1 Nghiïn cûáu Trao àöíi TAÅP CHÑ NGHIÏN CÛÁU KHOA HOÅC CÖNG ÀOAÂN Söë 1 thaáng 9/2015 Trong quaá trònh tòm àûúâng cûáu nûúác, cûáu dêncuäng nhû sau àoá, cuâng Àaãng laänh àaåo nhêndên laâm caách maång[.]
Trang 12- Ngay sau khi nûúâc Viïơt Nam dín chuê cöơnghođa múâi ra ăúđi, Baâc vađ Ban Thûúđng vuơ Trung ûúngĂaêng ăaô quýịt ắnh múê lúâp Caân böơ cöng víơn ăíìutiïn ăïí ăađo taơo caân böơ Cöng ăoađn. Trûúâc khi múêlúâp hoơc (4-1946), caâc ăöìng chñ laônh ăaơo Höơi Cöngnhín cûâu quöịc (Tríìn Danh Tuýn, Tríìn Baêo,Nguýîn Hûôu Mai, Tríìn Cû, Nguýîn Vùn Diïơp) ăïịngùơp Baâc xin yâ kiïịn vïì viïơc ăöíi tïn Höơi Cöng nhíncûâu quöịc vađ thađnh líơp Trûúđng ăađo taơo caân böơ Cöngăoađn. Baâc noâi: Ăïí coâ ăiïìu kiïơn múê röơng vađ tíơp húơpặúơc ăoađn viïn thò phaêi coâ caân böơ. Muöịn coâ caân böơthò phaêi múê lúâp ăađo taơo. Phaêi thađnh líơp trûúđng trûúâc,sau ăoâ múâi möơ quín”
Thûơc hiïơn chó thõ cuêa Baâc, lúâp caân böơ cöng víơnăíìu tiïn khai maơc ngađy 15-5-1946 taơi ằnh KhuýịnLûúng, xaô Tríìn Phuâ, huýơn Thanh Trò, thađnh phöịHađ Nöơi. Ăöìng chñ Lï Ăûâc Thoơ vađ ăöìng chñ Tríìn DanhTuýn tham gia giaêng daơy möơt söị bađi chñnh. Lúâp hoơccoâ 40 hoơc viïn ăïìu lađ caân böơ chuê chöịt cuêa Höơi Cöng
* Nguýn lađ Hiïơu trûúêng Trûúđng Ăaơi hoơc Cöng ăoađn
Trang 2“Muöịn thûơc hiïơn lúđi daơy cuêa Lï-nin: “Cöng ăoađnlađ trûúđng hoơc cuêa chuê nghôa cöơng saên”, thò caân böơCöng ăoađn phaêi thíịm nhuíìn vađ giaâo duơc cho cöngnhín thíịm nhuíìn yâ thûâc lađm chuê tíơp thïí vađ cíìnkiïơm xíy dûơng nûúâc nhađ. Níng cao nhiïơt tònh laoăöơng vađ tön troơng kyê luíơt lao ăöơng
Ra sûâc giuâp ăúô nöng dín caêi tiïịn kyô thuíơt canhtaâc, cuêng cöị hún nûôa khöịi cöng – nöng liïn minh.Chöịng tïơ quan liïu, laông phñ, tham ö
Caân böơ Cöng ăoađn phaêi cöị gùưng hoơc tíơp vùnhoâa, chñnh trõ, nghiïơp vuơ, vûún lïn ăïí khöng ngûđngtiïịn böơ
Phaêi chuê ăöơng xíy dûơng quan hïơ ăoađn kïịt vađphöịi húơp giuâp ăúô líîn nhau giûôa caâc töí chûâc vađ caâcngađnh nghïì, nhíịt lađ giûôa Giaâm ăöịc, Cöng ăoađn vađĂoađn thanh niïn
Ăöịi vúâi anh chõ em lao ăöơng trñ oâc vađ caân böơ khoahoơc kyô thuíơt, Cöng ăoađn phaêi coâ kïị hoaơch giuâp ăúôhoơ khöng ngûđng tiïịn böơ vađ thûơc hiïơn ăoađn kïịt chùơtcheô giûôa lao ăöơng trñ oâc vađ lao ăöơng chín tay
Cöng ăoađn phaêi lađm töịt cöng taâc baêo höơ lao ăöơng.Phaêi thûơc sûơ chùm nom núi ùn, nhađ úê cuêa cöng nhín,viïn chûâc
Cöng ăoađn caâc cíịp cíìn caêi tiïịn lïì löịi lađm viïơc,cíìn ăi saât quíìn chuâng, tùng cûúđng ăön ăöịc, kiïímtra, cíìn búât giíịy túđ tûđng ăöịng vađ höơi hoơp lu buđ. Caânböơ cíịp trïn cíìn thûúđng xuýn ăi ăïịn cú súê ăïí giuâpăúô hoơ möơt caâch thiïịt thûơc hún.”
Hai lađ, Baâc ríịt coi troơng ređn luýơn líơp trûúđng giai cíịp, tû tûúêng, ăaơo ặâc caâch maơng vađ taâc phong cöng taâc cho caân böơ Cöng ăoađn.
Sûơ quan tím, coi troơng cuêa Baâc Höì vïì ređn luýơn
Trang 3“Cöng ăoađn phaêi baêo vïơ cho cöng nhín coâ quýìnthûơc sûơ trong xñ nghiïơp, coâ quýìn phï bònh tíịt caêmoơi viïơc vađ moơi ngûúđi trong xñ nghiïơp. Hoơ coâ quýìnphaât biïíu vïì moơi víịn ăïì quaên lyâ xñ nghiïơp, saên xuíịt,ăúđi söịng, v.v ”
“Caân böơ Cöng ăoađn chùỉng nhûông phaêi gioêi vïìchñnh trõ, mađ cođn phaêi thaơo vïì kinh tïị, khöng thïílaônh ăaơo chung chung. Phaêi biïịt dûơa vađo quíìn chuâng,phaât huy sûâc saâng taơo cuêa quíìn chuâng, hoơc tíơp kinhnghiïơm cuêa quíìn chuâng, taơo ăiïìu kiïơn cho hoơ nùưmặúơc nhûông hiïíu biïịt khoa hoơc, kyô thuíơt. Nïịu caânböơ Cöng ăoađn khöng hiïíu viïơc hoơ lađm, khöng hiïíubùìng hoơ, thò lađm sao mađ laônh ăaơo ặúơc”
“Caân böơ Cöng ăoađn phaêi tham gia lao ăöơng, gíìnguôi cöng nhín, viïn chûâc. Caân böơ Cöng ăoađn mađ xacöng nhín thò lađm trođn nhiïơm vuơ sao ặúơc?” “Möîikhi ra möơt chó thõ, nghõ quýịt, ăïìu phaêi vò lúơi ñchchung cuêa quíìn chuâng, tòm hiïíu trònh ăöơ tiïịp thucuêa quíìn chuâng ăïí biïịt kïịt quaê thûơc tïị mađ uöịn nùưn,sûêa chûôa”
“Caâc chuâ nhúâ lađ phaêi lađm cho caân böơ Cöng ăoađnthíơt ăoađn kïịt nhíịt trñ, khöng xa rúđi quíìn chuâng. Phaêithíịy traâch nhiïơm vò lúơi ñch giai cíịp, vò lúơi ñch caâchmaơng mađ lađm, chûâ khöng phaêi vò caâ nhín”
Ngíîm laơi sûơ quan tím cuêa Baâc vïì ăađo taơo, xíydûơng ăöơi nguô caân böơ Cöng ăoađn, Baâc luön ăöìng thúđichuâ troơng kiïịn thûâc, nhíơn thûâc vúâi quan ăiïím, tûtûúêng, ăaơo ặâc, vúâi ređn luýơn trong thûơc tïị, cuđnglađm viïơc, cuđng ùn, cuđng úê, cuđng bađn baơc vúâi cöngnhín, lao ăöơng, noâi ăi ăöi vúâi lađm: “Nhûông ngûúđiphuơ traâch dín víơn cíìn phaêi oâc nghô, mùưt tröng, tainghe, chín ăi, miïơng noâi, tay lađm. Chûâ khöng phaêichó noâi suöng, chó ngöìi viïịt mïơnh lïơnh. Hoơ phaêi thíơtthađ nhuâng tay vađo viïơc”.
Trang 4TÛ TÛÚÊNG HÖÌ CHÑ MINH VÏÌ XÍY DÛƠNG CON NGÛÚĐI XAÔ HÖƠI CHUÊ NGHÔA
1 Níng cao nhíơn thûâc chñnh trõ, nùng lûơc trñ
túơ cho caân böơ, ăaêng viïn vađ nhín dín
Ngûúđi noâi: Chuâng ta phaêi níng cao sûơ tu dûúôngvïì chuê nghôa Maâc-Lïnin ăïí duđng líơp trûúđng, quanăiïím, phûúng phaâp chuê nghôa Maâc-Lïnin mađ töíngkïịt nhûông kinh nghiïơm cuêa Ăaêng ta, phín tñchmöơt caâch ăuâng ăùưn nhûông ăùơc ăiïím cuêa nûúâc ta
Coâ nhû thïị chuâng ta múâi díìn díìn hiïíu ặúơc quyluíơt phaât triïín cuêa caâch maơng Viïơt Nam, ắnh raặúơc nhûông ặúđng löịi, phûúng chím, bûúâc ăi cuơthïí cuêa caâch maơng XHCN thñch húơp vúâi tònh hònhnûúâc ta (5 ). Hoơc tíơp lyâ luíơn cođn lađ ăiïìu kiïơn quantroơng ăïí xíy dûơng líơp trûúđng vađ yâ thûâc giai cíịpcuêa möîi ngûúđi, möîi caân böơ Ăaêng viïn, níng caotrònh ăöơ chñnh trõ lađ ăïí cöịng hiïịn ngađy cađng nhiïìucho Töí quöịc, cho nhín dín. Hoơc tíơp lyâ luíơn phaêivíơn duơng vađo thûơc tiïîn: Lyâ luíơn phaêi liïn hïơ vúâithûơc tiïîn. Thûơc tiïîn khöng coâ lyâ luíơn hûúâng díînthò thađnh thûơc tiïîn muđ quaâng. Vò víơy xíy dûơngcon ngûúđi XHCN lađ trang bõ quan ăiïím, líơp trûúđngcuêa chuê nghôa Maâc-Lïnin vađ khaê nùng víơn duơngsaâng taơo lyâ luíơn vađo thûơc tiïîn nhùìm ắnh ra vađthûơc hiïơn töịt nhûông nhiïơm vuơ cuêa cöng cuöơc xíydûơng CNXH. Giaâo duơc níng cao trònh ăöơ vùn hoâa,khoa hoơc kyô thuíơt lađ ýu cíìu hađng ăíìu cuêa viïơcxíy dûơng con ngûúđi XHCN. Ngûúđi cho rùìng hoơctíơp níng cao kiïịn thûâc, trònh ăöơ vùn hoâa lađ ăiïìukiïơn hađng ăíìu ăïí ặa dín töơc ta saânh vai vúâi caâccûúđng quöịc trïn thïị giúâi. Döịt naât lađ möơt keê thuđ,noâ lađm suy ýịu sûâc maơnh cuêa caê dín töơc: “Ăõchdöịt naât tíịn cöng ta vïì tinh thíìn, cuông nhû ắchthûơc dín tíịn cöng ta bùìng vuô lûơc (6). Víịn ăïì ăùơt ralađ phaêi chiïịn thùưng döịt naât, thùưng ngheđo nađn, laơchíơu. Höì Chñ Minh cho rùìng: Muơc ăñch giaâo duơcbíy giúđ lađ phuơc vuơ nhín dín, phuơc vuơ Töí quöịc,ăađo taơo lúâp ngûúđi, lúâp caân böơ múâi (7). Múê röơng hïơthöịng trûúđng hoơc chñnh lađ nhùìm muơc ăñch ăađo taơonhûông cöng dín vađ nhûông caân böơ töịt, nhûông ngûúđichuê tûúng lai cuêa nûúâc nhađ
Xíy dûơng con ngûúđi XHCN lađ níng cao trònhăöơ khoa hoơc kyô thuíơt cho caân böơ Ăaêng viïn vađ
* Chuýn gia cao cíịp - Töíng LĂLĂ Viïơt Nam
