Toán và ngân hàng

Nhà tham vấn chỉ được tiết lộ bí mật khi • Thân chủ cho phép nói ra vấn đề của mình • Khi vấn đề của thân chủ đe dọa đến tính mạng của bản thân và những người khác • Khi nhà tham

CÁC QUY TẮC ĐẠO ĐỨC TRONG

THAM VẤN - TRỊ LIỆU TÂM LÝ

GV: TS Võ Thị Tường Vy

download by : skknchat@gmail.com

NGUYỄN THỊ

CHÚNG TA SẼ CÙNG ĐI QUA CÁC NỘI

thiết?

So sánh một số bộ quy điều đạo đức

Khái quát và tóm tắt lại cái quan điểm về quy điều đạo đức trong tham vấn

download by : skknchat@gmail.com

Khái niệm về quy điều đạo đức

Trong tham vấn tâm lý là thước đo quyết định hành vi

đó có đúng, có tốt, có sai hay

làm hại thân chủ không

Không làm điều xấu

Tại sao quy điều đạo đức trong tham vấn lại cần thiết?

download by : skknchat@gmail.com

Giúp nhà tham vấn

không lạm quyền

Hành động của chúng ta có thể không đem lại kết quả tốt nhất cho thân chủ

Giúp cho nhà tham vấn giữ

được đạo lí và hướng hành vi

tới sự chuyên nghiệp

Nâng cao được uy tín và vị thế nghề nghiệp

Mục đích của việc

xây dựng các nguyên tắc đạo đức nghề trợ giúp

Bảo vệ thân chủ

Hướng dẫn về đạo đức giúp hỗ trợ

những hội viên

Nguyên tắc đạo đức là yêu tố phân

biệt tham vấn

Duy trì niềm tin của thân chủ

Giúp các chuyên gia duy trì tính

chính trực Cung cấp một phương tiện pháp lý

download by : skknchat@gmail.com

Các nguyên tắc đạo đức

căn bản

Giữ bí mật

• Giữ bí mật thông tin

• Thể hiện sự tôn trọng tính riêng

tư, sự bảo về và ủng hộ thân

chủ, giúp thân chủ tin tưởng và

chia sẻ nhiều hơn

download by : skknchat@gmail.com

Nhà tham vấn

chỉ được tiết lộ

bí mật khi

• Thân chủ cho phép nói ra vấn đề của

mình

• Khi vấn đề của thân chủ đe dọa đến tính

mạng của bản thân và những người khác

• Khi nhà tham vấn bị gọi ra tòa chất vấn

về chính vấn đề này

Việc nhà tham vấn cảnh báo cho thân chủ biết về sự hạn chế của tính bảo mật

là thực hiện nguyên tắc pháp lý trong

mối quan hệ tham vấn

download by : skknchat@gmail.com

Thân chủ

trọng tâm

Chấp nhận thân chủ

download by : skknchat@gmail.com

Tôn trọng

thân chủ

Tin tưởng vào khả năng tự giải quyết của

thân chủ

download by : skknchat@gmail.com

Nhà tham vấn không

gắn mình vào mối

quan hệ cá nhân với

thân chủ

Bảo vệ phúc lợi

của thân chủ

• Dự đoán những tác động của quá

trình tham vấn lên thân chủ và người

có liên quan

• Mức thu phí phải được xem xét theo

lợi ích tốt nhất của thân chủ

• Trách nhiệm tìm ra những dịch vụ

tham vấn phù hợp

download by : skknchat@gmail.com

Khái quát và tóm tắt lại quan điểm

về quy điều đạo đức trong tham vấn

(ACA)

Ngoài những quy điều đạo đức chung, các quy điều ấy cần được thể chế hóa trên nền tảng pháp lý cụ thể của mỗi

quốc gia

download by : skknchat@gmail.com

Những quyền lợi cơ bản của thân chủ phải được tính đến đối với một dịch vụ

tham vấn

Biết về danh tính,

bằng cấp chuyên

môn, kinh nghiệm

Được lựa chọn

người trợ giúp

Tiến trình và Thông báo về

Biết về việc lưu trữ thông tin

Quyền được thông báo trước trong trường hợp thông tin về họ buộc phải chia sẻ với những

đối tượng khác

Quyền tiếp tục hay từ chối dịch

vụ tham vấn

Những trách nhiệm của nhà tham vấn

download by : skknchat@gmail.com

Đối với nhà tham vấn

• Tôn trọng phẩm giá và thúc đẩy quyền lợi của thân chủ, tôn trọng

sự khác biệt và tính đa dạng của thân chủ

• Không được tham vấn cho người quen biết, không được quan hệ

tình cảm, tình dục với thân chủ, không áp đặt lên thân chủ và không được bỏ rơi thân chủ khi đang trong quá trình tham vấn

