Tiet 101 Hoan du

Làng xóm – người nông dân sèng trong th«n xãm => Quan hệ giữa vật chứa đựng với vật bị chứa đựng.. Mười năm – thời gian ngắn, trước mắt, cụ thể.[r]

Đáp án:

- Ẩn dụ là gọi tờn sự vật, hiện tượng này bằng

( tờn sự vật, hiện tượng khỏc )cú nột (tương đồng ) với nú nhằm tăng sức gợi hỡnh, gợi cảm cho sự diễn đạt.

- Ẩn dụ là gọi tờn sự vật, hiện tượng này bằng

(………1………… ) cú nột (……2………) với nú

nhằm tăng sức gợi hỡnh, gợi cảm cho sự diễn đạt.

1 Tìm từ, cụm từ thích hợp điền vào chỗ trống( ) để hoàn …

thành khái niệm phép ẩn dụ sau.

2 – Tìm và xác định kiểu ẩn dụ trong câu thơ sau:

Một tiếng chim kêu sáng cả rừng

(Kh ơng Hữu Dụng)

Đáp án:

- Ẩn dụ chuyển đổi cảm giỏc (dựa vào sự tương đồng về

cảm giỏc): Thớnh giỏc ( kêu )  th giác ( ị sáng )

Áo nâu liền với áo xanh Nông thôn cùng với thị thành đứng lên

(Tố Hữu)

I Ho¸n dô lµ g×?

1 VÝ dô: sgk / trang 82.

2 NhËn xÐt vÝ dô:

Áo nâu: ng êi n«ng d©n

¸o xanh: ng êi c«ng d©n

- Ho¸n dô lµ gäi tªn sù

vËt, hiÖn t îng, kh¸i niÖm

b»ng tªn cña mét sù vËt,

hiÖn t îng, kh¸i niÖm

kh¸c cã quan hÖ gÇn gòi

víi nã

- Ho¸n dô lµ gäi tªn sù

vËt, hiÖn t îng, kh¸i niÖm

b»ng tªn cña mét sù vËt,

hiÖn t îng, kh¸i niÖm

kh¸c cã quan hÖ gÇn gòi

víi nã.

1 Áo nâu liền với áo xanh Nông thôn cùng với thị thành đứng lên

- Ho¸n dô: lµ gäi tªn sù

vËt, hiÖn t îng, kh¸i niÖm

b, Göi miÒn B¾c lßng miÒn Nam chung thuû

§ang x«ng lªn chèng MÜ tuyÕn ®Çu ( Lª Anh Xu©n)

(dấu hiệu chiến tranh)

=> Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật

d, Áo nõu liền với ỏo xanh Nụng thụn cựng với thị thành đứng lờn

(Tố Hữu)

I Hoán dụ là gì?

1 Ví dụ: sgk / trang 83.

2 Nhận xét ví dụ: - áo nõu: ng ời nông dân.

- áo xanh: ng ời công dân

(dấu hiệu của sự vật) (sự vật)

( dấu hiệu của sự

=>Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng.

II Các kiểu hoán dụ:

b, Göi miÒn B¾c lßng miÒn Nam chung thuû

§ang x«ng lªn chèng MÜ tuyÕn ®Çu ( Lª Anh Xu©n)

I Hoán dụ là gì?

II Các kiểu hoán dụ:

2 Nhận xét ví dụ:

1 Ví dụ: sgk/ trang 83.

“Gửi miền Bắc lòng miền Nam chung thuỷ

Đang xông lên chống Mĩ tuyến đầu”

( Lê Anh Xuân)

- miền Bắc Những ng ời sống ở miền Nam

=>Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng.

- miền Nam Những ng ời sống ở miền Bắc

(Vật chứa đựng) (Vật bị chứa đựng)

(Vật bị chứa đựng) (Vật chứa đựng)

Bài tập nhanh:

Xác định phép hoán dụ và kiểu hoán dụ trong câu thơ sau:

3 Ghi nhớ 2: sgk/ tr 83

I Hoán dụ là gì?

- Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện t ợng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện t ợng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó.

- Tác dụng: làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt.

Có bốn kiểu hoán dụ th ờng gặp là:

- Lấy một bộ phận để gọi toàn thể;

- Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng;

- Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật;

- Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu t ợng.

II Các kiểu hoán dụ:

* Ghi nhớ

III Luyện tập:

Bài tập1/ sgk/ tr 84: Chỉ ra phép hoán dụ trong những câu thơ, câu văn

sau và cho biết mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép hoán dụ là gì

a L ng xóm ta x a kia lam lũ quanh năm mà vẫn quanh năm đói rách à Làng xóm ta ngày nay bốn mùa nhộn nhịp cảnh làm ăn tập thể

( Hồ Chí Minh)

b Vì lợi ích m ời năm phải trồng cây,

Vì lợi ích trăm năm phải trồng ng ời

( Hồ Chí Minh)

c áo chàm đ a buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay.