Trang 52 Giaâo duơc ăaơo ặâc caâch maơng cho caân böơ,
Ăaêng viïn vađ nhín dín
- Xíy dûơng con ngûúđi XHCN coâ ặâc tñnh siïngnùng trong cöng viïơc, khöng xa xó, khöng hoangphñ trong lao ăöơng vađ sinh hoaơt, khöng tham lamtiïìn, cuêa, ắa võ, danh tiïịng, phaêi söịng thùỉng thùưn,ăuâng ăùưn. Theo Höì Chñ Minh con ngûúđi XHCN cíìnphaêi coâ caâc ặâc tñnh: cíìn, kiïơm, liïm, chñnh, chñcöng, vö tû
- Con ngûúđi XHCN phaêi biïịt chöịng laơi nhûông thoâi
hû tíơt xíịu, nhûông caâm döî tíìm thûúđng nhû tham ö,laông phñ, quan liïu, cíơy thïị, traâi pheâp, huê hoâa, chiareô, kiïu ngaơo. Höì Chñ Minh thûúđng nhùưc nhúê: Tham
ö, laông phñ vađ bïơnh quan liïu lađ keê thuđ cuêa nhíndín, cuêa böơ ăöơi vađ cuêa Chñnh phuê(16). Cho nïn chöịngtham ö, laông phñ, quan liïu lađ caâch maơng, lađ ặâctñnh cíìn coâ cuêa con ngûúđi XHCN
Höì Chñ Minh cho rùìng: Ăaơo ặâc XHCN khöngphaêi tûơ nhiïn mađ coâ, noâ lađ möơt quaâ trònh phíịn ăíịu
tu dûúông bïìn bó, trau döìi ăaơo ặâc caâch maơng goâpphíìn xûâng ăaâng vađo sûơ nghiïơp xíy dûơng CNXH vađgiaêi phoâng loađi ngûúđi(17), Xíy dûơng ăaơo ặâc caâchmaơng trïn cú súê kïị thûđa truýìn thöịng töịt ăeơp cuêadín töơc. Kïịt húơp vúâi sûêa chûôa sai líìm khuýịt ăiïím
Tu dûúông ăaơo ặâc caâch maơng phaêi gùưn vúâi hiïơn thûơcvađ phaêi thûơc hiïơn thûúđng xuýn, liïn tuơc úê moơi luâc,moơi núi
Caân böơ, Ăaêng viïn phaêi lađ tíịm gûúng saâng trongviïơc xíy dûơng ăaơo ặâc XHCN. Noâi phaêi ăi ăöi vúâilađm, möơt tíịm gûúng söịng cođn coâ giaâ trõ hún möơttrùm bađi diïîn vùn tuýn truýìn. Quíìn chuâng chó quyâmïịn nhûông ngûúđi coâ tû caâch ăaơo ặâc. Muöịn hûúângdíîn nhín dín, mònh phaêi lađm mûơc thûúâc cho ngûúđi
ta bùưt chûúâc(18). Höì Chñ Minh thûúđng dùơn Ăaêng viïn
ăi trûúâc cho lađng nûúâc theo
Xíy dûơng ăaơo ặâc múâi cuêa con ngûúđi XHCNgùưn liïìn vúâi ăíịu tranh phï bònh vađ tûơ phï bònh chöịngcaâc hađnh vi phi ăaơo ặâc. Tiïịn lïn CNXH lađ cuöơcăíịu tranh líu dađi gian khöí chöịng chuê nghôa tû baênvađ chuê nghôa ăïị quöịc, chöịng thoâi quen vađ truýìnthöịng laơc híơu, chöịng chuê nghôa caâ nhín. Ăïí xíydûơng ăaơo ặâc caâch maơng, Höì Chñ Minh chó roô: Trûúâchïịt lađ phaêi ăaânh keê thuđ trong mònh; sau lađ phï phaân,
Trang 6tađn dû ăaơo ặâc cuô, tiïu diïơt chuê nghôa caâ nhín vò
noâ lađ caên trúê lúân nhíịt trïn con ặúđng tiïịn lïn chuê
nghôa xaô höơi
3 Khöng ngûđng níng cao ăúđi söịng víơt chíịt,
tinh thíìn cho nhín dín
4 Xíy dûơng tinh thíìn lađm chuê cho caân böơ,
ăaêng viïn vađ nhín dín
Xíy dûơng con ngûúđi XHCN trong sûơ nghiïơp cöng
nghiïơp hoâa, hiïơn ăaơi hoâa ăíịt nûúâc theo tû tûúêngHöì Chñ Minh lađ víịn ăïì cíịp baâch vađ chiïịn lûúơc, lađnhiïơm vuơ quan troơng cuêa caâc cíịp uêy Ăaêng, caâc cíịpChñnh quýìn, Mùơt tríơn töí quöịc, caâc töí chûâc chñnhtrõ - xaô höơi vađ toađn thïí nhín dín. Cöng ăoađn ViïơtNam - töí chûâc chñnh trõ - xaô höơi, cíìn phaât huy húnnûôa vai trođ cuêa mònh trong xíy dûơng con ngûúđi xaôhöơi chuê nghôa noâi chung, giai cíịp cöng nhín ViïơtNam noâi riïng, trúê thađnh nhûông con ngûúđi coâ nùnglûơc, phíím chíịt, baên lônh, goâp phíìn tñch cûơc vađocöng cuöơc xíy dûơng thađnh cöng chuê nghôa xaô höơi úênûúâc ta.
14. Höì Chñ Minh toađn tíơp, tíơp 8, ST, HN, 1988, trang 237.
23. Höì Chñ Minh toađn tíơp, tíơp 8, ST, HN, 1988, trang 302.
Trang 72 DIÏÎN BIÏỊN CHIÏỊN DÕCH HÖÌ CHÑ MINH TAƠI SAĐI GOĐN
Ngađy 26-4, sau khi choơc thuêng tuýịn phođng thuêtûđ xa cuêa quín Sađi Gođn, nùm caânh quín cuêa ta,göìm 4 quín ăoađn chuê lûơc vađ Ăoađn 232 ăaô tíơp kïịtăíìy ăuê taơi núi quy ắnh, hònh thađnh thïị tríơn bao víySađi Gođn; ăïịn 17 giúđ quín ta nöí suâng bùưt ăíìu cuöơctiïịn cöng lúân vúâi nùm caânh tûđ caâc hûúâng, coâ sûơ phöịihúơp cuêa lûơc lûúơng vuô trang ắa phûúng vađ sûơ nöíi díơycuêa quíìn chuâng, ặúơc lïơnh vûúơt qua tuýịn phođngthuê ngoađi cuêa ăöịi phûúng, tiïịn thùỉng vađo trung tímSađi Gođn. Ngađy 29-4, quín ta töíng cöng kñch trïntoađn mùơt tríơn. Tíịt caê caâc caânh quín cuêa ta, göìm 15
sû ăoađn quín chuê lûơc, ăöìng loaơt tiïịn cöng vađ chótrong möơt ngađy ăaô ăíơp tan tuýịn phođng thuê vođngngoađi cuêa quín ăöơi Sađi Gođn, ngùn chùơn caâc tiïíuăoađn chuê lûơc cuêa chuâng úê Tíy Ninh, ăöìng bùìng söngCûêu Long khöng cho chuâng ruât vïì Sađi Gođn, taơo ăiïìukiïơn cho quín ta tíịn cöng síu vađo nöơi thađnh
5 giúđ 30 phuât ngađy 30-4, quín ta tûđ böịn hûúâng
TOAĐN THÙƯNG CUÊA CHIÏỊN DÕCH HÖÌ CHÑ MINH NÙM 1975
TS NGUÝÎN HAÊI HOAĐNG*
* Khoa Lyâ luíơn chñnh trõ - Ăaơi hoơc Cöng ăoađn
Trang 8cuđng ngađy, laâ cúđ caâch maơng tung bay trïn noâc
phuê Töíng thöịng chñnh quýìn Sađi Gođn, baâo hiïơu
sûơ toađn thùưng cuêa chiïịn dõch Höì Chñ Minh lõch
Thûâ hai: “Nhín dín ta coâ truýìn thöịng ýu nûúâc,
chöịng ngoaơi xím kiïn cûúđng duông caêm” [2, T3, tr.272]. Möîi khi ăíịt nûúâc gùơp hoơa ngoaơi xím truýìnthöịng ăoâ laơi ặúơc phaât huy. Trong cuöơc khaâng chiïịnchöịng Myô cûâu nûúâc, Nhín dín vađ caâc lûơc lûúơng vuôtrang Nhín dín ăaô phaât huy truýìn thöịng ýu nûúâc,chuê nghôa anh huđng caâch maơng, möơt lođng ăi theoĂaêng, ăi theo Baâc Höì, chiïịn ăíịu duông caêm, ngoancûúđng, bïìn bó, lao ăöơng qún mònh vò ăöơc líơp, tûơ docuêa Töí quöịc, vò chuê nghôa xaô höơi vađ vò quýìn conngûúđi. Tinh thíìn ýu nûúâc vađ chuê nghôa anh huđngcaâch maơng lađ sûâc maơnh tinh thíìn vađ lađ ăöơng lûơc tolúân cuêa quín vađ dín hai miïìn, caê tiïìn tuýịn vađ híơuphûúng, trong cuöơc chiïịn ăíịu ăíìy hy sinh, gian khöívađ chiïịn thùưng veê vang
Thûâ ba: Caê nûúâc ăoađn kïịt, thöịng nhíịt yâ chñ vađ
hađnh ăöơng, trïn dûúâi möơt lođng, triïơu ngûúđi nhû möơt,quýịt tíịm ăaânh thùưng giùơc Myô xím lûúơc. “Trong ăoâmiïìn Bùưc ăaô tíơp trung sûâc maơnh cuêa chïị ăöơ xaô höơichuê nghôa vađo cuöơc chiïịn ăíịu cûâu nûúâc vađ giûô nûúâc,lađm trođn xuíịt sùưc nghôa vuơ cùn cûâ ắa caâch maơngcuêa caê nûúâc, lađ híơu phûúng lúân cho tiïìn tiïịn miïìnNam trong cuöơc khaâng chiïịn chöịng Myô cûâu nûúâc”[2, T3, tr. 272]
Thûâ tû: Kïịt húơp sûâc maơnh dín töơc vúâi sûâc maơnh
thúđi ăaơi, taơo thađnh sûâc maơnh töíng húơp ăaânh Myô vađthùưng Myô. “Thùưng lúơi cuêa nhín dín ta giađnh ặúơctrong cuöơc khaâng chiïịn chöịng Myô cûâu nûúâc cođn dotaâc ăöơng cuêa thúđi ăaơi vađ khöng taâch rúđi sûơ giuâp ăúô tolúân cuêa Liïn Xö, Trung Quöịc vađ caâc nûúâc xaô höơi chuênghôa khaâc; sûơ ăöìng tònh, uêng höơ maơnh meô cuêa phongtrađo giaêi phoâng dín töơc, cuêa caâc lûơc lûúơng caâch maơng,dín chuê, hođa bònh vađ cuêa loađi ngûúđi tiïịn böơ, trongăoâ coâ Nhín dín Myô. Tònh ăoađn kïịt vađ sûơ uêng höơquöịc tïị ăaô cöí vuô maơnh meô, tùng thïm sûâc maơnhcho Nhín dín ta trong cuöơc ăíịu tranh chöịng Myô cûâunûúâc, giaêi phoâng hoađn toađn miïìn Nam, baêo vïơ miïìnBùưc, hoađn thađnh caâch maơng dín töơc dín chuê nhíndín, thöịng nhíịt ăíịt nûúâc” [2, T3, tr. 272]
Thûâ nùm: Ăoađn kïịt, liïn minh chiïịn ăíịu vúâi Nhín
dín Lađo vađ Campuchia. “Möịi quan hïơ gùưn boâ giûôa
Trang 9úê ba nûúâc Ăöng Dûúng, phaâ vúô phođng tuýịn phaêncaâch maơng cuêa chuê nghôa ăïị quöịc úê Ăöng NamChíu AÂ.
