BÀI CŨ Ôn tập kiến thức bài Ẩn dụ - Khái niệm: Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật hiện tượng khác dựa vào nét tương đồng.. 82 * Nhận xét: - Áo nâu → chỉ người nô
Trang 1PHÒNG GD&ĐT QUẬN NINH KIỀU
TRƯỜNG THCS ĐOÀN THỊ ĐIỂM
NỘI DUNG HỌC TẬP TẠI NHÀ – NGỮ VĂN 6
TUẦN 20/4/2020 – 25/4/2020
Tiết 103
Tiếng Việt
HOÁN DỤ
A BÀI CŨ
Ôn tập kiến thức bài Ẩn dụ
- Khái niệm: Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật hiện tượng khác dựa vào
nét tương đồng
- Tác dụng: Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
B BÀI MỚI: HOÁN DỤ
I Hoán dụ là gì?
1 Khái niệm
* Ví dụ (SGK/ Tr 82)
* Nhận xét:
- Áo nâu → chỉ người nông dân
- Áo xanh → chỉ người công nhân
Dựa vào mối quan hệ gần gũi giữa đặc điểm, tính chất với sự vật có đặc điểm, tính chất
đó (người nông dân trước đây thường mặc áo nâu, còn người công nhân thường mặc quần áo bảo hộ màu xanh khi làm việc)
- Nông thôn → chỉ những người sống ở nông thôn
- Thị thành → chỉ những người sống ở thành thị
Dựa vào mối quan hệ gần gũi giữa nơi sống và người sống ở đó; mối quan hệ giữa vật chứa đựng (nông thôn, thị thành) với vật bị chứa đựng (những người sống ở nông thôn và thành thị)
Cách nói này gọi là hoán dụ
=>Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm này bằng tên của một sự vật, hiện
tượng, khái niệm khác có mối quan hệ gần gũi với nó
2 Tác dụng của hoán dụ
* Ví dụ:
So sánh 2 cách diễn đạt sau và rút ra nhận xét Cách diễn đạt nào hay hơn ? Vì sao?
Cách 1: Tất cả nông dân ở nông thôn và công nhân ở thành thị đều đứng lên.
Cách 2:
Áo nâu liền với áo xanh Nông thôn cùng với thị thành đứng lên.
(Tố Hữu)
Trang 2* Nhận xét:
Cách 1: Diễn đạt bình thường, không có giá trị biểu cảm.
Cách 2: Có sử dụng phép hoán dụ Cách 2 hay hơn cách 1 vì trong câu có sử dụng phép
hoán dụ làm cho câu nói ngắn gọn, có hình ảnh và nêu được đặc điểm của sự vật
Tác dụng: Hoán dụ giúp cho việc diễn đạt sống động hơn, làm tăng sức gợi hình, gợi cảm
*Ghi nhớ: SGK/Tr.82
Phép ẩn dụ và hoán dụ có điểm nào giống và khác nhau?
Giống nhau - Gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác.
- Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
Khác nhau Dựa vào quan hệ tương đồng Dựa vào quan hệ tương cận
II Luyện tập
Bài tập 1 Tìm các hoán dụ và chỉ ra các mối quan hệ trong mỗi hoán dụ
a Làng xóm – người nông dân (quan hệ giữa vật chứa đựng với vật bị chứa đựng).
b Mười năm – thời gian trước mắt; trăm năm – thời gian lâu dài (quan hệ cái cụ thể
với cái trừu tượng)
III Củng cố
Hoán dụ là gì? Nêu tác dụng của hoán dụ
Tác dụng: làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự
diễn đạt
IV Hướng dẫn tự học
- Xem lại nội dung bài học; nắm vững khái niệm hoán dụ và tác dụng của hoán dụ
- Hoàn thành các bài tập còn lại bài 1c, d (SGK/ Tr 84).
- Xem trước bài Vượt thác (SGK/ Tr 37-39)
+ Đọc văn bản, tìm hiểu chú thích.
+ Thực hiện phiếu học tập.
Khái niệm: Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng,
khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng khác
có mối quan hệ gần gũi với nó
Hoán dụ