“Tuyên ngôn Độc lập” là văn kiện có giá trị lịch sử to lớn: là lời tuyên bố xóa bỏ chế độ thực dân, phong kiến, là sự khẳng định quyền tự chủ và bình đẳng của dân tộc ta trên toàn thế giới, là mốc son chói lọi đánh dấu sự kiện nước ta bước vào một kỉ nguyên mới, kỉ nguyên của độc lập, tự do. Đoạn mở đầu tác phẩm đã thể hiện rõ giá trị nội dung tư tưởng và nghệ thuật lập luận của Hồ Chí Minh.
Trang 1Đ bài: Phân tích ph n m đ u b n “Tuyên ngôn Đ c l p” đ làm n i b t giá trề ầ ở ầ ả ộ ậ ể ổ ậ ị
n i dung t tộ ư ưởng và ngh thu t l p lu n c a Ch t ch H Chí Minhệ ậ ậ ậ ủ ủ ị ồ
Bài làm
“Tuyên ngôn Đ c l p” là văn ki n có giá tr l ch s to l n: là l i tuyên b xóa b ch độ ậ ệ ị ị ử ớ ờ ố ỏ ế ộ
th c dân, phong ki n, là s kh ng đ nh quy n t ch và bình đ ng c a dân t c ta trên toànự ế ự ẳ ị ề ự ủ ẳ ủ ộ
th gi i, là m c son chói l i đánh d u s ki n nế ớ ố ọ ấ ự ệ ước ta bước vào m t k nguyên m i, kộ ỉ ớ ỉ nguyên c a đ c l p, t do. Đo n m đ u tác ph m đã th hi n rõ giá tr n i dung tủ ộ ậ ự ạ ở ầ ẩ ể ệ ị ộ ư
tưởng và ngh thu t l p lu n c a H Chí Minh.ệ ậ ậ ậ ủ ồ
“H i đ ng bào c nỡ ồ ả ước” là câu nói m đ u b n tuyên ngôn. Nó có s c m nh hi u tri u,ở ầ ả ứ ạ ệ ệ lay đ ng hàng tri u trái tim đ ng bào, là đ i tộ ệ ồ ố ượng hướng đ n c a ch t ch H Chí Minh.ế ủ ủ ị ồ
Đ i tố ượng ti p nh n c a b n tuyên ngôn này bao g m đ ng bào c nế ậ ủ ả ồ ồ ả ước, nhân lo i ti nạ ế
b trên th gi i, th c dân Pháp và đ qu c Mĩ đang lăm le quay l i xâm lộ ế ớ ự ế ố ạ ược nước ta
Vì v y, Ngậ ười đã trích d n hai b n “Tuyên ngôn Đ c l p c a Mĩ” năm 1776: “T t c m iẫ ả ộ ậ ủ ấ ả ọ
người sinh ra đ u có quy n bình đ ng. T o hóa cho h nh ng quy n không ai có th xâmề ề ẳ ạ ọ ữ ề ể
ph m đạ ược, trong nh ng quy n y, có quy n đữ ề ấ ề ược s ng, quy n đố ề ượ ực t do và quy nề
m u c u h nh phúc” và b n “Tuyên ngôn Nhân quy n và Dân quy n” c a Pháp (1791):ư ầ ạ ả ề ề ủ
“Người ta sinh ra t do và bình đ ng v quy n l i; và ph i luôn luôn đự ẳ ề ề ợ ả ượ ực t do và bình
đ ng v quy n l i” làm d n ch ng xác th c.ẳ ề ề ợ ẫ ứ ự
Vi c làm đó đã t o nên ti n đ , c s pháp lí cho b n tuyên ngôn. Ngệ ạ ề ề ơ ở ả ười đã th hi nể ệ
ni m t hào, t tôn dân t c. Ngề ự ự ộ ười đã đ t cu c cách m ng Vi t Nam ngang hàng v iặ ộ ạ ệ ớ
cu c cách m ng c a Pháp và Mĩ. H Chí Minh đã s d ng th pháp “g y ông đ p l ngộ ạ ủ ồ ử ụ ủ ậ ậ ư ông”, l y hành đ ng c a con cháu Pháp, Mĩ chà đ p lên lá c t do, bình đ ng, bác ái điấ ộ ủ ạ ờ ự ẳ xâm lược Vi t Nam.ệ