Ăöịi vúâi caâc dín töơc bõ aâp bûâc trïn thïị giúâi, cuöơckhaâng chiïịn chöịng Myô cûâu nûúâc cuêa nhín dín tathùưng lúơi, ăaô thûâc tónh, cöí vuô hađng trùm triïơu ngûúđiặâng lïn duông caêm ăíịu tranh chöịng chuê nghôa thûơcdín cuô vađ múâi, giađnh laơi ăöơc líơp dín töơc, ặa ăíịtnûúâc tiïịn vađo quyô ăaơo xíy dûơng chuê nghôa xaô höơi,ăem laơi cúm no, aâo íịm, haơnh phuâc cho nhín dín
Chûâng kiïịn sûơ kiïơn coâ möơt khöng hai nađy trong lõchsûê anh huđng vađ bi traâng cuêa Viïơt Nam trong thïị kyê
XX, caê loađi ngûúđi tiïịn böơ vađ baơn beđ cuêa chuâng ta úêkhùưp nùm chíu böịn biïín ăïìu thíịy roô, chiïịn thùưngnađy khöng chó ăem laơi hođa bònh, ăöơc líơp, thöịng nhíịtcho Viïơt Nam mađ cođn coâ sûâc maơnh cöí vuô caâc díntöơc ăíịu tranh cho tûơ do vađ cöng lyâ, thûâc tónh lûúngtri cuêa nhín loaơi. Chiïịn thùưng chiïịn dõch Höì ChñMinh, cuông chñnh lađ thùưng lúơi cuêa chuê nghôa Maâc -Lïnin, tû tûúêng Höì Chñ Minh, thùưng lúơi cuêa ặúđnglöịi vađ phûúng hûúâng caâch maơng ăuâng ăùưn cuêa ĂaêngCöơng saên Viïơt Nam, ặúđng löịi giûúng cao ngoơn cúđăöơc líơp dín töơc vađ chuê nghôa xaô höơi, ặúđng löịi chiïịntranh nhín dín, toađn dín, toađn diïơn, tûơ lûơc, tûơ cûúđng,vûđa khaâng chiïịn, vûđa kiïịn quöịc. Thùưng lúơi veê vangcuêa cuöơc khaâng chiïịn chöịng Myô cûâu nûúâc mađ ẳnhcao lađ thùưng lúơi cuêa chiïịn dõch lõch sûê Höì Chñ Minhcuêa Nhín dín ta, ăaô ặúơc Ăaơi höơi líìn thûâ 4 cuêaĂaêng ăaânh giaâ: “Nùm thaâng seô tröi qua, nhûng thùưnglúơi cuêa Nhín dín ta trong sûơ nghiïơp khaâng chiïịnchöịng Myô, cûâu nûúâc maôi maôi ặúơc ghi vađo lõch sûêdín töơc ta nhû möơt trong nhûông trang choâi loơi nhíịt,möơt biïíu tûúơng saâng ngúđi vïì sûơ toađn thùưng cuêa chuênghôa anh huđng caâch maơng vađ trñ túơ con ngûúđi, vađ
ăi vađo lõch sûê thïị giúâi nhû möơt chiïịn cöng vô ăaơi cuêathïị kyê 20, möơt sûơ kiïơn coâ tíìm voâc quan troơng quöịctïị to lúân vađ coâ tñnh thúđi ăaơi síu sùưc”
Giaâ trõ lõch sûê: Tûđ thùưng lúơi trïn, chuâng ta ăaô ruât
ra nhûông bađi hoơc kinh nghiïơm quyâ baâu ăöịi vúâi quaâtrònh ăíịu tranh dûơng nûúâc, giûô nûúâc vađ ăöịi vúâi sûơnghiïơp ăöíi múâi úê nûúâc ta hiïơn nay, ăoâ lađ:
Bađi hoơc xíy dûơng Ăaêng, lađm cho Ăaêng Cöơng saên Viïơt Nam xûâng ăaâng lađ lûơc lûúơng laônh ăaơo, lađ ăöơi tiïn phong cuêa giai cíịp cöng nhín, nhín dín lao ăöơng vađ cuêa dín töơc; ăaơi biïíu trung
Trang 10thađnh lúơi ñch cuêa giai cöng nhín, cuêa nhín dín
lao ăöơng vađ cuêa dín töơc Thûơc tiïîn caâch maơng
Bađi hoơc xíy dûơng cuêng cöị khöịi ăaơi ăoađn kïịt dín töơc, phaât huy sûâc maơnh toađn dín töơc, kïịt húơp sûâc maơnh dín töơc vúâi sûâc maơnh thúđi ăaơi dûúâi aânh saâng cuêa tû tûúêng Höì Chñ Minh “Möơt
nöơi dung nöíi bíơt, xuýn suöịt vađ nhíịt quaân trong tûduy lyâ luíơn vađ hoaơt ăöơng thûơc tiïîn cuêa Chuê tõchHöì Chñ Minh lađ chiïịn lûúơc ăaơi ăoađn kïịt dín töơc,phaât huy sûâc maơnh dín töơc kïịt húơp vúâi sûâc maơnhthúđi ăaơi trong sûơ nghiïơp ăíịu tranh vò ăöơc líơp díntöơc vađ chuê nghôa xaô höơi. Ăoâ lađ möơt cöịng hiïịn ăùơcsùưc, ăöơc ăaâo ăaô trúê thađnh möơt böơ phíơn trong ặúđnglöịi chiïịn lûúơc cuêa Ăaêng Cöơng saên Viïơt Nam, lađnhín töị cûơc kyđ quan troơng goâp phíìn taơo nïn nhûôngthùưng lúơi quan troơng trong quaâ trònh ăíịu tranh caâchmaơng cuêa Ăaêng vađ dín töơc ta” [4, tr. 330-331]. Trïn
cú súê kïị thûđa, phaât triïín nhûông giaâ trõ truýìn thöịngdín töơc vađ vùn hoâa nhín loaơi, ăùơc biïơt lađ nhûôngnguýn lyâ cuêa chuê nghôa Maâc - Lïnin, Höì Chñ Minhăaô xíy dûơng tû tûúêng vïì khöịi ăaơi ăoađn kïịt dín töơcvađ ăoađn kïịt quöịc tïị. Trïn nïìn taêng cuêa khöịi ăaơiăoađn kïịt ăoâ ăaô tíơp húơp, phaât huy sûâc maơnh töínglûơc cuêa caê cöơng ăöìng dín töơc trong mùơt tríơn díntöơc thöịng nhíịt vađ sûâc maơnh ăoađn kïịt quöịc tïị giûôacaâc dín töơc bõ aâp bûâc, nhín dín ýu chuöơng hođabònh thïị giúâi, hûúâng muôi nhoơn ăíịu tranh vađo giùơcngoađi, thuđ trong, caâc thïị lûơc phaên ăöơng ăi ăïịn thùưnglúơi hoađn toađn. Ngađy nay, ăaơi ăoađn kïịt dín töơc lađnguöìn sûâc maơnh vö ắch, lađ nïìn taêng, bïơ ăúô chohoaơt ăöơng ăöíi múâi, höơi nhíơp quöịc tïị, phaât huy sûâcmaơnh thúđi ăaơi, tranh thuê nhûông thúđi cú vađ víơn höơitrong quaâ trònh xíy dûơng ăíịt nûúâc
Bađi hoơc vïì phaât huy hïơ giaâ trõ truýìn thöịng vùn hoâa ăíơm ăađ baên sùưc dín töơc. Traêi qua hađng
nghòn nùm dûơng nûúâc vađ giûô nûúâc, dín töơc ta ăaôxíy dûơng nïn möơt truýìn thöịng vùn hoâa líu ăúđi vúâihïơ caâc giaâ trõ nhû: tinh thíìn ăöơc líơp tûơ chuê, ăíịu
Trang 11Vúâi niïìm tûơ hađo chiïịn thùưng chiïịn dõch Höì ChñMinh vađ nhûông truýìn thöịng, bađi hoơc quyâ baâu ăuâckïịt tûđ lõch sûê dûơng nûúâc vađ giûô nûúâc cuêa dín töơc,chuâng ta tin tûúêng chùưc chùưn rùìng sûơ nghiïơp xíydûơng vađ baêo vïơ Töí quöịc cuêa toađn Ăaêng, toađn dín,toađn quín ta seô tiïịp tuơc giađnh nhiïìu thùưng lúơi to lúânhún nûôa. Sûâc maơnh Viïơt Nam khöng chó toêa saângtrong caâc cuöơc khaâng chiïịn giaêi phoâng dín töơc mađcođn tiïịp tuơc ặúơc khùỉng ắnh trong sûơ nghiïơp CNH-HĂH ăíịt nûúâc vò muơc tiïu “dín giađu, nûúâc maơnh,dín chuê, cöng bùìng, vùn minh”. Tûđ caâi nhòn töíngquaât vïì caâc nhín töị chuê ýịu quýịt ắnh thùưng lúơichiïịn dõch Höì chñ Minh vûđa nïu cuđng nhûông bađi hoơclõch sûê cuêa noâ, ta coâ thïí ăi ăïịn nhíơn ắnh: Xeât trïncaê tíìm cao yâ nghôa vađ chiïìu síu baên chíịt cuêa noâ,chiïịn thùưng chiïịn dõch Höì Chñ Minh ăaô cuđng vúâi chiïịnthùưng Ăiïơn Biïn Phuê maôi maôi lađ “möơt caâi möịc choâi loơi bùìng vađng cuêa lõch sûê” chûâng minh cho sûâc söịngmaônh liïơt cuêa nïìn vùn hoâa Viïơt.
——————
Tađi liïơu tham khaêo
1. Ban tû tûúêng vùn hoâa trung ûúng (2003), Tû tûúêng Höì Chñ Minh vïì vùn hoâa, Hađ Nöơi.
2. Lï Míơu Haôn (chuê biïn - 2000), Ăaơi cûúng lõch sûê Viïơt Nam, T3, Nxb Giaâo duơc.
3. Hoơc viïơn chñnh trõ quín sûơ vađ viïơn khoa hoơc xaô höơi nhín vùn quín sûơ (2006), Ăöơc líơp dín töơc vađ chuê nghôa xaô höơi sûơ lûơa choơn cuêa chuâng ta, Nxb Quín ăöơi nhín dín.
4. Vuô Vùn Hiïìn - Ăinh Xuín Lyâ (ăöìng chuê biïn - 2003),
Tû tûúêng Höì Chñ Minh vúâi sûơ nghiïơp ăöíi múâi úê Viïơt Nam, Nxb Chñnh trõ Quöịc gia.
5. Nguýîn Thõ Thuíơn (2012), Nhûông sûơ kiïơn lõch sûê chñnh trong chiïịn dõch Höì Chñ Minh, Taơp chñ Khoa hoơc Cöng nghïơ vađ Möi trûúđng, söị 2.
6. Ăaêng cöơng saên Viïơt Nam (1977), Vùn Kiïơn ăaơi höơi Ăaêng líìn thûâ IV, Nxb Sûơ Thíơt.
Trang 12Thûơc traơng trïn díîn ăïịn tònh traơng thûđa lao ăöơnggiaên ăún, thiïịu lao ăöơng coâ trònh ăöơ tay nghïì cao,caân böơ quaên lyâ gioêi, ăíy lađ möơt trong nhûông nguýnnhín quan troơng lađm cho hiïơu quaê saên xuíịt, kinhdoanh vađ sûâc caơnh tranh cuêa caâc saên phíím hađnghoâa cuêa nûúâc ta saên xuíịt ra cođn thíịp, thûơc traơngtrïn ăang lađ víịn ăïì ríịt bûâc xuâc cuêa nûúâc ta trongquaâ trònh ăííy maơnh cöng nghiïơp hoâa, hiïơn ăaơi hoâavađ höơi nhíơp quöịc tïị
Víịn ăïì viïơc lađm ăúđi söịng cuêa cöng nhín lao ăöơngcuông cođn nhiïìu khoâ khùn, bíịt cíơp. Theo ăiïìu tra cuêadûơ aân, taơi tónh Vônh phuâc coâ 0,8% cöng nhín laoăöơng ngađnh dïơt may, ăiïơn tûê chûa ặúơc kyâ húơp ăöìnglao ăöơng; 23,2% kyâ húơp ăöơng lao ăöơng dûúâi 12 thaâng;
53,9% kyâ húơp ăöìng lao ăöơng tûđ 12 ăïịn 36 thaâng;
23,3% ặúơc kyâ húơp ăöìng lao ăöơng trïn 36 thaâng
Tónh Haêi Dûúng cođn 1,9% cöng nhín lao ăöơng chûaặúơc kyâ húơp ăöìng lao ăöơng; 18,8% ặúơc kyâ húơp ăöìnglao ăöơng dûúâi 12 thaâng; 44% ặúơc kyâ húơp ăöìng laoăöơng tûđ 12 ăïịn 36 thaâng; kyâ húơp ăöìng lao ăöơng trïn
36 thaâng lađ 26,5% . Ngoađi viïơc chûa quan tím ăïịnkyâ húơp ăöìng lao ăöơng cho cöng nhín theo ăuâng quyắnh cuêa phaâp luíơt, thò viïơc lađm cuêa hoơ cuông chûaöín ắnh. ÚÊ möơt söị doanh nghiïơp lađm hađng gia cöngcho nûúâc ngoađi, do phuơ thuöơc vađo ăún ăùơt hađng cuêanûúâc ngoađi, nïn tñnh thúđi vuơ ríịt cao, bònh quín hađngnùm biïịn ăöơng lao ăöơng tûđ 30% ăïịn 35%. Ăiïìu kiïơnlađm viïơc cuêa cöng nhín trong caâc doanh nghiïơp thuöơcngađnh ăiïơn tûê, dïơt may cođn nùơng nhoơc, cûúđng ăöơlađm viïơc cao díîn ăïịn tònh traơng sûâc khoêe cuêa cöngnhín lao ăöơng giaêm suât nhanh. Do tònh traơng thiïịu
