A PHẦN mở đầu

Đưa các môn thểthao đặc biệt là bóng đá vào học đường là việc làm cần thiết góp phần xây dựngtrường học thân thiện, học sinh tích cực, giáo dục thể chất giúp các em rèn luyệnkỹ năng chơi

PHÒNG GD&ĐT HUYỆN THẠCH THẢNH

TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH TRỰC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN BÓNG ĐÁ

7 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 2

8 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh

12 2.3.3 Hướng dẫn các em một số kỹ thuật đá bóng cơ bản 7

13 2.3.4 Cho học sinh tham gia giao lưu cọ sát tạo tinh thần

14 2.3.5 Một số giải pháp nhằm rèn luyện thể lực cho học sinh 11

15 2.3.6 Tổ chức trò chơi để tạo sự nhanh nhẹn, hứng thú cho

Hiện nay, hệ thống công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ, trẻ em đang

bị lôi cuốn với các trò chơi trên mạng Internet, chơi game online làm cho các emdần mất đi khả năng vận động thể thao Trong khi đó thể thao để bảo vệ sứckhỏe không được phụ huynh và học sinh quan tâm

Bên cạnh việc học tập các kến thức thì chơi thể thao đối với trẻ em vàthanh thiếu niên được đặc biệt coi trọng bởi vì nó có khả năng tăng cường sức

khỏe và giáo dục toàn diện Bóng đá được xem như là một trò chơi vận độnggóp phần rèn luyện sức khỏe được yêu thích nhất hiện nay Đưa các môn thểthao đặc biệt là bóng đá vào học đường là việc làm cần thiết góp phần xây dựngtrường học thân thiện, học sinh tích cực, giáo dục thể chất giúp các em rèn luyện

kỹ năng chơi bóng và biết yêu quý sức khỏe của chính mình, phát triển năngkhiếu bản thân

Giáo dục thể chất cho trẻ em hôm nay là một nhiệm vụ vô cùng quan

trọng mà cả xã hội đều quan tâm bởi vì “Trẻ em hôm nay là thế giới ngày mai”

để ngày mai thế giới có những nhân tài tốt, xã hội có những công dân tốt thìngay từ ngày hôm nay chúng ta phải đào tạo thế hệ trẻ có kiến thức, có phẩmchất đạo đức tốt, có sức khoẻ tốt Nhiệm vụ giáo dục học sinh luôn luôn đượcquan tâm nhưng quan trọng hơn vẫn là nhà trường, đặc biệt là trường tiểu học.Bởi vì nhà trường nói chung và trường tiểu học nói riêng là nơi kết tinh, ươmmầm đầu tiên những nhân tài cho xã hội mai sau

Hiện nay trong công cuộc xây dựng đất nước, đưa đất nước phát triểncùng hoà nhập với các nước tiên tiến trên thế giới Đảng và nhà nước ta xem

giáo dục là “Quốc sách hàng đầu” ngành giáo dục được chú trọng, được các

cấp các ngành quan tâm Chính vì thế học sinh ngày càng được giáo dục mộtcách toàn diện (văn - thể - mĩ …) khi lớn lên các em là một công dân vừa có trítuệ vừa có một thân hình đẹp vừa có một sức khoẻ tốt

Trong giáo dục toàn diện cho học sinh một phần không thể thiếu được làgiáo dục về thể chất Vì nó tác động tới sức khoẻ học sinh, nhằm cung cấp chohọc sinh những kiến thức, kĩ năng vận động cơ bản làm cơ sở cho học sinh đểrèn luyện thân thể đạo đức tác phong con người mới

Trong giáo dục thể chất có nhiều môn thể dục, thể thao khác nhau Mộttrong những môn thể thao được các em học sinh tiểu học yêu thích nhất là môn

“Bóng đá mini” Những năm gần đây môn bóng đá này được phát triển rộng rãi

trong cả nước nói chung và trong các trường tiểu học nói riêng

Đặc biệt là GD Tiểu học Thạch Thành quan tâm, hàng năm tổ chức nhiềuhoạt động giao lưu thể thao, để các em có dịp thi tài những môn thể dục thể thaokhác nhau như môn: Bơi lội, Cờ vua, bóng bàn, đá cầu… đặc biệt là môn bóng