• Không được có những hành vi phân biệt đối xử với thân chủ

• Không được phép sử dụng vị trí của mình để áp đặt hay ép buộc

Tôn trọng quyền được giữ bí mật thông tin của thân chủ

Lưu trữ lại những thông tin ghi chép về khách hàng nhằm phục vụ cho mục đích tham vấn, cũng như trong trường hợp có sự đòi hỏi của tòa án, và theo những quy định của

cơ sở làm việc

Chủ động tự nâng cao sự hiểu biết về các nền văn hóa khác

nhau

download by : skknchat@gmail.com

Nhà tham vấn nhận thấy mình không đủ khả năng giúp đỡ thân chủ thì phải giới thiệu họ tới nhà tham vấn khác có khả năng giúp đỡ họ

và cần chuẩn bị tinh thần cho thân chủ

• Đọc, hiểu và tuân thủ đạo đức nghề nghiệp

• Hành nghề phù hợp với chuyên môn

• Phải chịu trách nhiệm về các lý thuyết, kỹ năng mình

đã áp dụng

• Biết dừng công việc khi nhận thấy có sự suy giảm

năng lực làm việc hoặc sức khỏe, làm ảnh hưởng đến

kết quả tham vấn cho khách hàng.

NHÀ THAM VẤN

download by : skknchat@gmail.com

• Ý thức nâng cao trình độ chuyên môn

• Tìm kiếm sự giám sát thường xuyên

• Cần kiểm soát những giá trị, cảm xúc của bản thân

• Nhận thức rõ tầm quan trọng của những hỗ trợ từ

đồng nghiệp, tôn trọng cách làm việc và sẵn sàng giúp

đỡ họ khi cần thiết

NHÀ THAM VẤN

So sánh một số bộ quy điều đạo đức

download by : skknchat@gmail.com

Beneficence and Nonmaleficence (Lợi ích và không gây hại) Các nhà tâm lý phấn đấu cho lợi ích của những người họ làm việc cùng và cẩn trọng trong việc không gây hại cho họ

Fidelity and Responsibility (Lòng trung thực và trách nhiệm)

Nhà tâm lý thiết lập mối quan hệ tin cậy với những người mà

họ làm việc cùng; ý thức được trách nhiệm nghề nghiệp và chuyên môn của mình đối với xã hội và những cộng đồng mà

họ làm việc

Integrity (Liêm chính) Nhà tâm lý cần cố gắng thành thật, chính xác, uy tín trong khoa học, giảng dạy và thực hành tâm lý

Justice (Sự công bằng) Tất cả mọi người đều có quyền tiếp cận và hưởng lợi từ các hoạt động chuyên môn của các nhà tâm lý, với chất lượng

dịch vụ, quy trình, thủ tục được thực hiện bởi các nhà tâm lý

Respect for People’s Rights and Dignity (Tôn trọng nhân quyền và nhân

Nhà tâm lý ý thức tôn trọng phẩm giá, giá trị của mọi người cũng như quyền riêng tư, bảo mật, tự quyết của mỗi người

Nguyên tắc

APA

ACA APA PACFA APS

Nêu suy nghĩ, nhận định của bạn với các tình huống sau:

(APA) 10.08 Thân mật tình dục với thân chủ/bệnh nhân trước đó

(a) Nhà tâm lý không dính líu đến thân mật tình dục với thân chủ/bệnh nhân trước đó ít nhất là hai năm sau khi kết thúc hay chấm dứt trị liệu

(b) Nhà tâm lý không dính líu đến thân mật tình dục với thân chủ/bệnh nhân trước đó ngay cả sau hai năm kết thúc trị liệu trong một số trường hợp thực sự bất thường

Sau 2 năm chấm dứt trị liệu và không có liên hệ tình dục với thân chủ/bệnh nhân trước đó, khi nhà tâm lý dính líu đến những hoạt động như thế phải chịu trách nhiệm nghiêm trọng để giải thích rằng hoạt động này không có bất cứ sự lợi dụng nào, dựa trên một số yếu tố có liên quan, bao gồm

– (1) thời gian đã qua từ khi trị liệu chấm dứt;

– (2) bản chất, thời gian duy trì, và cường độ của trị liệu;

– (3) trường hợp chấm dứt;

