Tiểu luận cao học thực trạng việc đăng tải thông tin tiêu cực trên báo mạng điện tử hiện nay

Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài Bản thân mang trong mình sức mạnh của PTTTĐC truyền thống, nhưng do kết hợp với mạng máy tính mà nó có nhiều điểm ưu việt riêng và ưu thế vượt trội s

Đề tài : Thực trạng việc đăng tải thông tin tiêu cực trên báo mạng

điện tử hiện nay

Lời mở đầu

Internet ngày nay đã trở thành một công cụ hữu hiệu, không thể thiếu trong một xã hội hiện đại Có thể nói, trong những năm qua, hạ tầng internet Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bậc và tốc độ tăng trưởng người dùng internet vào loại cao nhất trong khu vực Sự phát triển của báo chí điện tử và truyền thông xã hội những năm qua đem lại cho người dân trên thế giới những lợi ích không thể phủ nhận Internet tăng cường khả năng giao lưu, trao đổi thông tin giữa mọi người với nhau, thúc đẩy xã hội phát triển Tỷ lệ người tìm kiếm thông tin trên internet đã cao hơn tỷ lệ người đọc báo in và nghe đài, điều này cho thấy, internet đã trở thành phương tiện truyền thông rất quan trọng, và thậm chí đang từng bước lấn át các phương tiện truyền thông truyền thống như báo, tạp chí in Tuy nhiên, đi kèm với bước phát triển đó, việc kiểm soát thông tin được đăng tải trên các trang báo mạng điện tử cũng trở thành vấn đề gây nhức nhối mà các nhà quản lý quan tâm

1. Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài

Bản thân mang trong mình sức mạnh của PTTTĐC truyền thống, nhưng do kết hợp với mạng máy tính mà nó có nhiều điểm ưu việt riêng và ưu thế vượt trội so với các PTTTĐC khác ở khả năng tương tác qua lại giữa báo chí - công chúng và giữa công chúng với nhau qua nhiều kênh thu nhận, tạo điều kiện thuận lợi nhất tạo lên diễn đàn báo chí; khả năng đa phương tiện; tính thời sự với khả năng cập nhật thông tin nhanh mới, nóng và nằm ở tâm điểm – tính thời sự của báo mạng điện tử đạt đến tính phi định kỳ; ngoài ra báo mạng điện tử còn có khả năng lưu giữ, tìm kiếm và truy xuất thông tin nhanh nhất

Tuy nhiên, cùng với những ưu việt trên của báo mạng điện tử, thì vấn đề bảo đảm

và kiểm soát thông tin chính xác khi đăng tải trên báo mạng điện tử là mối lo hàng đầu Là bộ phận quan trọng của internet, lại phát hành một bản cho triệu triệu người đọc, báo mạng điện tử đang phải chạy đua thông tin với nhau nhất là về khả năng

nhanh nhất, nóng nhất…do vậy, có hiện tượng nhiều thông tin đưa không chính xác Báo mạng điện tử có một vai trò không nhỏ trong việc định hướng dư luận, nhất là trong thời đại nhà nhà, người người dùng internet như hiện nay Những thông tin bị đưa sai lệch hoặc có chiều hướng tiêu cực gây hoang mang cho công chúng trong việc tiếp nhận Đứng trong cuộc chạy đua gay gắt với các PTTTĐC khác và nguy

cơ bị chia sẻ công chúng, báo mạng điện tử mặc dù có nhiều ưu thế hơn hẳn nhưng cũng phải không ngừng nâng cao chất lượng thông tin, đảm bảo thông tin chính xác

và định hướng công chúng một cách đúng đắn là yêu cầu cần thiết

2 Tình hình nghiên cứu liên quan

Là một loại hình báo chí mới nên trên thế giới nói chung và Việt Nam

nói riêng, những công trình nghiên cứu về báo mạng điện tử chưa nhiều Công trình nghiên cứu về thông tin trên báo mạng điện tử càng ít hơn Năm 2002, tác giả Mike Ward cho ra mắt cuốn “Journalism Online” (Báo chí trực tuyến) Cuốn sách chỉ ra những điểm nổi bật mà các nhà báo cần quan tâm khi sử dụng ngôn ngữ trong loại hình báo chí này như cần ngắn gọn, súc tích, dung lượng chỉ bằng 50% so với báo in, đi thẳng vào vấn đề, mỗi câu chỉ mang một ý hoặc một thông tin nhất định, dùng từ dễ hiểu và gần gũi….Có một số đề tài và sách báo khai thác thông tin về nhiều khía cạnh trên báo mạng điện tử như ngôn ngữ sử dụng trong báo mạng điện

tử, “Hiện trạng và xu hướng quảng cáo trên báo trực tuyến”, “Sự tương tác giữa báo chí trực tuyến với công chúng”…v…v Tuy nhiên chưa có công trình nghiên cứu nào đi sâu vào thể loại thông tin tiêu cực trên báo mạng điện tử và đây còn là vấn đề được bỏ ngỏ

3 Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài

Đề tài này viết nhằm 2 mục tiêu sau:

- Khảo sát thực trạng những thông tin đang thường được đăng tải trên một số tờ báo mạng điện tử và sự tiếp nhận dưới góc độ người đọc

- Từ việc phân tích thực trạng thông tin thường được đăng tải trên một số tờ báo mạng điện tử, đưa ra những nhận định về xu hướng cập nhập tin tức, viết tin bài, định hướng dư luận và đề xuất giải pháp nhằm khắc phục tinh trạng còn bất cập trên báo mạng điện tử

Hai mục tiêu cốt yếu trên đặt ra những nhiệm vụ cụ thể sau:

- Tìm kiếm, tìm hiểu các tài liệu, lý thuyết cơ bản nhất về báo mạng điện tử để hình

thành một “ phông” kiến thức vững vàng làm cơ sở cho việc khảo sát, phân tích những thông tin

- Khảo sát, thống kê những thông tin thường được đăng tải, các lĩnh vực được người

đọc quan tâm( giải trí, sức khỏe, thể thao, mua sắm v v.) Trong thời gian gần đây trên các trang báo có lượt truy cập nhiều nhất trong bảng xếp hạng “Top 30 trang

web lớn nhất Việt Nam về lượt truy cập” (tính đến T10/2017, theo thống kê của

Alexa) zing.vn, vnexpress.net, kenh14.com.vn, dantri.com

- Khái quát, tổng hợp để rút ra những nhận định riêng và đưa ra một số giải pháp cải thiện thông tin tiêu cực trên báo mạng điện tử hiện nay để phù hợp hơn với nhu cầu tiếp nhận của công chúng

4.Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

- Với mục tiêu và nhiệm vụ như trên, nghiên cứu tập chung chủ yếu

vào việc tổng hợp và đưa ra một số lý luận chung về báo mạng điện tử Tiến hành khảo sát thông tin tiêu cực thường được đăng tải trên 04 trang báo điện tử : zing.vn, vnexpress.net, kenh14.com.vn, dantri.com tại các lĩnh vực (giải trí, sức khỏe, thể thao, mua sắm v v.) và khảo sát sự quan tâm của người đọc dành cho từng lĩnh vực

5 Phương pháp nghiên cứu

Tiến hành nghiên cứu theo nhiều phương pháp, tìm hiểu xu hướng đăng tải thông tin trên báo mạng điện tử bằng phương pháp quan sát, thu thập và phân loại tài liệu sau đó phân tích tổng hợp Khảo sát sự quan tâm của người đọc dành cho các thông tin tiêu cực bằng phương pháp điều tra bằng bảng hỏi, phòng vấn trực tiếp Xây dựng và phát phiếu điều tra cho 20 đối tượng là những công chúng ở nghành nghề và độ tuổi khác nhau