NHÍN TÖỊ QUAN TROƠNG ĂAÊM BAÊO HÖƠI NHÍƠP QUÖỊC TÏỊ THÙƯNG LÚƠI
PGS TS DÛÚNG VÙN SAO
* Trûúđng Ăaơi hoơc Cöng ăoađn
Trang 13Nhađ nûúâc cíìn níng cao chíịt lûúơng cöng taâc quaênlyâ ăađo taơo nghïì, gùưn ăađo taơo nghïì vúâi giaâo duơc, ređnluýơn phíím chíịt ăaơo ặâc, taâc phong lao ăöơng cöngnghiïơp. Xíy dûơng vađ töí chûâc triïín khai thûơc hiïơn töịtcöng taâc daơy nghïì, nhùìm ăaêm baêo cín ăöịi ngaytrong hïơ thöịng giaâo duơc, ăađo taơo; giûôa hïơ thöịnggiaâo duơc, ăađo taơo vúâi phaât triïín kinh tïị; giûôa ăađo taơovađ sûê duơng ăïí haơn chïị laông phñ ngay trong cöng taâcăađo taơo. Chuâ troơng ăíìu tû cú súê víơt chíịt, kinh phñcho caâc trûúđng daơy nghïì, ûu tiïn xíy dûơng caâc trungtím daơy nghïì chíịt lûúơng cao, xíy dûơng möơt söị trûúđngdaơy nghïì chuíín, chûúng trònh chuíín trong caê nûúâc,ăïí ăađo taơo nhûông ngađnh, nghïì muôi nhoơn vađ ăïí cöngnhín tiïịp cíơn ặúơc vúâi sûơ thay ăöíi nhanh choâng cuêakhoa hoơc – kyô thuíơt, cöng nghïơ tiïn tiïịn. Phaât triïín
ăa daơng caâc loaơi hònh ăađo taơo tíơp trung, khöng tíơptrung, vûđa lađm vûđa hoơc taơi caâc trûúđng, caâc trung tímvađ taơi doanh nghiïơp möơt caâch phuđ húơp, hiïơu quaê,thñch ûâng vúâi khaê nùng, ăiïìu kiïơn hoơc tíơp cuêa cöngnhín, ăïí moơi cöng nhín, lao ăöơng ăïìu coâ cú höơi,ăiïìu kiïơn hoơc tíơp
Ăöịi vúâi cöng nhín nguýơn voơng chñnh ăaâng cuêahoơ khi tham gia lao ăöơng lađ ặúơc traê cöng tûúngxûâng vúâi sûâc lao ăöơng boê ra, ặúơc quan tím, chùm
lo ăïịn caâc ăiïìu kiïơn lao ăöơng, ăiïìu kiïơn söịng,luön coâ viïơc lađm öín ắnh, ặúơc ăaâp ûâng caâc quýìnlúơi xaô höơi khaâc, bao hađm caê sûơ cöng bùìng xaô höơi
Do víơy, Nhađ nûúâc cíìn thöng qua caâc chñnh saâchxaô höơi ăaâp ûâng caâc ăiïìu kiïơn thiïịt ýịu cho caâchoaơt ăöơng cuêa cöng nhín. Búêi thûơc chíịt ăaêm baêoăúđi söịng, ăaâp ûâng caâc ăiïìu kiïơn lađm viïơc cho cöngnhín, lađ taơo ăöơng lûơc ăïí cöng nhín gùưn boâ líu dađivúâi doanh nghiïơp; ăöơng viïn, khñch lïơ cöng nhín
Trang 14Cêìn têåp trung cấc nguưìn lûåc, àêíy mẩnh vâ nêngcao chêët lûúång cấc hoẩt àưång xậ hưåi, dõch vuå xậ hưåi,hoẩt àưång cuãa cấc quyä bẫo trúå xậ hưåi. Vêån àưång, tưíchûác cưng nhên tđch cûåc tham gia giẫi quyïët cấc vêënàïì xậ hưåi nhû: cấc hoẩt àưång nhên àẩo, tûâ thiïån,tịnh nghơa nhùçm quan têm àïën cấc àưëi tûúång chđnhsấch xậ hưåi vâ cưng nhên, lao àưång nghêo, hưỵ trúågiuáp àúä hổ nhûäng luác khố khùn hoẩn nẩn. Phưëi húåpchùåt chệ giûäa Cưng àoân vúái chđnh quyïìn cấc cêëp,cấc tưí chûác chđnh trõ - xậ hưåi, àêíy mẩnh vâ nêng caochêët lûúång phong trâo thi àua yïu nûúác, nhêët lâ thiàua lao àưång vúái nùng xuêët, chêët lûúång, hiïåu quẫngây câng cao, thi àua sấng kiïën cẫi tiïën kyä thuêåt,ûáng duång cưng nghïå múái vâo sẫn xuêët, thi àua hổctêåp nêng cao trịnh àưå hổc vêën, chuyïn mưn nghïìnghiïåp gốp phêìn nêng cao hiïåu quẫ sẫn xuêët kinhdoanh, àẫm bẫo viïåc lâm, thu nhêåp cho ngûúâi laồưång. Nhùçm tẩo àưång lûåc mẩnh mệ thûåc hiïån thùỉnglúåi sûå nghiïåp cưng nghiïåp hốa, hiïån àẩi hốa vâ hưåinhêåp quưëc tïë.
Tâi liïåu tham khẫo
4. Vùn kiïån Àẩi hưåi XI Cưng àoân Viïåt Nam.
Trang 15PGS TS ÀINH THÕ MAI - ThS HAÂ VÙN SYÄ*
* Trûúâng Àaåi hoåc Cöng àoaân
Trang 16Thûâ hai, vïì caâc chïị ăöơ BHXH: Böí sung thïm
Thûâ tû, tùng quýìn lúơi cho ngûúđi lao ăöơng
ăöịi vúâi chïị ăöơ öịm ăau, thai saên: Ăíy lađ caâc chïị
cú súê cho möîi con; 8) Tùng thïm 01 thaâng cho thúđigian lao ăöơng nûô nghó thai saên trong trûúđng húơpcon chïịt sau khi sinh; 9) Böí sung quy ắnh chïị ăöơthai saên cuêa lao ăöơng nûô mang thai höơ vađ ngûúđimeơ nhúđ mang thai höơ theo quy ắnh cuêa Luíơt Hönnhín vađ Gia ằnh sûêa ăöíi; 10) Sûêa ăöíi caâch tñnhchïị ăöơ trúơ cíịp öịm ăau, thai saên.
Thûâ nùm, ăöịi vúâi chïị ăöơ hûu trñ: Luíơt BHXH
nùm 2014 sûêa ăöíi, böí sung 09 nöơi dung, trong ăoâcoâ nhûông nöơi dung thay ăöíi hoađn toađn so vúâi quyắnh cuô, coâ nhûông nöơi dung mang tñnh nhaơy caêm vònhûông thay ăöíi vađ caâch tñnh múâi coâ aênh hûúêng trûơctiïịp ăïịn ăúđi söịng cuêa ngûúđi lao ăöơng khi nghó hûuhûúêng trúơ cíịp BHXH. Nhûông sûêa ăöíi, böí sung ăoâlađ: a) Böí sung quy ắnh lao ăöơng nûô lađ ngûúđi hoaơtăöơng chuýn traâch hoùơc khöng chuýn traâch úê xaô,phûúđng, thõ tríịn tham gia BHXH khi nghó viïơc mađcoâ tûđ ăuê 15 nùm ăïịn dûúâi 20 nùm ăoâng BHXH vađăuê 55 tuöíi thò ặúơc hûúêng lûúng hûu (tuy nhiïn,nïịu lûúng hûu thíịp hún mûâc lûúng cú súê thò khöngặúơc buđ bùìng mûâc lûúng cú súê); b) Ăöịi vúâi trûúđnghúơp nghó hûu trûúâc tuöíi, quy ắnh löơ trònh tùng tuöíihûúêng lûúng hûu ăöịi vúâi nhoâm bõ suy giaêm khaênùng lao ăöơng theo caâc mûâc khaâc nhau; c) Böí sungquy ắnh ngûúđi ăang hûúêng lûúng hûu, trúơ cíịp BHXHhađng thaâng nïịu bõ phaơt tuđ giam thò trong thúđi gianthi hađnh aân víîn ặúơc hûúêng lûúng hûu; d) Böí sungquy ắnh nïịu coâ cùn cûâ xaâc ắnh viïơc hûúêng BHXHhađng thaâng khöng ăuâng quy ắnh cuêa phaâp luíơt thò
cú quan BHXH thûơc hiïơn taơm dûđng hûúêng, trongthúđi haơn 30 ngađy cú quan BHXH núi taơm dûđng phaêigiaêi quýịt hûúêng tiïịp hoùơc ra quýịt ắnh chíịm dûâthûúêng BHXH nïu roô lyâ do; e) Böí sung quy ắnhngûúđi hûúêng lûúng hûu, trúơ cíịp BHXH hađng thaângnïịu ra nûúâc ngoađi ắnh cû ặúơc nhíơn trúơ cíịp möơtlíìn; g) Quy ắnh haơn chïị hûúêng BHXH möơt líìn chógiaêi quýịt ăöịi vúâi caâc trûúđng húơp cuơ thïí; h) Sûêa ăöíi
Trang 17Thûâ baêy, khuýịn khñch múê röơng ăöịi tûúơng
tham gia BHXH tûơ nguýơn: Luíơt sûêa ăöíi, böí sung
+ Böí sung traâch nhiïơm cuêa Böơ trûúêng Böơ Laoăöơng - Thûúng binh vađ Xaô höơi;
+ Böí sung traâch nhiïơm cuêa Böơ trûúêng Böơ Tađichñnh;
+ Böí sung traâch nhiïơm cuêa UBND caâc cíịp vïìBHXH;
+ Böí sung traâch nhiïơm cuêa ngûúđi sûê duơng laoăöơng;
+ Böí sung traâch nhiïơm cuêa töí chûâc ăaơi diïơn ngûúđisûê duơng lao ăöơng;
+ Böí sung quýìn vađ traâch nhiïơm cuêa töí chûâccöng ăoađn: “Töí chûâc cöng ăoađn ặúơc böí sung quýìnkhúêi kiïơn ăöịi vúâi caâc hađnh vi vi phaơm phaâp luíơt vïìBHXH gíy aênh hûúêng ăïịn quýìn vađ lúơi ñch húơp phaâpcuêa ngûúđi lao ăöơng; böí sung traâch nhiïơm tham giathanh tra viïơc thi hađnh phaâp luíơt vïì BHXH”;
+ Böí sung quy ắnh vïì quýìn vađ traâch nhiïơm cuêaMùơt tríơn Töí quöịc Viïơt Nam vađ caâc töí chûâc thađnhviïn cuêa Mùơt tríơn;
+ Böí sung quýìn vađ traâch nhiïơm cuêa cú quanBHXH
Thûâ chñn, vïì chïị tađi xûê lyâ vi phaơm: Quy ắnh
caâc hađnh vi bõ nghiïm cíịm, quy ắnh cuơ thïí vïì xûê lyâ
vi phaơm phaâp luíơt vïì BHXH. Tùng chïị tađi xûê lyâ ăöịivúâi hađnh vi vi phaơm quy ắnh vïì chíơm ăoâng BHXHtheo quy ắnh tûđ 30 ngađy trúê lïn thò ngoađi viïơc phaêiăoâng ăuê söị tiïìn chûa ăoâng, chíơm ăoâng vađ bõ xûê lyâtheo quy ắnh cuêa phaâp luíơt, cođn phaêi nöơp söị tiïìn laôibùìng 02 líìn mûâc laôi suíịt ăíìu tû Quyô BHXH bònhquín cuêa nùm trûúâc liïìn kïì tñnh trïn söị tiïìn, thúđigian chíơm ăoâng.
——————
Tađi liïơu tham khaêo
1. Luíơt BHXH nùm 2006 - Luíơt söị 71/2006/QH11 ặúơc Quöịc höơi nûúâc Cöơng hođa xaô höơi chuê nghôa Viïơt Nam khoâa XI ban hađnh ngađy 29/6/2006.
2. Luíơt BHXH sûêa ăöíi nùm 2014 - Luíơt söị 58/2014/
QH13 ặúơc Quöịc höơi nûúâc Cöơng hođa xaô höơi chuê nghôa Viïơt Nam khoâa XIII ban hađnh ngađy 20/11/
2014.
3. Luíơt BHYT sûêa ăöíi nùm 2014 - Luíơt söị 46/2014/
QH13 ặúơc Quöịc höơi nûúâc Cöơng hođa xaô höơi chuê nghôa Viïơt Nam khoâa XIII ban hađnh ngađy 13/6/2014.
Trang 18TS NHAƠC PHAN LINH*
83% cöng nhín lao ăöơng coâ biïịt vïì Böơ luíơt Lao ăöơng,Luíơt Cöng ăoađn, Luíơt Baêo hiïím Xaô höơi, Luíơt Baêohiïím Y tïị, nhûng trònh ăöơ hiïíu biïịt chó úê mûâc “coâbiïịt””. Khaêo saât cuêa Viïơn Chuê nghôa Xaô höơi khoahoơc, Hoơc viïơn Chñnh trõ Quöịc gia Höì Chñ Minh taơicaâc doanh nghiïơp FDI trïn ắa bađn Hađ Nöơi nùm 2012cho thíịy 22% ngûúđi lao ăöơng khùỉng ắnh chûa ặúơcphöí biïịn vïì luíơt; chó coâ 2,34% biïịt duđng kiïịn thûâcphaâp luíơt ăïí baêo vïơ quýìn, lúơi ñch cuêa mònh khi xaêy
ra tranh chíịp vúâi ngûúđi sûê duơng lao ăöơng1.Víơy, cíu hoêi ăùơt ra lađ baâo chñ Viïơt Nam ăaô lađmnhûông gò vađ ăaô lađm ăïịn ăíu ăöịi vúâi vai trođ thöng tinvïì Luíơt Lao ăöơng ăïịn cöng chuâng, ngûúđi lao ăöơng?