đá mini được các trường tham gia nhiều nhất và sôi nổi nhất, có nhiều cổ độngviên đến cổ vũ cho đội tuyển của trường mình nhiều nhất Hàng năm các emđược tuyển chọn về huyện tập luyện tham gia thi đấu cấp tỉnh và nhiều nămhuyện nhà có thành tích tốp đầu trong môn bóng đá mini tiểu học cấp tỉnh

Là một giáo viên dạy môn thể dục của nhà trường luôn thôi thúc tôi

làm thế nào để đưa đội tuyển của trường giành được nhiều chiến thắng nhấttrong mỗi lần tham gia các giải thi đấu cấp huyện Đồng thời chọn được nhiềuhọc sinh tham gia thi đấu cấp tỉnh Với kinh nghiệm được đúc kết và yêu cầu

cấp bách như trên tôi quyết định lựa chọn sáng kiến “Biện pháp giúp học sinh nâng cao chất lượng môn bóng đá mini ở Trường tiểu học Thành Trực”.

1.2 Mục đích nghiên cứu sáng kiến.

Sáng kiến này tôi nghiên cứu trong phạm vi đội tuyển bóng đá nam họcsinh trường TH Thành Trực Thông qua sáng kiến này, nhằm tìm ra một số biệnpháp hữu hiệu giúp các em học sinh tập luyện môn bóng đá mini có chất lượnghơn Tạo được cơ sở nền tảng vững chắc cho đội bóng của nhà trường nói riêng

và đào tạo hạt giống cho đội bóng đá huyện nhà nói chung Giúp học sinhthường xuyên tập luyện thể dục thể thao thông qua tập luyện môn bóng đá mininày

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Đối tượng: Là các em học sinh nam lớp 4, lớp 5 Trường tiểu học ThànhTrực, độ tuổi từ 10 đến 11 tuổi

Tiêu chí: Có sức khỏe tốt, có năng khiếu môn bóng đá, có sự hòa đồng,đoàn kết với bạn bè

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

Để thực hiện được mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu tôi đã sửdụng một số phương pháp sau đây:

cả về Đức - Trí - Thể - Mĩ

Chính vì vậy khi dạy học môn Thể dục trên cơ sở chuẩn kiến thức, kỹnăng là quá trình dạy học bảo đảm mọi học sinh đều đạt chuẩn của môn học Đóchính là quá trình hoạt động, tổ chức, hướng dẫn học sinh tập luyện theo chuẩnquy định, phát triển được sức khoẻ, thể lực cá nhân bằng những giải pháp phùhợp

Đối với học sinh trường tiểu học Thành Trực các em đa số là con gia đìnhnông dân nên kinh tế còn gặp nhiều khó khăn Cha mẹ của các em chưa có điềukiện chăm sóc, quan tâm đến con cái mặt khác địa bàn lại cách xa các trung tâmthể dục thể thao, không được tập luyện thể dục thể thao hằng ngày, không thểhiện được năng khiếu của mình như môn bóng đá mini này

Trong trường học hầu như không có sân bãi tập luyện chỉ tận dụng nhữngkhoảng đất trống tự tập luyện với nhau mang tính tự phát không có bài bản,không đúng luật, vì học sinh xem đây như một trò chơi giải trí sau mỗi giờ rachơi Chính vì vậy rất nguy hiểm khi các em không may đá bóng vào những bạnđang chơi gần đấy hoặc bị té ngã không có người lớn giúp đỡ

Một số ít giáo viên còn cho rằng môn bóng đá mini này chỉ là hoạt độngngoại khoá nên ít được quan tâm theo dõi tìm những học sinh có năng khiếu để

tập luyện mà chỉ đợi đến khi tham gia các phong trào thể dục thể thao cấp huyệnmới chọn một số em đi thi để gọi là tham gia có đủ phong trào dẫn đến kết quảthường không cao.

