Van 8- Tuan 18

Kiến thức : * Nhận biết : Cảm nhận được những cảm xúc trữ tình yêu nước: nỗi đau mất nước và ý chí phục thù cứu nước.. Tâm trạng của người cha trong cảnh ngộ éo le đau đớn Khung cảnh

Soạn: 7/12/2017 Tuần 18

Giảng:

Tiết 69

Đọc thêm văn bản

Hai chữ nước nhà ( Trần Tuấn Khải)

A Mục tiêu

1 Kiến thức :

* Nhận biết : Cảm nhận được những cảm xúc trữ tình yêu nước: nỗi đau mất nước

và ý chí phục thù cứu nước

* Thông hiểu : - Phân tích được sức hấp dẫn nghệ thuật : cách khai thác đề tài lịch

sử, sự lựa chọn thể thơ thích hợp, việc tạo dựng không khí, tâm trạng, giọng thơ thống thiết sức truyền cảm nghệ thuật của ngòi bút điêu luyện trong đoạn thơ của Trần Tuấn Khải

* Vận dụng : tiếp tục cảm nhận thể thơ song thất lục bát

2 Kĩ năng :

* KNBH : - Đọc - hiểu 1 đoạn thơ khai thác đề tài lịch sử.

- Cảm thụ được cảm xúc mãnh liệt thể hiện = thể thơ song thất lục bát

* KNS : giao tiếp, suy nghĩ sáng tạo, xác định giá trị bản thân.

3 Thái độ : Giáo dục lòng yêu nước, tự hào về truyền thống yêu nước của cha ông.

B Chuẩn bị

- GV: Giáo án, chuẩn KTKN, TLTK, hình ảnh TTK

- HS: Chuẩn bị bài: trả lời câu hỏi tìm hiểu, chia bố cục, tìm hiểu tg,tp’…

C Ph ương pháp :

PP thảo luận nhóm, nêu và giải quyết vấn đề, KTđộng não…

D Tiến trình giờ dạy – Giáo dục

1 Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ(5’)

? Đọc thuộc lòng bài thơ “Muốn làm thằng Cuội” và trình bày cảm nhận của em về bài thơ?

* Đáp án: hs nêu như nội dung pt và ghi nhớ

3 Bài mới

Hoạt động 1 (khởi động, tạo tâm thế h/đ -1’): GV giới thiệu khái quát về văn học

giai đoạn đầu thế kỉ XX

Hoạt động của thầy và trò

………

*Hoạt động 1(KT động não -5’)

Ghi bảng

………

I Giới thiệu chung

?Em hãy nêu những hiểu biết của mình về

tác giả Trần Tuấn Khải ?

? Bài thơ Hai chữ nước nhà gắn với sự kiện

lịch sử nào ? nó nằm trong tập thơ nào?

G: Hướng dẫn, H đọc

?Bài thơ được làm theo thể thơ nào ? Em đã

học được những bài thơ nào được làm theo

thể thơ đó ? - Sau phút chia li

Hoạt động 2 (nêu và giải quyết vấn đề, thảo

luận -22’)

?Em có nhận gì về cách ngắt nhịp, hiệp vần ở

đoạn thơ này ?

* GV hướng dẫn cách đọc – hs đọc - NX

? Đoạn thơ có thể chia thành mấy phần ? ý

chính của mỗi phần là gì ?

- 8 câu đầu : Tâm trạng người cha trong cảnh

ngộ éo le đau đớn

- 20 câu tiếp theo : Hiện tình đất nước trong

cảnh đau thương tang tóc

- Phần còn lại : Thế bất lực của người cha và lời

trao gửi cho con

? Cuộc chia li diễn ra trong bối cảnh không

gian như thế nào ?

- Nơi biên giới ảm đạm, heo hút, nơi tận cùng

của đất nước

?Không gian ở đây có gì đặc biệt ? - chốn ải

bắc được đặt trong thế tương phản Điều

đó có ý nghĩa gì ?

