Bài báo cáo môn dựng phim truyền hình

Bài thu hoạch môn Dựng phim Sinh viên Lại Ngọc An – Truyền hình 34A1 Mã số SV 34 19 001 AKiến thức lý thuyết DỰNG PHIM LÀ GÌ? Dựng phim được hiểu nôm na là một công việc kỹ thuật, nhiệm vụ của người dựng phim là dùng các ứng dung phần mềm ráp nối, cắt tỉa xử lý các phân đoạn, trường đoạn, của một bộ phim từ bản thô được quay từ tiền kỳ trở thành một tác phẩm điện ảnh (hoặc truyền hình) hoàn chỉnh về mặt hình ảnh theo yêu cầu của kịch bản và của đạo diễn Hay nói một cách dễ hiểu, công việc của m.

Bài thu hoạch môn Dựng phim

Sinh viên: Lại Ngọc An – Truyền hình 34A1

Mã số SV: 34.19.001

A/Kiến thức lý thuyết

DỰNG PHIM LÀ GÌ?

Dựng phim được hiểu nôm na là một công việc kỹ thuật, nhiệm vụ của người dựng phim là dùng các ứng dung phần mềm ráp nối, cắt tỉa xử lý các phân đoạn, trường đoạn, của một bộ phim từ bản thô được quay từ tiền kỳ trở thành một tác phẩm điện ảnh (hoặc truyền hình) hoàn chỉnh về mặt hình ảnh theo yêu cầu của kịch bản và của đạo diễn Hay nói một cách dễ hiểu, công việc của một người dựng phim như một người mài rũa viên kim cương, từ một khối tinh thể thô thành một món đồ trang sức đáp ứng đúng yêu cầu và tiêu chuẩn, trước khi công chiếu

Có thể nói từ thuở sơ khai cho đến thời đại công nghệ ngày nay, dựng phim vẫn luôn được đánh giá là một quy trình kỹ thuật với những bước xử lý như in, tráng, cắt, ghép trước đây cho đến những kỹ thuật xử lý hình ảnh bằng các phần mềm dựng phim chuyên dụng ngày nay Nhưng trên thực tế, dựng phim cũng được xem là một môn nghệ thuật, trong đó nó bao gồm rất nhiều những kiến thức mang tính nền tảng, chính vì thế để trở thành một người dựng phim giỏi hoàn toàn không chỉ dựa trên đánh giá về kỹ năng sử dụng phần mềm mà nó còn phụ thuộc vào rất nhiều các yếu tố khác nhau

HỌC DỰNG PHIM NHƯ THẾ NÀO?

Ngày nay việc tiếp cận và làm quen với một trình ứng dụng xử lý video, hay còn gọi là phần mềm dựng phim, hoàn toàn không có gì khó khăn Bạn có thể lên Internet vào những trang chia sẻ video trực tuyến như Youtube hay Vimeo, hoặc các diễn đàn chia sẻ về phim ảnh…Và chỉ cần một cú nhấp chuột, bạn đã có thể dễ dàng sở hữu hàng tá tài liệu chia sẻ từ A- Z những kiến thức về sử dụng phần mềm dựng phim Nhưng như đã nói ở trên, việc sử dụng tốt phần mềm dựng không đồng

nghĩa với việc bạn có đủ khả năng và trình độ trở thành một kỹ thuật viên dựng giỏi, hoặc có thể dễ dàng bước vào phòng hậu kỳ của các Hãng phim hoặc Đài Truyền Hình nào đó

NHỮNG KIẾN THỨC CẦN CÓ:

Nếu ai đã từng theo học về Mỹ thuật hay thiết kế đồ họa, có lẽ sẽ không quên những bài học đầu tiên là Màu sắc, Nguyên lý Thị giác, Đường, nét, Mảng, khối Những kiến thức nền tảng ấy chính là bệ đỡ cho những nguyên tắc về thiết kế của bạn sau này, trong dựng phim cũng như thế, trước khi bạn chạm vào bàn phím và những kiến thức mang tính kỹ thuật Bạn hãy nên bắt đầu bằng những kiến thức nên tảng gần cơ bản nhất

HÃY TRỞ THÀNH MỘT PHOTOGRAPHER

Nghe có vẻ không liên quan, nhưng nó lại hoàn toàn liên quan đến công việc tương lai của bạn đấy, nói về lĩnh vực hậu kỳ phim có rất nhiều người giỏi mà không cần phải học về nhiếp ảnh, hay đại loại một kiến thức bổ trợ nào cả Những người như thế được xem là có tố chất, tức họ có khả năng cảm thụ bẩm sinh, giống như việc bạn không thuộc bất cứ khuông nhạc nào vẫn có thể chơi chính xác, dù chỉ nghe qua bản nhạc đó 1 lần và tất nhiên số người có khả năng như thế không nhiều Việc bạn có kiến thức về nhiếp ảnh, nó sẽ giúp bạn hiểu rõ về bố cục, các nguyên tắc cơ bản để tạo nên một bố cục đẹp và chặt chẽ, từ đó bạn có thể dễ dàng trong việc chọn lựa những khung hình đẹp nhất

 Có kiến thức của một Camera Man

Ánh sáng và các kiến thức về góc máy là một trong những phần vô cùng quan trọng để lột tả được hết tinh thần của một tác phẩm, điều mà các đạo diễn và

các nhà quay phim đã dồn hết tâm huyết để theo đuổi Việc bạn nắm vững những kiến thức đó sẽ tạo nên một sự kết nối bền vững và xuyên suốt giữa công tác tiền

kỳ và hậu kỳ Thậm chí chính bạn đóng vai trò đẩy cao trào của tác phẩm lên cao hơn so với mong đợi, bằng chứng là có rất nhiều tác phẩm điện ảnh, những bộ phim bom tấn của Điện ảnh Hollywood, được giải cứu thành công bởi sự sáng tạo của những nhà dựng phim Việc nắm vững những kiến thức về quay phim, chính là mấu chốt quan trọng nhất, nó sẽ giúp bạn mau chóng hòa nhập và thành công với nghề nghiệp mà bạn đang theo đuổi

 Xem và Đọc

Không chỉ những đạo diễn mới dành nửa sự nghiệp của mình cho việc đọc và xem, thực tế dù bất cứ ở ngành nghề gì, việc trang bị những kiến thức bổ trợ như Văn hóa, xã hội, khoa học, giải trí, lịch sử, địa lý vv đều là việc nên làm Bạn xem nhiều đọc nhiều, những kiến thức đó sẽ giúp cho bạn có cái nhìn rộng về kiến văn

và nó cho bạn nhìn thấy những ý tưởng sáng tạo mới của các đồng nghiệp được truyền tải trong các bộ phim mà bạn xem

 Vai trò Phần mềm với người dựng phim

Không phủ nhận vai trò của phần mềm trong quá trình biên tập xử lý, nhưng bạn hãy nhớ rằng Phần mềm nó chỉ là công cụ và bất cứ phần mềm dựng phim nào cũng có những thế mạnh và điểm yếu Nếu dùng giá trị của nghệ thuật để phân tài cao thấp của các phần mềm ứng dụng thì đó là hành động ngu ngốc nhất Phần mềm được đánh giá dựa trên giá trị kinh tế và những tiện ích đơn thuần về mặt chất lượng hình ảnh, nói dễ hiểu thì càng đầu tư nhiều thì bạn sẽ có những chất lượng hình ảnh tốt

Nhưng bạn hãy nhớ hình ảnh tốt và một tác phẩm được dàn dựng tốt là hai điều hoàn toàn khác nhau, việc tiếp cận về kỹ thuật sử dụng cũng không phải là điều tiên quyết đánh giá về khả năng sáng tạo của người dựng Đơn cử như việc bạn ra tiệm rửa ảnh, bạn nhìn thấy một người thợ chỉnh sửa ảnh, “múa” bàn phím đến kinh ngạc

Nhưng nếu bạn nhờ người thợ ấy thiết kế một mẫu Logo, thì có lẽ họ sẽ không biết phải bắt đầu như thế nào, chính vì thế việc dùng phần mềm nào, kỹ năng nhanh chậm ra sao hoàn toàn không ảnh hưởng đến việc bạn trở thành một Chuyên gia dựng phim giỏi Điều quan trọng hơn cả là sự ham học hỏi, tìm tòi với tinh thần cầu tiến và sự đam mê đối với công việc dựng phim thì chắc chắn sẽ thành công

I.Tổng quan dựng phim truyền hình

1.Khái niệm dựng phim truyền hình

Dựng phim có thể được hiểu là quá trình tổ chức, rà soát, lựa chọn và lắp ráp các đoạn phim, cảnh phim, âm thanh…thành một bộ phim có câu chuyện, có ý nghĩa về giải trí, thông tin, truyền thông…

2.Lịch sử dựng phim

Phim vào thuở ban đầu chỉ là những đoạn phim ngắn, được camera ghi hình lại chỉ 1 cảnh quay duy nhất kéo dài đến hết đoạn phim (thường chỉ khoảng từ vài chục giây đến vài phút), không có sự dàn dựng, không có những cú máy (chuyển động của camera) phức tạp, chưa có sự can thiệp chỉnh sửa (editing), không có kỹ xảo, không có âm thanh (âm nhạc mà bạn nghe thấy khi xem phim của thời kỳ này

là do lúc chiếu phim sẽ có nhạc công đánh live ngay tại chỗ) Do đó phim vào thời này thường là những đoạn ghi hình lại các hoạt động bình thường trong cuộc sống,

và nội dung phim không tạo thành một câu chuyện hoàn chỉnh như ngày nay.

Tiến bộ hơn, người ta đã nghĩ đến việc ghép những đoạn phim lại với nhau

để tạo sự nối tiếp liên tục về diễn biến và hành động, nhằm tăng sự phong phú

cho nội dung của đoạn phim Tiên phong thực hiện điều này chính là Robert

William Paul vào năm 1898, với phim “Come along, do!” Đây cũng là phim đầu tiên có 2 cảnh quay khác nhau Cảnh thứ nhất là cặp vợ chồng già ngồi ăn trưa ở chiếc ghế chờ bên ngoài của bảo tàng triển lãm nghệ thuật, sau đó đứng dậy và bước vào cánh cửa của bảo tàng Cảnh thứ 2 cho thấy những gì diễn ra tiếp

theo bên trong, khi ông lão đang dán mắt chăm chú vào bức tượng một cô gái khỏa thân thì bị bà vợ phát hiện và vội vàng túm áo lôi đi Khá là hài hước!

Việc phát hiện ra hiệu quả của dựng phim đã giúp cho những nhà làm phim thời đó như “cá gặp nước”, có thể tha hồ phát huy trí tưởng tượng không giới hạn của mình Một trong những người nổi bật nhất là Georges Melies, ông đã cố gắng ứng dụng tối đa kỹ thuật dựng phim và nhen nhóm lên thuở sơ khai của “kỹ xảo điện ảnh” Đối với những người sống ở thời kỳ đó khi xem phim của ông thì cảm giác như xem những phép thuật thật sự hiện ra trên màn ảnh Và càng ngày thì con người đã bắt đầu gửi gắm ước mơ của mình vào những bộ phim (Ước mơ thám hiểm mặt trăng, trong phim “A trip to the moon” của Georges Melies – năm 1902)