Do đặc điểm tâm sinh lý của các em là học sinh tiểu học thường hay hiếuđộng, thiếu tập trung nhất là trong những giờ học ngoại khoá do ảnh hưởng cácyếu tố bên ngoài Vậy giáo viên cần quán triệt học sinh thực hiện nghiêm túc nộiquy trong giờ học Chia lớp học thành từng nhóm, đội và thường xuyên cho cácnhóm này thi đua với nhau để kích thích trong mỗi học sinh luôn luôn có sựphấn đấu trong học tập hơn nữa mặt khác tạo điều kiện cho các em có nhiều cơhội tập luyện vận dụng những kĩ năng đã học một cách nhuần nhuyễn, khéo léo,mạnh dạn Để mỗi khi thi đấu cấp trường, cấp huyện luôn tự tin mạnh dạnkhông nhút nhát, e dè, sợ sệt

Trường học nằm trong vùng sâu, vùng xa thường có điểm lẻ nên rất khókhăn trong việc tập trung để tập luyện một cách đồng bộ ăn khớp với nhau vì lựclượng của đội tuyển bóng đá mini này nằm rải rác ở cả hai điểm trường

Hơn thế nữa một số giáo viên dạy môn thể dục hầu như không được huấnluyện về môn thể thao bóng đá này vì đây không phải là môn học chính khoátrong chương trình tiểu học Nên giáo viên chủ yếu là tự học hỏi thông qua đồngnghiệp và bạn bè, qua sách vở báo chí và nhất là qua internet để tự hoàn chỉnhmình và giúp cho học sinh một số những kĩ năng thiết yếu trong tập luyện vàcũng như trong thi đấu Vì vậy trong luyện tập môn bóng đá mini để có đượcnhững giờ học đạt kết quả cao trước tiên cần tạo cho các em niềm say mê, hứngthú trong khi tập luyện, nắm vững nội dung, thực hiện các động tác một cáchhoàn hảo Giáo viên cần phải nghiên cứu kĩ nội dung bài tập, làm mẫu chínhxác từng động tác, thao tác thuần thục, phân tích rõ ràng từng chi tiết kĩ thuậtđộng tác trước khi lên lớp và làm mẫu động tác phải đạt được yêu cầu chính xác,đẹp và đúng kĩ thuật Vì những động tác làm mẫu dễ gây được ấn tượng trong trínhớ các em Đối với giáo viên không chuyên nghiệp như chúng tôi thì nhữngđộng tác quá khó không có khả năng làm mẫu được nên cho học sinh quan sáttranh hoặc xem phim Khi phân tích, giảng giải kĩ thuật động tác nên ngắn gọn,xúc tích, dễ hiểu mặt khác dùng tranh ảnh để minh hoạ tạo sự chú ý cho các em

Xuất phát từ những vấn đề trên bản thân tôi cũng rất băn khoăn về việchuấn luyện cho học sinh hàng ngày, tôi luôn phải tìm hiểu, học hỏi đồng nghiệp

để nâng cao chuyên môn nghiệp vụ của mình

Bản thân tôi luôn được sự ủng hộ từ các đồng nghiệp, Ban giám hiệu nhàtrường Hơn thế nữa được phòng giáo dục và đào tạo Thạch Thành tin tưởng tạođiều kiện thuận lợi, hàng năm thường xuyên cử tôi tham gia tập huấn cho độibóng đá mini của huyện đi thi cấp tỉnh Sau mỗi trận đấu, mỗi giải đấu, tôi lại rút

ra cho mình những bài học bổ ích

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 2.2.1 Thực trạng chung.

- Học sinh lớp 4, 5 là lứa tuổi đang có nhiều chuyển biến về tâm - sinh lí,

tư duy Hành động của các em chuyển dần từ thụ động, sang trạng thái tương đối

chủ động và linh hoạt hơn Các em rất hiếu động thường bắt chước các thao táccủa giáo viên nên khả năng tập trung của các em chưa cao.