6 Kết cấu của đề tài

NỘI DUNG

Chương I Một số vấn đề chung về báo mạng điện tử

1.1 Khái niệm chung về báo mạng điện tử

1.2.Khái quát báo mạng điện tử trên thế giới

1.3 Khái quát báo mạng điện tử ở Việt Nam

Chương II Thực trạng thông tin trên báo mạng điện tử hiện nay

2.1 Khảo sát thông tin tiêu cực thường được đăng tải trên 04 trang báo điện tử : zing.vn, vnexpress.net, kenh14.com.vn, dantri.com gần đây tại các lĩnh vực (giải trí, sức khỏe, thể thao, mua sắm v v)

2.2 Khảo sát ý kiến của 20 người đọc khi tiếp nhận những thông tin tiêu cực đó

Chương III Một số giải pháp cho tình hình thông tin trên báo mạng điện tử hiện nay và tương lai

Kết luận

Phụ lục

NỘI DUNG

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ

1.1 Khái niệm.

Ở Việt Nam, thuật ngữ báo mạng điện tử được sử dụng khá phổ biến, chẳng hạn báo nhân dân điện tử, lao động điện tử… Ngoài ra, còn nhiều người gọi chúng bằng cái tên khác như: báo mạng, báo chí internet, báo trực tuyến…

Điều 3, luật báo chí ( luật báo chí năm 1989 được sửa đổi, bổ sung tại kỳ họp thứ 5 Quốc hội khoá X) quy định: “ báo điện tử là loại hình báo chí được thực hiện trên mạng thông tin máy tính” Cách hiểu này đã dẫn đến sự xuất hiện các: “ báo điện tử” đối với các tờ báo đưa thông tin lên mạng internet như Nhân Dân, Lao Động, thời báo kinh tế Sài Gòn…hay các trang thông tin của các nhà cung cấp thông tin trên mạng internet như tin nhanh Việt Nam ( VnExpress) của FPT, VASC ORIENT của Công ty Phát triển phần mềm VASC- hiện nay là VietNamNet, VDC Media của công y điện toán và truyền số liệu VDC…Và cũng từ cách gọi này mà văn bản pháp lý của Bộ Văn hoá - Thông tin cấp cho các bảo trực tuyến đầu tiên ở Việt Nam gọi là “ giấy phép hoạt động báo điện tử”

Ngoài thuật ngữ “ online newpaper” được sử dụng rộng rãi trên trong các công trình nghiên cứu báo chí học, nhất là trong lĩnh vực truyền thông mới để chỉ các khái niệm cùng đặc tính như: online publíhing ( xuất bản trực tuyến), online media ( phương tiện truyền thông trực tuyến), online journalist ( nhà báo trực tuyến), online radio ( phát thanh trực tuyến), online television ( truyền hình trực tuyến) Để thống nhất, trong niên luận này chúng tôi gọi bằng thuật ngữ báo mạng điện tử

1.2 Khái quát báo mạng điện tử trên thế giới.

Năm 1995, nhà cung cấp dịch vụ mạng ở Mỹ là Prodigy đã thực hiện bước đột phá vào lĩnh vực này khi tung ra thị trường dịch vụ www Lập tức, một loạt các

tờ báo lớn của Mỹ đã xây dựng website của riêng mình trên mạng như Los Angeles Times, USA ToDay, New York Newsday, San joes, Chicago Tribune…Cũng trong năm này, 11 tờ báo khác của Châu Á cũng xuất hiện trên mạng internet như China daily( Trung Quốc), Utusan ( Malayxia), Asahi Simbun( Nhật Bản)…

Đến nay, với sự phát triển như vũ bão về công nghệ cũng như sự lớn mạnh của các tờ báo, nhu cầu vô cùng của công chúng… thì thật là khó để có thể thống kê hết các tờ báo mạng điện tử trên thế giới, người ta ước tính rằng mỗi tháng có hàng triệu thành viên mới trong mạng toàn cầu Nhất là khi Blog xuất hiện, có thể nói thế giới truyền thông đang sôi động, phong phú hơn bao giờ hết

