bai-24-hoan-du

PowerPoint Presentation KIỂM TRA KIẾN THỨC CŨ Ẩn dụ là gì? Tìm ẩn dụ trong ví dụ sau Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏmặt trời Áo nâu liền với áo xanh Nông thôn c[.]

KIỂM TRA KIẾN THỨC CŨ

Ẩn dụ là gì?

Tìm ẩn dụ trong ví dụ sau

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ mặt trời

Áo nâu liền với áo xanh Nông thôn cùng với thị thành đứng lên.

(Tố Hữu)

TIẾT 101 TIẾNG VIỆT: HOÁN DỤ

I Hoán dụ là gì?

Áo nâu

Áo xanh

Chỉ người nông

dân

Chỉ người công

nhân

Áo và người

có quan hệ gần gũi

Nông thôn

Thị thành

Những người sống ở nông thôn

Những người sống

ở thị thành

Nơi sống và

người sống có quan hệ gần gũi.

TIẾT 101 TIẾNG VIỆT: HOÁN DỤ

I Hoán dụ là gì?

Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó

So sánh 2 cách diễn đạt sau và cho biết cách

diễn đạt nào hay hơn ? Vì sao?

BIỆN PHÁP TU TỪ HOÁN DỤ CÁCH DIỄN ĐẠT BÌNH THƯỜNG

Áo nâu liền với áo xanh

Nông thôn cùng với thị thành đứng lên.

Tất cả nông dân ở nông thôn và công nhân ở thành phố đều

đứng lên”

Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự

diễn đạt

Chỉ mang tích chất thông báo sự kiện, không có giá trị biểu cảm

TIẾT 101 TIẾNG VIỆT: HOÁN DỤ

I Hoán dụ là gì?

Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm

bằng tên của một sự vật hiện tượng, khái niệm khác

có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

Ví dụ:

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay.

( Tố Hữu)

Áo chàm

TIẾT 101 TIẾNG VIỆT: HOÁN DỤ

I Hoán dụ là gì?

II Các kiểu hoán dụ.

a) Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm

( Hoàng Trung Thông )

c) Ngày Huế đổ máu

Chú Hà Nội về Tình cờ chú cháu Gặp nhau Hàng Bè

( Tố Hữu )

NHÓM 2

NHÓM 3

Chỉ ra

từ

ngữ

hoán

dụ,

sự vật

được

gọi

tên và

xác

định

mối

quan

hệ?

b) Một cây làm chẳng nên non.

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.

( Ca dao )

NHÓM 1

a Bàn tay ta làm nên tất cả

b) Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.

Bàn tay: một bộ phận trong cơ thể con người dùng để thay thế cho “người lao động” nói chung

Lấy một bộ phận để chỉ toàn thể

- Một cây : Số lượng ít, cái đơn lẻ

- Ba cây : Số lượng nhiều, sự đoàn kết

Lấy cái cái cụ thể để gọi cái trừu tượng

d) Vì sao? Trái Đất nặng ân tình

Nhắc mãi tên Người: Hồ Chí Minh

( Tố Hữu )

c) Ngày Huế đổ máu ( dấu hiệu của chiến tranh)

Chú Hà Nội về

Đổ máu : dấu hiệu của sự “hy sinh mất mát” nói chung

Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật.

Trái đất: biểu thị đông đảo những người sống trên trái đất Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng

b) Một cây làm chẳng nên non.

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.

( Ca dao )

d) Vì sao? Trái đất nặng ân tình

Nhắc mãi tên Người: Hồ Chí Minh

( Tố Hữu )

a) Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm

( Hoàng Trung Thông )

c) Ngày Huế đổ máu

Chú Hà Nội về ( Tố Hữu )

Lấy vật chứa đựng để gọi vật

bị chứa đựng

Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật

Lấy cái cụ thể

để gọi cái trừu tượng.

Lấy một bộ phận

để gọi toàn thể

TIẾT 101 TIẾNG VIỆT: HOÁN DỤ

I Hoán dụ là gì?

II Các kiểu hoán dụ

Có 4 kiểu4 kiểu hoán dụ:

-Lấy bộ phận để gọi toàn thể

-Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng -Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật

-Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng

Giống nhau : Gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng

sự vật, hiện tượng khác.

Hốn dụ Dựa vào quan hệ tương cận ( gần gũi ) cụ thể:

- Bộ phận- toàn bộ

- Vật chứa đựng-vật

bị chứa đựng

- Dấu hiệu của sự

vật- sự vật

- Cụ thể- trừu tượng

Dựa vào quan hệ

tương đồng ( nét

giống nhau ) cụ

thể:

- Hình thức

- Cách thức thực

hiện

- Phẩm chất

- Cảm giác

Ẩn dụ

Khác nhau

a) Làng xóm ta xưa kia lam lũ quanh năm mà vẫn quanh

năm đói rách Làng xóm ta ngày nay bốn mùa nhộn nhịp cảnh làm ăn tập thể.

- Làng xóm : chỉ người nông dân

- Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng

Làng xóm

Làng xóm

TIẾT 101 TIẾNG VIỆT: HOÁN DỤ

I Hoán dụ là gì?

II Các kiểu hoán dụ

III Luyện tập

b) Vì lợi ích mười năm phải trồng cây ,

Vì lợi ích trăm năm phải trồng người.

( Hồ Chí Minh )

mười năm trăm năm

Mười năm Trăm năm

thời gian trước mắt thời gian lâu dài.

Quan hệ cái cụ thể cái trừu tượng

c) Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay.

( Tố Hữu)

sự vật.

Áo chàm

Quan hệ dấu hiệu của sự vật

Học bài :

Nắm khái niệm và các kiểu hoán dụ Viết đoạn văn khoảng 5 dòng có sử dụng phép hoán dụ

Tập làm thơ bốn chữ

Chuẩn bị một bài thơ 4 chữ

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC