Phụ lục I Những nội dung lý thuyết 1 Khái niệm 2 Vai trò của tít 3 Chức năng của tít 4 Phân loại tít 5 Đặt tít báo II Khảo sát 1 Khảo sát tổng thể 2 Khảo sát điểm 2 1 Khảo sát ngày 3 tháng 12 năm 2015 2 2 Khảo sát ngày 6 tháng 12 năm 2015 2 3 Khảo sát ngày 8 tháng 12 năm 2015 III Đánh giá chung Đề bài Khảo sát tít chính trên một tờ báo mạng điện tử(chọn báo Tiền Phong) từ thời gian ngày 30 tháng 11 đến ngày 8 tháng 12 năm 2015 Nhận xét và phân tích Bài làm Báo mạng điện tử là một loại hình báo c.
Trang 1Phụ lục
I.Những nội dung lý thuyết
1.Khái niệm
2.Vai trò của tít
3.Chức năng của tít
4.Phân loại tít
5.Đặt tít báo
II.Khảo sát
1.Khảo sát tổng thể
2.Khảo sát điểm
2.1.Khảo sát ngày 3 tháng 12 năm 2015 2.2.Khảo sát ngày 6 tháng 12 năm 2015 2.3.Khảo sát ngày 8 tháng 12 năm 2015 III.Đánh giá chung
Trang 2Đề bài: Khảo sát tít chính trên một tờ báo mạng điện tử(chọn báo Tiền Phong) từ thời gian ngày 30 tháng 11 đến ngày 8 tháng 12 năm 2015.Nhận xét và phân tích Bài làm:
Báo mạng điện tử là một loại hình báo chí trẻ,nhưng ngày càng phát triển cùng với
sự bùng nổ của Internet.Với khả năng tích hợp đa phương tiện nên loại hình báo chí này ngày càng thu hút được đông đảo số lượng độc giả.Những độc giả của báo mạng điện tử,phần đông là những độc giả trẻ-không có nhiều thời gian và họ
thường có thói quen “lướt mạng” nên việc đặt một tít báo hay ho,độc đáo sẽ nhanh chóng thu hút được đông đảo độc giả.Có thể nói,tít báo là thành tố đầu tiên mà độc giả quan tâm là có nên hay không đọc toàn bộ bài báo đó.Theo số liệu khảo
sát(được tiến hành trên 50 độc giả của báo mạng điện tử) thì hầu hết mọi người đều cho rằng,tít báo quan trọng đối với bài báo,trong số đó thì có tới 80% cho rằng tít báo rất quan trọng đối với bài báo.Đồng thời,qua khảo sát nhận thấy cách thức đọc báo mạng điện tử của độc giả: có những độc giả chỉ xem tít,rất ít độc giả đọc toàn
bộ và 76% độc giả chọn cách xem tít rồi mới quyết định là nên hay không nên đọc bài báo đó Chính vì thế,trên báo mạng điện tử mới có hiện tượng giật tít câu lượt xem như hện nay.Thị hiếu của độc giả là muốn cập nhật những thông tin nóng hổi
và nổi bật,được dư luận xã hội quan tâm.Cho nên,việc đặt được những tít báo độc đáo,lạ lẫm sẽ kích thích trí tò mò để dư luận đón đọc
I.Những nội dung lý thuyết
1.Khái niệm:
-Tít(title) là tên gọi,là đầu đề của một tác phẩm báo chí
Ví dụ: “Ô tô đang chạy bất ngờ bốc cháy ngùn ngụt”,chính là đầu đề của một bài báo được đăng trên báo Tiền Phong
Tít là riêng biệt,vì mỗi bài báo sẽ có một tít,không trùng lặp,không thể “râu ông nọ cắm cằm bà kia”.Người đọc có thể dựa vào tít để lựa chọn thông tin cần tiếp
nhận.Tít là một câu quan trọng nhất,bao chứa nội dung thông tin của bài báo cũng như hoàn cảnh,không gian xảy ra sự vụ.Để độc giả có thể tiếp tục theo dõi hoặc bỏ qua thông tin không hứng thú.Tít là phần độc giả đọc đầu tiên.Vậy nên,nếu có một tít bài hấp dẫn sẽ lôi kéo được độc giả đọc tiếp phần nội dung.Còn nếu một cái tít kém thu hút,rất có thể làm hỏng cả một bài viết công phu ở phần sau
Trang 32.Vai trò của Tít:
-Tít là cơ sở để phân biệt bài báo này với bài báo khác,dù viết về cùng một đề tài.Tít xác định mức độ quan trọng của thông tin,giúp độc giả lựa chọn đọc
3.Chức năng của Tít:
Theo Giảng viên Fabienne Gérault thuộc Đại học Báo chí Lille của Pháp đã đưa ra các chức năng chủ yếu của tít như sau:
-Thu hút sự chú ý vào trang giấy
-Cung cấp thông tin chính trong một cái liếc mắt
-Giúp độc giả lựa chọn bài
-Khiến độc giả muốn đọc
-Tổ chức trang
-Sắp xếp thông tin
Theo Lô- Ýc Đờ-vu-ê khẳng định ngay rằng “chức năng đầu tiên của đầu đề là bắt mắt”(thu hút độc giả khi họ lướt xem tờ báo lần đầu tiên ).Thứ hai là nó có khả năng “phân biệt bài báo nào quan trọng hơn bài nào.Nó thể hiện sự lựa chọn của ban biên tập”
Còn theo quan niệm của Man-cô-lin F.Man-lét(Malcolin F.Mallette) trong cuốn “
Sổ tay dành cho các nhà báo Đông và Trung Âu(Handbook for Journalists ò
Central and Eastern Europe) thì đối với báo chí tiếng Anh,tít báo có các chức năng: -Tổng kết thông tin
-Phân định mức độ quan trọng của câu chuyện
-Chóng gây cảm tình đối với người xem(giúp học quyết định trở thành độc giả) Bằng sự đúc kết từ những quan niệm trên đây,cá nhân tôi sẽ tổng hợp lại chức năng của tít bao gồm:
-Thu hút độc giả
Trang 4-Tóm lược lại nội dung chính của bài báo thông qua tiêu đề
-Giúp độc giả có thể lựa chọn thông tin để đọc
-Là phương tiện để người đọc có thể tìm kiếm lại tác phẩm mà mình quan tâm 4.Phân loại tít(có nhiều cách để phân loại tít):
-Nếu nhìn từ góc độ maket báo,có nhiều cách gọi tít như sau: tít đầu trang,tít
chính,tít phụ,tít phụ trên,phụ dưới,tít lớn,tít nhỏ
-Nếu xét về phương diện thể loại của bài báo thì có: tít tin,tít phóng sự,tít tiểu phẩm,tít ký,tít bài bình luận
*Các dạng tít chính:
-Đầu đề thông báo: cung cấp thông tin chính đến với độc giả
-Đầu đề hỗn hợp: vừa thông tin,vừa gợi tò mò của độc giả
-Đầu đề kích thích: phản ánh cái thần của bài báo,chứa vài yếu tố liên quan tới chủ đề,làm người đọc tò mò muốn đọc ngay lập tức
5.Đặt tít báo:
-Mệnh đề ngược
-Cấu trúc bỏ lửng,chấm lửng giữa tít
-Đặt câu hỏi
-Dùng thành ngữ,tục ngữ
-Dựa tên tác phẩm văn học,âm nhạc nổi tiếng
-Dùng con số nhấn mạnh
-Dập khuôn cấu trúc mẫu tít có sẵn
-Tạo cấu trúc mới lạ,bất thường
-Tu từ so sánh,ẩn dụ,nhân hóa
*Vậy thế nào là một tít bài hay?