1.3 Khái quát báo mạng điện tử ở Việt Nam.

Chúng ta hoà mạng internet vào năm 1997 và cho đến nay mật độ internet nước ta ngày càng tăng đáng kể Chúng ta đang cố gắng để ngày càng mở rộng cơ

sở hạ tầng

Trong điều kiện thuận lợi đó, báo mạng điện tử Việt Nam ra đời và có những bước phát triển bắt kịp thế giới Tháng 2/1998 tờ Quê Hương – cơ quan của Uỷ Ban

về người Việt Nam ở nước ngoài được đưa lên mạng internet, trở thành tờ báo điện

tử đầu tiên ở Việt Nam Sự kiện có ý nghĩa mở đường này được ghi nhận như một dấu ấn quan trọng trong lịch sử báo chí nước ta Từ đây các phương tiện truyền thông đại chúng của nước ta có thêm một thành viên mới, hiện đại và rất hữu ích trong khả năng truyền thông in đến công chúng và thông tin đói ngoại

Ngày 19/12/1997 mạng thông in điện tử VNN, tiền thân của VASC ORIENT

ra đời Đây là bước chuẩn bị quan trọng cho ngày 2/9/2001, trang chủ www.vnn.vn

lần ầu tiển mắt công chúng mang tên VASC ORIENT trên nền mạng VNN VASC ORIENT phát triển theo hướng thời sự và chuyên sâu, công chúng có thể thu nhận thông tin, thảo luận trao đổi trực tiếp về nội dung vấn đề trong và ngoài nước Hiện nay lượng truy cập VietNamNet đã lên tới con số trên 2 tỷ/ tháng Đây là một trong những báo mạng điện tử hàng đầu Việt Nam hiện nay Và hiện nay đây là tờ báo có nhiều đổi mới khiến nó luôn hấp dẫn và được công chúng hưởng ứng, bàn tròn trực tuyến là ví dụ tiêu biểu Giao lưu trực tuyến lần đầu tiên ra đời tại toà soạn này, hiện nay ở VietNamNet các chương trình giao lưu trực tuyến được tổ chức thường xuyên đều đặn, hấp dẫn và sinh động

Như vậy ở Việt Nam hiện nay, báo mạng điện tử trở thành phương tiện công

cụ đặc biệt hiệu quả trong việc đưa tiêng nói của Đảng, nhà nước và Việt kiều bè bạn năm châu Báo mạng điện tử đang cùng các PTTTĐC xây dựng củng cố và hoàn thiện hình ảnh đất nước con người và văn hoá dân tộc Việt Nam trên trường quốc tế

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THÔNG TIN TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ HIỆN NAY

2.1 Khảo sát thông tin thường được đăng tải trên 04 trang báo điện tử ( zing.vn, vnexpress.net, kenh14.com.vn, dantri.com) trong thời gian gần đây

Đối với các trang báo mạng điện tử, các thông tin, bài viết thường được cập nhập liên tục hằng ngày , hằng giờ Mỗi ngày các báo có thể cho ra từ 30 đến 50 bài viết tại các chuyên mục khác nhau

Đối với mỗi chuyên mục đều có nội dung cũng như định hướng cụ thể Tuy nhiên lượng bài viết được bạn đọc quan tâm và có lượng truy cập cũng như tương tác nhiều hơn cả thường là những bài viết câu view, giật tít, tin tức lá cải hoặc những vấn đề nhức nhối trong xã hội như giết người cướp của, cô giáo hành hạ trẻ nhỏ, hoa hậu bán dâm v v Các thông tin về kinh tế, chính trị, tình hình phát triển của đất nước thường có lượng tương tác kém và ít được bạn đọc quan tâm Tiêu biểu có thể nhắc đến vụ hoa hậu bán dâm Hồ Thị phương Nga và ông Cao Toàn Mỹ trong thời gian gần đây Nắm bắt được nhu cầu của người đọc, hoàng lạt các trang báo lớn, nhỏ cập nhập thông tin và diễn biến liên lục của vụ án Tuy nhiên độ chính xác của thông tin không cao và chưa được điều tra làm rõ gây ra nhất nhiều luồng ý kiến trái chiều trong dư luận

2.2 Khảo sát ý kiến của 20 nhân vật khi tiếp nhận những thông tin trái triều trên

báo điện tử.