Ăïí traê lúđi, chuâng ta cuđng xem xeât kïịt quaê khaêosaât caâc saên phíím baâo chñ do Hoơc viïơn Baâo chñ vađTuýn truýìn phöịi húơp vúâi Viïơn FES cuêa CHLB Ăûâcthûơc hiïơn taơi Hađ Nöơi vúâi 400 tin bađi trïn caâc saênphíím baâo chñ lúân nhû Baâo Lao ăöơng, baâo Lao ăöơngThuê ăö, baâo Tiïìn Phong, baâo Thanh Niïn; baâo ăiïơn
* Hoơc viïơn Baâo chñ vađ Tuýn truýìn
xuíịt hiïơn
Nhín víơt chñnh
Trang 19Nhûông víịn ăïì quýìn lúơi bao göìm viïơc lađm, tiïìn lûúng,thúđi gian lađm viïơc, caâc chïị ăöơ baêo hiïím xaô höơi, baêohiïím y tïị, thíịt nghiïơp
(4) Nhoâm ăöịi tûúơng nhíơn ặúơc nhiïìu thöng ăiïơpnhíịt chñnh lađ caâc cú quan chûâc nùng vïì lao ăöơng -viïơc lađm vađ laônh ăaơo caâc ắa phûúng
4 Möơt söị haơn chïị cuêa thöng tin baâo chñ vïì Luíơt lao ăöơng
(1) Haơn chïị vïì nöơi dung thöng tinChó khöng quaâ 20% ăún, thû cuêa baơn ăoơc, ngûúđilao ăöơng gûêi ăïịn ặúơc caâc cú quan baâo chñ trûơc tiïịpthuơ lyâ. Quaâ trònh phaên höìi cuêa caâc cú quan chûâcnùng thöng thûúđng míịt nhiïìu thúđi gian, ngûúđi laoăöơng phaêi ăúơi chúđ, dïî díîn ăïịn boê cuöơc
Bïn caơnh ăoâ, nhûông ăaânh giaâ cuêa Töíng Liïnăoađn Lao ăöơng Viïơt Nam cho thíịy: nhûông víịn ăïì
Stt Chuê ăïì Chuê ăïì chñnh Chuê ăïì phuơ
Trang 205 Möơt söị giaêi phaâp nhùìm phaât huy vai trođ
cuêa baâo chñ trong thûơc hiïơn nghiïm tuâc Böơ luíơt
Lao ăöơng úê nûúâc ta:
Thûâ nhíịt, Cíìn duy trò thöng tin trïn tíịt caê caâcphûúng tiïơn baâo chñ bùìng nhiïìu hònh thûâc khaâc nhau,ăùơc biïơt lađ tùng cûúđng böí sung caâc bađi bònh luíơn,phín tñch cuêa chuýn gia vađ caâc nhađ baâo. Víịn ăïì liïnquan ăïịn luíơt lao ăöơng vađ viïơc lađm phaên aânh trïn baâochñ cíìn ặúơc múê röơng theo khöng gian ắa lyâ: cíìn baoquaât hún ăïịn caâc víịn ăïì úê caê caâc vuđng nöng thön,vuđng nuâi, dín töơc thiïíu söị cuông nhû ăöịi tûúơng phaênaânh ăïịn ăöng ăaêo caâc ăöịi tûúơng hún nûôa
Thûâ hai, Chuâ troơng hún ăïịn nhûông nguöìn tin tûđphña ngûúđi lao ăöơng, viïơc ăïí ngûúđi lao ăöơng ặúơcnoâi lïn tiïịng noâi cuêa mònh khöng nhûông taơo ra sûâchuât múâi cho caâc bađi viïịt mađ ăíy chñnh lađ möơt trongcaâc nguöìn tin chín thûơc vađ ăaâng tin cíơy cíìn ặúơcphaên aânh trïn baâo chñ
Thûâ ba, Cíìn lađm roô hún nûôa vai trođ cuêa möơt söịăún võ chûâc nùng liïn quan nhû: Cöng ăoađn hay ăún
võ möi giúâi lao ăöơng viïơc lađm. Ăïí giaêm thiïíu thiïơt haơicho ngûúđi lao ăöơng thò möîi bađi viïịt cíìn ặa ra ặúơcnhûông thöng ăiïơp cuơ thïí ăïịn tûđng ăöịi tûúơng liïnquan - lađ nhûông ăöơc giaê trûơc tiïịp hay giaân tiïịp ăïíníng cao nhíơn thûâc cuông nhû giaêm thiïíu nhûông ruêi
ro mađ hoơ gùơp phaêiThûâ tû, Ăöịi vúâi Töíng Liïn ăoađn Lao ăöơng ViïơtNam , tiïịp tuơc phöịi húơp tuýn truýìn vúâi caâc cú quanthöng tíịn, baâo chñ nhùìm níng cao nhíơn thûâc cuêangûúđi lao ăöơng vïì quýìn lúơi vađ nghôa vuơ ăaô ặúơc quyắnh trong Böơ luíơt Lao ăöơng
Thûâ nùm, Ăöịi vúâi ngûúđi phoâng viïn phaêi quantím ăïịn ngûúđi lao ăöơng, baêo vïơ ngûúđi lao ăöơng trûúâcngûúđi sûê duơng lao ăöơng. Traânh tònh traơng ăïì cíơpchung chung, khöng phaên aânh nhûông sûơ víơt, hiïơntûúơng; khöng nhùìm muơc tiïu thu huât ngûúđi xem mađphaêi goâp phíìn giaêi quýịt nhûông víịn ăïì, xung ăöơtxaêy ra trong tranh chíịp lao ăöơng.
——————
Tađi liïơu tham khaêo
1. giai-cap-cong-nhan/2012/18526/Nang-cao-hieu- biet-phap-luat-cho-nguoi-lao-dong.aspx.
Http://www.tapchicongsan.org.vn/Home/Xay-dung-2. Nhaơc Phan Linh, Lûu Höìng Minh, Thöng tin vïì Luíơt
Lao ăöơng, quan hïơ lao ăöơng, ăiïìu kiïơn lao ăöơng
trïn caâc phûúng tiïơn truýìn thöng ăaơi chuâng , Baâo
caâo dûơ aân phöịi húơp giûôa Hoơc viïơn Baâo chñ vađ Tuýn truýìn vađ FES CHLB Ăûâc, Hađ Nöơi, 2010.
1 giai-cap-cong-nhan/2012/18526/Nang-cao-hieu- biet-phap-luat-cho-nguoi-lao-dong.aspx.
Trang 211 Thûơc traơng ăaêm baêo nguýn tùưc bònh ăùỉng
giúâi trong Luíơt baêo hiïím xaô höơi nùm 2006
ĂAÊM BAÊO NGUÝN TÙƯC BÒNH ĂÙỈNG GIÚÂI
ThS PHAN THÕ THANH HUÝÌN*
ThS NGUÝÎN THÕ THAÂI THUÍƠN**
Thûâ nhíịt, ăöịi tûúơng tham gia BHXH, ăùơc biïơt lađ
ăöịi tûúơng tham gia BHXH tûơ nguýơn cođn tûúng ăöịiheơp (lađ cöng dín Viïơt Nam trong ăöơ tuöíi lao ăöơng),ăöìng thúđi mûâc ăoâng BHXH tûơ nguýơn cođn cao so vúâiăaơi böơ phíơn ngûúđi dín khu vûơc nöng thön vađ laoăöơng tûơ do coâ thu nhíơp hađng thaâng thíịp, khöng öínắnh (khöng thíịp hún mûâc lûúng cú súê), tuy nhiïn,trong söị nhûông ăöịi tûúơng nađy thûúđng coâ tyê troơng laoăöơng nûô cao
Thûâ hai, quy ắnh vïì ăiïìu kiïơn hûúêng lûúng hûu,
tuöíi nghó hûu ăöịi vúâi lao ăöơng nûô chûa thûơc sûơ taơosûơ bònh ăùỉng vađ taơo ăiïìu kiïơn ăïí lao ăöơng nûô coâ thïítiïịp tuơc lađm viïơc vađ níng cao mûâc thu nhíơp. Cuơ thïí,quy ắnh tuöíi nghó hûu cho lao ăöơng nûô cođn chûalinh hoaơt. ÚÊ ăöơ tuöíi 55, ăöịi vúâi möơt söị ngađnh nghïì:
nghiïn cûâu khoa hoơc, baâc syô, giaâo viïn, lao ăöơngnûô víîn cođn ăuê sûâc khoeê vađ ăang phaât huy kinh nghiïơmlađm viïơc, viïơc quy ắnh tuöíi nghó hûu cho lao ăöơngnûô trong nhûông khu vûơc nađy giöịng caâc khu vûơc khaâclađ thûơc sûơ chûa húơp lyâ. Khi nïìn kinh tïị - xaô höơi phaâttriïín, lûơc lûúơng lao ăöơng trong ăoâ coâ lûơc lûúơng laoăöơng nûô cuông phaât triïín caê vïì söị lûúơng vađ chíịt lûúơng
Hoơ khöng chó tham gia vađo caâc hoaơt ăöơng lao ăöơnggiaên ăún nhû trûúâc mađ ăaô coâ khaê nùng tham gia vađocaâc lônh vûơc coâ chuýn mön kyô thuíơt cao, kïí caê quaênlyâ, laônh ăaơo. Do víơy, víịn ăïì tuöíi nghó hûu súâm húnnam giúâi 5 nùm cuêa lao ăöơng nûô ăang lađm viïơc úê caâc
cú quan quaên lyâ nhađ nûúâc, nghiïn cûâu khoa hoơc,cöng viïơc coâ chuýn mön kyô thuíơt cao hiïơn nay khöngcođn phuđ húơp. Nhûông ăiïím chûa phuđ húơp ặúơc biïíuhiïơn lađ:
+ Laông phñ nguöìn lao ăöơng xaô höơi: úê Viïơt Nam,tuöíi ăi hoơc vađ tham gia vađo quaâ trònh lao ăöơng lađ nhûnhau. Vò chûâc nùng sinh ăeê nïn thöng thûúđng phaêi
* Trûúđng Ăaơi hoơc Cöng ăoađn
** ĂH Tađi chñnh Marketing TP. HCM
Trang 22dung, theo ăoâ coâ sûơ phín biïơt giûôa ngûúđi lao ăöơngtrong caâc khu vûơc, thađnh phíìn kinh tïị, giaân tiïịp aênhhûúêng túâi víịn ăïì bònh ăùỉng giúâi giûôa ngûúđi lao ăöơngtrong caâc khu vûơc ăoâ. Cuơ thïí: caâch tñnh mûâc bònhquín tiïìn lûúng thaâng lađm cùn cûâ tñnh lûúng hûuăöịi vúâi ngûúđi thuöơc diïơn thûơc hiïơn chïị ăöơ tiïìn lûúng
do Nhađ nûúâc quy ắnh ặúơc chia thađnh 3 giai ăoaơn:ngûúđi bùưt ăíìu tham gia BHXH trûúâc 01/01/1995,caâch tñnh lûúng hûu víîn nhû quy ắnh hiïơn hađnh;ngûúđi tham gia BHXH tûđ ngađy 01/01/1995 ăïịn ngađy31/12/2000 thò tñnh bònh quín tiïìn lûúng ăoâng BHXHcuêa 6 nùm cuöịi trûúâc khi nghó hûu vađ tñnh bònh quíncuêa tiïìn lûúng thaâng ăoâng BHXH cuêa 8 nùm cuöịitrûúâc khi nghó hûu (nïịu tham gia BHXH tûđ ngađy 01/01/2001 ăïịn ngađy 31/12/2006). Ngûúđi tham giaBHXH sau ngađy Luíơt BHXH coâ hiïơu lûơc thò tñnh bònhquín tiïìn lûúng thaâng ăoâng BHXH cuêa 10 nùm cuöịitrûúâc khi nghó hûu. Ăöịi vúâi ngûúđi lao ăöơng coâ toađnböơ thúđi gian ăoâng BHXH theo chïị ăöơ tiïìn lûúng dongûúđi sûê duơng lao ăöơng quýịt ắnh thò tñnh bònh quíntiïìn lûúng, tiïìn cöng ăoâng BHXH cuêa toađn böơ thúđigian. Caâc cöng thûâc tñnh lûúng bònh quín nhû trïnvíîn cođn coâ sûơ phín biïơt giûôa khu vûơc Nhađ nûúâc vađngoađi quöịc doanh. Viïơt Nam ăaô gia nhíơp WTO thòviïơc víîn töìn taơi phín biïơt, bíịt bònh ăùỉng giûôa caâcthađnh phíìn kinh tïị trong nïìn kinh tïị thõ trûúđng lađkhöng húơp lyâ
