BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP HCM KHOA CÔNG NGHỆ HÓA HỌC BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP HCM KHOA CÔNG NGHỆ HÓA HỌC CÔNG NGHỆ THỦY TINH GVHD ThS HỒ THỊ NGỌC SƯƠNG LỚP 06DHLHH1 THỦY TINH THẠCH ANH 1 Tổng quan 1 1 Định nghĩa – Phân loại 1 2 Tính chất hóa lý 1 3 Nguyên liệu Quy trình sản xuất 2 1 Thủy tinh trong suốt 2 2 Thủy tinh không trong suốt Ứng dụng Tài liệu tham khảo NỘI DUNG 1 1 Định nghĩa – Phân loại Thủy tinh thạch anh (hay thủy tinh quartz.
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP.HCM
KHOA CÔNG NGHỆ HÓA HỌC
CÔNG NGHỆ THỦY TINH
GVHD: ThS HỒ THỊ NGỌC SƯƠNG
LỚP: 06DHLHH1
THỦY TINH THẠCH ANH
Trang 21 Tổng quan
1.1 Định nghĩa – Phân loại
1.2 Tính chất hóa lý
1.3 Nguyên liệu
2 Quy trình sản xuất
2.1 Thủy tinh trong suốt
2.2 Thủy tinh không trong suốt
4 Tài liệu tham khảo
NỘI DUNG
Trang 31.1 Định nghĩa – Phân loại
Thủy tinh thạch anh (hay thủy tinh quartz) là thủy tinh có hàm lượng SiO2 rất cao (>99,5%) Thủy tinh thạch anh có độ bền cơ, bền acid (trừ HF, H3PO4), bền nhiệt cao
Có 2 loại thủy tinh thạch anh: trong suốt và không trong suốt
1 TỔNG QUAN
Trang 41.2 Tính chất hóa lý
a) Độ nhớt:
Thủy tinh thạch anh có độ nhớt rất cao, cần nhiệt độ
nấu rất cao nên khó kết khối và khó nấu, khó tạo hình dạng
phức tạp, độ xốp thường khác không vì vậy không kín khí
Hàm lượng tạp chất cao thì độ nhớt thủy tinh giảm và
ngược lại Ở nhiệt độ càng cao thì độ nhớt càng giảm.
1 TỔNG QUAN
Trang 51.2 Tính chất hóa lý
b) Tính chất cơ học:
Thủy tinh thạch anh có cường độ chịu nén lớn nhất, còn cường độ chịu kéo, chịu uốn, chịu xung kích tương đối bé:
+ Chịu nén: 6500 kg/ cm2
+ Chịu kéo: 600 kg/cm2
+ Chịu uốn: 1000 kg/cm2
+ Chịu xung kích: 1,1 kg.cm/cm2
Các yếu tố ảnh hưởng: lượng bọt khí, lượng tạp chất, độ đồng nhất khi nấu, hình dạng, điều kiện bề mặt.
1 TỔNG QUAN
Trang 6Bảng VD về tính chất cơ học của 1 số loại thủy tinh thạch anh của công ty Helios
Trang 7c) Tính chất nhiệt học:
- Hệ số giãn nở nhiệt rất thấp:
- Thủy tinh thạch anh có độ dẫn nhiệt tốt nhất trong các
loại thủy tinh
- Có độ ổn định nhiệt vượt trội hơn so với thủy tinh
thông thường Có khả năng chống sốc nhiệt cực kỳ
tốt
•
1 TỔNG QUAN
1.2 Tính chất hóa lý
Trang 8d) Tính chất điện:
Thủy tinh thạch anh là một vật liệu cách điện rất tốt, có điện trở suất lớn, độ dẫn điện nhỏ ngay cả ở nhiệt độ
cao, độ hao hụt điện môi bé nhất
– Điện trở suất: 7.107 Ω.cm
– Hằng số điện môi [20oC]: 3.76
– Hằng số hao hụt điện môi: < 10-4
1.2 Tính chất hóa lý:
1 TỔNG QUAN
Trang 9e) Tính chất quang học:
Tính chất quang học của thủy tinh thạch anh tốt hơn hẳn so với thủy tinh cơ sở do có độ tinh khiết cao hơn nhiều
Thủy tinh thạch anh có chiết suất bé nhất so với các loại thủy tinh khác (nD = 1.4584)
Tính chất quang học của thủy tinh thạch anh phụ thuộc vào độ trong và phương pháp sản xuất.
