạch, có thức, có mục đích của chủ thể quản l lên đối tượng ị quản l nhằm đạt được mục tiêu GD đã đề ra một cách có chất lượng và hiệu quả nhất

1.2.3 Khái niệm hoạt động của tổ chuyên môn

Như vậy có thể nói tổ chuyên môn trong nhà trường tiểu học là đơn vị cơ sở cơ

ản để thực hiện mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước cũng như của ộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo, địa phương và của nhà trường Chất lượng giáo dục của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào hoạt động của tổ chuyên môn Chính vì vậy, nếu Hiệu trưởng quản l tốt hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường thì sẽ n ng cao chất lượng giáo dục của trường

Từ nhiệm vụ của tổ chuyên môn ta có thể thấy các hoạt động của tổ chuyên môn ao gồm:

- Hoạt động giảng dạy của giáo viên trên cơ sở chương trình tổng thể, trường x y dựng chương trình nhà trường và cụ thể hoá ằng ế hoạch nhà trường và tổ chuyển môn thực hiện ế hoạch dạy học môn học được nhà trường cụ thể hoá ằng thời hoá iểu và sổ đầu ài của các tổ chuyên môn

- Hoạt động chủ nhiệm lớp

- Hoạt động phụ đạo học sinh yếu ém, ồi dưỡng học sinh giỏi

- Hoạt động tự học, tự ồi dưỡng dưới các hình thức theo chuyên đề hoặc đăng dạy tốt để hông ngừng đổi mới phương pháp giảng dạy n ng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường

- Hoạt động ồi dưỡng thường xuyên về chuyên môn, nghiệp vụ theo quy định của ộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc theo chuyên đề do Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức

- Hoạt động nghiên cứu hoa học, viết sáng iến inh nghiệm theo chuyên đề, làm đồ dùng dạy học

- Hoạt động ngoại hoá do nhà trường, đoàn thể hoặc tổ chuyên môn tự tổ chức

Tổ trưởng chuyên môn là người trực tiếp điều hành, theo dõi các hoạt động của tổ chuyên môn Tổ trưởng chuyên môn chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về ết quả hoạt động chuyên môn của tổ mình phụ trách Do vậy Tổ trưởng chuyên môn phải là người có năng lực chuyên môn, nghiệp vụ vững nhất trong tổ và cũng là người có

ph m chất đạo đức tốt, có hả năng quản l tốt, đặc iệt là người có uy tín cao trong tập thể nhà trường và tập thể tổ

1.2.4 Khái niệm Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường học

Trong công việc quản l hoạt động tổ chuyên môn của nhà trường, người tổ

trưởng chuyên môn dưới sự chỉ đạo của hiệu trưởng phải tiến hành rất nhiều hoạt động

để thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn của người tổ trưởng Điều này đòi hỏi tổ trưởng chuyên môn phải nắm vững ế hoạch, chương trình và phương pháp giảng dạy các

ph n môn ở hối lớp mà hiện tại mình quản l Tổ trưởng chuyên môn phải là một người giỏi về nghiệp vụ sư phạm Vì có như vậy thì mới nhanh nhạy trong việc nắm

ắt và chỉ đạo hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy trong tổ hối mà hiện tại đang là một cuộc cách mạng trong giáo dục để n ng cao chất lượng giáo dục và đào tạo con người lao động mới theo yêu cầu của xã hội đặt ra cho giáo dục Và một yêu cầu hông thể thiếu được là phải có năng lực quản l để hướng dẫn, đôn đốc, iểm tra các hoạt động của tổ hối, thực hiện tốt nhiệm vụ chuyên môn của tổ để n ng cao chất lượng giáo dục của nhà trường

1.3 Hoạt động tổ chuyên môn trường tiểu học

1.3.1 Vị trí, vai trò tổ chuyên môn trường tiểu học

1.3.1.1 Vị trí của tổ chuyên môn trường tiểu học

Trong trường tiểu học, tổ chuyên môn là một ộ phận trong cơ cấu tổ chức của nhà trường, có thể coi là một tổ chức nghề nghiệp Tổ chuyên môn là hạt nh n trong phong trào thi đua “Dạy tốt - Học tốt”, “X y dựng trường học th n thiện, học sinh tích cực” Tổ chuyên môn sinh hoạt định ỳ hai tuần một lần dưới sự quản l của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, do hiệu trưởng ổ nhiệm và giao nhiệm vụ từ đầu năm học Một tổ chuyên môn tốt phải là nhóm hoạt động có hiệu quả, một tổ chức học tập, trong đó các thành viên hợp tác, chia sẻ về chuyên môn nhằm

n ng cao chất lượng dạy học hối lớp hoặc ộ môn mà tổ phụ trách, góp phần n ng cao chất lượng đào tạo của nhà trường

Các tổ, nhóm chuyên môn phối hợp với các đoàn thể hác trong nhà trường cùng thực hiện các nhiệm vụ của tổ và các nhiệm vụ hác của chiến lược phát triển nhà trường để đưa nhà trường đạt được các mục tiêu đã đề ra

TCM là nơi trực tiếp triển hai các mặt hoạt động của nhà trường, trong đó trọng t m nhất là hoạt động giáo dục và dạy học Hiệu trưởng nhất thiết phải tập trung dựa vào tổ chuyên môn để quản l nhà trường trên nhiều phương diện, nhưng cơ ản nhất là hoạt động giáo dục, dạy học và hoạt động sư phạm của giáo viên Đặc iệt, tổ chuyên môn là nơi tập hợp, đoàn ết, tìm hiểu nắm vững t m tư, tình cảm và những

hó hăn trong đời sống của các giáo viên trong tổ, ịp thời động viên, giúp đỡ giáo viên trong tổ hoàn thành tốt nhiệm vụ của người giáo viên trong nhà trường

1.3.1.2 Vai trò của tổ chuyên môn trong trường tiểu học

Điều lệ trường tiểu học quy định vai trò, nhiệm vụ tổ chuyên môn như sau: a) X y dựng ế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, năm học nhằm thực hiện chương trình (trên cơ sở căn cứ ế hoạch chung của trường và ế hoạch chuyên môn của trường), ế hoạch dạy học và các hoạt động giáo dục hác

) Thực hiện ồi dưỡng chuyên môn, iểm tra, đánh giá chất lượng, hiệu quả giảng dạy, giáo dục và quản l sử dụng sách, thiết ị của các thành viên trong tổ theo