- phản ánh tâm trạng, trạng thái tâm tư tình cảm

của con người : Tâm trạng phân đôi vừa thân

thiết vừa xa lạ -> tâm trạng của người yêu nước

buộc phải rời xa đất nước

? Các chi tiết : mây sầu gió thảm, hổ thét

chim kêu gợi tính chất gì của khung cảnh ra

1 Tác giả

Á Nam Trần Tuấn Khải (1895 -1983), quê ở Nam Định

- Ông thường khai thác đề tài lịch sử

2.Tp’: trích trong “ Bút quan hoài

I” (1924)

- Thể thơ: song thất lục bát

- Đoạn trích là phần mở đầu của bài thơ

II.Đọc- hiểu văn bản

1 Đọc, chú thích .

2 Bố cục : 3 phần

3 Phân tích

a Tâm trạng của người cha trong cảnh ngộ éo le đau đớn

Khung cảnh buồn bã thê lương, đe dọa con người

Tình nhà nghĩa nước sâu đậm da diết

đi?

- Buồn bã thê lương đe dọa con người

? Em hiểu bất bình ở đây có nghĩa là gì ?

- Nỗi đau của người yêu nước buộc phải rời xa

đất nước, nỗi căm hờn bọ quân Minh xâm

lược Đó là tình cảm vừa nhớ thương vừa căm

phẫn nhưng bất lực

?Giữa khung cảnh ấy người cha hiện lên như

thế nào?

?Nghệ thuật nào được sử dụng ở đây ? Nó có

tác dụng gì?

?Hình ảnh Nước mắt rơi nói lên tâm trạng

gì của người cha?

- Tình nhà nghĩa nước sâu đậm, da diết xúc

động

-Học sinh đọc đoạn thơ 2

? Người cha nhắc đến lịch sử dân tộc như thế

nào?

- Nguồn gốc, nòi giống, biên giới cương vực,

lịch sử lâu đời, các anh hùng hào kiệt

?Tại sao khi khuyên con trở về người cha lại

nhắc đến lịch sử dân tộc?

- Vì dân tộc ta vốn có lịch sử hào hùng

- Vì người cha muốn khích lệ người

con

? Điều này cho thấy tình cảm sâu đậm nào

trong tấm lòng người cha?

- Niềm tự hào dân tộc - một biểu hiện của lòng

yêu nước

? Trong phần tiếp theo những câu thơ nào

miêu tả họa mất nước?

- Bốn phương khói lửa bừng bừng, xương rừng

máu xông, thành tung quách vỡ

? Các chi tiết đó gợi cho ta thấy một hình

ảnh đất nước như thế nào?

- Có giặc giã, bị huỷ hoại một cách nghiêm

trọng, đâu cũng là cảnh tan hoang tiêu điều->

b Tình đất nước

Niềm tự hào dân tộc- một biểu hiện của lòng yêu nước

Họa mất nước gieo đau thương cho dân tộc và nỗi đau cho lòng người yêu nước

cảnh nước mất nhà tan

Họa mất nước gieo đau thương cho dân tộc và

nỗi đau cho lòng người yêu nước

? Những lời thơ nào diễn tả nỗi đau này?

? Nhận xét về nghệ thuật diễn tả qua các

hình ảnh : đất khóc giời than, khói Nùng

Lĩnh như xây khỗi uất, sông sầu? ý nghĩa

của các biện pháp tu từ này là gì?

- Những hình ảnh từ ngữ diễn tả cảm xúc mạnh

và sâu

- Giọng điệu thơ lâm li, thống thiết xen lẫn nỗi

phẫn uất hờn căm, mỗi dòng thơ là một tiếng

than, một tiếng nấc xót xa cay đắng

?Tầm cỡ của nỗi đau này như thế nào?

- Nỗi đau thiêng liêng cao cả vượt lên trên số

phận cá nhân mà trở thành nỗi đau non nước,

kinh động cả đất trời, thấm đẫm cả đất trời sông

núi -> nó có sức rung động lớn

?Từ những câu thơ cuối bài hãy cho biết :

những lời thơ nào diễn tả tình cảnh thực của

người cha ?