Trang 5-Sáng sủa,dễ hiểu: dùng từ đơn giản cụ thể,không viết tắt
-Ngắn,mạnh,trực tiếp: loại bỏ những chi tiết phụ,rườm rà.Đi thẳng vào vấn đề chính,dùng từ mạnh liên quan đến bài,không dùng tính từ,trạng từ,dùng câu thể chủ động,khẳng định.Có thể bỏ qua động từ.Tránh dùng dấu chấm than,vì nó không thay thế được những từ mạnh
-Hạn chế dùng dấu chấm câu,trừ dấu hai chấm
-Không dùng câu hỏi
-Chính xác,trung thực.Không thay thế nội dung bằng hình thức.Không nói quá -Thích hợp,độc đáo: một tít chỉ dùng cho một bài báo.Tít là riêng biệt
-Phù hợp với thể loại: tít phải phù hợp với bài báo,với giọng điệu của nó,với phong cách,với thể loại báo chí
II.Khảo sát
1.Khảo sát tổng thể
Sau đây sẽ tiến hành khảo sát trên tờ báo mạng điện tử Tiền Phong để tìm hiểu về cách đặt tít chính của tờ báo này.Thời gian khảo sát được tiến hành trong khoảng
từ 30/11 đến 8/12 năm 2015.Theo như khảo sát thì tờ báo mạng điện tử này,mỗi ngày sẽ cập nhật không dưới 150 tít báo cho đầy đủ các lĩnh vực như xã hội,kinh tế,pháp luật,thể thao,giải trí
*Hình thức của tít:
-Tít báo có dung lượng vừa phải,không quá dài,dao động trong khoảng 10 đến 12 chữ(những tít được liệt kê ở phần sau sẽ làm minh chứng).Tuy nhiên cũng có những tít rất ngắn gọn,chỉ khoảng 5,6 chữ ví dụ như Giá điện sẽ giảm nhanh,Cầu treo lắt lẻo gập ghềnh Như vậy,tít báo đã đảm bảo yêu cầu về dung lượng.Một tít báo ngắn gọn,súc tích cũng dễ dàng thu hút độc giả hơn so với một cái tít dài dòng,miên man mà vẫn không nêu được trọng tâm vấn đề muốn nói tới.Tạo được một hình thức thu hút ngay từ đầu đề của bài báo
Trang 6Ví dụ: Bí ngô nặng 100 kg trồng ở Đà
Lạt(http://www.tienphong.vn/xa-hoi/bi-ngo-nang-100kg-trong-o-da-lat-943653.tpo)
Hà Nội quy hoạch không gian ngầm đô thị đến năm 2030(http://www.tienphong.vn/xa-hoi/ha-noi-quy-hoach-khong-gian-ngam-do-thi-den-nam-2030-943609.tpo)
-Ngôn từ ngắn gọn,dễ hiểu,sáng rõ và thu hút.Tít được ví như khuôn mặt của cả bài báo ,vì thế nên việc chăm chút cho ngôn từ,chữ nghĩa của tít báo rất quan trọng.Mà báo Tiền Phong đã làm được điều đó khi đưa ra được những đầu đề hay ho,thu hút.Sử dụng những cấu trúc và khuôn khổ đặc trưng để đặt tít báo ví dụ như cấu trúc bỏ lửng bằng dấu chấm lửng,sử dụng thành ngữ tục ngữ,chất liệu âm nhạc văn học,cấu trúc mới lạ,dùng con số để nhấn mạnh Tít thường dùng những động từ mạnh,danh từ chỉ tên riêng nhằm thu hút khán giả
Ví dụ: Bỏ lửng: Công viên văn hóa thành nơi trồng rau,nuôi
cá(http://www.tienphong.vn/xa-hoi/cong-vien-van-hoa-thanh-noi-trong-rau-cau-ca-943638.tpo)
Chất liệu âm nhạc: Cầu treo lắt lẻo gập ghềnh(http://www.tienphong.vn/xa-hoi/cau-treo-lat-leo-gap-ghenh-944276.tpo)
Cấu trúc mới lạ: “Hỗ trợ kinh phí” để vinh danh(http://www.tienphong.vn/xa-hoi/ho-tro-kinh-phi-de-vinh-danh-944253.tpo)
Động từ mạnh: Xế hộp tông xe chở rác,2 nữ công nhân chết thảm(http://www.tienphong.vn/xa-hoi/xe-hop-tong-xe-cho-rac-2-nu-cong-nhan-chet-tham-943675.tpo)
Tên riêng: Huỳnh Văn Nén và án oan kép(http://www.tienphong.vn/xa-hoi/huynh-van-nen-va-an-oan-kep-ky-ii-khi-bi-cao-khoc-truoc-toa-940789.tpo)
*Nội dung của tít:
-Tít bài trên báo điện tử bao gồm các kiểu tít chính như sau:
Trang 7+Tít xác nhận sự kiện: Đây là kiểu tít khá phổ biến trên báo mạng điện tử,dạng tít này cung cấp cho độc giả những sự kiện,hiện tượng đang hoặc sẽ diễn ra.Thường mang nội dung cung cấp thông tin là chủ yếu,cho nên độc giả nhanh chóng nắm bắt được thông tin(Ví dụ Miền bắc tiếp tục rét,nhiệt độ xuống dưới 13 độ).Thông tin được cung cấp đến cho độc giả khá đầy đủ và trọn vẹn,chi tiết và cụ thể.Bằng cách đưa thông tin trực tiếp,đã giúp cho độc giả nắm bắt được nhiều thông tin trong thời gian ngắn nhất
Ví dụ: 8 xe ô tô tông liên hoàn trên xa lộ,tài xế bị
thương(http://www.tienphong.vn/xa-hoi/8-xe-o-to-tong-lien-hoan-tren-xa-lo-tai-xe-bi-thuong-942677.tpo)
Nam sinh viên nhảy hồ Xuân Hương tự tử(http://www.tienphong.vn/xa-hoi/nam-sinh-vien-nhay-ho-xuan-huong-tu-tu-944578.tpo)
+Tít gật gân: Những tít bài độc đáo,độc đáo kích thích trí tò mò của độc giả,khiến độc giả phải đọc bài báo đó.Một cái tít hấp dẫn sẽ thu hút và lôi kéo được độc giả.Cho nên,hiện nay trên báo mạng mới có hiện tượng giật tít là như vậy
Ví dụ: Bé gái sơ sinh chết thảm vì bố mẹ mải “cày”
game(http://www.tienphong.vn/the-gioi/be-gai-so-sinh-chet-tham-vi-bo-me-mai-cay-game-942659.tpo)
Gã trai dùng liềm cắt cổ U50 sau khi ân ái(http://www.tienphong.vn/ Phap-Luat/ga-trai-dung-liem-cat-co-nguoi-tinh-u50-sau-khi-an-ai-942667.tpo)
Câu cá trê giữa đường phố mưu sinh(http://www.tienphong.vn/xa-hoi/ cau-ca-tre-giua-duong-pho-muu-sinh-943484.tpo)
+Tít trích dẫn: Tiêu đề này dùng lời nói của một nhan vật để trích dẫn làm tựa đề cho bài báo.Mục đích nhằm xác minh thông tin của bài báo đưa ra là tin cậy
và trung thực cả về thông tin lẫn người đi thu thập thông tin đều đã được nhân vật
đó xác nhận.Trích dẫn thường được lấy từ những người có tiếng nói trong xã hội như thủ tướng,bộ trưởng hay một người nổi tiếng.Việc làm này càng khiến cho độ tin cậy được tăng cao
Trang 8Ví dụ: “Dân đã tin Đảng thì Đảng phải tin dân”(
http://www.tienphong.vn/xa-hoi/dan-da-tin-dang-thi-dang-phai-tin-dan-944463.tpo)
Đan Trường: “Vợ một mực yêu tôi”( http://www.tienphong.vn/giai-tri/dan-truong-vo-mot-muc-yeu-toi-943465.tpo)
+Tít biểu cảm: Kiểu tít này cũng được sử dụng khá nhiều trên tờ báo mạng này.Bởi lẽ,sử dụng kiểu tít này sẽ tạo được cách diễn đạt,lối nói mới lạ,giàu hình ảnh,sinh động,nên dễ dàng thu hút độc giả
Ví dụ: Xe máy đối đầu xe tải,người phụ nữ chết
