đề cương ôn thu Mon CNXH khoa hoc

ÔN TẬP PHẦN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC Chương trình Trung cấp Lý luận chính trị Thời gian 180 phút 1 Làm rõ những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin về cách mạng xã hội chủ nghĩa? Sự vận dụng của Đảng ta trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam? 2 Phân tích tính tất yếu; nội dung, yêu cầu thực hiện liên minh công nông trí thức ở nước ta hiện nay Giải pháp củng cố khối liên minh ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay? 3 Bằng kiến thức lý luận và thực tiễn, đồng chí hãy chứng minh, “Xây dựng nền văn.

Trang 1

ÔN TẬP PHẦN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC Chương trình Trung cấp Lý luận chính trị

Thời gian: 180 phút

1 Làm rõ những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin về cách mạng xã hội chủ nghĩa? Sự vận dụng của Đảng ta trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam?

2 Phân tích tính tất yếu; nội dung, yêu cầu thực hiện liên minh công - nông- trí thức ở nước ta hiện nay Giải pháp củng cố khối liên minh ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay?

3 Bằng kiến thức lý luận và thực tiễn, đồng chí hãy chứng minh, “Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng con người, nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội” được thực hiện để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam?

4 Phân tích những thành tựu, thách thức, triển vọng của chủ nghĩa xã hội hiện thực

từ 1991 đến nay Sử dụng tư liệu, số liệu chứng minh các nội dung liên quan đến chủ

nghĩa xã hội hiện thực ở Việt Nam? (chỉ nói đến Việt Nam, không đề cập đến các nước khác)

GỢI Ý TRẢ LỜI Câu 1 Quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin về cách mạng và tính tất yếu của cách mạng xã hội chủ nghĩa?

Khái niệm:Cách mạng xã hội chủ nghĩa là sự cải biến xã hội một cách toàn diện, triệt để, căn bản về chất, đánh dấu bước chuyển từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội

(Từ điển Triết học, Nxb Tiến Bộ, Mat-xcơ-va, 1986).

Quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin:

Cách mạng xã hội là cuộc cải biến sâu sắc, triệt để trong đời sống xã hội để lật đổ chế độ xã hội đã lỗi thời và thiết lập vững chắc một chế độ xã hội mới, tiến bộ; là công cụ

và phương tiện để chuyển từ một hình thái kinh tế - xã hội này sang một hình thái kinh tế

- xã hội khác; Hiểu theo nghĩa rộng thì cách mạng xh bao hàm mọi sự cải tạo xh mà giai cấp cách mạng thực hiện Hình thức cách mạng xã hội cao nhất là cách mạng xã hội chủ nghĩa

Cách mạng xã hội ;chủ nghĩa bắt đầu khi giai cấp công nhân, Đảng Cộng sản lãnh đạo các tầng lớp nhân dân lao động và các lực lượng tiến bộ nhằm lật đổ ách thống trị của giai cấp tư sản, thiết lập chính quyền của giai cấp công nhân xây dựng xã hội mới Quá trình cải biến cách mạng này chỉ kết thúc khi xã hội mới được tạo lập hoàn toàn và vững chắc

Trang 2

Cách mạng xã hội chủ nghĩa là một tiến trình liên tục gồm hai giai đoạn:

- Giai đoạn thứ nhất là “giai cấp vô sản biến thành giai cấp thống trị, là giành lấy dân chủ” Trong giai đoạn này, chính quyền trở thành mục tiêu trực tiếp củacuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, khi tình thế cách mạng xuất hiện.Tuy vậy, để cách mạng giành thắng lợi việc nắm bắt đúng thời cơ để phát động giai cấp công nhân và các tầng lớp nhân dân lao động nổi dậy dưới sự lãnh đạo của Đảng có ý nghĩa hết sức quan trọng

- Giai đoạn thứ hai là giai đoạn giai cấp công nhân cùng các tầng lớp nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản sử dụng chính quyền mới như một công cụ có hiệu lực nhất để tiến hành cuộc cải biến cách mạng cải tạo xã hội cũ, xây dựng xh mới, tạo ra

sự biến đổi về chất một cách toàn diện và sâu sắc về mọi lĩnh vực trên cơ sở tiếp thu, kế thừa những tinh hoa, giá trị mà nhân loại đã đạt được trong tiến trình phát triển của lịch sử

Cách mạng xã hội chủ nghĩa là một quá trình lâu dài, khó khăn và phức tạp nhưng đó

là xu thế phát triển tất yếu của lịch sử

Tính tất yếu của cách mạng xã hội chủ nghĩa

Cách mạng xã hội chủ nghĩa xảy ra là kết quả của sự vận động khách quan của lịch

sử xã hội loài người Sự vận động này đưa nhân loại lần lượt trải qua các hình thái kinh tế

- xã hội khác nhau và tất yếu sẽ tiến tới hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa mà giai đoạn đầu là xã hội xã hội chủ nghĩa

Cách mạng xã hội chủ nghĩa là tất yếu khách quan để thay thế xã hội tư bản chủ nghĩa còn áp bức, bất công bằng xã hội xã hội chủ nghĩa mà ở đó lực lượng sản xuất phát triển, con người được giải phóng khỏi mọi sự áp bức, bóc lột, có điều kiện phát triển toàn diện

Trong xã hội tư bản, mâu thuẫn giữa quan hệ sản xuất với lực lượng sản xuất biểu hiện thành mâu thuẫn xã hội giữa giai cấp công nhân và giai cấp tư sản Đây là nguyên nhân để giai cấp công nhân thực hiện cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa nhằm tự giải phóng mình và giải phóng toàn xã hội

Cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân trong chủ nghĩa tư bản không chỉ nhằm xóa

bỏ ách áp bức, bóc lột của giai cấp tư sản, tự giải phóng mình mà còn phải làm cuộc cách mạng để xây dựng một xã hội mới tốt đẹp hơn – xã hội xã hội chủ nghĩa và đi tới xã hội cộng sản chủ nghĩa nhằm giải phóng triệt để giai cấp mình và toàn thể nhân loại khỏi mọi

sự áp bức, bóc lột

Tính tất yếu của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa nó phải trải qua hoạt động tích cực, tự giác của giai cấp công nhân và nhân dân lao động

Hiện nay, ở các nước tư bản phát triển, mâu thuẫn cơ bản trong lòng chủ nghĩa tư bản hiện đại vẫn chưa được giải quyết triệt để, thậm chí có mặt còn trở nên gay gắt hơn

Trang 3

Đây vẫn là nguyên nhân khách quan cho cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa nổ ra trong xã hội tư bản hiện đại

Sự vận dụng của Đảng ta trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam

Đảng Cộng sản Việt Nam với bản chất tiến bộ và tinh thần cách mạng, luôn thấm nhuần và quán triệt sâu sắc lý luận khoa học của chủ nghĩa Mác – Lênin trong lãnh đạo cách mạng Việt Nam Sự vận dụng và phát triển sáng tạo này thể hiện bằng việc xác định con đường của cách mạng Việt Nam, thông qua việc thực hiện linh hoạt các nhiệm vụ cách mạng trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể

- Thứ nhất, xác định con đường đúng đắn của cách mạng Việt Nam là từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân lên cách mạng xã hội chủ nghĩa

Việc xác định con đường đúng đắn này không chỉ đưa cách mạng Việt Nam theo đúng quy luật khách quan của lịch sử, mở đường cho sự thắng lợi to lớn của cách mạng Việt Nam, mà còn góp phần bổ sung, phát triển sáng tạo lý luận cách mạng không ngừng của chủ nghĩa Mác – Lênin

- Thứ hai, vận dụng linh hoạt cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và cách mạng xã hội chủ nghĩa trong từng thời điểm thích hợp

Thực tiễn đã chứng minh trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn sáng tạo trong việc vận dụng lý luận cách mạng không ngừng của chủ nghĩa Mác – Lênin, bám sát thực tiễn Việt Nam, linh hoạt trong việc xác định các nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên

Giai đoạn 1930 - 1954, nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu của cách mạng Việt Nam là hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân

Giai đoạn 1954-1975, cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, cách mạng Việt Nam do Đảng lãnh đạo thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược: “cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam”

Tiến hành đồng thời hai cuộc cách mạng này đã góp phần phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, của hai miền Nam, Bắc trong đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội

Nhờ đường lối đúng đắn đó, cách mạng Việt Nam đã gặt hái được những thắng lợi

to lớn, đánh dấu bằng đại thắng mùa xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, đưa cả nước tiến lên chủ nghĩa xã hội

Sau năm 1975, trong bối cảnh lịch sử mới, tiến trình cách mạng không ngừng của Việt Nam vẫn tiếp tục Đảng ta luôn ý thức rằng: “độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội không thể tách rời nhau mà gắn bó chặt chẽ với nhau”

Trong bối cảnh mới hiện nay, Đảng ta đã đúc rút được những bài học kinh nghiệm quý báu, nhất quán với “mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội” để không chỉ là bảo vệ những thành quả cách mạng của giai đoạn trước mà còn đưa những thành quả trước đó lên một tầm cao mới, đồng thời tiếp tục thực hiện cách mạng không ngừng ở

Trang 4

những giai đoạn tiếp theo để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

Câu 2 Tính tất yếu; nội dung, điều kiện thực hiện liên minh công - nông- trí thức ở nước ta hiện nay? Giải pháp ở tỉnh Vĩnh Phúc ?

* Khái niệm: Liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí

thức là sự đoàn kết, hợp tác, hỗ trợ giữa các giai cấp - tầng lớp dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân vì lợi ích chung và tạo ra lực lượng đồng minh trong quá trình thực hiện

sứ mệnh giải phóng giai cấp, xã hội và con người

* Tính tất yếu của liên minh công - nông - trí thức.

V.I.Lênin, liên minh là vấn đề mang tính nguyên tắc trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Sự liên minh của giai cấp tư sản, chủ nghĩa đế quốc để chống CNXH, phong trào giải phóng dân tộc và tiến bộ xã hội cũng buộc giai cấp công nhân và nhân dân lao động phải liên minh

Trong sự nghiệp xây dựng CNXH, liên minh giai cấp tạo ra sự thống nhất và dần xóa

bỏ sự cách biệt do lịch sử tạo ra Các giai cấp và tầng lớp lao động có xu hướng càng xích lại gần nhau, qua đó xóa bỏ dần sự khác biệt và rút ngắn khoảng cách phát triển giữa thành thị và nông thôn, giữa lao động trí óc và lao động chân tay

Trong cách mạng Việt Nam, Liên minh là tất yếu, bởi vì lợi ích của các giai cấp tầng lớp, nhóm xã hội đều gắn bó trong nhu cầu giải phóng dân tộc giải phóng giai cấp, giải phóng con người

Giai cấp công nhân, giai cấp nông dân, đội ngũ trí thức là ba lực lượng đông đảo nhất trong xã hội, có đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế và trong đời sống chính trị Khối liên minh này được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản

Liên minh là cơ sở của động lực chủ yếu để phát triển đất nước

* Nội dung, yêu cầu thực hiện liên minh công - nông- trí thức

- Thứ nhất, nội dung chính trị của Liên minh

+ Là sự đoàn kết, hợp lực, hiệp tác của công nhân, nông dân, trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng để xây dựng và bảo vệ vững chắc chế độ chính trị mới, giữ vững độc lập dân tộc và định hướng đi lên chủ nghĩa xã hội của đất nước và đảm bảo nghĩa vụ và quyền lợi chính trị cho các giai tầng

+ Động viên công nhân, nông nhân, trí thức tham gia xây dựng hệ thống chính trị

- Thứ hai, nội dung kinh tế của Liên minh

+ Nội dung kinh tế của liên minh là đảm bảo nghĩa vụ và quyền lợi kinh tế cho công nhân, nông dân, trí thức Xác định và đáp ứng đúng những nhu cầu kinh tế của công -nông - trí thức

Trang 5

+ Xây dựng một cơ cấu kinh tế công - nông nghiệp hiện đại trên đất nước

- Thứ ba, nội dung văn hóa - xã hội của liên minh Liên minh

Văn hóa - xã hội là sự đoàn kết, hợp tác của công nhân, nông dân, trí thức để xây dựng nền văn hóa mới, con người mới và xã hội văn minh… Phát huy vai trò của công nhân, nông dân, trí thức trong xây dựng khu cư văn hóa, nhất là nông thôn mới

* Giải pháp ở Vĩnh Phúc:

- Quán triệt và thực hiện tốt các chủ trương, chính sách của Đảng và của tỉnh Vĩnh

Phúc về xây dựng giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay

- Đối với giai cấp công nhân: Thực hiện chiến lược xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh gắn với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, CNH, HĐH

- Đối với giai cấp nông nhân: Nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của dân cư nông thôn; đóng vai trai trò làm chủ nông thôn mới

- Đối với đội ngũ trí thức: Thực hành dân chủ, tôn trọng và phát huy tự do tư tưởng trong hoạt động nghiên cứu, sáng tạo trí thức Tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho hoạt động nghề nghiệp của trí thức trong tỉnh Có chính sách đãi ngộ và tôn vinh trí thức trên cơ sở đánh giá đúng phẩm chất, năng lực của trí thức

Câu 3 Bằng kiến thức lý luận và thực tiễn, đồng chí hãy chứng minh, “Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng con người, nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội” được thực hiện để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam?

Nội dung

Đảng ta đã nhận thức một cách toàn diện, sâu sắc và đồng bộ nhằm tạo sự phát triển cân đối, hài hoà, gắn bó hữu cơ giữa kinh tế với văn hoá, xã hội đáp ứng nhu cầu phát triển đất nước trên cả ba phương diện: cơ chế vận hành phù hợp, thiết chế và đội ngũ cán bộ chủ động thích ứng

Phát triển văn hóa vì sự hoàn thiện nhân cách con người và xây dựng con người Việt Nam để đất nước phát triển nhanh, toàn diện, hài hòa, bền vững Phát huy mạnh mẽ vai trò nền tảng của văn hóa, con người Việt Nam

Phát triển hài hòa giữa kinh tế với văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu

Thực hiện tăng trưởng kinh tế đi đôi với thực hiện, bảo đảm tiến bộ và công bằng

xã hội

Huy động mọi nguồn lực, phát triển đất nước nhanh và bền vững trên nền tảng khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo

Biện pháp thực hiện (Học viên sử dụng kiến thức lý luận và thực tiễn, hiểu

biết, ví dụ, dẫn chứng để chứng minh hoặc làm rõ nội dung)

- Nghiên cứu, xác định và triển khai xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hoá

và chuẩn mực con người gắn với giữ gìn, phát triển hệ giá trị gia đình Việt Nam trong

Trang 6

thời kỳ mới Thực hiện những giải pháp đột phá nhằm ngăn chặn có hiệu quả sự xuống cấp về đạo đức, lối sống, đẩy lùi tiêu cực xã hội và các tệ nạn xã hội

Ví dụ: Đối với cán bộ đảng viên chống tự diễn biến, tự chuyển hóa; chống tham

nhũng, tiêu cực; xây dựng gia đình văn hóa

Học sinh: chuẩn mực, đạo đức học sinh

Cơ quan tuyên truyền, văn hóa chọn lọc thông tin, tác phẩm văn hóa, phim ảnh, chương trình truyền hình mang bản sắc văn hóa dân tộc; hoặc có tính giáo dục, tính nhân văn

- Đẩy mạnh giáo dục nâng cao nhận thức, ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc của người Việt Nam, đặc biệt là thế

hệ trẻ

VD: thực hiện pháp luật môi trường; cảnh quan môi trường công sở, trường học, bệnh viện, tuyên truyền và chế tài việc giữ gìn vệ sinh nơi công cộng, tổ chức thi bảo vệ môi trường, các chương trình trồng cây xanh hàng năm,…

- Khắc phục các hạn chế của con người Việt Nam đã tồn tại trong lịch sử; xây dựng con người Việt Nam thời đại mới, gắn kết chặt chẽ, hài hoà giữa giá trị truyền thống

và giá trị hiện đại

VD: Hạn chế: một số phong tục, tập quán lạc hậu, thói quen không phù hợp ngày

nay VD xây dựng đạo đức mới, hoặc phát huy truyền thống tốt yêu quê hương, yêu Đảng, CNXH, Nhân dân Tính gắn kết cộng đồng; nhân ái (chung tay phòng chống dịch covid 19, đón lao động tại các vùng dịch trở về, các chương trình thiện nguyện, bữa cơm không đồng cho nhân dân bị phong tỏa và lực lượng tuyến đồng chống dịch, )

- Nâng cao giá trị tư tưởng, nghệ thuật, đồng thời bảo đảm tự do, dân chủ trong sáng tạo văn học, nghệ thuật; nâng cao chất lượng, hiệu quả của các loại hình văn hoá, văn nghệ Hạn chế các lệch lạc, các sản phẩm chạy theo thị hiếu tầm thường

VD: Nâng cao chất lượng ấn phẩm, phim, công trình văn hóa nghệ thuât, tác phẩm âm nhạc, xử lý vi phạm bảo tồn, làm xấu hình ảnh di tích văn hóa

- Phát triển có trọng tâm, trọng điểm ngành công nghiệp văn hoá và dịch vụ văn hoá trên cơ sở xác định và phát huy sức mạnh mềm của văn hoá Việt Nam, vận dụng có hiệu quả các giá trị và thành tựu mới của văn hoá, khoa học, kỹ thuật, công nghệ của thế giới

VD: Vĩnh Phúc phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, tâm linh ở cơ chế,

chính sách phát triển dịch vụ văn hóa, quy hoạch vùng

- Tiếp tục đổi mới toàn diện nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước về văn hoá Khắc phục sự chênh lệch về trình độ phát triển và đời sống văn hoá giữa các vùng, miền, các giai tầng xã hội, đặc biệt quan tâm đến vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào các dân tộc thiểu số, các khu công nghiệp

VD: Các chương trình xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống nhân dân vùng

đồng bào dân tộc, miền núi; đào tạo cán bộ, cán bộ văn hóa đồng bào dân tộc ít người; công nhân khu công nghiệp

- Nhận thức đầy đủ và bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa trong các chính sách

xã hội Tăng cường quản lý phát triển xã hội, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội, tính

Trang 7

bền vững trong các chính sách xã hội, nhất là phúc lợi xã hội, an ninh xã hội, an ninh con người Xây dựng và thực hiện đồng bộ thể chế, chính sách phát triển xã hội, quản lý phát triển xã hội bền vững, hài hoà

VD: Chính sách phát triển vùng; đầu tư; giao thông; quỹ phúc lợi xã hội (bảo hiểm

y tế)

Câu 4 Thành tựu, thách thức, triển vọng của chủ nghĩa xã hội hiện thực từ

1991 đến nay Sử dụng tư liệu, số liệu ở Việt Nam?

Khái niệm Chủ nghĩa xã hội hiện thực là một chế độ xã hội được thiết lập trên

những nguyên lý của chủ nghĩa xã hội khoa học sau khi giai cấp công nhân, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản giành được chính quyền, xây dựng một xã hội mới có lực lượng sản xuất phát triển và quan hệ sản xuất tiến bộ với kiến thức thượng tầng về chính trị, tư tưởng, văn hoá phù hợp…

Chủ nghĩa xã hội hiện thực ra đời ở nước Nga năm 1917

* Thành tựu từ 1991 đến nay:

- Một là, thành tựu trên phương diện lý luận Công cuộc cải cách, đổi mới đã làm xuất hiện nhận thức mới về mô hình và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội Ở Việt Nam,

mô hình và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội được thể hiện trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội được Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII thông qua năm 1991 với 6 đặc trưng và 7 phương hướng lớn và được bổ sung thêm qua các kỳ Đại hội Đảng, đến Đại hội XIII (2021) có 8 đặc trưng và 10 mối quan hệ lớn

- Hai là, thành tựu trong thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội

+ Về kinh tế: Sau 35 năm đổi mới, quy mô nền kinh tế Việt Nam cũng có sự phát triển vượt bậc: “Quy mô nền kinh tế và thu nhập bình quân đầu người tăng lên (năm

2020, GDP đạt 271,2 tỷ USD, và thu nhập bình quân đầu người đạt 2779 USD) Việt Nam từ nước nông nghiệp lạc hậu thành nước đang công nghiệp hoá, hiện đại hoá

+ Về chính trị - xã hội: tại các nước xã hội chủ nghĩa, vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản được củng cố; xây dựng, hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, mở rộng quyền làm chủ của nhân dân được phát huy, công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống chính trị được đẩy mạnh

Cụ thể Đại hội XII đã đề ra yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng với 10 giải pháp cơ bản, trong đó nhấn mạnh phải kiên quyết, kiên trì tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI, với trọng tâm là đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái

về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa " trong nội bộ

Ở Việt Nam đang đẩy mạnh công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, năng lực lãnh đạo, uy tín của Đảng Cộng sản với quần chúng nhân dân được nâng lên

Cụ thể Đại hội XII đã đề ra yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng với 10 giải pháp cơ bản, trong đó nhấn mạnh phải kiên quyết, kiên trì tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI, với trọng tâm là đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái

về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa " trong nội bộ

Trang 8

Nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban Chỉ đạo Trung ương và cơ quan thường trực

về phòng, chống tham nhũng Nghiên cứu việc tăng thẩm quyền và chế tài xử lý trách nhiệm của ủy ban kiểm tra các cấp trong việc kiểm tra, giám sát, kỷ luật đối với tổ chức đảng, đảng viên

Rà soát, hoàn thiện các quy định của Đảng và Nhà nước về xử lý kỷ luật, bảo đảm

sự thống nhất, đồng bộ giữa kỷ luật của Đảng với kỷ luật hành chính của Nhà nước. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát; phát huy vai trò của các cơ quan thanh tra, kiểm tra, điều tra và các cơ quan tư pháp để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, xử lý nghiêm minh đối với những cán bộ sai phạm theo quy định của pháp luật;

- Thành tựu trong lĩnh vực giáo dục đào tạo

Thực hiện nghị quyết Đại hội VI, VII và Nghị quyết hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương khoá VII, trong những nǎm gần đây, giáo dục- đào tạo có những mặt tiến bộ

+ Mạng lưới trường học phát triển rộng khắp Hầu hết các xã trong cả nước, kể cả các xã vùng cao, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo đã có trường, lớp tiểu học Phần lớn các xã ở vùng đồng bằng có trường trung học cơ sở Hầu hết các huyện có trường trung học phổ thông, các tỉnh và nhiều huyện đông đồng bào dân tộc đã có hệ thống trường dân tộc nội trú

+ Đã ngǎn chặn được sự giảm sút quy mô và bước tǎng trưởng khá Nǎm học 1996 + 1997 cả nước có hơn 20 triệu học sinh, Giáo dục mầm non, nhất là mẫu giáo 5 tuổi, đang phát triển Công cuộc chống mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học được triển khai trong cả nước Hiện đã có 16 tỉnh, thành phố, trong đó có 3 tỉnh miền núi, 57% số huyện, 76% số xã được công nhận đạt tiêu chuẩn quốc gia về xoá mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học So với nǎm học 1991 - 1992, trong nǎm học 1995 - 1996 số học sinh phổ thông tǎng 1,25 lần, sinh viên đại học tǎng 2,7 lần Tỉ lệ học sinh lưu ban, bỏ học đã giảm nhiều Giáo dục sau đại học đã đào tạo được số lượng đáng kể cán bộ có trình độ cao mà trước đây chủ yêú phải dựa vào nước ngoài Giáo dục - đào tạo đã góp phần quan trọng nâng cao dân trí, đào tạo đội ngũ lao động có trình độ học vấn tiểu học, trung học và đội ngũ cán bộ đông đảo phục vụ các nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và an ninh quốc phòng Tronh nông nghiệp, công nghiệp và một số ngành khác, đội ngũ cán bộ và công nhân nước ta có khả nǎng nắm bắt và ứng dụng nhanh chóng một số công nghệ mới

+ Chất lượng giáo dục - đào tạo có tiến bộ bước đầu trên một số mặt về các môn khoa học tự nhiên và kỹ thuật, ở bậc phổ thông và bậc đại học hệ tập trung Số học sinh khá giỏi, số học sinh đạt giải trong các kỳ thi quốc gia và quốc tế ngày càng tǎng

+ Trong giáo dục - đào tạo đã xuất hiện một số nhân tố mới ở nhiều nơi hình thành phong trào học tập sôi nổi của cán bộ và nhân dân, nhất là thanh niên Các loại hình trường lớp, từ phổ thông đến đại học, đa dạng hơn, tạo nên cơ hội học y cho nhân dân Đã huy động được thêm các nguồn lực ngoài ngân sách nhà nước để phát triển giáo dục - đào tạo Các gia đình, các đoàn thể nhân dân, các tổ chức xã hội đã chǎm lo giáo dục nhiều

Trang 9

hơn trước Các phương tiện thông tin đại chúng đã xây dựng các chuyên mục phục vụ giáo dục - đào tạo Hợp tác quốc tế về giáo dục - đào tạo bước đầu được mở rộng

- Thành tựu trong lĩnh vực văn hóa dân tộc:

Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII đã có quan niệm rộng hơn, toàn diện hơn, bao quát hơn về văn hóa, về văn hóa và phát triển, về di sản văn hóa, về bản sắc, đặc trưng văn hóa Việt Nam, về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Văn hóa được đề cập ở đây theo nghĩa rộng, bao gồm các lĩnh vực chủ yếu tạo nên đời sống văn hóa như: Tư tưởng, đạo đức, lối sống; Môi trường văn hóa; Giáo dục và Đào tạo; Khoa học và Công nghệ; Văn học nghệ thuật; Thông tin đại chúng; Giao lưu văn hóa với nước ngoài; Thể chế và thiết chế văn hóa Với tính cách bao trùm như vậy, văn hóađược coi là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội

- Thành tựu trong lĩnh vực quan hệ đối ngoại:

Phát triển mạnh mẽ quan hệ đối ngoại, phá thế bị bao vây cấm vận, tham gia tích cực vào đời sống cộng đồng quốc tế.