– (4) lịch sử cá nhân của thân chủ/bệnh nhân ;

– (5) tình trạng tinh thần hiện tại của thân chủ/bệnh nhân ;

1 Nhà tham vấn bắt đầu mối quan hệ tình cảm với một thân chủ cũ đã điều trị cách đây 3 năm trước.

Nêu suy nghĩ, nhận định của bạn với các tình huống sau:

Hiệp hội Tham vấn và Phát triển Hoa Kỳ (AACD), Phần G Điều 10 Nhà tham vấn chỉ được tiết lộ bí mật khi:

+ Thân chủ cho phép nói ra vấn đề của mình,

+ Khi vấn đề của thân chủ đe dọa đến tính mạng của bản thân và những người khác,

+ Khi nhà tham vấn bị gọi ra tòa chất vấn về chính vấn đề này.

Việc nhà tham vấn cảnh báo cho thân chủ biết về sự hạn chế của tính bảo mật là thực hiện nguyên tắc pháp lý trong mối quan hệ tham vấn.

2 Nhà tham vấn nói: “Tôi sẽ giữ bí mật tuyệt đối cho bạn.”

download by : skknchat@gmail.com

Nêu suy nghĩ, nhận định của bạn với các tình huống sau:

(ACA) A.4.b Những giá trị cá nhân

Chuyên viên tham vấn ý thức về những giá trị, thái độ, niềm tin và những hành vi của riêng

cá nhân họ và tránh áp đặt những giá trị mà không phù hợp với những mục tiêu tham vấn Chuyên viên tham vấn tôn trọng sự đa dạng của những thân chủ, người được huấn luyện

và người tham gia nghiên cứu.

3 Nhà tham vấn: “Sao chị lại có thể tin vào người chồng đã từng lừa dối và vũ phu với mẹ con chị? Đằng nào thì chị cũng quyết định ly hôn với anh ta rồi cơ mà!”

Nêu suy nghĩ, nhận định của bạn với các tình huống sau:

(APA) 4 Quyền riêng và bảo mật

4.07 Sử dụng thông tin mật phục vụ cho giảng dạy hoặc các mục đích khác

Trong các tài liệu, bài giảng hay bất cứ phương tiện công chúng nào, nhà tâm lý không tiết lộ những thông tin mật và có thể nhận diện thân chủ/bệnh nhân, sinh viên, người tham gia nghiên cứu, thân chủ là các tổ chức, hoặc những người nhận được dịch vụ mà họ có được trong suốt tiến trình làm việc, trừ khi:

(1) họ tiến hành các bước hợp lý để ngụy trang nhân thân của cá nhân/tổ chức ấy,

(2) cá nhân hoặc tổ chức đã chấp thuận bằng văn bản

(3) có sự cấp phép hợp pháp.

4 Nhà tham vấn sử dụng dữ liệu từ cuộc tham vấn để viết sách, ví dụ giảng dạy.

download by : skknchat@gmail.com

Nêu suy nghĩ, nhận định của bạn với các tình huống sau:

(APA) 3.05 Các mối quan hệ đa chiều:

b Vì có những yếu tố không lường trước được, nếu một nhà tâm lý nhận thấy có một mối quan hệ đa chiều chứa đựng những nguy cơ tiềm tàng đã phát sinh thì nhà tâm lý phải tiến hành các bước hợp lý để giải quyết nó, với mối quan tâm thích đáng đến quyền lợi cao nhất của người bị ảnh hưởng và tuân thủ tối đa Tiêu chuẩn đạo đức.

c Khi các nhà tâm lý được pháp luật, chính sách của cơ sở hoặc các tình huống bất thường yêu

5 Nhà TV A gần đây có quen biết và làm quen với một cô gái trên mạng nhà TV A quyết

định hẹn hò với cô gái này Họ đã có một buổi hẹn rất vui vẻ nhưng qua câu chuyện nhà TV

A nhận ra rằng người yêu của mình có thể là em ruột của một thân chủ mà mình đang trị

liệu nhà TV A đã nói với bạn gái trong buổi hẹn hò đó rằng anh không thể tiếp tục gặp cô

nữa vì những lý do liên quan đến đạo đức nghề nghiệp Nhà TV A cũng nói mình không thể

trả lời các thông tin chi tiết hơn và mong cô bạn hiểu Theo bạn hành vi trên có phải nhà TV

A đang tuân thủ đúng nguyên tắc đạo đức hay không?