thảm(http://www.tienphong.vn/xa-hoi/xe-may-doi-dau-xe-tai-nguoi-phu-nu-chet-tham-944610.tpo)
2.Khảo sát điểm(trong ba ngày mùng 3,mùng 6 và mùng 8)
Vừa rồi là cái nhìn chung về tờ báo mạng điện tử này.Sau đây sẽ tiến hành khảo sát
cụ thể trong ba ngày mùng 3,mùng 6 và mùng 8 tháng 12 năm 2015
2.1.Những tít bài nổi bật trong ngày 3 tháng 12 năm 2015:
-8 xe ô tô tông liên hoàn trên xa lộ,tài xế bị thương
-Hốt bay cả ngôi nhà vì giải phóng mặt bằng nhầm
-Lạng Sơn: Nổ lớn làm rung chuyển cửa khẩu Hữu Nghị
-10000 binh sỹ IS bất ngờ dính bệnh lở loét khắp người
-Gã trai dùng liềm cắt cổ người tình U50 sau khi “ân ái”
-Bản tin 20h: Thổ Nhĩ Kỳ tố ngược Nga mua bán dầu mỏ với IS
-Trực thăng chiến đấu rơi đáy sông,2 phi công tử nạn
-Bản tin Thể thao 19h: HLV Miura gọi người thay Huy Toàn
-Volkswagen “vay nóng” 22 tỷ USD để giải quyết scandal
-Bản tin hình sự 18h: Phát hiện nhiều cô gái sành điệu đang “mây mưa” với khách
Trang 9-Ô tô đang chạy bất ngờ bốc cháy ngùn ngụt
-Bé gái sơ sinh chết thảm vì bố mẹ mải “cày” game
-6 năm chung sống,tôi mới biết bí mật của chồng vào đêm tân hôn
-Nhà ba tầng cháy nổ dữ dội,người dân hoảng loạn tháo chạy
Các tít báo được đăng tải trong ngày mùng 3 tháng 12 năm 2015,đã cung cấp cho độc giả những thông tin mới mẻ,hấp dẫn,cập nhật và thú vị.Những tít bài được liên tục đăng tải nhằm thỏa mãn nhu cầu tiếp nhận thông tin của độc giả.Thông tin mới mẻ,có chọn lọc,không trùng lặp được phân bổ trên tất cả lĩnh vực mà độc giả quan tâm như xã hội,kinh tế,pháp luật,giới trẻ Đảm bảo những yêu cầu về nội dung và hình thức của tít báo.Cái tít bài đa phần hợp với nội dung,không có tình trạng “ông chẳng bà chuộc”,chênh vênh giữa tiêu đề và nội dung.Một số tít được liệt kê trên đây đảm bảo được tính thu hút đối với độc giả,khiến cho độc giả muốn đọc bài báo đó
Ví dụ như tít bài “8 xe ô tô tông liên hoàn trên xa lộ,tài xế bị thương” rất kích thích trí tò mò của độc giả khi nhà báo đã “úp mở” ở tiêu đề về một vụ va chạm liên hoàn giữa tám ô tô.Lẽ dĩ nhiên muốn được biết rõ sự việc thì độc giả phải đọc tiếp bài báo.Hay tít bài “Hốt bay cả ngôi nhà vì giải phóng mặt bằng nhầm” cũng rất hấp dẫn,dùng cấu trúc bỏ lửng để tạo sự thích thú cho công chúng.Việc cả ngôi nhà
bị phá bỏ được đưa đến từ một lý do thú vị là giải phóng mặt bằng nhầm.Lẽ thông thường,với cá nhân tôi là độc giả thì dĩ nhiên sẽ không bỏ qua một tiêu đề thú vị đầy hài hước này
Một tít bài nữa được nhiều chú ý mà tôi phải liệt kê ra đây là “Lạng Sơn: Nổ lớn làm rung chuyển cửa khẩu Hữu Nghị”.Tít bài dùng động từ mạnh như “nổ lớn” làm cho bài báo tăng thêm tính hấp dẫn và kích thích độc giả tìm hiểu về vụ
nổ,nguyên nhân nào dẫn đến vụ nổ.Cùng với đó,một tít bài nữa cũng được nhiều người quan tâm theo dõi,đó là “10000 binh sỹ IS bất ngờ dính bệnh lở loét khắp người”.Tít báo này dùng con số để diễn đạt,thông thường để minh chứng một điều