Chúng ta đã triển khai tích cực và năng động đường lối đối ngoại độc lập tự chủ,

đa phương hóa, đa dạng hóa Khôi phục và mở rộng quan hệ hữu nghị, hợp tác nhiều mặt với Trung Quốc; tăng cường quan hệ hữu nghị, đoàn kết đặc biệt với Lào; xây dựng quan

hệ tốt với Campuchia; phát triển quan hệ với các nước trong khu vực, trở thành thành viên đầy đủ của tổ chức ASEAN; củng cố quan hệ hữu nghị truyền thống với nhiều nước, từng bước đổi mới quan hệ với Liên bang Nga, các nước trong Cộng đồng các quốc gia độc lập và các nước Đông Âu; mở rộng quan hệ với các nước công nghiệp phát triển; bình thường hóa quan hệ với Mỹ; thiết lập và mở rộng quan hệ với nhiều nước Nam Á, Nam Thái Bình dương, Trung Đông, châu Phi và Mỹ latinh; mở rộng quan hệ với Phong trào không liên kết, các tổ chức quốc tế và khu vực

Đảng ta tiếp tục phát triển quan hệ đoàn kết, hữu nghị với các đảng cộng sản và công nhân, các phong trào độc lập dân tộc, các tổ chức và phong trào tiến bộ trên thế giới; thiết lập quan hệ với các đảng cầm quyền ở một số nước Mở rộng hoạt động đối ngoại của các đoàn thể nhân dân, tổ chức xã hội Phát triển quan hệ với các tổ chức phi chính phủ trên thế giới

Đến nay nước ta đã có quan hệ ngoại giao với hơn 160 nước, có quan hệ buôn bán với trên 100 nước Các công ty của hơn 50 nước và vùng lãnh thổ đã đầu tư trực tiếp vào

Trang 10

nước ta Nhiều chính phủ và tổ chức quốc tế dành cho ta viện trợ không hoàn lại hoặc cho vay để phát triển

* Thách thức

Một là, thách thức từ việc xác định mô hình, biện pháp thực hiện

Hai là, thách thức từ tiềm năng phát triển của chủ nghĩa tư bản Chủ nghĩa tư bản đang nắm những ưu thế về kinh tế, khoa học, công nghệ, quốc phòng, an ninh… Do đó, cách mạng xã hội chưa thể nổ ra và giành thắng lợi đồng loạt trong thời gian trước mắt

Ba là, thách thức từ điểm xuất phát thấp, có sở vật chất, kỹ thuật tương đối lạc hậu Khi bước vào giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá, phải cạnh tranh quyết liệt (về nguồn lực, khoa học công nghệ, thị trường…) với các nước công nghiệp

Bốn là, thách thức giữa phát triển kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế với giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa

Năm là thách thức từ sự chống phá của các thế lực thù địch Các thế lực thù địch chống phá chủ nghĩa xã hội rất đa dạng, gồm: chủ nghĩa đế quốc, các lực lượng khác có lợi ích đối lập với chủ nghĩa xã hội; những phần tử cơ hội, bất mãn chính trị chống chính

quyền VD ở Việt Nam, đảng Việt Tân bài báo trên không gian mạng.

* Triển vọng của chủ nghĩa xã hội hiện thực

Một là, triển vọng của chủ nghĩa xã hội bắt nguồn từ quy luật phát triển khách quan của lịch sử Theo lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, lịch sử loài người là quá trình vận động, biến đổi phát triển không ngừng, sự phát triển của xã hội không phải diễn ra ngẫu nhiên, tuỳ tiện mà tuân theo các quy luật khách quan

Hai là, triển vọng chủ nghĩa xã hội hiện thực từ sự thành công của công cuộc cải cách, đổi mới mà các nước đang tiến hành Công cuộc đổi mới ở Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng trên các phương diện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, đối ngoại

Ba là, triển vọng của chủ nghĩa xã hội biểu hiện ở những xu hướng mới trong phát triển lý luận và thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội Khu vực Mỹ Latinh đã xuất hiện một trào lưu xã hội chủ nghĩa mới

Bốn là, triển vọng của chủ nghĩa xã hội bắt nguồn từ bản chất tốt đẹp của chính chế

độ xã hội xã hội chủ nghĩa Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định: “Theo quy luật tiến hoá của lịch sử, loài người nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội”

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	29,94 KB