doc-ton-thuong-o-da-day-ta-trang

スライド 1 Ñoïc toån thöông noäi soi Ñoïc toån thöông noäi soi DAÏ DAØY – TAÙ DAÏ DAØY – TAÙ TRAØNGTRAØNG ThS BS Quaùch Troïng ÑöùcThS BS Quaùch Troïng Ñöùc Boä Moân Noäi – ÑH Y DÖÔÏC TP HCMBoä Moân N[.]

Đọc tổn thương nội soi:

DẠ DÀY – TÁ

TRÀNG

ThS BS Quách Trọng Đức Bộ Môn Nội – ĐH Y DƯỢC TP HCM

Khoa Nội Soi, Bệnh Viện ĐHYD

NỘI DUNG

1 Thuật ngữ

2 Viêm dạ dày

3 Loét dạ dày

4 Ung thư dạ dày

1 THUẬT NGỮ

2 Viêm dạ dày

Hệ thống Sydney: Phần

nội soi

Heä thoáng Sydney: Phaàn

GPB

Hệ thống Sydney: Phần

nội soi

Các thuật ngữ mô tả

Phù nề (Edema): niêm mạc dày, đục, cấu trúc tuyến cĩ thể thấy rõ.

Hệ thống Sydney: Phần

nội soi

Các thuật ngữ mô tả

Sung huyết (Erythematous) : các mảng đỏ / đường đỏ

Hệ thống Sydney: Phần

nội soi

Các thuật ngữ mô tả

Tiết dịch (Exudate): Nhiều chất dịch nhày bám trên bề mặt

niêm mạc

Hệ thống Sydney: Phần

nội soi

Các thuật ngữ mô tả

Trợt phẳng (Flat erosive): chỗ niêm mạc mất liên tục

Hệ thống Sydney: Phần

nội soi

Các thuật ngữ mô tả

Trợt nhơ cao (Raised erosive): dạng ụ niêm mạc nhơ lên VỚI

trung tâm các ụ này lõm.

Hệ thống Sydney: Phần

nội soi

Các thuật ngữ mô tả

Tăng sinh thành nếp thơ dày (rugal hyperplasia):

các nếp niêm mạc khơng bị xẹp khi bơm hơi dạ dày.

Hệ thống Sydney: Phần

nội soi

Các thuật ngữ mô tả

Teo niêm mạc (mucosal atrophy):

niêm mạc mỏng, thấy rõ được các mạch máu dưới niêm mạc

Hệ thống Sydney: Phần

nội soi

Các thuật ngữ mô tả

Tăng sinh thành nếp thơ dày (rugal hyperplasia):

các nếp niêm mạc khơng bị xẹp khi bơm hơi dạ dày.

Hệ thống Sydney: Phần

nội soi

Các thuật ngữ mô tả

Teo nếp niêm mạc (rugal atrophy):

các nếp niêm mạc giảm số lượng & kích thước

Hệ thống Sydney: Phần

nội soi

Các thuật ngữ mô tả

Xuất huyết (intramural bleeding):

dạng các chấm hoặc các đường sậm màu

Heä thoáng Sydney: Phaàn

Hệ thống Sydney: Phần

nội soi

Các thuật ngữ mô tả

Chuyển sản ruột (intestinal metaplasia): Mảng phẳng hay

nhơ cao màu trắng, khơng đều, thường ở vùng hang vị.

Heä thoáng Sydney: Phaàn

3 Loét dạ dày

Phân độ Forrest

Các dấu hiệu nghi ngờ

sượng/cứng

Các dấu hiệu nghi ngờ

loét ác tính

Các dấu hiệu nghi ngờ

loét ác tính

Các dấu hiệu nghi ngờ

loét ác tính

Phân loại theo giai đoạn

ổ loét

A1 Đỏ, phù nề, cao Khơng cĩ Mơ họai tử /

mạch máu lộ / cục máu đơng Trịn

A2 Bớt đỏ & phù nề Cĩ ít ở bờ Mơ hoại tử

H2 Phẳng > 2/3 ổ loét Khơng cĩ Bầu dục

S2 Khơng rõ Sẹo trắng Khơng Đường

5 Đáy loét (phân loại Forrest)

6 Bờ loét (đều / không đều, nhô cao / phẳng)

7 Mô xung quanh (nếp niêm mạc hội tụ / cắt cụt …)

8 Giai đoạn (A1,2 – H1,2 – S1,2)

4 UNG THƯ DẠ

DÀY

Tầm quan trọng của vấn

đề

 Ung thư thường gặp ở VN: xếp thứ 4 ở nam

giới

xếp thứ 3 ở nữ giới

Ng Chấn Hùng (1997), Y học Tp Hồ Chí Minh, 3(2) Tr 11-19

 > 90%-95% được phát hiện đã thuộc giai đoạn

trễ

• Trần Văn Hợp (2006), Tạp chí khoa học tiêu hóa VN, 1(3) Tr 55

• Đỗ Đình Công (2003), Luận án tiến sĩ y học, Tr 56

• Nguyễn Anh Tuấn (2001), Y Học Thực Hành, 5(3) Tr 27

Tiềm năng cải thiện tiên

lượng BN

Tiên lượng tốt nếu phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm

• Fuchs, New England Journal of Medicine (1995), 33(1), p

UTDD TIẾN TRIỂN (Phân loại

Borrmann)

Dạng 1: Dạng polyp, giới hạn rõ, thường cĩ đáy rộng.