Ngh thu t l p lu n trong đo n m đ u cũng r t đ c s c. H Chí Minh đã dùng nh ng líệ ậ ậ ậ ạ ở ầ ấ ặ ắ ồ ữ
l s c s o, đanh thép, hùng h n. Văn phong c a Ngẽ ắ ả ồ ủ ười th hi n trí tu uyên bác, hi nể ệ ệ ệ
đ i. B n tuyên ngôn c a H Chí Minh đi trạ ả ủ ồ ước th i đ i v v n đ nhân quy n và dânờ ạ ề ấ ề ề
Trang 2quy n. T nh ng lí l đ y đ , c th , Ngề ừ ữ ẽ ầ ủ ụ ể ười đã đ a ra m t lý l đanh thép: “Đó là nh ngư ộ ẽ ữ
l ph i không th ch i cãi đẽ ả ể ố ược”
Qua ph n m đ u “Tuyên ngôn Đ c l p”, ta còn th y văn phong c a H Chí Minh r tầ ở ầ ộ ậ ấ ủ ồ ấ
đ c s c, ng n g n và súc tích. Đo n m đ u y đã làm n i b t giá tr n i dung t tặ ắ ắ ọ ạ ở ầ ấ ổ ậ ị ộ ư ưở ng
và ngh thu t l p lu n c a H Chí Minh.ệ ậ ậ ậ ủ ồ
Bài s 2:ố
B n “Tuyên ngôn Đ c l p” ngày 291945 là m t văn ki n có giá tr và ý nghĩa l ch s toả ộ ậ ộ ệ ị ị ử
l n: tuyên b th tiêu ch đ th c dân và phong ki n trên đ t nớ ố ủ ế ộ ự ế ấ ước ta, khai sinh ra nướ c
Vi t Nam Dân ch C ng hòa, m ra k nguyên m i đ c l p, t do c a dân t c.ệ ủ ộ ở ỉ ớ ộ ậ ự ủ ộ
B n “Tuyên ngôn Đ c l p”, do H Chí Minh so n th o, trong đo n văn m đ u có giá trả ộ ậ ồ ạ ả ạ ở ầ ị
n i b t v t tổ ậ ề ư ưởng và ngh thu t l p lu n, tiêu bi u cho phong cách chính lu n c aệ ậ ậ ậ ể ậ ủ
Người
V n i dung t tề ộ ư ưởng, H Chí Minh đã ch ra và kh ng đ nh: quy n bình đ ng, quy nồ ỉ ẳ ị ề ẳ ề
được s ng, quy n đố ề ượ ực t do, quy n m u c u h nh phúc là nh ng quy n thiêng liêngề ư ầ ạ ữ ề
c a con ngủ ười “không ai có th xâm ph m để ạ ược”. Nhân quy n là cao c thiêng liêng, b iề ả ở
l “Ngẽ ười ta sinh ra t do và bình đ ng v quy n l i và ph i luôn luôn đự ẳ ề ề ợ ả ượ ực t do và bình
đ ng v quy n l i”.ẳ ề ề ợ
N i dung t tộ ư ưởng c a đo n văn m đ u b n “Tuyên ngôn Đ c l p” càng tr nên sâu s củ ạ ở ầ ả ộ ậ ở ắ
vì t nh ng quy n thiêng liêng c a con ngừ ữ ề ủ ười, Ch t ch H Chí Minh nâng lên quy n c aủ ị ồ ề ủ các dân t c: “t t c các dân t c trên th gi i đ u sinh ra bình đ ng, dân t c nào cũng cóộ ấ ả ộ ế ớ ề ẳ ộ quy n s ng, quy n sung sề ố ề ướng và quy n t do”. T tề ự ư ưởng vĩ đ i y không ch th hi nạ ấ ỉ ể ệ khát v ng v đ c l p t do c a nhân dân ta mà còn ph n ánh khát v ng c a các dân t cọ ề ộ ậ ự ủ ả ọ ủ ộ
nhược ti u, ph n ánh xu th gi i phóng dân t c sau Th chi n th hai. Đó là “c ng hi nể ả ế ả ộ ế ế ứ ố ế
n i ti ng c a C H Chí Minh” (Giáo s Singô Sibata – Nh t B n).ổ ế ủ ụ ồ ư ậ ả
Ngh thu t l p lu n trong đo n m đ u cũng r t đ c s c. “Tuyên ngôn Đ c l p” có k tệ ậ ậ ậ ạ ở ầ ấ ặ ắ ộ ậ ế
c u 3 ph n r t ch t ch : đ nh đ – ph n đ – tuyên b ấ ầ ấ ặ ẽ ị ề ả ề ố
Trang 3ph n đ nh đ , H Chí Minh trích d n hai đo n văn tiêu bi u nh t nói v : nhân quy n
và dân quy n trong b n “Tuyên ngôn Đ c l p” năm 1776 c a nề ả ộ ậ ủ ước Mĩ và b n “Tuyênả ngôn Nhân quy n và Dân quy n c a Cách m ng Pháp” năm 1791. Mĩ và Pháp là hai qu cề ề ủ ạ ố gia vĩ đ i; nhân quy n và dân quy n là t tạ ề ề ư ưởng vĩ đ i, là khát v ng c a con ngạ ọ ủ ười, là chân lý có ý nghĩa ph quát, không ai có th ch i cãi đổ ể ố ược. Cách trích d n c a Bác r tẫ ủ ấ chu n m c theo th t th i gian (1776 – 1791), trên hai châu l c khác nhau (châu Mĩ, châuẩ ự ứ ự ờ ụ u), hai qu c gia khác nhau (nố ước Mĩ, nước Pháp), nh ng l i tư ạ ương đ ng v t tồ ề ư ưởng nhân quy n và dân quy n. T quy n thiêng liêng c a con ngề ề ừ ề ủ ười, H Chí Minh “suy r ng ra”ồ ộ nói đ n quy n t quy t c a các dân t c. T trích d n đi đ n kh ng đ nh: “Đó là nh ng lế ề ự ế ủ ộ ừ ẫ ế ẳ ị ữ ẽ
ph i không ai ch i cãi đả ố ược”. Cách l p lu n y r t ch t ch , đanh thép, giàu s c thuy tậ ậ ấ ấ ặ ẽ ứ ế
ph c.ụ
Ngh thu t trích d n c a H Chí Minh đã ch ra khát v ng v đ c l p t do c a nhân dânệ ậ ẫ ủ ồ ỉ ọ ề ộ ậ ự ủ
ta, ca ng i t m vóc vĩ đ i c a cu c Cách m ng tháng Tám. Ngợ ầ ạ ủ ộ ạ ườ ừi v a tranh th đủ ượ ự c s
đ ng tình, ng h c a các dân t c trên th gi i, đ ng th i ng m c nh báo nh ng âm m uồ ủ ộ ủ ộ ế ớ ồ ờ ầ ả ữ ư đen t i c a th c dân Pháp và b n đ qu c r ng, chúng xâm lố ủ ự ọ ế ố ằ ược nước ta là chính chúng
đã chà đ p lên nhân quy n và quy n t quy t c a các dân t c.ạ ề ề ự ế ủ ộ
Cách m bài r t đ c s c, vì t đ nh đ mà chuy n sang ph n ph n đ , H Chí Minh đãở ấ ặ ắ ừ ị ề ể ầ ả ề ồ
v ch tr n b m t x o quy t thâm đ c c a th c dân Pháp “l i d ng lá c t do bình đ ng,ạ ầ ộ ặ ả ệ ộ ủ ự ợ ụ ờ ự ẳ bác ái đ n cế ướp đ t nấ ước ta, áp b c đ ng bào ta” trong su t 80 năm tr i, gây ra bao t i ácứ ồ ố ờ ộ ghê t m v chính tr , v kinh t … Cách l p lu n nh th r t ch t ch và hùng h n.ở ề ị ề ế ậ ậ ư ế ấ ặ ẽ ồ
Qua ph n m đ u “Tuyên ngôn Đ c l p”, ta còn th y văn phong đ c s c c a H Chíầ ở ầ ộ ậ ấ ặ ắ ủ ồ Minh: ng n g n, súc tích, th m thía, rung đ ng lòng ngắ ọ ấ ộ ười, “Tuyên ngôn Đ c l p” là “l iộ ậ ờ Non Nước” cao c và thiêng liêng.ả
Bài s 3:ố
N ng Ba Đình mùa thu ắ
Th m vàng trên Lăng Bác ắ
Trang 4V n trong v t b u tr i ẫ ắ ầ ờ Ngày Tuyên ngôn Đ c l p ộ ậ
Môi lân đoc bai th “Năng Ba Đinh”, long tôi lai nao nao xuc đông nh nh ng th̃ ̀ ̣ ̀ ơ ́ ̀ ̀ ̣ ́ ̣ ớ ữ ươc phiḿ tai liêu vê ngay Quôc khanh 2/9/1945 – ngay đanh dâu môt s kiên l n trong lich s cua dâǹ ̣ ̀ ̀ ́ ́ ̀ ́ ́ ̣ ự ̣ ớ ̣ ử ̉ tôc ta. Tôi ch t băt găp môt vâng tran cao rông, môt anh măt nheo c̣ ợ ́ ̣ ̣ ̀ ́ ̣ ̣ ́ ́ ươi, Bac Hô đang b̀ ́ ̀ ươ ć lên lê đai cung v i giong noi âm ap, thân mât: “H i đông bao ca ñ ̀ ̀ ớ ̣ ́ ́ ́ ̣ ỡ ̀ ̀ ̉ ươc!”́
“Tuyên ngôn Đ c l p” m đ u b ng nh ng câu văn h t s c gi n d , m c m c nh vâyộ ậ ở ầ ằ ữ ế ứ ả ị ộ ạ ư ̣
mà vân ch a chan tình c m yêu th̃ ứ ả ương, v n g i không khí th t thiêng liêng. Hai ti ngẫ ợ ậ ế
“đ ng bào” th t g n gũi, thân m t, v a ch a chan tình yêu thồ ậ ầ ậ ừ ứ ương ru t th t, v a kh i d yộ ị ừ ơ ậ
ni m t hào, kh i d y c i ngu n linh thiêng c a dân t c: Con R ng, cháu Tiên. Trên thề ự ơ ậ ộ ồ ủ ộ ồ ế
gi i này, có l ch riêng dân t c ta là cùng sinh ra t b c trăm tr ng c a m Âu C ớ ẽ ỉ ộ ừ ọ ứ ủ ẹ ơ
Có th nói, v n đ c b n và quan tr ng nh t trong ph n m đ u c a “Tuyên ngôn Đ cể ấ ề ơ ả ọ ấ ầ ở ầ ủ ộ
l p” chính là xác l p c s pháp lý. C s pháp lý ban đ u c a Tuyên ngôn Đ c l p, đó làậ ậ ơ ở ơ ở ầ ủ ộ ậ
nh ng quy n không ai có th ch i cãi đữ ề ể ố ược c a m i cá nhân. Nh ng l i y đủ ỗ ữ ờ ấ ược ghi trong b n Tuyên ngôn Đ c l p Mĩ và b n Tuyên ngôn Nhân quy n và Dân quy n c aả ộ ậ ở ả ề ề ủ Pháp. Đó là quy n đề ược s ng, quy n t do, quy n bình đ ng và quy n m u c u h nhố ề ự ề ẳ ề ư ầ ạ phúc. L y nh ng l i b t h đấ ữ ờ ấ ủ ược ghi rành rành trong hai b n “Tuyên ngôn Đ c l p c aả ộ ậ ủ Mĩ” và “Tuyên ngôn Nhân quy n và Dân quy n Pháp” đã đề ề ượ ả ế ớc c th gi i công nh n làmậ
c s pháp lý vô cùng v ng ch c cho b n Tuyên ngôn Đ c l p khai sinh ra nơ ở ữ ắ ả ộ ậ ước Vi tệ Nam dân ch c ng hòa. Bác đã d n l i hai b n tuyên ngôn n i ti ng c a M và c a Pháp,ủ ộ ẫ ờ ả ổ ế ủ ỹ ủ
ch a đ ng nh ng t tứ ự ữ ư ưởng l n, đã đớ ược th a nh n c a nhân lo i, đ làm c s pháp líừ ậ ủ ạ ể ơ ở cho b n tuyên ngôn c a Viêt Nam. Cách l p lu n c a tác gi v a khôn khéo v a kiênả ủ ̣ ậ ậ ủ ả ừ ừ quy t. Bác đã dùng l i l b n tuyên ngôn c a M , Pháp đ ph nh n chính âm m u xâmế ờ ẽ ả ủ ỹ ể ủ ậ ư
lược c a hai củ ường qu c này. Qua th pháp ngh thu t “g y ông đ p l ng ông”,dố ủ ệ ậ ậ ậ ư ườ ng
nh tác gi đã ng m c nh cáo n u Pháp xâm lư ả ầ ả ế ược Vi t Nam thì chính h đã ph n b i l iệ ọ ả ộ ạ truy n th ng t t đ p c a dân t c h đã đúc k t thành chân lý ghi trong b n tuyên ngôn.ề ố ố ẹ ủ ộ ọ ế ả
H se làm v y bùn lên lá c nhân đ o c a nh ng cu c cách m ng vĩ đ i c a nọ ̃ ấ ờ ạ ủ ữ ộ ạ ạ ủ ước Pháp,
Trang 5nước M n u nh t đ nh ti n quân xâm lỹ ế ấ ị ế ược Vi t Nam.ệ
T c s pháp lý ban đ u là quy n c a con ngừ ơ ở ầ ề ủ ười H Chí Minh đã suy r ng theo tính ch tồ ộ ấ
b c c u kh ng đ nh quy n dân t c. Ngắ ầ ẳ ị ề ộ ười dõng d c kh ng đ nh: “T t c m i ngạ ẳ ị ấ ả ọ ườ ề i đ u sinh ra có quy n bình đ ng. T o hóa cho h nh ng quy n không ai có th xâm ph mề ẳ ạ ọ ữ ề ể ạ
được; trong nh ng quy n y, có quy n đữ ề ấ ề ượ ốc s ng, quy n t do và quy n m u c u h nhề ự ề ư ầ ạ phúc”. S phát tri n t quy n con ngự ể ừ ề ười, quy n dân t c là suy lu n h t s c thông minh vàề ộ ậ ế ứ
ch t ch Đó còn là m t sáng t o có ý nghĩa to l n, m t c ng hi n vĩ đ i c a ch t ch Hặ ẽ ộ ạ ớ ộ ố ế ạ ủ ủ ị ồ Chí Minh cho dân t c Vi t Nam và c nhân lo i. S phát tri n y ch ng nh ng la phátộ ệ ả ạ ự ể ấ ẳ ữ ̀ súng l nh kh i đ u cho bão táp cách m ng các nệ ở ầ ạ ở ước thu c đ a, báo hi u s s p đ c aộ ị ệ ự ụ ổ ủ
ch nghĩa th c dân trên kh p th gi i vào n a sau th k XX. mà con la phát súng hi uủ ự ắ ế ớ ử ế ỉ ̀ ̀ ệ
th c t nh kêu g i các dân t c b áp b c trên th gi i vùng lên đ u tranh đ gi i phóng đ cứ ỉ ọ ộ ị ứ ế ớ ấ ể ả ộ
l p t do.ậ ự
Khép l i ph n m đ u là câu văn ch c n ch đanh thép. Ngạ ầ ở ầ ắ ị ười kh ng đ nh m i quy n lý lẳ ị ọ ề ẽ chính đáng c a con ngủ ười, dân t c là nh ng “l ph i không ai ch i cãi độ ữ ẽ ả ố ược”. Đây chính
là b c tứ ường pháp lý s ng s ng, là ti n đ tri n khai toàn b n i dung b n Tuyên ngônừ ữ ề ề ể ộ ộ ả
Đ c l p ph n ti p theo. Câu văn này cũng th hi n tính lu n chi n quy t li t c a ngòiộ ậ ở ầ ế ể ệ ậ ế ế ệ ủ bút H Chí Minh. Ngồ ười ng m c nh báo v i k thù xâm lầ ả ớ ẻ ược, chúng không th ph nh nể ủ ậ
nh ng lý l , chân lý mà toàn th gi i đã công nh n.ữ ẽ ế ớ ậ
Ch b ng đo n văn ng n m đ u, Tuyên ngôn Đ c l p đã đ a ra căn c , lý l xác đángỉ ằ ạ ắ ở ầ ộ ậ ư ứ ẽ cho l p lu n. Quá trình d n d t t i căn c , l p lu n này h t s c chính xác, ch t ch V yậ ậ ẫ ắ ớ ứ ậ ậ ế ứ ặ ẽ ậ
là ngay t ph n m đ u c a “Tuyên ngôn Đ c l p”, ch t ch H Chí Minh đã ch ng t tàiừ ầ ở ầ ủ ộ ậ ủ ị ồ ứ ỏ năng l p lu n b c th y, s sâu s c trong t tậ ậ ậ ầ ự ắ ư ưởng, lí l s c bén, ngôn ng đanh thép hùngẽ ắ ữ
h n t o nên s c m nh lu n chi n b t ng và s c h p d n kì l c a đo n văn.ồ ạ ứ ạ ậ ế ấ ờ ứ ấ ẫ ạ ủ ạ