Tua nhanh thời gian một chút, mời bạn đến năm 1925 và xem trích đoạn trong bộ phim câm kinh điển “Battleship Potemkin” (Chiến hạm Potemkin) của đạo diễn Sergei Eisenstein để thấy được dấu ấn ngày càng đậm nét rằng việc Dựng Phim mang lại hiệu quả to lớn như thế nào Trong trích đoạn, người dân thị

trấn vui mừng tập trung tại bến cảng để tiếp tế lương thực cho thủy thủ đoàn trên chiến hạm, quân đội phe đối nghịch phát hiện đã ra tay đàn áp dã man và giết sạch dân thường vô tội có mặt lúc đó Với kỹ thuật Dựng Phim khéo léo, Eisenstein đã mang lại cảm xúc rất mạnh cho người xem bằng cách đan xen những cảnh bạo lực đẫm máu, những đôi giày bốt diễu hành thật lạnh lùng tàn bạo, những họng súng đen ngòm nã đạn không thương tiếc, những người dân yếu ớt không có khả năng chống trả phải gào thét van xin thảm thiết, và đẩy sự bàng hoàng lên đến tột

cùng khi chứng kiến cái chết của người mẹ trẻ để rồi buông tay khiến đứa bé sơ sinh nằm chới với trong chiếc xe nôi lao nhanh xuống những bậc thang la liệt xác người…

Một vài ví dụ trên hy vọng phần nào giúp bạn mường tượng ra được thế giới của những người Dựng Phim ngày đó, khi chỉ bằng những thao tác nghe có vẻ “thô sơ” là dùng kéo cắt những đoạn phim ra và nối lại với nhau bằng keo và băng dính,

để tạo thành cuộn phim hoàn chỉnh Nhưng sự thật là việc này không hề dễ dàng chút nào, người dựng phim đã phải “căng mắt” xem xét kỹ lưỡng những dải phim

mà tổng độ dài lên đến hàng ki-lô-mét, cắt ghép với nhau một cách mạch lạc và

truyền tải được hoàn chỉnh câu chuyện muốn kể qua bộ phim, đó là cả một quá trình gian khổ

Việc lưu trữ và bảo quản các bộ phim cũng là thách thức, vì phim nhựa là loại vật liệu nhạy cảm với ánh sáng, độ ẩm và dễ bị trầy xước, nên cứ sau mỗi lần

sử dụng thì chất lượng của bề mặt bản phim sẽ giảm đi nhiều Đó là lý do mà khi bạn xem lại các bộ phim xưa sẽ thấy xuất hiện nhiều hạt li ti và các vệt vô định hình cứ “nhảy lăn tăn” trên màn ảnh, phim càng cũ thì càng bị nhiều, đó chính là các vết xước hoặc bị ố vàng trên bề mặt bản phim

3.Cảnh và cỡ cảnh

- Cảnh là đơn vị hình ảnh nhỏ nhất của một bộ phim Một cảnh thường từ 1 đến 10 giây

+ Cảnh dạo đầu: thường dùng để làm cảnh đầu tiên trong phim hoặc trong các giai đoạn khác nhau của bộ phim nhằm giới thiệu các không gian mới và thay đổi nhịp điệu của bộ phim Mục đích: Một cảm giác về không gian hoặc nhịp điệu của bộ phim

+ Đại cảnh: Không gian, thời gian, địa điểm rộng lớn để cho nhân vật thấy nhỏ bé hoặc bất lực…

+ Cảnh toàn: là một cảnh rộng mà trong đó toàn bộ cơ thể (từ chân đến đầu) của một nhân vật hoặc đối tượng được nhìn thấy: không gian, thời gian, hành động…

+ Trung cảnh: cỡ cảnh trung gian giữa cảnh toàn và cảnh cận Từ ngực, hông, đầu gối của một hay nhiều đối tượng trở lên qua đó tính chất, sự vật, sự việc được mô tả kỹ hơn

+ Cảnh cận là cỡ cảnh quay gần vào chi tiết của đối tượng

+ Cảnh đặc tả: dùng để nhấn mạnh 1 đối tượng: mắt, miệng, chân, tay…hoặc một chi tiết nào đó của các đồ vật…Cảnh đặc tả thường xuất hiện trước hoặc sau những cảnh quay rộng hơn về sự vật, con người nào đó

+ Cảnh tĩnh: là một cảnh mà người quay phim cố định vị trí của máy quay

để ghi lại hình ảnh

+ Cảnh lia: là một cảnh mà người quay phim sử dụng máy quay quay quanh trục để mô tả bối cảnh của một sự kiện, định vị nó trong không gian – dõi theo đối tượng đang chuyển động