Dạng 2: Loét giới hạn rõ, bờ nhơ cao

Dạng 3 : Loét giới hạn khơng rõ, thâm nhiễm vào mơ xung quanh

Dạng 4: Dạng thâm nhiễm lan tỏa

Dạng 5 : Khơng thuộc các dạng trên

UTDD dạng Borrmann 1

UTDD dạng Borrmann 4

Hình ảnh nội soi của UTDD sớm

Japanese Gastric Cancer Association (1998), Gastric Cancer 1, p 10–24

Ảnh tư liệu tại International Medical Center of Japan (IMCJ) - Tokyo

Ảnh tư liệu tại Internaltion Medical Center of Japan (IMCJ) - Tokyo

Ảnh tư liệu tại Internaltion Medical Center of Japan (IMCJ) - Tokyo

Dạng UTDD sớm ở Việt

Nam

 Báo cáo khoa học: Số lượng ít, mô tả rải

rác

 Trần Văn Hợp (2006) Tạp chí khoa học tiêu

hóa Việt Nam 1(3) Tr 55-61: có 10 trường hợp

– 0-I : 2 trường hợp

– 0-IIc : 1 trường hợp

– 0-III : 7 trường hợp

1/3 số trường hợp UTDD giai đoạn tiến triển đến khám tại BV ĐHYD và BVCR đã được nội soi dạ dày với chẩn đoán viêm / loét dạ dày trong khoảng 6 tuần – 6 năm trước đó

Đỗ Đình Công, Nguyên nhân chẩn đoán muộn trong ung thư biểu mô tuyến dạ dày,

Y học TP HCM 2003, tập 7(1): 6-9.

Chẩn đoán nội soi:

Gastritis-like Lesions (1)

Gastritis-like MALT Lymphoma

Gastritis-like MALT Lymphoma

(Y Okazaki, the institute of Gastroenterology of Hofu, Yamaguchi, Japan,

Endoscopia Digestiva Vol 17, No.9 2005: 1377-1385)

Dạng NS của MALT Lymphoma

(3)

• 60 ca MALT Lymphoma được nghiên cứu

• Có 3 dạng biểu hiện trên nội soi

– Gastric cancer – like (GC) type: 45% – Submucosal tumour – like (SMT) type: 5% – Gastritis – like (GI) type: 50%

• Chia thành 2 dạng nhỏ nữa là:

– Erosive / ulcerative type: 20%

– Change of hue type: 60%

– Granular / nodular: 20%

Cần CĐPB GI-type MALT Lymphoma với:

• GI-type MALT Lymphoma do vậy dễ bị CĐ nhầm thành:

– Multiple gastric ulcers

– Acute erosive gastritis

– Chronic atrophic gastritis

– Follicular gastritis

• Cần làm sinh thiết nếu nghi ngờ.

Case 1

Case 2: Gastritis-like type (erosion / multiple ulcers)

Gastritis-like type (erosion / multiple ulcers) của MALT Lymphoma Các chẩn đoán nhầm thường là với:

- Multiple gastric ulcers

- Erosive gastritis

Case 3: Gastritis – like type “change of hue” MALT Lymphoma

Dạng MALT Lymphoma giống hình ảnh của viêm teo dạ dày mãn tính (Chronic atrophic gastritis)

Case 4: Gastritis-like type: granular / nodular

Cobblestone appearance Cần CĐPB với: Follicular gastritis

Case 5: Submucosal-like type of MALT

Lymphoma

Chẩn đoán nội soi:

Gastritis-like Lesions (2)

Ung thư DD sớm

(Gastric-like Cancer)

M Najima, National Cancer Center Hospital, Tokyo, Japan

Endoscopia Digestiva Vol 17, No.9 2005: 1429-1437

1-• Có 90 trường hợp (2,8%) được mô bệnh học là K

• Có 50 trường hợp ( >50%) có biểu hiện nội soi là Gastritis-like GC :

– 45 BN: differentiated Carcinoma– 05 BN: undifferentiated Carcinoma

ĐẶC ĐiỂM NỘI SOI

• quan sát kỹ cũng khó phát hiện các trường hợp

“gastritis-like GC” dựa trên dấu hiệu bất thường của niêm mạc.

• Nhuộm màu Indigo carmine 0,1% rất có giá trị trong tình huống này.

Nội soi nhuộm màu

bề mặt niêm mạc đường ống tiêu hóa trong khi nội soi

 Tên gọi:

 Mục đích: giúp phát hiện các biến đổi tinh vi của niêm mạc đường ống tiêu hóa khó phát hiện bằng phương pháp nội soi thông thường.

Đặc điểm của thuốc

• Thành phần: Sodium indigotindisulfonate

• Nguyên lý: Không hấp thu Đọng ở những ổ loét, vết chợt

và các hố tuyến gi tạo độ tương phản giúp nhìn rõ độ lồi lõm của bề mặt niêm mạc đường ống tiêu hoá

• Ứng dụng: Được sử dụng rộng rãi trên khắp đường ống

tiêu hoá nhằm chẩn đoán ung thư sớm, và xác định giói hạn đường bờ của các tổn thương này để điều trị bằng NS

• Chống chỉ định: Không

Indigo carmine

Đặc điểm của dụng cụ

Catheter chuyên dụng để nhuộm màu:

Ảnh tư liệu tại Internaltion Medical Center of Japan (IMCJ) - Tokyo

Chuyển sản ruột

Ảnh tư liệu tại Internaltion Medical Center of Japan (IMCJ) - Tokyo

UTDD sớm dạng 0-IIa

Ảnh tư liệu tại Internaltion Medical Center of Japan (IMCJ) - Tokyo

UTDD sớm dạng IIa+IIc

Case 2

Case 3

• Granular type: Tổn thương mất màu phía bờ cong nhỏ hang vị Niêm mạc

không đều nhưng kg có malignant findings khi nhuộm Indiogo Carmine

Case tham luận: dif:

reddish