ế hoạch chung của nhà trường

c) Đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định chu n nghề nghiệp giáo viên tiểu học và giới thiệu tổ trưởng, tổ phó

d) Ngoài ra tổ chuyên môn cũng tham gia đề xuất hen thưởng, ỷ luật đối với giáo viên

e) Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần và có thể họp đột xuất theo yêu cầu công việc hay hi hiệu trưởng yêu cầu

1.3.2 Vai trò của hiệu trưởng trường tiểu học

Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản l , điều hành các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường Hiệu trưởng chịu trách nhiệm trong việc x y dựng và tổ chức thực hiện ế hoạch giáo dục của nhà trường, áo cáo, đánh giá ết quả thực hiện ế hoạch giáo dục của nhà trường trước Hội đồng trường và các cấp có

th m quyền; có trách nhiệm giải trình hi cần thiết

Hiệu trưởng có quyền thành lập các tổ chức trong nhà trường; thực hiện quản

l cán ộ, giáo viên, nh n viên, quản l , tiếp nhận học sinh, cho phép học sinh chuyển trường; quyết định ỉ luật, hen thưởng học sinh; phê duyệt ết quả đánh giá học sinh,

tổ chức iểm tra công nhận việc hoàn thành chương trình tiểu học cho người học

Hiệu trưởng quản l hành chính, quản l và tự chủ trong việc sử dụng các nguồn tài chính, tài sản của nhà trường theo quy định; tổ chức lựa chọn xuất ản ph m tham hảo sử dụng trong nhà trường theo hướng dẫn của ộ Giáo dục và Đào tạo

Tham gia sinh hoạt cùng tổ chuyên môn; tự học, tự ồi dưỡng để n ng cao năng lực chuyên môn, năng lực quản l

Hiệu trưởng còn có trách nhiệm “x y dựng ế hoạch phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên, nh n viên; động viên và tạo điều iện cho giáo viên và nh n viên tham gia các hoạt động đổi mới giáo dục” Người quản l , điều hành các hoạt động của nhà trường này đồng thời phải tổ chức thực hiện quy chế d n chủ ở cơ sở; thực hiện xã hội hóa giáo dục, phối hợp tổ chức, huy động các lực lượng xã hội cùng tham gia hoạt động giáo dục, phát huy vai trò của nhà trường với cộng đồng

1.3.3 Tổ chuyên môn trường tiểu học

Như vậy có thể nói tổ chuyên môn trong nhà trường tiểu học là đơn vị cơ sở cơ

ản để thực hiện mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước cũng như của ộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT, địa phương và của nhà trường Hoạt động của tổ chuyên môn có vai trò quyết định đến chất lượng giáo dục của nhà trường, Chính vì vậy, nếu quản l tốt hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường thì sẽ n ng cao chất lượng GD của trường

* Nhiệm vụ của Tổ chuyên môn:

- Tham gia x y dựng ế hoạch giáo dục của nhà trường

- Căn cứ vào ế hoạch giáo dục của nhà trường, x y dựng và giải trình ế hoạch dạy học các môn học theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học của tổ theo tuần, tháng, học ỳ và năm học

- Thực hiện ế hoạch hoạt động chuyên môn của trường, của tổ chủ động và linh hoạt

- Đề xuất hiệu trưởng ph n công giáo viên dạy và giáo viên chủ nhiệm lớp theo năm học

- Tổ chức cho giáo viên thực hiện lựa chọn sách giáo hoa theo quy định của

ộ Giáo dục và Đào tạo và Ủy an nh n d n cấp tỉnh Đề xuất các xuất ản ph m tham hảo để lựa chọn sử dụng trong nhà trường theo quy định

- Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định Chu n nghề nghiệp giáo viên phổ thông; tham gia đánh giá hiệu trưởng, phó hiệu trưởng theo Chu n hiệu trưởng

Từ nhiệm vụ của tổ chuyên môn ta có thể thấy các hoạt động của tổ chuyên môn ao gồm:

- Hoạt động giảng dạy của GV trên cơ sở ế hoạch và ph n phối chương trình của ộ Giáo dục và Đào tạo được nhà trường cụ thể hoá ằng thời hoá iểu và sổ đầu ài của các tổ chuyên môn

- Hoạt động chủ nhiệm lớp

- Hoạt động ồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh chưa hoàn thành

- Hoạt động tự học, tự ồi dưỡng dưới hình thức lên lớp mẫu theo chuyên đề hoặc đăng dạy tốt để hông ngừng đổi mới phương pháp giảng dạy n ng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường

- Hoạt động ồi dưỡng thường xuyên về chuyên môn, nghiệp vụ theo quy định của ộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT hoặc theo chuyên đề do Phòng GD&ĐT tổ chức

- Hoạt động nghiên cứu hoa học, viết chuyên đề sáng iến inh nghiệm, làm

đồ dùng dạy học

- Hoạt động ngoại hoá do nhà trường, đoàn thể hoặc TCM tự tổ chức Trực tiếp điều hành, theo dõi các hoạt động trên của TCM là người tổ trưởng TCM Tổ trưởng TCM chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng về ết quả hoạt động chuyên môn của tổ mình phụ trách Do vậy tổ trưởng TCM ao giờ cũng là người có năng lực chuyên môn, nghiệp vụ vững nhất trong tổ và cũng là người có ph m chất đạo đức tốt,

có hả năng quản l tốt, đặc iệt là người có uy tín cao trong tập thể nhà trường và tập thể tổ

1.3.4 Nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của tổ chuyên môn ở trường tiểu học

1.3.4.1 Nhiệm vụ của tổ chuyên môn

- Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, giáo viên, viên chức thư viện, viên chức thiết

ị thí nghiệm được tổ chức thành tổ chuyên môn theo môn học hoặc nhóm môn học Mỗi tổ chuyên môn có tổ trưởng, chịu sự quản l chỉ đạo của Hiệu trưởng, do Hiệu trưởng iên chế, ổ nhiệm Tổ trưởng và giao nhiệm vụ vào đầu năm học, nhiệm ỳ 1 năm

- Tổ trưởng chuyên môn có nhiệm vụ:

X y dựng ế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn x y dựng và quản l ế hoạch cá nh n của tổ viên theo ế hoạch giáo dục

Tổ chức ồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của ộ Giáo dục và Đào tạo

Đề xuất hen thưởng, ỷ luật đối với giáo viên

Đề xuất ph n công dạy thay, dạy thay hi trong tổ có người nghỉ

X y dựng ế hoạch, nội dung sinh hoạt chuyên môn theo hướng dẫn của Nhà trường, duy trì lịch sinh hoạt tổ định ỳ ít nhất hai tuần một lần