+ Cảnh thu phóng: Những vật ở xã được đưa gần lại, thể hiện sự mở đầu, tiến lại hay làm rõ chủ thể đang được nói đến

+ Cảnh quay cầm tay là cảnh mà người quay phim cầm máy quay trên tay và

di chuyển theo đối tượng – làm cho cảnh quay rung giật để có thể diễn tả cảnh hỗn loạn

+ Góc cao: là 1 cảnh có góc máy đặt cao hơn và chúc xuống đối tượng Cảnh quay được quay ở góc cao thể hiện nỗi buồn, thất vọng, yếu thế, nhỏ bé

+ Góc thấp là một cảnh có góc máy đặt thấp và chúc lên đối tượng Cảnh quay được quay ở góc thấp nhằm khẳng định vị thế của nhân vật

- Cụm cảnh: Là đơn vị căn bản của phim, mỗi cụm cảnh có nhiều cú máy để nêu lên nội dung câu chuyện xảy ra tại một địa điểm hoặc chuỗi hoạt động của nhân vật nào đó Cuối mỗi cụm cảnh được đánh dấu bằng sự thay đổi về bối cảnh, đặc điểm hoặc thời gian

- Trường đoạn là đoạn phim được ráp nối bởi nhiều cụm cảnh đều miêu

tả một tình huống Thời lượng trường đoạn tùy thuộc vào nội dung, tiết tấu và phong cách của người dựng phim

 Những kỹ năng cần có:

- Kiến thức về ngành điện ảnh và truyền hình

- Kiến thức về các phần mềm dựng phim, công cụ dựng phim

- Kiến thức về nhiếp ảnh, mỹ thuật, âm nhạc

- Có quan điểm nghệ thuật riêng

- Kiên trì, tỉ mỉ và cẩn thận, có óc tư duy sáng tạo

- Có kỹ năng làm việc độc lập

- Có đầu óc logic, tư duy hình ảnh tốt

- Kỹ năng giao tiếp tốt với ê kíp làm việc

- Bình tĩnh và tự tin trong môi trường làm việc căng thẳng

II Thủ pháp dựng phim

1 Thủ pháp dựng nối tiếp

- Nối tiếp về kịch bản: kết nối không gian và thời gian

- Nối tiếp về cảnh: toàn – trung – cận

2 Thủ pháp dựng song song - ẩn dụ - hoán dụ

- Dựng song hành: 2 hoặc nhiều hđ diễn ra cùng 1 thời điểm, tạo cao trào (càng về cuối thời lượng cảnh phải ngắn đi)

- Dựng ẩn dụ: giống ẩn dụ trong văn học

- Nhân hóa: cho sự vật, sự việc có suy nghĩ giống con người

III.Quy trình dựng phim truyền hình

1 Khởi tạo và quản lý dữ liệu

2 Xem và lựa chọn dữ liệu

3 Biên tập hình ảnh

4 Biên tập âm thanh

5 Biên tập tiêu đề

6 Xuất bản phim Bên cạnh đó, ngoài việc tiếp thu những kiến thức trên giảng đường thông qua môn học để có những kiến thức về dựng phim thì hiện nay do sự phát triển của công nghệ hiện đại, chúng ta có thể dễ dàng tiếp cận với các phương tiện cũng như bài học về dựng phim trực tuyến mà chúng ta có thể dễ dàng nắm bắt và thực hiện

Thông qua quá trình học môn dựng phim, bản thân đã nắm bắt được những

kỹ thuật dựng phim cơ bản và những kỹ năng này đã được áp dụng vào những lần dựng bài cho bài tập các môn chuyên ngành trong quá trình học tập Để có nhiều kinh nghiệm cũng như sự chắc chắn hơn nữa trong dựng phim thì bản thân cần có

sự cố gắng và kiên trì hơn nữa để thực hiện được mục tiêu