2 Ăaêm baêo nguýn tùưc bònh ăùỉng giúâi trong Luíơt baêo hiïím xaô höơi nùm 2014
Luíơt BHXH nùm 2014 ăaô ặúơc Quöịc höơi nûúâcCHXHCN Viïơt Nam khoâa XIII, kyđ hoơp thûâ 8 thöngqua ngađy 20/11/2014, bùưt ăíìu coâ hiïơu lûơc tûđ ngađy01/1/2016 ăaô goâp phíìn khùưc phuơc ặúơc nhûông haơnchïị, bíịt cíơp cuêa Luíơt BHXH nùm 2006, thïí chïị hoâaặúơc möơt caâch töịt hún, ăíìy ăuê hún nguýn tùưc bònhăùỉng giúâi, phuđ húơp vúâi nhu cíìu phaât triïín kinh tïị - xaôhöơi trong tònh hònh múâi, ăaâp ûâng ặúơc nguýơn voơngcuêa caê lao ăöơng nam vađ lao ăöơng nûô liïn quan ăïịnchïị ăöơ BHXH. Ăiïìu ăoâ ặúơc thïí hiïơn roô neât úê möơtsöị ăiïím múâi cú baên liïn quan ăïịn ăaêm baêo nguýntùưc bònh ăùỉng giúâi cuêa Luíơt BHXH nùm 2014 so vúâiLuíơt BHXH nùm 2006 cuơ thïí nhû sau:
Trang 23- Ruât ngùưn khoaêng caâch chïnh lïơch vïì mûâc trúơ cíịp hûu giûôa lao ăöơng nam vađ lao ăöơng nûô bùìng
viïơc quy ắnh laơi caâch tñnh tyê lïơ lûúng hûu hađng thaângtûđ 1/1/2018, ăöịi vúâi lao ăöơng nam söị nùm ăoâng BHXHăïí ặúơc hûúêng tyê lïơ 45% ăíìu tiïn tùng díìn (nùm
2018 lađ 16 nùm, nùm 2019 lađ 17 nùm, nùm 2020 lađ
18 nùm, nùm 2021 lađ 19 nùm vađ tûđ nùm 2022 trúê ăilađ 20 nùm; ăöịi vúâi lao ăöơng nûô, 15 nùm ăíìu ăoângBHXH ặúơc hûúêng 45%, sau ăoâ thïm 1 nùm ăoângBHXH tñnh thïm 2%
- Ăaêm baêo sûơ cöng bùìng hún trong thuơ hûúêng chïị ăöơ BHXH giûôa khu vûơc nhađ nûúâc vađ khu vûơc ngoađi nhađ nûúâc, giaân tiïịp thûơc hiïơn töịt hún sûơ bònh ăùỉng trong hûúêng thuơ chïị ăöơ BHXH giûôa nam vađ nûô
bùìng caâch ăiïìu chónh caâch tñnh mûâc bònh quín tiïìnlûúng thaâng ăoâng BHXH lađm cùn cûâ tñnh lûúng hûu,ăöịi vúâi ngûúđi chó ăoâng BHXH theo chïị ăöơ tiïìn lûúng
do Nhađ nûúâc quy ắnh thò tùng díìn söị nùm tñnh tiïìnlûúng bònh quín. Theo ăoâ, ngûúđi lao ăöơng thuöơc ăöịitûúơng thûơc hiïơn chïị ăöơ tiïìn lûúng do Nhađ nûúâc quyắnh coâ toađn böơ thúđi gian ăoâng BHXH theo chïị ăöơtiïìn lûúng nađy thò tñnh bònh quín tiïìn lûúng thaângcuêa söị nùm ăoâng BHXH trûúâc khi nghó hûu nhû sau4:+ Tham gia BHXH trûúâc ngađy 01/1/1995 thò tñnhbònh quín cuêa tiïìn lûúng thaâng ăoâng BHXH cuêa 5nùm cuöịi trûúâc khi nghó hûu
+ Tham gia BHXH trong khoaêng thúđi gian tûđ ngađy01/1/1995 ăïịn ngađy 31/12/2000 thò tñnh bònh quíncuêa tiïìn lûúng thaâng ăoâng BHXH cuêa 06 nùm cuöịitrûúâc khi nghó hûu
+ Tham gia BHXH trong khoaêng thúđi gian tûđ ngađy01/1/2001 ăïịn ngađy 31/12/2006 thò tñnh bònh quíncuêa tiïìn lûúng thaâng ăoâng BHXH cuêa 08 nùm cuöịitrûúâc khi nghó hûu
+ Tham gia BHXH trong khoaêng thúđi gian tûđ ngađy01/1/2007 ăïịn ngađy 31/12/2015 thò tñnh bònh quín
Trang 24Thûâ hai, ăöịi vúâi chïị ăöơ thai saên, möơt vađi ăiïímcuêa Cöng ûúâc söị 103 vïì baêo vïơ thai saên (xeât laơi)nùm 1952 cuêa ILO liïn quan ăïịn víịn ăïì ăaêm baêobònh ăùỉng giúâi chûa ặúơc thïí hiïơn hoùơc chûa thïíhiïơn cuơ thïí trong phaâp luíơt Viïơt Nam. Möơt trongnhûông víịn ăïì ăoâ lađ trûúđng húơp lao ăöơng nûô öịmăau, coâ xaâc nhíơn cuêa cú quan y tïị coâ thíím quýìn
vò nguýn nhín mang thai hay sinh ăeê thò ặúơcnghó theo chïị ăöơ thai saên. ÚÊ Viïơt Nam ăöịi vúâi trûúđnghúơp nađy khöng coâ quy ắnh riïng mađ lao ăöơng nûôchó ặúơc nghó theo chïị ăöơ öịm ăau thöng thûúđng
Cíìn xem xeât ăoâ lađ trûúđng húơp nghó theo chïị ăöơthai saên thò lao ăöơng nûô seô ặúơc ăaêm baêo quýìn lúơicao hún mûâc hiïơn hađnh.
3. Böơ GD&ĂT, Thöng tû söị 14/2014/TT-BGDĂT ngađy
05 thaâng 5 nùm 2014 cuêa Böơ trûúêng Böơ Giaâo duơc vađ Ăađo taơo ban hađnh, thöng tû quy ắnh xeât tùơng Giaêi thûúêng “Tađi nùng khoa hoơc treê Viïơt Nam”.
4. Hoađng Thõ Húơ (2012). “Taơo ăöơng lûơc cho giaêng viïn trûúđng Ăaơi hoơc Kinh tïị Quöịc dín tham gia nghiïn cûâu khoa hoơc”. Luíơn vùn thaơc sô kinh tïị;
5. Quöịc höơi (2012), Luíơt Giaâo duơc.
6. TS. Ăöî Tiïịn Syô (2010). “Cú höơi nađo cho giaêng viïn treê nghiïn cûâu khoa hoơc?, Giaâo duơc Thúđi ăaơi”. Baên tin khoa hoơc vađ Giaâo duơc.
TÙNG CÛÚĐNG HOAƠ T ĂÖƠNG NGHIÏN CÛÂU
(Tiïịp theo trang 39)
Trang 251 Thuýịt míu thuíîn vïì giai cíịp: biïịn ăöíi
cíịu truâc xaô höơi - giai cíịp cuêa loađi ngûúđi trûúâc
Tûđ goâc ăöơ tiïịp cíơn khoa hoơc duy víơt vïì lõch sûêxaô höơi Marx vađ Engels ăaô chó ra cú súê víơt chíịt,ăiïìu kiïơn víơt chíịt vúâi caâc biïíu hiïơn cuơ thïí lađ caâcăiïìu kiïơn kinh tïị, ăiïìu kiïơn lao ăöơng, saên xuíịt, sinhhoaơt cuêa sûơ biïịn ăöíi cíịu truâc xaô höơi, biïịn ăöíi xaôhöơi vađ tiïịn trònh phaât triïín cuêa xaô höơi. Vïì nöơi dungvađ phûúng phaâp tiïịp cíơn cuêa chuê nghôa duy víơtlõch sûê, Engels ăaô viïịt roô lađ cíịu truâc xaô höơi - giaicíịp bõ quy ắnh búêi viïơc con ngûúđi saên xuíịt ra caâi
gò, nhû thïị nađo vađ trao ăöíi caâc saên phíím ra sao;
do víơy cíìn phaêi tòm nguöìn göịc, nguýn nhín cuêasûơ biïịn ăöíi cíịu truâc xaô höơi trong lônh vûơc kinh tïị,saên xuíịt, kinh doanh cuêa xaô höơi5. Tûđ goâc ăöơ duyvíơt lõch sûê, Engels ăaô chó roô sûơ biïịn ăöíi xaô höơi vađcíịu truâc xaô höơi ăïìu bùưt nguöìn tûđ biïịn ăöíi trong lônhvûơc kinh tïị, kyô thuíơt: “Tûđ khi húi nûúâc vađ nhûôngmaây cöng cuơ múâi biïịn cöng trûúđng thuê cöng cuôthađnh ăaơi cöng nghiïơp thò nhûông lûơc lûúơng saên xuíịtặúơc taơo ra dûúâi sûơ ăiïìu khiïín cuêa giai cíịp tû saênăaô phaât triïín nhanh chûa tûđng thíịy vađ vúâi möơt quy
mö chûa tûđng coâ”6
Biïịn ăöíi cíịu truâc giai cíịp trong lõch sûê xaô höơi
Vïì sûơ biïịn ăöíi xaô höơi noâi chung vađ biïịn ăöíi cíịutruâc xaô höơi - giai cíịp noâi riïng, Marx vađ Engels ăaôphín tñch möơt söị hònh thûâc biïịn ăöíi trïn caâc cíịp ăöơtûđ vi mö ăïịn vô mö. Trïn cíịp ăöơ vi mö ăoâ lađ sûơ biïịnăöíi quaâ trònh lao ăöơng vađ võ thïị, vai trođ xaô höơi cuêangûúđi lao ăöơng. Trïn cíịp ăöơ trung mö ăoâ lađ sûơ biïịnăöíi cíịu truâc töí chûâc vađ thiïịt chïị lao ăöơng, biïịn ăöíicíịu truâc nghïì nghiïơp. Trïn cíịp ăöơ vô mö ăoâ lađ sûơbiïịn ăöíi cíịu truâc caâc möịi quan hïơ xaô höơi giûôa caâcgiai cíịp, goơi ngùưn goơn lađ sûơ biïịn ăöíi cíịu truâc xaô höơi
- giai cíịp, cuơ thïí lađ cuêa xaô höơi tû baên chuê nghôa luâcbíịy giúđ. Marx vađ Engels ăaô phín tñch roô caâc biïịn ăöíicíịu truâc xaô höơi trïn tûđng cíịp ăöơ nhû sau:
Möơt lađ biïịn ăöíi cíịu truâc xaô höơi vi mö: biïịn ăöíiquaâ trònh lao ăöơng cuêa con ngûúđi. Lao ăöơng lađm
BIÏỊN ĂÖÍI CÍỊU TRUÂC XAÔ HÖƠI NHÒN TÛĐ GOÂC ĂÖƠ XAÔ HÖƠI HOƠC
GS TS LÏ NGOƠC HUĐNG*
* Viïơn XHH - Hoơc viïơn CTQG Höì Chñ Minh
Trang 26Trong baên “Tuýn ngön cuêa Ăaêng cöơng saên” xuíịtbaên líìn ăíìu nùm 1848 Karl Marx vađ Fridrich Engelsăaô chó ra möơt ăùơc ăiïím cuêa thúđi ăaơi giai cíịp tû saênthïị kyê XIX lađ ăaô ăún giaên hoaâ nhûông ăöịi khaâng giaicíịp, tûâc lađ ăún giaên hoâa cíịu truâc giai cíịp cuêa xaô höơi
tû saên luâc bíịy giúđ thađnh cíịu truâc 2 giai cíịp thuđ ắch,ăöịi líơp nhau. “Xaô höơi ngađy cađng chia thađnh hai phelúân thuđ ắch vúâi nhau, hai giai cíịp lúân hoađn toađn ăöịilíơp nhau: giai cíịp tû saên vađ giai cíịp vö saên” trong xaôhöơi tû saên10
Nhûng baên Tuýn ngön nùm 1848 chûa ắnhnghôa roô giai cíịp tû saên lađ gò vađ giai cíịp vö saên lađ gò.Phaêi 40 nùm sau, trong líìn xuíịt baên taâc phíím nađybùìng tiïịng Anh nùm 1888, Engels múâi ặa ra ắnhnghôa vïì hai giai cíịp nađy trong muơc 1 cuêa chuâ thñch