Cùng với nhóm trưởng x y dựng chương trình, nội dung sinh hoạt nhóm chuyên môn

- Nhóm trưởng chuyên môn chịu sự quản l chỉ đạo trực tiếp của Hiệu trưởng, thay mặt tổ trưởng điều hành các công vịêc của tổ hi tổ trưởng vắng hoặc hi Hiệu trưởng trực tiếp ph n công, cùng tổ trưởng chịu trách nhiệm về các công việc trước Hiệu trưởng về nhiệm vụ được giao

- Mỗi tổ thành lập các nhóm chuyên môn tùy theo đặc trưng, nhiệm vụ chuyên môn của ộ môn, mỗi nhóm có một nhóm trưởng do Hiệu trưởng chỉ định, chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng về công việc được giao, có trách nhiệm chu n ị nội dung, chương trình và duy trì sinh hoạt nhóm chuyên môn định ỳ theo lịch công tác và hướng dẫn của Nhà trường

- Mỗi thành viên trong TCM phải chấp hành nghiêm túc sự ph n công của tổ trưởng và nhóm trưởng hi được lãnh đạo Nhà trường ủy quyền Khi phân công giáo viên dạy thay, tổ trưởng phải thông áo trực tiếp tới người dạy thay, đồng thời ghi rõ vào Sổ Nghị quyết tổ và ghi trên ảng tin của Nhà trường

1.3.2.4 Quyền hạn và trách nhiệm của tổ chuyên môn:

- Giúp Hiệu trưởng điều hành các hoạt động nghiệp vụ chuyên môn liên quan đến dạy và học;

- Trực tiếp quản l giáo viên trong tổ theo nhiệm vụ quy định

Tổ chuyên môn là đầu mối để Hiệu trưởng quản l nhiều mặt, nhưng chủ yếu vẫn là hoạt động chuyên môn, tức là hoạt động dạy học trong trường

Tổ trưởng chuyên môn phải là người có hả năng x y dựng ế hoạch; điều hành

tổ chức, hoạt động của tổ theo ế hoạch giáo dục, ph n phối chương trình môn học của

ộ Giáo dục và Đào tạo và ế hoạch năm học của nhà trường; tổ chức ồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trong tổ; đánh giá, xếp loại và đề xuất hen thưởng, ỷ luật giáo viên thuộc tổ mình quản l

Do đó, tổ trưởng chuyên môn phải là người có ph m chất đạo đức tốt; có năng lực, trình độ, inh nghiệm chuyên môn; có uy tín đối với đồng nghiệp, học sinh Tổ trưởng chuyên môn phải là người có hả năng tập hợp giáo viên trong tổ, iết lắng nghe, tạo sự đoàn ết trong tổ, gương mẫu, công ằng, iên trì, héo léo trong giao tiếp, ứng xử

1.3.5 Nội dung và hình thức hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học

1.3.5.1 Nội dung hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học

Như vậy có thể nói TCM trong nhà trường tiểu học là đơn vị cơ sở cơ ản để thực hiện mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước cũng như của ộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo, địa phương

và của nhà trường Hoạt động của TCM có vai trò quyết định đến chất lượng giáo dục của nhà trường Chính vì vậy, nếu Hiệu trưởng quản l tốt hoạt động của TCM trong nhà trường thì sẽ n ng cao chất lượng giáo dục của trường

Từ nhiệm vụ của TCM ta có thể thấy các hoạt động của tổ chuyên môn ao gồm :

- Hoạt động giảng dạy của giáo viên trên cơ sở ế hoạch và ph n phối chương trình của ộ Giáo dục và Đào tạo được nhà trường cụ thể hoá ằng thời hoá iểu và

sổ đầu ài của các tổ chuyên môn

- Hoạt động chủ nhiệm lớp

- Hoạt động phụ đạo học sinh yếu ém, ồi dưỡng học sinh giỏi

- Hoạt động tự học, tự ồi dưỡng dưới các hình thức theo chuyên đề hoặc đăng dạy tốt để hông ngừng đổi mới phương pháp giảng dạy n ng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường

- Hoạt động ồi dưỡng thường xuyên về chuyên môn, nghiệp vụ theo quy định của ộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc theo chuyên đề do Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức

- Hoạt động nghiên cứu hoa học, viết sáng iến inh nghiệm theo chuyên đề, làm đồ dùng dạy học

- Hoạt động ngoại hoá do nhà trường, đoàn thể hoặc tổ chuyên môn tự tổ chức Tổ trưởng chuyên môn là người trực tiếp điều hành, theo dõi các hoạt động của

tổ chuyên môn Tổ trưởng chuyên môn chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về ết quả hoạt động chuyên môn của tổ mình phụ trách Do vậy Tổ trưởng chuyên môn phải là người có năng lực chuyên môn, nghiệp vụ vững nhất trong tổ và cũng là người có

ph m chất đạo đức tốt, có hả năng quản l tốt, đặc iệt là người có uy tín cao trong tập thể nhà trường và tập thể tổ

1.3.5.2 Hình th c hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học

Hoạt động của tổ chuyên môn ở các nhà trường nói chung, trường tiểu học nói riêng hiện nay theo nhiều hình thức phong phú như tổ chức các tiết dạy chuyên đề: rèn

ỹ năng, ứng dụng công nghệ thông tin, các tiết dạy thực hành trải nghiệm…, hướng dẫn cách lập ế hoạch dạy và học, ế hoạch ồi dưỡng thường xuyên, ồi dưỡng những chuyên đề còn hạn chế

Thông qua các hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn giúp các cán ộ, giáo viên được chia sẻ, thảo luận, được tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện Qua đó giúp cho cán ộ, giáo viên nắm rõ hơn phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động một cách linh hoạt có hiệu quả

Tổ chức giao lưu chủ đề giữa các nhóm/lớp Qua việc thăm lớp, dự giờ các tiết dạy chuyên đề hằng tháng, toàn thể cán ộ, giáo viên được thảo luận, góp nhằm phát huy những mặt tích cực và hạn chế những yếu ém, tồn tại của các tiết học đã được tổ chức

Qua các uổi sinh hoạt chuyên môn, ộ phận chuyên môn nhận thức s u sắc tầm quan trọng của việc tổ chức các uổi sinh hoạt nhằm tập trung thảo luận s u về công tác chuyên môn Nhận thức rõ hơn vị trí, vai trò, trách nhiệm của những người làm công tác chuyên môn, chủ động x y dựng ế hoạch tổ chức sinh hoạt chuyên môn, chuyên đề tại đơn vị có hiệu quả