- Đối với học sinh lớp 4, 5 thể lực của các em còn yếu, các em khôngthường xuyên được tập luyện nên không có sức bền Mặt khác, không phải họcsinh nào cũng có năng khiếu TDTT, cả hai đối tượng học sinh thực nghiệm vàđối chứng khi tập luyện còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là những động tác cơbản như: Dẫn bóng, khống chế bóng, đánh đầu, chuyền bóng, sút bóng, dichuyển đội hình,

Qua thực tế tập huấn, tôi nhận thấy kết quả tập huấn học sinh giỏi môn bóng đá mini trường tiểu học Thành Trực còn rất thấp

2.2.2 Thực trạng cụ thể của học sinh khi tập luyện bóng đá mini ở Trường tiểu học Thành Trực.

Qua nhiều năm giảng dạy và tập luyện cho đội bóng đá mini của nhàtrường tham gia đi thi đấu tôi nhận thấy học sinh còn mắc phải những khó khăn

và thiếu sót đó là:

- Thể lực học sinh chưa tốt

- Hiểu biết về luật bóng đá mini còn nhiều hạn chế

- Chưa mạnh dạn, tự tin trước đám đông

- Chưa biết phối hợp với đồng đội khi thi đấu

- Chưa nghe và làm theo hiệu lệnh của huấn luyện viên

- Kĩ thuật về bóng đá mini của học sinh chưa chính xác

Hiểu biết về luật bóng đá mini 0 0 5 25 15 75

Nhìn chung, qua khảo sát thấy các em đội tuyển có thể lực, hiểu biết vềluật và sự phối hợp với đồng đội còn rất hạn chế Bên cạnh đó các em vẫn cònrụt rè, nhút nhát và chưa quan sát nhanh nhẹn sự chỉ đạo của huấn luyện viên

Do học sinh thường mắc phải những thiếu sót trên nên kết quả chưa cao

Từ những thực trạng trên, để công việc đạt hiệu quả tốt hơn, tôi mạnh dạnnghiên cứu và tìm ra các biện pháp khắc phục những thiếu sót trên

2.3 Các giải pháp để nâng cao chất lượng môn bóng đá mini của nhà trường.

2.3.1 Lựa chọn đội bóng.

Vào đầu năm học tôi được Ban giám hiệu, chuyên môn nhà trường phâncông phụ trách CLB TDTT Tôi đã lên kế hoạch lựa chọn, huấn luyện bồi dưỡngđội tuyển bóng đá mini tham gia giao lưu Hội thi thể dục thể thao cấp trường,cấp huyện Với kinh nghiệm bản thân qua nhiều năm giảng dạy tôi tổ chức cho

các em học sinh nam giao lưu bóng đá theo từng lớp, từng khối từ lớp 4 đến lớp

5 lựa chọn lấy 20 học sinh

Lựa chọn đội tuyển là bước quan trọng đầu tiên để có một đội bóng thamgia thi đấu Giáo viên lựa chọn đội tuyển phải quan sát học sinh khi cho thi đấu

cọ sát ở các lớp để lựa chọn những học sinh cơ bản có thể lực và năng khiếubóng đá Nhiều em có thể lực tốt nhưng đá bóng kém cũng được lựa chọn vàođội tuyển để qua thời gian tập luyện sẽ các em có kĩ năng đá bóng tốt hơn Bêncạnh đó các em có năng khiếu nhưng thể lực còn hạn chế cũng được lựa chọntập luyện Qua một thời gian tập luyện giáo viên lựa chọn lại đội tuyển Điềunày giúp cho giáo viên thuận lợi hơn khi luyện tập đội tuyển và sẽ có thành tíchcao khi thi đấu

Bước lựa chọn đổi tuyển mà giao viên không lựa chọn kỹ càng thì khi tậpluyện sẽ gặp nhiều khó khăn và ảnh hưởng tới kết quả không co khi thi đấu