1 TỔNG QUAN
1.2 Tính chất hóa lý:
Trang 10f) Tính chất hóa học
Thủy tinh thạch anh trơ với hầu hết các hợp chất hóa học Vì thế, nó được sử dụng rộng rãi trong các
phòng Lab và trong ngành công nghiệp hóa học
Tuy nhiên, HF và H3PO4 là acid có khả năng gây ăn mòn thủy tinh thạch anh ngay cả ở nhiệt độ thấp Các tác nhân kiềm và muối kiềm đẩy nhanh quá trình hóa mờ của thủy tinh thạch anh
1 TỔNG QUAN
1.2 Tính chất hóa lý:
Trang 111.3 Nguyên liệu:
Nguyên liệu để nấu thủy tinh thạch anh là cát, đá thạch anh, quartzit với hàm lượng SiO2 rất cao (>99.5%)
1 TỔNG QUAN
Trang 122.1 Thủy tinh thạch anh trong suốt
Gồm các phương pháp:
- Nấu trong chân không:
+ Phương pháp dùng chân không và tăng áp lực
+ Phương pháp dùng chân không và áp suất thường
2 QUY TRÌNH SẢN XUẤT
Trang 132.1 Thủy tinh thạch anh trong suốt
- Nấu bằng đèn xì: Dòng khí mang những hạt nguyên liệu cỡ 0.1 – 0.3 mm đi qua ngọn lửa của đèn
xì, nguyên liệu sẽ rơi xuống chảy dần thành thủy tinh thạch anh trong suốt Khí đốt là hỗn hợp Hydro và oxy.
2 QUY TRÌNH SẢN XUẤT
Trang 142.2 Thủy tinh thạch anh không trong suốt
2 QUY TRÌNH SẢN XUẤT
Quy trình
Trang 152.2 Thủy tinh thạch anh không trong suốt
2 QUY TRÌNH SẢN XUẤT
Phương pháp sản xuất một bước: Cát thạch anh
được nấu chảy trong một nồi nấu kim loại vonfram
bằng thiết bị gia nhiệt bằng điện, vật liệu nóng
chảy từ đáy thiết nồi nấu sẽ chảy vào khuôn định
hình sản phẩm (Helios Quartz)
Trang 163 Ứng dụng
Thủy tinh thạch anh được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau:
- Làm đèn chiếu tia tử ngoại, làm các thiết bị dụng cụ trong phòng thí nghiệm, cửa quan sát ở các thiết bị làm việc trong điều kiện áp suất lớn, nhiệt độ cao, độ chân không cao.
- Dùng chế tạo tháp cô đặc trong sản xuất axit, dụng cụ điều chế các kim loại hiếm.
- Dùng làm ống bảo vệ pin nhiệt điện,…
Trang 17Một số công ty sản xuất thủy tinh thạch anh
Trang 18CÂU HỎI THẢO LUẬN
1. Thạch anh và thủy tinh thạch anh giống và khác nhau ở điểm
cơ bản nào?
2. Có cách phân loại thủy tinh thạch anh nào khác ngoài cách đã
nêu hay không?
Trang 19TRẢ LỜI CÂU HỎI
Câu 1: Điểm giống nhau: về mặt các tính chất hóa lý như: cơ, nhiệt, điện, hóa, quang gần như thạch
anh và thủy tinh thạch anh khá giống nhau Điểm khác biệt cơ bản nhất giữa 2 loại chính là cấu trúc:
Thạch anh có cấu trúc tinh thể còn thủy tinh thạch anh có cấu trúc vô định hình.
Câu 2: Ngoài cách phân loai thủy tinh thạch anh trong suốt và thủy tinh bán trong suốt, có thể phân
loại thủy tinh thạch anh dựa theo tiêu chí là sự có mặt của nhóm OH- trong thủy tinh: Loại không
chứa OH- và loại có chứa OH- ở mức cho phép.