Tôi đã tiến hành khảo sát về việc tiếp nhận những thông tin trái triều trên báo điện tử của 20 nhân vật thông quan Bảng hỏi (có phụ lục) Kết quả thu được những

số liệu như sau:

Câu 1 Anh/ chị có thường xuyên theo dõi các thông tin trên báo mạng điện tử không?

- Có 12 người (60%) thường xuyên theo dõi các thông tin trên báo mạng điện tử

- Có 6 người (30%) có đọc nhưng không thường xuyên

- Có 2 ng ười không theo dõi thông tin trên mạng

Câu 2 Anh/chị thường theo dõi thông tin trên mấy tờ báo điện tử?

- Có 10 ( 55%) người chỉ theo dõi thông tin ở 1 tờ báo mạng điện tử

- Có 6 ( 33%) ngưòi theo dõi thông tin trên 2 tờ báo mạng điện tử

- Có 2 ( 12%) người theo dõi thông tin trên 2 tờ báo mạng điện tử trở lên Câu 3 Khi tiếp nhận những sự kiện trên báo mạng, nhất là những sự kiện đang được nhiều người chú ý đặc biệt, anh/ chị có tin ngay thông tin khi chỉ đọc 1 tờ báo không?

- Có 10 (55%) tin ngay

- Có 6 người (33%) nghi ngờ

- Có 2 người (12%) đọc nhiều báo khác nhau rồi tổng hợp để có được thông tin chính xác nhất

Câu 4 Khi xuất hiện nhiều luồng thông tin trái chiều trên báo mạng hiện nay, anh/ chị thường kiểm tra độ tin cậy bằng cách nào?

- Có 16 người (88%) xem thông tin ở các tờ báo khác, và tin vào những tờ báo lớn có uy tín

- Có 2 người ( 12%) kiểm tra các ý kiến phản hồi, các chuyên mục bình luận

để biết

• Nhận xét:

Qua khảo sát trên, có thể rút ra nhận xét như sau:

- Số lượng người sử dụng báo mạng điện tử hiện nay khá lớn Tuy nhiên, việc tiếp nhận thông tin của công chúng vẫn còn rất thụ động Đa số là tin ngay vào các thông tin mà báo chí đưa tin

- Giải pháp cho tình trạng thông tin trái chiều hiện nay trên báo mạng điện tử của bạn đọc vẫn còn rất hạn chế Điều này, do nhiều nguyên nhân khác nhau như: do thời gian, cũng có thể do thông tin rai chiều đó không ảnh hưởng đến người đọc, cũng có thể là do chưa tìm ra cách kiểm tra thông tin tốt nhất

Qua những khảo sát thông tin trên một số tờ báo mạng điện tử hiện nay và ý kiến của một số công chúng khi tiếp nhận những thông tin trai chiều trên báo mạng điện

tử có thể thấy rõ một thực tế: thông tin trên các báo điện tử hiện nay còn mắc quá nhiều lỗi, nhiều thông tin đã gây hậu quả không lường cho nhân dân, ảnh hưởng xấu đến đời sống nhân dân, làm hoảng loạn dư luận Đặc biệt, chỉ vì chạy theo lợi nhuận

và tăng sức cạnh tranh trong cuộc đua tài như vũ báo giữa các tờ báo mạng thì tình trạng copy và paste giữa các báo cần phải đưa ra giải pháp hợp lý về “ bản quyền” Trong khi đó, người đọc hiện nay vẫn tiếp nhận thông tin một cách thụ động thì các báo mạng điện tử cần phải tự đưa ra giải pháp cho tình trạng thông tin của mình là giải pháp tốt nhất