1.4 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn trường tiểu học

1.4.1 Quản lí hoạt động tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường

a) Theo Từ điển Tiếng Việt, NX Đà Nẵng thì Kế hoạch là “toàn ộ những điều vạch ra một cách có hệ th ng về những công việc dự định làm trong một thời

hạn nh t định, với mục tiêu, cách th c, trình tự, thời hạn ti n hành”

ên cạnh đó, trên phương diện hoạt động quản l , còn có thể hiểu ế hoạch là

sự thể hiện đồ của chủ thể quản l về sự phát triển trong tương lai của đối tượng quản l thể hiện qua hệ thống mục tiêu và các iện pháp, nguồn lực để thực hiện mục tiêu đó

- X y dựng ế hoạch là xác định được các mục tiêu, các hoạt động và nguồn lực cần thiết để đạt tới mục tiêu một cách phù hợp với tình hình thực tiễn trong hoảng thời gian đã xác định

- Làm thế nào để iết chúng ta tới đích?

) Ý nghĩa của việc x y dựng ế hoạch tổ chuyên môn

+ Đối với tổ trưởng chuyên môn

- Kế hoạch TCM thể hiện tầm nhìn của tổ trưởng chuyên môn về phương hướng phát triển các mặt hoạt động của tổ chuyên môn trong năm học tới, thể hiện qua các

mục tiêu, yêu cầu, các iện pháp và nguồn lực để thực hiện mục tiêu đó

- Kế hoạch TCM có nghĩa như là phương tiện, công cụ quản l quan trọng giúp Tổ trưởng chuyên môn tổ chức, chỉ đạo, điều hành, iểm tra đánh giá một cách

thống nhất các hoạt động của tập thể TCM, cũng như của từng thành viên trong tổ

- Kế hoạch TCM giúp tổ trưởng chuyên môn chủ động, tự tin trong công tác

quản l , chỉ đạo các hoạt động của tổ chuyên môn

+ Đối với các thành viên trong tổ chuyên môn

- Kế hoạch TCM thể hiện thống nhất chí, nguyện vọng và hả năng phấn đấu vươn lên để phát triển (t m và lực) của tập thể giáo viên trong TCM

- Kế hoạch TCM để chỉ rõ phương hướng hành động và phối hợp cho mọi thành viên trong tổ

- Kế hoạch TCM là cơ sở có tính pháp l cho mỗi thành viên trong tổ chuyên môn xác định ế hoạch hoạt động trong năm học

+ Đối với hiệu trưởng

- Kế hoạch TCM là ế hoạch có tầm quan trọng và là một trong những ế hoạch

cơ ản nhất trong quản l nhà trường; nó là sự triển hai cụ thể việc thực hiện tầm nhìn, chiến lược phát triển và ế hoạch hoạt động trong năm học của nhà trường

- Kế hoạch TCM giúp hiệu trưởng nhà trường trong công tác quản l , chỉ đạo nhà trường của hiệu trưởng, nhất là về phương diện chuyên môn nghiệp vụ; đồng thời

là một trong những cơ sở cho hoạt động iểm tra, đánh giá của hiệu trưởng

c) Những yêu cầu đối với việc x y dựng ế hoạch tổ chuyên môn

+ Đảm ảo tính mục đích: X y dựng ế hoạch TCM nhất thiết cần phải xác định rõ các mục tiêu phát triển cần hướng tới, các nhiệm vụ cần phải giải quyết, các trạng thái thay đổi tích cực cần đạt được của TCM Hệ thống mục tiêu của TCM không tách rời mà gắn ó mật thiết và hướng tới các mục tiêu phát triển của nhà trường

+ Đảm ảo tính cụ thể: Các mục tiêu, chỉ tiêu trong ế hoạch TCM cần phải rõ ràng, cụ thể; các nguồn lực thực hiện cần được tổ chức một cách tường minh; các iện pháp thực hiện cần được đề xuất một cách cụ thể để thực hiện thuận lợi

+ Đảm ảo tính hoa học: X y dựng ế hoạch TCM cần phải dựa trên những cơ

sở pháp l và cơ sở thực tiễn, thông qua việc ph n tích tình hình một cách đầy đủ, chính xác các thông tin từ ỳ ế hoạch trước, nhận rõ những mặt mạnh, mặt yếu, chỉ rõ nguyên nh n thành công và hông thành công, nhận thức được các yếu tố tác động đến việc thực hiện ế hoạch ở giai đoạn mới

+ Đảm ảo tính thực tiễn, hả thi: Kế hoạch TCM cần phải là hình ảnh phản chiếu tình hình thực tế của TCM, của nhà trường, năng lực thực hiện cụ thể của đội ngũ giáo viên trong tổ và nguồn lực của tổ chuyên môn cũng như của nhà trường Sự phù hợp giữa ế hoạch của TCM và thực tiễn sẽ đảm ảo cho mọi mục tiêu và nhiệm

vụ có thể thực hiện và đạt ết quả như mong muốn mà nhà trường đã đặt ra

+ Đảm ảo tính linh hoạt: Thực tế của TCM, của nhà trường trong năm học có thể hông diễn ra hông đúng như dự iến an đầu Do vậy, cần linh hoạt phát hiện

điểm hông phù hợp của ế hoạch TCM và điều chỉnh ịp thời về mục tiêu, nhiệm vụ

và việc hai thác, sử dụng nguồn lực…

+ Đảm ảo tính d n chủ: Kế hoạch TCM cần phải là ết quả thống nhất của trí lực tập thể cán ộ, giáo viên trong tổ Nếu quá trình x y dựng ế hoạch TCM mọi thành viên trong tổ đều được iết, được chia sẻ àn ạc và thống nhất sẽ là cơ sở để những nỗ lực hành động đi đến mục tiêu chung; đồng thời, sẽ tạo điều iện cho mọi người tham gia iểm soát và đánh giá quá trình thực hiện Đảm ảo tính d n chủ trong quá trình x y dựng ế hoạch TCM sẽ tạo điều iện phát huy tính sáng tạo của giáo viên, tạo ra cơ chế công hai, minh ạch, cùng tham gia công tác quản l TCM và quản l nhà trường

+ Đảm ảo tính hệ thống, nhất quán trong tổ chức nhà trường: X y dựng ế hoạch TCM cần đảm ảo mối liên hệ tương hỗ với ế hoạch các TCM và ộ phận hác trong nhà trường, cùng hướng tới thực hiện ế hoạch của nhà trường