Nêu suy nghĩ, nhận định của bạn với các tình huống sau:

6 Nhà TV A (trong tình huống trên) sau một thời gian suy nghĩ thấy rằng cô bạn gái đích thực là tình yêu của cuộc đời mình Vì vậy ông trình bày với thân chủ của mình (là anh trai của cô gái) yêu cầu chấm dứt hợp đồng Thân chủ hiểu, đồng ý chấm dứt hợp đồng trị liệu để chuyển sang làm việc với nhà tâm lý khác để nhà TV A có thể tiếp tục mối quan hệ yêu đương với em gái mình Nhà TV A cho rằng hành vi của mình đã không vi phạm nguyên tắc đạo đức nếu mình không Cung cấp dịch vụ trị liệu cho anh trai của cô gái trong suốt quá trình hẹn hò Điều này là đúng hay sai?

(APA) 10.06 Thân mật tình dục với người thân hoặc người có quan hệ quan trọng với

thân chủ/bệnh nhân trị liệu hiện tại.

Nhà tâm lý không dính líu đến thân mật tình dục với cá nhân mà họ biết người đó

có mối quan hệ gần gũi, người giám hộ hoặc người có quan hệ thân thiết quan trọng

với thân chủ/bệnh nhân trị liệu hiện tại Nhà tâm lý không được chấm dứt trị liệu để

né tránh hay lách qua tiêu chuẩn này.

download by : skknchat@gmail.com

Nêu suy nghĩ, nhận định của bạn với các tình huống sau:

7 Chị H bị ung thư đã nhiều năm, hiện tại chỉ có thể liên tục dùng thuốc giảm đau để tiếp tục sống qua ngày Dù thuốc khang hiếm và hiện nay chỉ đã phải dùng liều rất cao mới giảm đau được phần nào Sau nhiều năm chịu đau đớn cùng với thấy gia đình ai cũng cực nhọc, chị muốn được ra đi.

Tình huống trên dễ gặp mắc phải vấn đề đạo đức gì? Nếu là nhà tham vấn khi gặp tình huống bạn có những suy nghĩ gì, sẽ lưu ý, xử lý, hay giải quyết tình huống trên như thế nào?

Quy điều đạo đức và

những vấn đề ở Việt Nam

download by : skknchat@gmail.com

Tính tự chủ

• Phương Tây coi trọng phát triển tính tự chủ và tự

quyết cá nhân thì ở Việt Nam lại đề cao sự hài hòa với cộng đồng

• Việc ký hợp đồng trị liệu thường được tiến hành

không phải với chính thân chủ mà là với cha mẹ hoặc người thân

• Một số cha mẹ đặt vấn đề với nhà tâm lý để thực

Tính thứ bậc

trong mối quan hệ

trị liệu

• Việt thường thấy mình ở vị trí thấp hơn

nhiều về vị trí, kiến thức so với nhà tâm lý

• Chờ đợi những lời khuyên

• Tin rằng những lời khuyên đó luôn đúng mà

không cân nhắc đến sự phù hợp với bối

cảnh cá nhân của mình cũng như những hậu

quả tiềm năng

download by : skknchat@gmail.com

Văn hóa tập thể gia đình

Với nỗi lo "mất mặt”, việc ra quyết định về

một cá nhân sẽ được gia đình lựa chọn

trên tiêu chí “tốt cho tất cả” chứ không

phải là “tốt cho một cá nhân”

Định kiến đối với vấn đề

sức khỏe tâm thần

Những người phụ nữ bị nghi có dấu hiệu tâm thần sẽ không thể lập gia đình, khó khăn trong quá trình tìm kiếm việc

làm, hòa nhập với xã hội

download by : skknchat@gmail.com

Mối quan hệ đa chi ều

• Các nhà tâm lý học phương Tây rất cẩn

thận với những quan hệ song chiều hoặc

đa chiều

• Người Việt Nam thường cho là “nhất thân

nhì quen” Người ta tin rằng nếu quen thì

làm việc với nhau sẽ dễ dàng và thuận lợi

hơn những người không quen biết

Dịch vụ chăm sóc sức khỏe

tâm thần chưa phổ biến

Nhà tâm lý sẽ phải làm việc với nhiều nhóm vấn đề mà mình không chuyên sâu

download by : skknchat@gmail.com

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trần Thị Minh Đức (2012) Giáo trình Tham vấn tâm lý

NXB Đại học Quốc gia Hà Nội

Nguyễn Thị Minh Hằng (2021) Giáo trình Tâm lý học lâm sàng

Cảm ơn cô và các bạn đã

chú ý lắng nghe bài thuyết trình

download by : skknchat@gmail.com