úê cuöịi phíìn I “Tû saên vađ vö saên”. Nùm 1888 Engelsắnh nghôa nguýn vùn nhû sau: “Giai cíịp tû saên lađgiai cíịp nhûông nhađ tû baên hiïơn ăaơi, nhûông ngûúđi súêhûôu tû liïơu saên xuíịt xaô höơi vađ sûê duơng lao ăöơng lađmthú. Giai cíịp vö saên lađ giai cíịp nhûông cöng nhínlađm thú hiïơn ăaơi, vò míịt caâc tû liïơu saên xuíịt cuêabaên thín, nïn buöơc phaêi baân sûâc lao ăöơng cuêa mònhăïí söịng”
Ăõnh nghôa nađy cho thíịy tiïu chuíín hađng ăíìu, cúbaên vađ quan troơng nhíịt ăïí xaâc ắnh cíịu truâc 2 giaicíịp thöịng trõ vađ giai cíịp bõ trõ trong xaô höơi tû saên thïịkyê XIX lađ möịi quan hïơ vúâi tû liïơu saên xuíịt, tûâc lađ víịnăïì “súê hûôu tû liïơu saên xuíịt xaô höơi” vađ gùưn liïìn vúâi noâlađ tiïu chuíín vïì quan hïơ vúâi “lao ăöơng lađm thú”.Cíịu truâc xaô höơi - 2 giai cíịp ăöịi líơp nhau töìn taơi trongsuöịt chiïìu dađi lõch sûê xaô höơi loađi ngûúđi kïí tûđ khi xaôhöơi coâ sûơ phín chia giai cíịp cho ăïịn “ngađy nay”, tûâclađ ăïịn cuöịi thïị kyê XIX
2 Thuýịt cíịu truâc - chûâc nùng vïì giai cíịp trong thúđi kyđ quaâ ăöơ sang chuê nghôa xaô höơi thïị kyê XX
Lenin ăaô phaât triïín möơt caâch saâng taơo hoơc thuýịtMarx noâi chung vađ lyâ thuýịt míu thuíîn vïì cíịu truâc xaô
Trang 27Nhû víơy lađ cuđng vúâi tiïu chuíín ắnh lûúơng lađ “tíơpăoađn to lúân” vađ tiïu chuíín ắnh tñnh lađ “súê hûôu tûliïơu saên xuíịt” ăaô tûđng biïịt tûđ ắnh nghôa giai cíịpcuêa Marx vađ Engels, Lenin ăaô böí sung möơt söị tiïuchuíín múâi, cú baên, quan troơng, ăöìng thúđi Lenin ăöíimúâi tríơt tûơ ûu tiïu cuêa caâc tiïu chuíín nađy
Tiïu chuíín “súê hûôu tû liïơu saên xuíịt xaô höơi” trûúâckia ặúơc coi lađ tiïu chuíín hađng ăíìu thò tûđ ăíy trúê ăiăaô nhûúđng chöî cho tiïu chuíín “ắa võ”
Tiïu chuíín “Ăõa võ cuêa hoơ trong hïơ thöịng saênxuíịt nhíịt ắnh” lađ tiïu chuíín ặúơc Lenin xïịp vađo võtrñ hađng ăíìu trong viïơc xaâc ắnh giai cíịp. Tiïu chuíínnađy cú baên, quan troơng ăïịn mûâc chó cíìn khaâc nhauvïì ắa võ trong möơt chïị ăöơ kinh tïị xaô höơi nhíịt ắnh lađăuê ăïí lađm cho giai cíịp nađy chiïịm ăoaơt, boâc löơt laoăöơng cuêa giai cíịp khaâc. Vúâi viïơc nhíịn maơnh tiïuchuíín “ắa võ” nhû víơy coâ thïí thíịy Lenin ăaô phaâttriïín saâng taơo quan ăiïím cíịu truâc - chûâc nùng vïìgiai cíịp vađ vïì cíịu truâc giai tíìng xaô höơi. Trong möơt xaôhöơi múâi hoađn toađn coâ thïí coâ nhiïìu tíơp ăoađn to lúângöìm nhûông ngûúđi khaâc nhau vïì nùm tiïu chuíín vûđanïu vađ do víơy xaô höơi ăoâ coâ cú cíịu giai cíịp göìmnhiïìu giai cíịp trong ăoâ giai cíịp nađy víîn coâ thïí boâclöơt, chiïịm ăoaơt lao ăöơng cuêa caâc giai cíịp khaâc dochöî caâc tíơp ăoađn ăoâ coâ ắa võ khaâc nhau trong hïơthöịng kinh tïị - xaô höơi nhíịt ắnh. Ăíy thûơc sûơ lađ möơttíìm nhòn xa tröng röơng cuêa Lenin khi súâm chó raặúơc cùn nguýn cuêa tònh traơng bíịt cöng, boâc löơtgiai cíịp trong möơt xaô höơi múâi ngay khi xaô höơi múâi ăoâvûđa ặúơc khúêi cöng xíy dûơng
Ăõnh nghôa vïì giai cíịp cuêa Lenin lađ “saâng kiïịn vôăaơi” trong viïơc phaât triïín thuýịt míu thuíîn vïì cíịu truâcxaô höơi phuđ húơp vúâi böịi caênh lõch sûê xaô höơi cuêa nûúâcNga Xö viïịt núi giai cíịp tû saên ăaô bõ líơt ăöí vađ do víơykhöng cođn tònh caênh giai cíịp vö saên khöng coâ tû liïơusaên xuíịt vađ bùưt buöơc phaêi baân sûâc lao ăöơng ăi lađmthú cho giai cíịp tû saên. Viïơc coâ nhiïìu tiïu chuíín xaâcắnh “Giai cíịp” nhû Lenin ăaô chó ra vađo nùm 1919chûâng toê rùìng trong xaô höơi múâi cuêa thúđi kyđ quaâ ăöơ tûđchuê nghôa tû baên sang chuê nghôa xaô höơi, cíịu truâc giaicíịp khöng cođn ăún giaên hoâa göìm hai giai cíịp thöịngtrõ vađ giai cíịp bõ trõ cuđng caâc tíìng lúâp trung gian nhûtrong xaô höơi cuô kiïíu phong kiïịn hay tû baên chuê nghôa
Mađ cíịu truâc giai cíịp cuêa xaô höơi múâi trong thúđi kyđ quaâăöơ lïn chuê nghôa xaô höơi lađ cíịu truâc giai cíịp nhiïìuthađnh phíìn phong phuâ, ăa daơng, phûâc taơp. chûâ khöng
Trang 283 Biïịn ăöíi cíịu truâc giai tíìng cuêa xaô höơi Viïơt Nam thúđi kyđ ăöíi múâi
Biïịn ăöíi cíịu truâc lao ăöơng theo loaơi hònh kinh tïị
Theo caâch tiïịp cíơn lyâ thuýịt cíịu truâc cuêa Lenin,trong thúđi kyđ quaâ ăöơ lïn chuê nghôa xaô höơi tíịt ýịuhònh thađnh vađ phaât triïín cíịu truâc nhiïìu thađnh phíìnkinh tïị - xaô höơi phûâc taơp. Baêng 1 cho biïịt cíịu truâclao ăöơng theo 5 thađnh phíìn kinh tïị, trong ăoâ tó troơngthađnh phíìn “caâ thïí” lúân nhíịt, chiïịm ăaơi ăa söị 77.8%vađo nùm 2013 vađ tûúng ăöịi öín ắnh trong thúđi gianqua. Thađnh phíìn “tíơp thïí” chiïịm tó troơng ríịt nhoê beâvađ cođn giaêm tûđ 0.5% xuöịng cođn 0.2% trong giai ăoaơn2009-2013. Thađnh phíìn “tû nhín” tùng nheơ vađ ăaơt8.4% nùm 2013. Thađnh phíìn “nhađ nûúâc” tûúng ăöịiöín ắnh vađ ăaơt 10.2% nùm 2013 vađ thađnh phíìn kinhtïị coâ vöịn ăíìu tû nûúâc ngoađi coâ xu hûúâng tùng nheơvađ chiïịm 3.4% vađo nùm 2013
Trong cíịu truâc 5 thađnh phíìn kinh tïị nađy, thađnhphíìn “nhađ nûúâc” ặúơc coi lađ ăoâng vai trođ chuê ăaơovađ cuđng vúâi thađnh phíìn “tíơp thïí” tuy chiïịm tó troơng
vö cuđng beâ nhoê, nhûng coâ leô theo cú chïị quan liïubao cíịp nïn víîn ặúơc xaâc ắnh lađ nïìn taêng cuêanïìn kinh tïị quöịc dín. Caê 5 thađnh phíìn kinh tïị nađyvïì mùơt lyâ thuýịt ăïìu ặúơc coi lađ bònh ăùỉng trongtham gia kinh tïị thõ trûúđng vađ cuđng phaât triïín (xem
baêng 1).
Trang 29Biïën àưíi cêëu truác lao àưång theo võ
1999. ÚÃ Viïåt Nam, cố thïí coi “cấc nhâ lậnh àẩo” thuưåcgiai têìng “cấc nhâ chuyïn nghiïåp sấng tẩo” vâ “laồưång chuyïn mưn kyä thuêåt bêåc cao” thuưåc giai têìng
“cưët lội siïu sấng tẩo” cuãa “giai têìng sấng tẩo” nốichung. Nùm 2013 “giai têìng sấng tẩo” vúái hai thânhphêìn nây chĩ chiïëm chûa àïën 7% trong tưíng sưë hún
Nguưìn: Bưå Kïë hoẩch vâ Àêìu tû. Tưíng cuåc Thưëng kï. Bấo cấo àiïìu tra lao àưång viïåc lâm nùm 2013 Hâ Nưåi. 2014. Tr. 29.
7. Th úå thuã cưng va â ca ác thúå kha ác co á liï n quan
Trang 30chñ Khoa hoơc Ăaơi hoơc quöịc gia Hađ Nöơi, Khoa hoơc
Xaô höơi vađ Nhín vùn. Söị 24. 2008. Tr. 41- 48.
2. Lï Ngoơc Huđng. Lõch sûê & lyâ thuýịt xaô höơi hoơc Nxb Ăaơi hoơc quöịc gia Hađ Nöơi. 2011;
Lï Ngoơc Huđng. Lyâ thuýịt xaô höơi hoơc hiïơn ăaơi Nxb Ăaơi hoơc quöịc gia Hađ Nöơi. 2013.
Lï Ngoơc Huđng. Hïơ thöịng, cíịu truâc & phín hoâa xaô
höơi. Nxb Ăaơi hoơc quöịc gia Hađ Nöơi. 2015.
3. Engels (1894). “Chöịng Ăuy-ring” trong Caâc Marx vađ
Ph. Ùng-ghen. Toađn tíơp. Tíơp 20. Nxb Chñnh trõ quöịc gia - Sûơ thíơt. Hađ Nöơi. 1994. Tr. 361. Theo Engels, Fourier ăaô phï phaân maơnh meô caâc hònh thûâc tû saên cuêa nhûông möịi quan hïơ bíịt bònh ăùỉng giûôa nam giúâi vađ nûô giúâi vađ lađ ngûúđi ăíìu tiïn ăaô tuýn böị rùìng trong möơt xaô höơi nhíịt ắnh, trònh ăöơ giaêi phoâng phuơ nûô lađ caâi thûúâc ăo tûơ nhiïn cuêa sûơ giaêi phoâng chung.
“CNXH vađ chuê nghôa cöơng saên khöng tûúêng”, nhûng chûa sûê duơng thuíơt ngûô “Chuê nghôa tû baên”.
11. V.I. Lenin (1919). Saâng kiïịn vô ăaơi (noâi vïì chuê nghôa anh huđng cuêa cöng nhín úê híơu phûúng, nhín cíu chuýơn “Ngađy thûâ baêy cöơng saên”) trong V.I. Lenin.
Toađn tíơp. Tíơp 39. Nxb Tiïịn Böơ - Maât-xcú-va. 1977.
Tr. 17-18.
12. Lï Ngoơc Huđng. “Víơn duơng quan ăiïím cuêa V.I. Lenin vïì thúđi kyđ quaâ ăöơ trong ặúđng löịi ăöíi múâi cuêa Ăaêng ta”. Taơp chñ Lyâ luíơn chñnh trõ Söị 4. 2015. Tr. 53 -59.
13. V.I. Lenin (1919). Săd Tr. 25.
14. Richard Florida (2002). The rise of the creative
class New York: Basic Books. 2004. Tr. 332.
Trang 31Ăiïím laơi caâc quy ắnh vïì Cöng ăoađn trong
Hiïịn phaâp Viïơt Nam Coâ thïí noâi quy ắnh Cöng
Nùm 2001, Hiïịn phaâp 1992 ặúơc sûêa ăöíi möơt söịăiïìu, liïn quan ăïịn Ăiïìu 10, taơi thúđi ăiïím ăoâ, Uyêban Dûơ thaêo sûêa ăöíi böí sung Hiïịn phaâp ăaô xem xeâtkyô lûúông vađ quýịt ắnh giûô nguýn. Nhû víơy coâ thïínoâi, quy ắnh vïì Cöng ăoađn trong Hiïịn phaâp ăaô coâtûđ ríịt súâm gíìn 55 nùm qua vađ luön coâ möơt ăiïìu quyắnh riïng
Cöng ăoađn tham gia tñch cûơc vađo quaâ trònh nghiïn cûâu sûêa ăöíi Hiïịn phaâp Thûơc hiïơn Nghõ
quýịt Höơi nghõ líìn thûâ 2 Ban Chíịp hađnh TW Ăaêng vïìviïơc nghiïn cûâu, sûêa ăöíi, böí sung Hiïịn phaâp 1992 vađNghõ quýịt söị 38/2012/QH13 vïì viïơc töí chûâc líịy yâkiïịn nhín dín vïì dûơ thaêo sûêa ăöíi Hiïịn Phaâp 1992,Töíng Liïn ăoađn Lao ăöơng Viïơt Nam ăaô coâ nhiïìu hoaơtăöơng tñch cûơc, chuê ăöơng töí chûâc cho ăoađn viïn cöngăoađn, cöng nhín viïn chûâc lao ăöơng tham gia ăoânggoâp yâ kiïịn sûêa ăöíi, böí sung Hiïịn phaâp 1992; chó ăaơocaâc Liïn ăoađn Lao ăöơng tónh, thađnh phöị, Cöng ăoađnngađnh TW triïín khai töíng kïịt viïơc thi hađnh Hiïịn phaâp;
töí chûâc tuýn truýìn, víơn ăöơng cöng nhín, viïn chûâc,lao ăöơng tham gia ăoâng goâp yâ kiïịn sûêa ăöíi, böí sungHiïịn phaâp. Caâc cíịp cöng ăoađn ăaô töí chûâc hađng chuơccuöơc höơi thaêo, höơi nghõ nhùìm phaât huy quýìn dínchuê, sûơ saâng taơo vađ trñ túơ cuêa cöng nhín, viïn chûâclao ăöơng vađ caân böơ cöng ăoađn tham gia vađo baên dûơthaêo sûêa ăöíi böí sung Hiïịn phaâp, nhíịt lađ quy ắnh vïìCöng ăoađn trong Hiïịn phaâp
Töíng húơp yâ kiïịn cuêa caân böơ, cöng nhín, viïnchûâc, lao ăöơng, Töíng Liïn ăoađn ăaô coâ baâo caâo gûêiUÊy ban Dûơ thaêo sûêa ăöíi Hiïịn phaâp, trong ăoâ ăïì nghõcíìn tiïịp tuơc khùỉng ắnh vai trođ cuêa töí chûâc cöngăoađn trong Hiïịn phaâp vò: Cöng ăoađn lađ töí chûâc chñnh
NHÛÔNG ĂIÏÍM MÚÂI VÏÌ CÖNG ĂOAĐN VIÏƠT NAM
TRONG ĂIÏÌU 10 HIÏỊN PHAÂP 2013
TS ĂÙƠNG QUANG ĂIÏÌU*
* Töíng LĂLĂ Viïơt Nam
Trang 32Giai cíịp cöng nhín coâ vai trođ vađ võ trñ ăùơc
biïơt quan troơng trong sûơ nghiïơp ăíịu tranh giađnh
ăöơc líơp dín töơc trûúâc ăíy, ngađy nay giai cíịp
cöng nhín víîn luön lađ lûơc lûúơng ăi ăíìu trong
sûơ nghiïơp xíy dûơng vađ baêo vïơ Töí quöịc Vúâi söị
lûúơng chó chiïịm 21% töíng söị lao ăöơng, nhûng
hađng nùm giai cíịp cöng nhín Viïơt Nam ăaô ăoâng
goâp hún 60% töíng saên phíím xaô höơi vađ 70% ngín
Nhûông ăiïím múâi trong Ăiïìu 10 Hiïịn phaâp 2013
Thûâ nhíịt, khùỉng ắnh Cöng ăoađn lađ töí chûâc chñnh
trõ xaô höơi cuêa giai cíịp cöng nhín vađ cuêa ngûúđi laoăöơng (NLĂ) ặúơc thađnh líơp trïn cú súê tûơ nguýơn.Ăíy lađ nguýn tùưc ríịt quan troơng cuêa töí chûâc Cöngăoađn, líìn ăíìu tiïn ặúơc khùỉng ắnh vađ thïí hiïơntrong Hiïịn phaâp, vađ ăíy cuông lađ thöng lïơ chungặúơc quy ắnh trong caâc cöng ûúâc cuêa töí chûâc laoăöơng quöịc tïị mađ Viïơt Nam lađ thađnh viïn
Thûâ hai, Ăiïìu 10 Hiïịn phaâp líìn nađy ăaô boê cuơm tûđ “Cöng ăoađn cuđng vúâi cú quan nhađ nûúâc, töí chûâc kinh tïị, töí chûâc xaô höơi chùm lo, baêo vïơ quýìn, lúơi ñch húơp phaâp ” nhû víơy lađ hoađn toađn phuđ húơp vò möơt
trong nhûông ýu cíìu ăùơt ra khi sûêa Hiïịn phaâp 1992lađ cíìn thïí hiïơn vađ phín ắnh roô thíím quýìn, traâchnhiïơm cuêa caâc cú quan, töí chûâc. Vò víơy boê cuơm tûđ
“cuđng vúâi” lađ ăïí phín ắnh roô quýìn vađ traâch nhiïơmcuêa töí chûâc Cöng ăoađn ăöịi vúâi ngûúđi lao ăöơng, traânhchöìng cheâo díîn ăïịn tònh traơng “coâ thađnh tñch thò tíịtcaê ăïìu nhíơn vïì mònh, coâ khuýịt ăiïím thò ăuđn ăííykhöng ai chõu traâch nhiïơm”
Thûâ ba, nïịu Ăiïìu 10 Hiïịn phaâp 1992 quy ắnh
Cöng ăoađn chó tham gia kiïím tra, giaâm saât, thò líìnsûêa ăöíi nađy khöng chó quy ắnh Cöng ăoađn tham giakiïím tra, giaâm saât mađ cođn “tham gia thanh tra” hoaơtăöơng cuêa cú quan, töí chûâc, ăún võ, doanh nghiïơp vïìnhûông víịn ăïì liïn quan ăïịn quýìn, nghôa vuơ cuêangûúđi lao ăöơng. Ăiïìu nađy hoađn toađn phuđ húơp, logicvađ khoa hoơc vò Cöng ăoađn lađ do ngûúđi lao ăöơng tûơnguýơn líơp ra ăïí tham gia quaên lyâ vađ chùm lo, baêovïơ ngûúđi lao ăöơng. Nïịu Cöng ăoađn khöng tham giathanh tra viïơc tuín thuê vađ thûơc thi phaâp luíơt liïnquan ăïịn NLĂ thò khöng thïí tham gia quaên lyâ Nhađnûúâc vađ cuông khoâ coâ thïí baêo vïơ töịt nhíịt quýìn vađ lúơiñch ngûúđi lao ăöơng
Thûâ tû, Ăiïìu 10 Hiïịn phaâp líìn nađy quy ắnh ăíìy
ăuê, cuơ thïí vađ roô hún vïì traâch nhiïơm cuêa Cöng ăoađntrong viïơc tuýn truýìn, víơn ăöơng ngûúđi lao ăöơng hoơctíơp, níng cao trònh ăöơ, kyô nùng nghïì nghiïơp, chíịphađnh phaâp luíơt. Ăíy lađ nhûông quy ắnh múâi, phuđ húơpvúâi sûơ phaât triïín kinh tïị, xaô höơi cuêa ăíịt nûúâc ta, phuđhúơp vúâi Cûúng lônh cuêa Ăaêng vïì phaât triïín ăíịt nûúâc
Trang 33caâc Viïơn nghiïn cûâu, caâc Trûúđng Ăaơi hoơc, caâc Bancuêa Töíng Liïn ăoađn töí chûâc nghiïn cûâu nhûông víịnăïì lyâ luíơn vađ thûơc tiïîn, nhùìm cuơ thïí hoâa nhûông víịnăïì múâi cuêa Ăiïìu 10 Hiïịn phaâp, nhû: Lađm roô nguýntùưc tûơ nguýơn vađ cuơ thïí hoâa nguýn tùưc tûơ nguýơntrong viïơc thađnh líơp Cöng ăoađn cú súê vađ caâc cíịpCöng ăoađn; Nghiïn cûâu lađm roô vai trođ, traâch nhiïơmCöng ăoađn tham gia kiïím tra, thanh tra, giaâm saâthoaơt ăöơng cuêa cú quan nhađ nûúâc, töí chûâc, ăún võ vađdoanh nghiïơp vïì nhûông víịn ăïì coâ liïn quan ăïịnquýìn, nghôa vuơ cuêa NLĂ; Nghiïn cûâu, cuơ thïí hoâanhûông víịn ăïì lyâ luíơn vađ thûơc tiïîn vïì viïơc Cöng ăoađnvíơn ăöơng NLĂ hoơc tíơp, níng cao trònh ăöơ, kyô nùngnghïì nghiïơp ăaâp ûâng sûơ phaât triïín kinh tïị xaô höơi cuêaăíịt nûúâc.
Tađi liïơu tham khaêo
1. Hiïịn phaâp 1959 - Nûúâc Viïơt Nam dín chuê Cöơng hođa.
2. Hiïịn phaâp 1980 - Nûúâc Cöơng hođa xaô höơi chuê nghôa Viïơt Nam.
3. Hiïịn phaâp 1992 - Nûúâc Cöơng hođa xaô höơi chuê nghôa Viïơt Nam.
4. Hiïịn phaâp 2013 - ặúơc Quöịc höơi khoâa XIII, kyđ hoơp thûâ 6 thöng qua ngađy 28 thaâng 11 nùm 2013.
5. Nghõ quýịt söị 38/2012/QH13 vïì viïơc töí chûâc líịy yâ kiïịn nhín dín vïì dûơ thaêo sûêa ăöíi Hiïịn Phaâp 1992.
Tađi liïơu tham khaêo
1. Nghõ ắnh 60/2013/NĂ-CP ngađy 19 thaâng 6 nùm
2013 cuêa Chñnh phuê Quy ắnh chi tiïịt khoaên 3 Ăiïìu
63 cuêa Böơ luíơt Lao ăöơng vïì thûơc hiïơn Quy chïị dín chuê úê cú súê taơi núi lađm viïơc.
2. Töíng Liïn ăoađn Lao ăöơng Viïơt Nam, Vùn kiïơn Höơi nghõ líìn thûâ nùm Ban Chíịp hađnh Töíng Liïn ăoađn LĂVN khoâa XI, NXB Lao ăöơng, HN, 2015.
3. Töíng Liïn ăoađn Lao ăöơng Viïơt Nam, Tađi liïơu böìi dûúông, ăađo taơo caân böơ cöng ăoađn cú súê, NXB Lao ăöơng, HN, 2014.
4. Lï Thanh Hađ, Quan hïơ lao ăöơng trong doanh nghiïơp coâ vöịn ăíìu tû nûúâc ngoađi, NXB Lao ăöơng, 2013.
QUAN HÏƠ LAO ĂÖƠNG TRONG CAÂC
(Tiïịp theo trang 49)
Trang 342 Níng cao nùng lûơc caân böơ quaên lyâ lađ ýu
cíìu cíịp thiïịt ăïí thûơc hiïơn cú chïị tûơ chuê, tûơ chõu
traâch nhiïơm cuêa trûúđng ăaơi hoơc
Tûơ chuê, tûơ chõu traâch nhiïơm ăaơi hoơc úê Viïơt Namặúơc quy ắnh taơi Luíơt Giaâo duơc ăaơi hoơc nùm 2012,bao göìm: Tûơ chuê trong caâc hoaơt ăöơng chuê ýịu thuöơccaâc lônh vûơc nhađ trûúđng nhû nhín sûơ, tađi chñnh vađtađi saên, ăađo taơo, khoa hoơc vađ cöng nghïơ, húơp taâcquöịc tïị, baêo ăaêm chíịt lûúơng giaâo duơc ăaơi hoơc
Nghõ quýịt Höơi nghõ Trung ûúng 8 khoâa XI vïì ăöíimúâi cùn baên, toađn diïơn giaâo duơc vađ ăađo taơo trong ăoânhíịn maơnh ăïịn cú chïị tûơ chuê, tûơ chõu traâch nhiïơmcuêa caâc trûúđng ăaơi hoơc nhû: Ăöíi múâi cùn baên cöngtaâc quaên lyâ giaâo duơc, ăađo taơo, baêo ăaêm dín chuê,thöịng nhíịt; tùng quýìn tûơ chuê vađ traâch nhiïơm xaô höơicuêa caâc cú súê giaâo duơc, ăađo taơo; coi troơng quaên lyâchíịt lûúơng. Giao quýìn tûơ chuê, tûơ chõu traâch nhiïơmcho caâc cú súê giaâo duơc, ăađo taơo; phaât huy vai trođ cuêahöơi ăöìng trûúđng. Ăiïìu lïơ trûúđng ăaơi hoơc ban hađnhkeđm theo Quýịt ắnh söị 70/2014/QĂ-TTg ngađy 10/
12/2014 cuêa Thuê tûúâng Chñnh phuê quy ắnh: Traoquýìn tûơ chuê, tûơ chõu traâch nhiïơm úê mûâc töịi ăa phuđhúơp vúâi nùng lûơc thûơc hiïơn quýìn tûơ chuê cuêa caâc cúsúê giaâo duơc ăaơi hoơc. Cú súê giaâo duơc ăaơi hoơc ặúơc tûơchuê trong caâc hoaơt ăöơng chuê ýịu thuöơc caâc lônh vûơctöí chûâc vađ nhín sûơ, tađi chñnh vađ tađi saên, ăađo taơo,khoa hoơc vađ cöng nghïơ, húơp taâc quöịc tïị, baêo ăaêmchíịt lûúơng giaâo duơc ăaơi hoơc
Caân böơ quaên lyâ trûúđng ăaơi hoơc lađ lûơc lûúơng ăi ăíìuvađ coâ traânh nhiïơm cao trong viïơc thûơc hiïơn cú chïị tûơ
ĂAÂP ÛÂNG ÝU CÍÌU TÛƠ CHUÊ, TÛƠ CHÕU TRAÂCH NHIÏƠM
CUÊA TRÛÚĐNG ĂAƠI HOƠC
TS NGUÝÎN ẶÂC TÔNH*
* Trûúđng Ăaơi hoơc Cöng ăoađn