1.4.2 Quản lý hoạt động xây dựng và giải trình kế hoạch dạy học các môn học theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học của tổ theo tuần, tháng, học kỳ và năm học

Trong hoạt động của TCM ở trường tiểu học, có nhiều loại ế hoạch được x y dựng và thực hiện, trong đó, có 2 loại ế hoạch cơ ản và phổ iến, đó là:

- Kế hoạch năm học của TCM

+ Kế hoạch năm học của TCM: là ản dự iến ế hoạch triển hai tất cả các hoạt động của tổ chuyên môn trong một năm học, nhằm thực hiện những mục tiêu phát triển của tổ chuyên môn và của nhà trường

+ Kế hoạch năm học của tổ chuyên môn có những đặc điểm:

- Là công cụ có tính pháp quy để tổ trưởng chuyên môn quản l , chỉ đạo các hoạt động của TCM

- Là cơ sở để x y dựng các ế hoạch hác của TCM

- Là định hướng nhất quán cho các hoạt động của các thành viên trong TCM

- Là phương tiện để thực thi ế hoạch năm học của nhà trường

- Do tổ trưởng chuyên môn trực tiếp chỉ đạo x y dựng

+ X y dựng ế hoạch tổ chuyên môn trong trường tiểu học là sự xác định một cách có căn cứ hoa học những mục tiêu, nhiệm vụ của tổ chuyên môn và định ra những phương tiện cơ ản để thực hiện có ết quả những nhiệm vụ, chỉ tiêu đó ản chất của việc x y dựng ế hoạch năm học của tổ chuyên môn là xác định xem trong năm học tới, tổ chuyên môn hướng đến những mục tiêu phát triển nào; muốn thực hiện các mục tiêu phát triển đó cần phải làm gì, làm thế nào, hi nào làm và ai sẽ làm

- Kế hoạch hoạt động trong năm học của giáo viên

ên cạnh 2 ế hoạch loại trên, còn có:

- Kế hoạch học ỳ; Kế hoạch hằng tháng là sự cụ thể hóa của ế hoạch năm học cho từng hoảng thời gian nhất định

- Kế hoạch hoạt động: Các ế hoạch được xác lập trước hi tiến hành một hoạt động để triển hai nhiệm vụ theo ế hoạch năm học Ví dụ: Kế hoạch thực hiện các chuyên đề cải tiến phương pháp dạy học; ế hoạch tổ chức hoạt động ngoại hóa; ế hoạch n ng cao chất lượng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên trong tổ; ế hoạch hội giảng; ế hoạch dự giờ; ế hoạch ồi dưởng học sinh giỏi - phụ đạo học sinh yếu; …vv…

Chu trình quản lý xây dựng và thực hiện kế hoạch năm học của TTCM

1 X y dựng ế hoạch (trọng t m)

2 Tổ chức, triển hai việc thực hiện ế hoạch:

Sau hi được hiệu trưởng nhà trường phê duyệt, ế hoạch TCM chính thức được đưa vào thực hiện Để triển hai thực hiện ế hoạch, Tổ trưởng chuyên môn tổ chức, ố trí, sắp xếp mối quan hệ giữa 3 yếu tố: Việc – người – nguồn lực phù hợp với yêu cầu của từng nhiệm vụ, từng hoạt động, theo lộ trình đã được xác định

3 Chỉ đạo thực hiện ế hoạch:

Kế hoạch đã được phê duyệt có giá trị pháp l để thực hiện Việc điều hiển, chỉ đạo các thành viên tổ chuyên môn thực hiện ế hoạch thể hiện quan hệ quản l chỉ huy - phục tùng Tuy nhiên, đối tượng quản l của tổ trưởng chuyên môn là những nhà giáo, những đồng nghiệp, do vậy, vai trò tư vấn, hướng dẫn, ích thích, động viên của

tổ trưởng chuyên môn đối với các thành viên trong tổ có nghĩa hích lệ nỗ lực cống hiến và sáng tạo của đội ngũ

4 Đánh giá việc thực hiện và điều chỉnh ế hoạch:

- Việc tổ trưởng TCM đánh giá thực hiện ế hoạch của các thành viên trong tổ cũng như của TCM là thực hiện chức năng quản l quan trọng, nhằm đảm ảo hép

động của TCM thông qua tổ trưởng TCM, số hác thì giao cho phó hiệu trưởng trực tiếp quản l và áo cáo cho hiệu trưởng trong các cuộc họp

Dù là hiệu trưởng, phó hiệu trưởng hay tổ trưởng TCM trực tiếp chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn cũng cần phải cụ thể hoá ằng các nội dung, các nhiệm vụ cụ thể trong từng tháng và trong mỗi học ỳ, cả năm học

1.4.4 Quản lý hoạt động đề xuất hiệu trưởng phân công giáo viên dạy và giáo viên chủ nhiệm lớp theo năm học

* Ph n công giảng dạy ở các tổ chuyên môn:

Để chu n ị cho năm học mới việc ph n công giáo viên thực hiện nhiệm vụ giảng dạy là rất quan trọng, nếu việc ph n công phù hợp, đúng với năng lực chuyên môn của giáo viên sẽ là động lực thúc đ y hoạt động dạy học có chất lượng Khi ph n công giáo viên giảng dạy, hiệu trưởng cần trao đổi với tổ trưởng chuyên môn Hình thức này nói lên quan điểm tôn trọng tổ trưởng chuyên môn Vì tổ trưởng chuyên môn nắm được tình hình, năng lực, các đặc điểm t m l của giáo viên trong tổ để từ đó thấy được thực lực của từng thành viên Qua đó thể hiện tính hách quan, công ằng, công hai, d n chủ, phát huy được vai trò của người TTCM

* Quản l công tác sinh hoạt của tổ chuyên môn:

- Tổ trưởng chuyên môn cần tổ chức sinh hoạt chuyên môn mỗi tháng ít nhất 2 lần theo quy định Nội dung sinh hoạt tập trung giải quyết những vấn đề hó trong quá trình thực hiện chương trình, về dạy học cho phù hợp với đối tượng, về phương pháp dạy học, đổi mới đánh giá ết quả học tập của học sinh, ,… Ví dụ :

+ Giải quyết, tháo gỡ một số vấn đề mới và hó của chương trình môn học + Về dạy học theo chu n iến thức, ĩ năng của chương trình

+ Về các iện pháp giải quyết những ài dài, hó của các môn học thuộc TCM + Về đánh giá theo chu n iến thức, ĩ năng của chương trình, soạn đề iểm tra theo các yêu cầu của ộ Giáo dục và Đào tạo