gì đó thì con số là lời nói kín đáo và sâu sắc nhất.Dựa vào con số biết nói độc giả
có thể đoán biết được tình hình.Như tít báo đã đề cập ở trên là Miền Bắc tiếp tục rét,nhiệt độ dưới 13 độ.Thông qua con số ở tít bài mà độc giả có thể tự đánh giá được tình hình
Trang 10Một tít báo nữa nằm trong cụm tít nóng ,được nhiều lượt xem,đó là “Gã trai dùng liềm cắt cổ người tình U50 sau khi ân ái”.Tít bài này mang đôi chút yếu tố giật gân
và rùng rợn nhưng lại thu hút được lượt xem cao.Bởi nó đã thỏa mãn thị hiếu của độc giả khi được đón đọc những nhóm bài “tình tiền tù tội”.Cùng với đó là các tít bài: “Bản tin hình sự 18h: Phát hiện nhiều cô gái sành điệu đang “mây mưa” với khách” và “6 năm chung sống,tôi mới biết bí mật của chồng vào đêm tân
hôn”.Cùng chung chủ đề với nhóm tít bài trên
Tiếp đó,những ngày qua tin tức thế giới liên quan đến hai bên Nga và Thổ Nhĩ Kỳ
đã trở thành tâm điểm của mọi người.Từ vụ Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi máy bay Su24 của Nga và sau đó là những mâu thuẫn,lệnh trừng hạt mà hai bên đưa ra.Thì tin bài
“Bản tin 20h: Thổ Nhĩ Kỳ tố ngược Nga mua bán dầu mỏ với IS” lại được cập nhật
và nhanh chóng thu hút sự chú ý của dư luận
Một thông tin quốc tế khác mà tôi liệt kê vào đây là tít bài “Trực thăng chiến đấu rơi đáy sông,2 phi công tử nạn”.Tít bài phù hợp và thiết thực với nội dung bài báo được triển khai sau đó.Đây là loại tít xác nhận sự kiện nên thông tin đã được minh xác.Một tít bài khác mà tôi thấy rằng không phù hợp lắm “Bản tin Thể thao 19h: HLV Miura gọi người thay Huy Toàn”.Vì đây là một cụm tin thể thao trong nước lẫn quốc tế thì tít “HLV Miura gọi người thay Huy Toàn không thể bao quát trọn vẹn những chuỗi thông tin đề cập đằng sau đó
Một nhóm tít nữa mà tôi xác định là không thuần Việt khi chêm xen những từ ngoại lai không cần thiết,làm mất đi giá trị Việt của tít báo.Đây cũng là thói quen khá phổ biến mà dẫn đến những tít báo “nửa nạc nửa mỡ” như vậy.Ví dụ:
Volkswagen “vay nóng” 22 tỷ USD để giải quyết scandal và Bé gái sơ sinh chết thảm vì bố mẹ mải “cày” game.Không biết lý do gì mà những tít bài rất hay được Anh hóa bằng những ngôn từ như scandal hay game,chúng ta hoàn toàn có thể nói
là bê bối hay điện tử.Nhưng có lẽ viết theo lối này sẽ thu hút hơn,tân tiến hơn và ngoại nhập hơn.Còn chuyện hài hước hơn nữa khi dùng ngôn ngữ nước ngoài bừa bãi và dư thừa.Ví dụ như từ fan đã là người hâm mộ rồi nhưng cụm từ “fan hâm mộ” luôn dính liền với nhau
Tít bài “Ô tô đang chạy bất ngờ bốc cháy ngùn ngụt” và tít bài “Nhà ba tầng cháy
nổ dữ dội,người dân hoảng loạn tháo chạy”.Hai tít bài này cũng chỉ là nững tít bài xác nhận lại sự kiện nhưng rất khéo léo trong việc sử dụng ngôn từ,với cách diễn