Đội tuyển lựa chọn khảo sát

2.3.2 Hướng dẫn luật thi đấu.

Khi thi đấu học sinh chưa hiểu biết luật bóng đá mini sẽ gặp nhiều khókhăn, đôi khi mất cơ hội ghi bàn thắng Trong thi đấu tiếng còi của trọng tài làhiệu lệnh, đôi khi học sinh không nắm rõ luật mà lơ mơ khi thi đấu nhiều khilàm lỡ cơ hội Học sinh chưa nắm rõ điều lệ luật nên trong quá trình thi đấu chưabiết xử lý những tình huống diễn ra trong lúc tập luyện cũng như khi thi đấu.Thực tế nhiều học sinh khi thi đấu chưa rõ về luật và chưa có hiệu lệnh mắc lỗicủa trọng tài đã bỏ bóng vì nhầm tưởng mình mắc lỗi làm mất cơ hội ghi bàncủa bản thân

Ví dụ: Khi bóng mới chạm đường biên mà trọng tài chưa quan sát kịp nên

chưa có hiệu lệnh còi nhưng học sinh đá bỏ bóng làm mất cơ hội dẫn bóng vàghi bàn Hoặc có trường hợp do tranh chấp bóng đông người trọng tài ở xa chưaquan sát kịp bóng chạm tay cầu thủ chưa thổi còi thì cầu thủ đó đã thả bóngnhận lỗi làm lỡ mất cơ hội Để các em cọ sát qua đấu giao lưu giữa các lớp vớinhau, giữa các đội tuyển của các trường lân cận để từ đó các em rút kinh nghiệm

ở mỗi lần va chạm, phạm luật Từ đó hướng dẫn các em cách tránh các lỗi cơbản mà các em hay phạm phải khi thi đấu Từ việc thường xuyên giao lưu thiđấu giữa các đội với nhau và thường xuyên gặp các lỗi trong lúc đấu giao lưunên các em nhớ các luật cơ bản Đến khi thi đấu cấp huyện các em không còn bỡngỡ, rụt rè mà thi đấu tự tin trước đội bạn

Chính vì điều đó mà khi thi đấu học sinh nắm rõ luật rất thuận lợi cho bảnthân và trọng tài bắt trận, không làm mất thời gian trận đấu

Bóng đá mini là môn bóng đá dành cho thiếu nhi Mỗi trận đấu phải có 02đội, mỗi đội có 5 cầu thủ, trong đó có 01 thủ môn Số lần thay cầu thủ dự bịtrong một trận đấu không hạn chế, cầu thủ đã thay ra sân vẫn được quyền vào lạisân thay cầu thủ khác Việc thay cầu thủ phải được thực hiện đúng các qui định

Những đặc điểm của sân được xác định theo kích thước: Sân hình chữnhật chiều rộng tối đa 42m, tối thiểu 25m Chiều rông tối đa là 25m và tối thiểu15m Các đường kẻ giới hạn trên sân phải kẻ rõ ràng có bề rộng 8cm Đường kẻgiới hạn theo chiều dọc gọi là đường biên dọc và đường giới hạn theo chiềungang gọi là đường biên ngang Đường giới hạn nửa sân được kẻ theo suốt chiềungang của sân Khung thành chiều rộng 3m (tính từ mét trong 2 cột dọc) và cao2m Ở trung tâm giữa sân kẻ một vòng tròn có bán kính 3m Khu phạt đền, để vẽđược đường kẻ khu phạt đền người ta lấy 2 chân cột dọc làm tâm rồi vẽ vàotrong sân ¼ đường tròn có bán kính là 6m, sau đó nối điểm cuối của 2 cung

đường tròn này sẽ được một đoạn thẳng dài 3,16m song song đường biên ngang.Khu vực trong giới hạn đường kẻ đó gọi là khu phạt đền Ở giữa đường kẻ3,16m có 1 điểm gọi là điểm phạt đền thứ nhất (hay còn gọi là chấm phạt đền6m) Trên đường thẳng vuông góc với biên ngang cách 10 có một điểm nữa làđiểm phạt đền thứ 2 Cung đá phạt góc có bán kính là 25cm Đây là một số yếu

tố cơ bản về kích thước của một sân mini

- Những quả đá phạt đường biên dọc: Bóng được đặt tại trên đường biêndọc tại nơi mà cầu thủ đối phương đá vượt ra khỏi đường biên dọc đó Chú ýnếu đá thẳng vào cầu môn mà không chạm vào bất cứ cầu thủ nào thì khôngđược tính là ghi bàn thắng Thời gian đá phạt không quá 6 giây từ khi đặt bóng