+ Về ồi dưỡng học sinh giỏi và phụ đạo học sinh yếu, ém

+ Về việc thực hiện ph n phối chương trình của Sở và của ộ Giáo dục và Đào tạo

+ Thiết ế ài học theo định hướng đổi mới PPDH

+ Thảo luận về phiếu dự giờ và thực hiện phản hồi tích cực hi dự giờ

+ Về n ng cao năng lực l luận dạy học nói chung và phương pháp dạy học ộ môn nói riêng

+ Trao đổi góp về hướng các đề tài nghiên cứu trong tổ chuyên môn

* Quản l việc triển hai thực hiện chương trình môn học:

Để quản l việc triển hai thực hiện chương trình môn học, tổ trưởng phải chỉ

đạo tổ chuyên môn của mình:

- Thực hiện đúng nhưng quy định trong ph n phối chương trình môn học của

ộ, Sở Giáo dục và Đào tạo

- Quán triệt và thực hiện tốt chủ trương đổi mới ph n phối chương trình của ộ Giáo dục và Đào tạo Tham mưu với lãnh đạo nhà trường trong việc triển hai ph n phối chương trình cho phù hợp với điều iện dạy học của địa phương

- Phải nắm được mục tiêu đổi, yêu cầu của đổi mới chương trình giáo dục, phương pháp dạy học và cách đánh giá ết quả học tập của học sinh để đi tới việc thực hiện tốt nhất chủ trương đổi mới trên cơ sở tổ chức trao đổi, thậm chí là tranh luận nhằm hiểu rõ điểm mới và hó của chương trình từng môn học trong tổ

- Hiểu được những thuận lợi và hó hăn, thách thức trong việc triển hai chương trình giáo dục mới để tham vấn cho lãnh đạo nhà trường thực hiện tốt mục tiêu giáo dục của môn học

- Trong hi thực hiện ế hoạch phải xác định được những nội dung chính cần được ưu tiên trong số các hoạt động quản l sau:

+ Tổ chức dạy học và đánh giá theo chu n iến thức - ỹ năng của chương trình môn học

+ Tổ chức thực hiện đổi mới phương pháp dạy học và tiến hành dạy học chuyên

đề, dạy học tự chọn có hiệu quả

+ Tổ chức việc sử dụng đồ dùng dạy học, thiết ị dạy học đúng, đủ theo các tiết trong ph n phối chương trình dạy học

+ Tổ chức x y dựng và thực hiện được ế hoạch phụ đạo học sinh yếu ém và

ồi dưỡng học sinh giỏi

+ Tổ chức việc đánh giá ết quả học tập của học sinh một cách hách quan, công ằng, đủ độ tin cậy, chú quán triệt văn ản hướng dẫn iên soạn đề iểm tra của ộ Giáo dục và Đào tạo

+ Quản l việc tổ chức iểm tra học ỳ, cuối năm học, cuối cấp học một cách hiệu quả

+ Tạo điều iện, huyến hích và hỗ trợ các giáo viên viết sáng iến inh nghiệm một cách có chất lượng

- Đề ra các iện pháp phù hợp thực hiện các hoạt động của tổ chuyên môn đảm

ảo sự thống nhất với ế hoạch của nhà trường

1.4.5 Quản lý hoạt động tổ chức cho giáo viên thực hiện lựa chọn sách giáo khoa theo quy định

Sách giáo khoa được lựa chọn để sử dụng trong cơ sở giáo dục phổ thông phải

thuộc danh mục SGK đã được ộ trưởng ộ GD-ĐT phê duyệt Vì vậy, các nhà

trường nói chung, trường tiểu học nói riêng cần phải quản l hoạt động tổ chức cho giáo viên thực hiện lựa chọn sách giáo hoa theo quy định

Mỗi nhà trường sẽ thành lập hội đồng lựa chọn SGK Hội đồng tổ chức họp,

thảo luận, đánh giá sách giáo hoa trên cơ sở danh mục sách giáo hoa do các cơ sở giáo dục phổ thông đề xuất, ỏ phiếu ín lựa chọn một hoặc một số sách giáo hoa cho mỗi môn học Sách giáo hoa được lựa chọn phải đạt trên ½ số phiếu đồng lựa chọn, Hội đồng thảo luận và ỏ phiếu lựa chọn lại cho đến hi có ít nhất 01 sách giáo hoa cho mỗi môn học đạt trên ½ số phiếu đồng lựa chọn; Hội đồng tổng hợp ết quả lựa chọn sách giáo hoa thành iên ản, có chữ của các thành viên Hội đồng

dự họp, chuyển giao cho Phòng Giáo dục sau đó Phòng chuyển cho Sở Giáo dục và Đào tạo

SGK sẽ được Tổ chuyên môn tổ chức nghiên cứu, thảo luận, đánh giá thuộc chuyên môn phụ trách Sau đó, giáo viên ỏ phiếu ín lựa chọn một đầu SGK mỗi môn học thuộc phạm vi đánh giá, lựa chọn của tổ chuyên môn Đồng thời, danh mục SGK được lựa chọn sẽ có chữ của tổ trưởng tổ chuyên môn và các giáo viên trong

tổ

Tiếp đến, hội đồng họp, thảo luận, đánh giá trên cơ sở danh mục SGK do các tổ chuyên môn đề xuất lựa chọn theo các nguyên tắc đã quy định, tiêu chí lựa chọn và tiến hành ỏ phiếu ín SGK được lựa chọn phải có trên 1/2 số thành viên của hội đồng ỏ phiếu đồng Trường hợp dưới 1/2 thành viên, hội đồng sẽ thảo luận, ph n tích các tiêu chí và ỏ phiếu lại Sau lần ỏ phiếu thứ hai vẫn hông thành, hội đồng được quyết định lựa chọn SGK theo số phiếu đồng cao nhất trong danh mục được chọn Sau đó tổng hợp ết quả thành iên ản, có đầy đủ các chữ của Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Thư và các ủy viên tham dự

Hội đồng đề xuất với Hiệu trưởng danh mục SGK đã được hội đồng lựa chọn

để sử dụng trong nhà trường Trên cơ sở đề xuất ấy, Hiệu trưởng sẽ đưa ra quyết định danh mục SGK được sử dụng trong nhà trường

1.4.6 Quản lý hoạt động tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ thông; tham gia đánh giá hiệu trưởng, phó hiệu trưởng theo Chuẩn hiệu trưởng

Mục đích của công tác đánh giá đội ngũ theo chu n là nhằm theo dõi, đánh giá

sự phát triển nghề nghiệp của giáo viên và cán ộ quản l làm căn cứ cho việc x y dựng chương trình, tài liệu và tổ chức ồi dưỡng

Kết quả đánh giá theo chu n cũng là căn cứ để đánh giá chất lượng, hiệu quả và cập nhật các chương trình ồi dưỡng thường xuyên của các địa phương và của ộ

GDĐT, đáp ứng yêu cầu thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và đổi mới giáo dục

ác văn ản quy định và hướng dẫn đánh giá giáo viên gồm:

- Thông tư số 20/2018/TT- GDĐT, ngày 22/8/2018, an hành quy định chu n nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông;

- Công văn số 4530/ GD ĐT-NGC QLGD, ngày 01/10/2018, Hướng dẫn thực hiện thông tư an hành quy định chu n nghề nghiệp GV CSGDPT

Văn bản quy định và hướng dẫn đánh giá cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông gồm:

- Thông tư số 14/2018/TT- GDĐT, ngày 20/7/2018, an hành quy định chu n hiệu trưởng CSGDPT;

- Công văn số 4529/ GD ĐT-NGC QLGD, ngày 01/10/2018, Hướng dẫn thực hiện thông tư an hành quy định chu n hiệu trưởng CSGDPT

* Nhiệm vụ của các bên liên quan trong đánh giá theo chuẩn:

- Nhiệm vụ của giáo viên:

Hoàn thành việc tự đánh giá theo Chu n nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông

Tải các ết quả tự đánh giá cùng các minh chứng lên hệ thống CNTT;

- Nhiệm vụ của Hiệu phó:

Hoàn thành tự đánh giá của cá nh n theo Chu n hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông;

Tải ết quả tự đánh giá của ản th n cùng các minh chứng lên hệ thống CNTT

- Nhiệm vụ của Hiệu trưởng:

Hoàn thành tự đánh giá của cá nh n theo Chu n hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông;

Tải ết quả tự đánh giá của ản th n cùng các minh chứng lên hệ thống

Ph n công cán ộ thực hiện lấy iến giáo viên, nh n viên trong trường đối với hiệu trưởng và phó hiệu trưởng và tải ết quả tổng hợp và minh chứng èm theo lên hệ thống CNTT;

Thực hiện đánh giá và ph n công cán ộ tải ết quả đánh giá, xếp loại GV, phó hiệu trưởng (hai năm một lần) lên hệ thống CNTT

- Nhiệm vụ của Trưởng phòng giáo dục c p huyện:

Chủ trì đánh giá hiệu trưởng trường tiểu học, trường trung học cơ sở, trường phổ thông có nhiều cấp học có cấp cao nhất là trung học cơ sở, trường phổ thông d n tộc án trú, trường phổ thông d n tộc nội trú cấp huyện;

Ph n công cán ộ tải ết quả đánh giá của các hiệu trưởng trên địa àn quản

lý lên hệ thống CNTT

- Nhiệm vụ của Giáo đốc sở giáo dục và đào tạo:

Giám đốc sở giáo dục và đào tạo chủ trì đánh giá hiệu trưởng trường trung học phổ thông, trường phổ thông có nhiều cấp học có cấp cao nhất là trung học phổ thông, trường chuyên, trường phổ thông d n tộc nội trú cấp tỉnh;

Giám đốc sở giáo dục và đào tạo ph n công cán ộ tải ết quả đánh giá hiệu trưởng trên địa àn quản l lên hệ thống CNTT

Việc tải các ết quả tự đánh giá và xếp loại của từng GV/C QLCSGDPT lên hệ thống CNTT phải cần được thực hiện và hoàn thành trong tháng 9 – 10 hằng năm

Tiểu kết chương 1

Ở chương 1 tác giả đã tiến hành nghiên cứu một số vấn đề l luận về quản l , quản l giáo dục qua đó chúng ta nhận thấy: Giáo dục và Đào tạo hẳng định vai trò to lớn trong đời sống xã hội Trong đó, hoạt động chuyên môn đóng vai trò then chốt Trong giai đoạn phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay, mục đích giáo dục của Việt Nam là phải n ng cao chất lượng dạy và học, hội nhập quốc tế với một nền tri thức vững chắc

Trong nhà trường phổ thông nói chung, trường tiểu học nói riêng, theo chức năng nhiệm vụ của mình, hiệu trưởng giữ vai trò quản l trực tiếp trong việc chỉ đạo, quản l hoạt động dạy học nhằm n ng cao chất lượng dạy và học Để n ng cao chất lượng giáo dục nói chung, chất lượng dạy học nói riêng, đòi hỏi người hiệu trưởng phải nhận iết vị trí, chức năng của mình; nắm vững iến thức l luận về quản l , l luận quản l hoạt động tổ chuyên môn Trên cơ sở đó, đề ra những iện pháp quản l tốt nhất, linh hoạt, phù hợp với đặc điểm thực tế nhà trường; vận dụng sáng tạo trong quản l hoạt động tổ chuyên môn thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN KON RẪY, TỈNH KON TUM ĐÁP ỨNG

YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG

2.1 Khái quát về quá trình khảo sát

2.1.1 Mục tiêu khảo sát

Quá trình hảo sát nhằm tìm hiểu thực trạng quản l hoạt động tổ chuyên môn

ở các trường tiểu học huyện Kon Rẫy tỉnh Kon Tum đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay, từ đó đề xuất iện pháp n ng cao chất lượng quản l hoạt động giáo hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường

2.1.2 Nội dung khảo sát

- Khảo sát công tác quản l hoạt động tổ chuyên môn đối với các trường tiểu học trên địa àn huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum

- Khảo sát công tác quản l hoạt động tổ chuyên môn đối với cán ộ quản l cácđơn vị trường tiểu học trên địa àn huyện Kon Rẫy, tỉnh KonTum

- Khảo sát điều iện phục vụ việc triển hai hoạt động giáo tổ chuyên môn đối với

tổ trưởng chuyên môn và giáo viên các đơn vị trường tiểu học huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum

2.1.4 Kế hoạch tổ chức khảo sát

a) i tượng hảo sát

- Khảo sát 10 hiệu trưởng, phó hiệu trưởng của 10 trường tiểu học huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum

- Khảo sát 80 giáo viên của 10 trường tiểu học huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum: Trường tiểu học số 1 Đă Rve, Tiểu học thị trấn Đă Rve, Tiểu học T n Lập, Tiểu học