( Tố Hữu)

d Vì sao? Trái Đất nặng ân tình

Nhắc mãI tên Ng ời : Hồ Chí Minh.

( Tố Hữu)

Có 5 ngôi sao, trong đó là 4 ngôi sao ẩn chứa 4 câu hỏi tương ứng và 1 ngôi sao may mắn.

Mỗi nhóm lần lượt chọn một ngôi sao

* Nếu nhóm chọn ngôi sao và trả lời đầy đủ câu hỏi ẩn sau ngôi sao thì được 10 điểm, nếu trả lời sai không được điểm Thời gian suy nghĩ là 15 giây

* Nếu nhóm chọn ngôi sao ẩn sau là ngôi sao may mắn sẽ được cộng 10 điểm thưởng mà không phải trả lời câu hỏi,

và được chọn ngôi sao tiếp theo để tham gia trả lời câu hỏi.

* Nếu nhóm chọn trả lời sai thì các nhóm khác dành quyền trả lời (bằng cách đưa tay) Nếu trả lời đúng được 5

Thời gian: Hết giờ 10 9 15 11

(Hồ Chí Minh)

Làng xóm – người nông dân

Quan hệ giữa vật chứa đựng với vật bị chứa đựng.

Thời gian Hết giờ 10 11 87 3 9 65 4

15

biết mối quan hệ giữa các sự vật trong phép hoán dụ là gì?

Vì lợi ích mười năm phải trồng cây,

Vì lợi ích trăm năm phải trồng người.

(Hồ CHí Minh)

Mười năm – thời gian ngắn, trước mắt, cụ thể.

Trăm năm – thời gian lâu dài, trừu tượng hơn.

Áo chàm – người Việt Bắc (thường mặc áo màu chàm)

Quan hệ giữa dấu hiệu của sự vật với sự vật

Thời gian: Hết giờ 10 9 11

Chỉ ra phép hoán dụ trong câu sau và cho

biết mối quan hệ giữa các sự vật trong phép hoán dụ là gì?

Vì sao? Trái Đất nặng ân tình Nhắc mãi tên Người: Hồ Chí Minh

Trái Đất – đông đảo người sống trên trái đất

Quan hệ giữa vật chứa đựng với vật bị chứa đựng

Ngôi sao may mắn !

18

a Làng xóm – người nông dân sèng trong th«n xãm

=> Quan hệ giữa vật chứa đựng với vật bị chứa đựng

III LuyÖn tËp:

Bµi tËp1/ sgk/ tr 84:

b Mười năm – thời gian ngắn, trước mắt, cụ thể.

Trăm năm – thời gian lâu dài, trừu tượng hơn.

=> Quan hÖ gi÷a c¸i cô thÓ víi c¸i trõu t îng

c Áo chàm – người Việt Bắc (thường mặc áo màu chàm)

=> Quan hệ giữa dấu hiệu của sự vật với sự vật

d Trái Đất – đông đảo người sống trên Trái §ất

=> Quan hệ giữa vật chứa đựng với vật bị chứa đựng

- Dấu hiệu của sự vật - sự vật;

- Cụ thể - trừu tượng.

3 Hãy điền c¸c phÐp tu tõ thích hợp ( ẩn dụ, so sánh, hoán dụ,

nhân hóa) vào dấu (…) trong bảng so sánh sau sao cho thích hợp.

Bµi tËp 1 / sgk/ tr 84 :

1 Người Cha mái tóc bạc

Đốt lửa cho anh nằm

2 Một tay lái chiếc đò ngang

Bến sông Nhật Lệ quân sang đêm ngày

3 Công cha như núi Thái Sơn

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra

4 MÑ hái c©y K¬ - nia :

- RÔ mµy uèng n íc ®©u ?

- Uèng n íc nguån miÒn B¾c

A

2 Nối cột A với cột B cho phù hợp

Ba) So s¸nh

- Hoàn thành cỏc bài tập đó làm vào vở.

- Tỡm 5 vớ dụ về hoỏn dụ trong thơ, v n ă

-Làm bài tập 3/sgk84: nhớ vi t chế ính tả : “Đờm nay Bỏc khụng ngủ”

- Soạn bài: Các thành phần chính của câu:

+ Ôn nhớ lại kiến thức về các thành phần câu đã học ở Tiểu học

+ Đọc bài : Các thành phần chính của câu ;

+ Trả lời các câu hỏi, bài tập trong sgk/ trang 92, 93.

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ:

23