- Thủ môn được quyền đá bóng lên sân trong khung phạt đền khi bắt đượcbóng cầu thủ đối phương đá vào Khi bóng đi hết đường biên ngang chỉ đượcquyền ném bóng lên

Những quả đá phạt góc: Được quyền đá quả phạt góc là trước khi bóng đihết đường biên ngang chạm vào người bất cứ cầu thủ nào của đối phương

Đây là một số luật cơ bản mà học sinh thường lúng túng khi tham gia trậnđấu

2.3.3 Hướng dẫn các em một số kỹ thuật đá bóng cơ bản.

- Kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân

- Kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân

- Kỹ thuật dẫn bóng bằng mu giữa bàn chân

- Kỹ thuật đánh đầu trán giữa

- Kỹ thuật tâng bóng bằng mu giữa bàn chân và bằng đùi

- Đặt chân trụ: Đặt chân trụ bắt đầu từ gót chuyển qua cả bàn, mũi chântrụ đặt thẳng hướng định đá bóng, đặt trong khoảng mép trước và mép sau củabóng, cách hông bóng khoảng 10-15cm Đầu gối chân trụ hơi khuỵ, trọng tâmrơi về phía chân trụ, tay cùng phía chân trụ nâng lên và đưa ngang để giữ thăngbằng, trong khi mắt nhìn vào bóng

- Vung chân lăng: Khi chân trụ đặt xuống đất thì chân sau tiếp tục lăng vềsau, đùi duỗi cẳng chân co để tạo lực, khi đưa về trước gần tiếp xúc với bóng thìđầu gối và bàn chân xoay ra ngoài tới khi sắp chạm bóng thì bàn chân đá xoayngang 90 độ, bàn chân nằm trên mặt phẳng của mặt đất, mũi chân hơi cong lên,

cổ chân phải lên gân cứng cố định Tốc độ chuyển động của bàn chân khi vung

về trước tăng dần (Có 2 cách vung chân: Cách vung chân bằng cách bộc phátđùi kéo cẳng chân và sau khi tiếp xúc bóng thì di chuyển tiếp về phía trước, loạinày thời gian tiếp xúc bóng dài, cự ly của vung chân lớn, nên bóng bay đi nhanh.Ngược lại, nếu bóng chỉ bay đi hoàn toàn vào sự vung của cẳng chân, dùng lựcbộc phát đá vào bóng rồi dừng lại không đá tiếp ra trước thì thời gian tiếp xúcbóng ngắn nên lực tác động tương đối bé và bóng đi không mạnh)

- Tiếp xúc: Diện tiếp xúc bóng của bàn chân là tam giác phía trong củabàn chân (xương cùng ngón cái, mắt cá trong và gót) Bàn chân hướng thẳng vềmục tiêu định đá bóng tới để cho lòng bàn chân tiếp xúc đúng tâm sau của quảbóng, như vậy lực sẽ đi qua tâm của bóng làm cho bóng đi thẳng và mạnh Nếumuốn cho bóng đi bổng thì thân người ngả về phía sau chân đá tiếp xúc vàophần dưới của bóng, làm lực tác động theo chiều từ dưới lên trên làm cho bóngbay bổng

- Kết thúc: Theo quán tính của chân đá, sau khi tiếp xúc bóng chân đá tiếptục đưa về phía trước để phát huy hết lực Khi bóng rời chân, động tác chân vẫncòn vung về trước và lên cao một chút, sau đó cầu thủ xoay cổ chân và đùi trở

về tư thế bình thường sau đó hạ xuống, bước thêm một hai bước để giảm quántính chạy đà rồi dừng lại

* Kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân.

Kết cấu kỹ thuật động tác đá bóng bằng mu trong bàn chân (chia làm

5 giai đoạn).