Lê Qu Đôn, Tiểu học Trần Quốc Toản, Tiểu học Kim Đồng, Tiểu học KaPa KơLơng, Tiểu học Đă Tơ Lung, Tiểu học Đă Kôi và PTDT T-TH Đă Pne

b) Thời gian và địa àn hảo sát

- Thời gian: Từ tháng 11/2020 đến tháng 12/2020

- Địa àn hảo sát: Tất cả các trường tiểu học huyện Kon Rẫy tỉnh Kon Tum (Trường tiểu học số 1 Đă Rve, Tiểu học thị trấn Đă Rve, Tiểu học T n Lập, Tiểu học Lê Qu Đôn, Tiểu học Trần Quốc Toản, Tiểu học Kim Đồng, Tiểu học KaPa KơLơng, Tiểu học Đă Tơ Lung, Tiểu học Đă Kôi và PTDT T-TH Đă Pne)

c) ác giai đoạn ti n hành hảo sát

- Tháng 11/2020: Khảo sát thực trạng tại các trường

- Tháng 12/2020: Khảo sát tính hả thi của các iện pháp tại các trường

d) Xử lý t quả, điều tra hảo sát

Kết quả hảo sát đánh giá về hoạt động của tổ chuyên môn và quản l hoạt

động tổ chuyên môn tại các trường tiểu học huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tim được trình

ày tại các ảng dưới đ y Dùng thang đo 5 điểm-Li ert Scale (1: Rất hông cần thiết, 2: Không cần thiết, 3: Ít cần thiết, 4: Cần thiết, 5: Rất cần thiết) Sử dụng phương pháp thống ê mô tả (descriptives) qua ph n tích điểm trung ình (M) và độ lệch chu n (SD), ết quả các iện pháp được đánh giá ở mức độ cao (M=4.39, SD=0.54) Mặc dù điểm Mmin là 1.0 và Mmax là 5.0, nhưng điểm trung ình hông quá chênh lệch chữa các iện pháp, thấp nhất là iện pháp 3 (M=4.14, SD=0.68) và cao nhất là iện pháp 5 (M=4.43, SD=0.60)

2.2 Khái quát về tình hình kinh tế-xã hội và giáo dục-đào tạo của huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum

2.2.1 Vị trí địa lí, điều kiện kinh tế-xã hội của huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum

a) Vị trí địa lí, điều iện tự nhiên và dân cư

Huyện Kon Rẫy nằm ở phía đông nam của tỉnh Kon Tum, có vị trí địa l :

Phía đông giáp huyện Kbang, tỉnh Gia Lai

Phía t y giáp huyện Đă Hà và thành phố Kon Tum

Phía nam giáp các huyện Chư Păh và Đa Đoa thuộc tỉnh Gia Lai

Phía ắc giáp huyện Kon Plông

Huyện có diện tích là 886,6 m² D n số huyện hoảng 21.000 người (2004) gồm nhiều d n tộc (Kinh, a na, Xê đăng, )

Địa àn huyện Kon Rẫy trước đ y là một phần huyện Kon Plông

Ngày 31 tháng 1 năm 2002, Chính phủ an hành Nghị định 14/2002/NĐ-CP Theo đó:

Tách thị trấn Kon Plông và 5 xã: Đă Kôi, Đă Pne, Đă Ruồng, Đă Tờ Re,

T n Lập thuộc huyện Kon Plông để thành lập huyện Kon Rẫy

Đổi tên thị trấn Kon Plông thành thị trấn Đă Rve

Khi mới thành lập, huyện Kon Rẫy có 6 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm thị trấn Đă Rve và 5 xã: Đă Kôi, Đă Pne, Đă Ruồng, Đă Tờ Re, T n Lập

Huyện lỵ của huyện an đầu đặt tại thị trấn Đă Rve Tuy nhiên, đến năm 2005, huyện lỵ được dời về hu vực Đă Ruồng - T n Lập

Ngày 8 tháng 1 năm 2004, thành lập xã Đắ Tơ Lung trên cơ sở 12.420 ha diện tích tự nhiên và 3.250 người của xã Đắ Ruồng.

Huyện Kon Rẫy có 1 thị trấn và 6 xã như hiện nay

Theo thống ê năm 2019, huyện Kon Rẫy có diện tích 886,6 m², d n số là 28.591 người, trong đó: d n số thành thị là 5.167 người chiếm 18% và d n số nông thôn 23.424 người chiếm 82%, mật độ d n số đạt 32 người/ m²

b) iều iện inh t - xã hội

Huyện Kon Rẫy có số đồng ào d n tộc ản địa chiếm tỷ lệ tương đối cao, có nền văn hoá cổ truyền đa dạng, phong phú, đặc trưng cho ản sắc văn hoá các d n tộc Tây Nguyên Trong thời gian tới huyện Kon Rẫy sẽ tiếp tục phát huy nội lực, nhất

là hai thác tiềm năng đất x y dựng, đất nông nghiệp dọc quốc lộ 24, tranh thủ tối đa các chính sách ưu tiên phát triển inh tế - xã hội miền núi, phát huy các tiềm năng, lợi thế trong hợp tác và thu hút đầu tư, ao gồm:

Phát huy mọi lợi thế và tiềm năng để hình thành một số vùng chuyên canh cây công nghiệp, c y ăn quả, chăn nuôi tập trung với quy mô thích hợp, phát triển mạnh dịch vụ hỗ trợ nhằm tạo ra hối nông - l m sản hàng hoá có giá trị inh tế cao

Thay đổi cơ cấu đầu tư theo vùng, tạo điều iện và ưu tiên huyến hích những tiểu vùng có lợi thế nhất để vừa làm mẫu, động lực thúc đ y các tiểu vùng hác, vừa phát huy tối đa lợi thế tự nhiên, tạo ra các sản ph m có giá trị cạnh tranh cao

Đầu tư th m canh, sử dụng có hiệu quả diện tích đất trồng lúa nước hiện có Tăng cường đầu tư cho các công trình thuỷ lợi để mở rộng diện tích lúa nước Tập trung ưu tiên phát triển chăn nuôi bò lấy thịt theo hướng chuyển đổi từ chăn nuôi tự cung tự cấp sang chăn nuôi hàng hoá; phát triển nghề chăn nuôi ò trong các nông hộ, các thành phần inh tế, nhằm nhanh chóng phát triển cả về số lượng và chất lượng

Chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu inh tế nông thôn, ao gồm inh tế nông - lâm nghiệp, công nghiệp chế iến, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ phục vụ sản xuất và đời