? Các chi tiết : tuổi già bao quảncho thấy

người cha đang trong cảnh ngộ như thế

nào ? - già yếu, bị bắt, không còn địa vị, cảnh

ngộ ngặt nghèo bất lực

?Tại sao khi khuyên con trở về tìm cách cứu

nước cứu nhà người cha lại nói tới cảnh ngộ

bất lực của mình?

- Để khuyến khích, khích lệ con làm tiếp những

điều người cha chưa kịp làm, chưa làm được đề

giúp ích cho nước

?Người cha mong con nhớ đến tổ tông Mục

đích lời khuyên của người cha ở đây là gì?

- Khích lệ con nối tiếp truyền thống tổ tông dân

tộc

?Nhận xét về giọng điệu của lời thơ khuyên

nhủ này là gì ?

c Thế bất lực của người cha và lời gửi trao cho con

Lời nhắn gửi, khích lệ hết sức thống thiết, tin tưởng, chân thành

- Yêu con, yêu nước; đặt niềm tin tưởng vào convà đất nước ; tình yêu con hòa trong tình yêu đất nước dân tộc

- giọng điệu thống thiết, chân thành

?Từ những lời khuyên đó em cảm nhận được

nỗi lòng nào của người cha ?

- Yêu con yêu nước; đặt niềm tin tưởng vào con

và đất nước ; tình yêu con hòa trong tình yêu

đất nước, dân tộc

?Đọc bài thơ em hiểu gì về nỗi lòng người

cha trong hoàn cảnh nước mất nhà tan?

- Tình yêu con hòa trong tình yêu đất nước thiết

tha sâu nặng

?Từ đó em cảm nhận được điều quý giá nào

trong tấm lòng nhà thơ?

- Đã mượn lời NPK để bày tỏ lòng mình

với đất nước : Tấm lòng tha thiết với vận

mệnh đất nước ; thái độ khích lệ lòng

yêu nước của mọi người ; tôn trọng và tự

hào về những anh hùng cứu nước trong

lịch sử dân tộc

Hoạt động 4 ( 5’)

?Cảm nghĩ về Hai chữ nước nhà đã trở

thành đề tài lớn trong thơ VN Em đã biết

những bài thơ nào khác diễn tả tình yêu quê

hương đất nước của con người trong khói

lửa chiến tranh?

?Từ bài thơ em có suy nghĩ gì về tâm sự,

tình cảm của cha ông ta?

H: Đọc diễn cảm bài thơ

Làm BT (SGK)

4 Tổng kết:

a Nội dung:

Mượn lời của Nguyễn Phi Khanh nói với con là Nguyễn Trãi, tg’ bày

tỏ và khơi gợi nhiệt huyết yêu nước của người VN trong cảnh nước mất nhà tan Đây cũng là lời tâm sự kín đáo của TTK đối với đất nước

b Nghệ thuật:

Vb làm theo thể thơ truyền thống, kết hợp tự sự và BC, phong phú về nhịp điệu với giọng thơ trữ tình, thống thiết

c Ghi nhớ: sgk

III Luyện tập:

4.Củng cố: (4’) Nắm được những nột chính về nội dung và nghệ thuật của bài thơ 5.Hướng dẫn: (3’) : học thuộc lòng bài thơ, xem lại đặc điểm, giá trị BC ở những

tp viết theo thể STLB, tìm hiểu những câu chuyện về Nguyễn Phi Khanh, N Trãi

E Rút kinh nghiệm:

………

………

Giảng:

HOẠT ĐỘNG NGỮ VĂN:

LÀM THƠ BẢY CHỮ

A Mục tiêu cần đạt :

1 Kiến thức : Biết cách làm thơ 7 chữ với những yêu cầu tối thiểu : đặt câu thơ

7 chữ, biết cách ngắt nhịp 4/3 biết gieo đúng vần

2 Kỹ năng : Nhận biết thơ bảy chữ, tạo đối, nhịp, vần cho thơ

- Rèn KN : giao tiếp, suy nghĩ sáng tạo

3 Thái độ :Bồi dưỡng lòng yêu thích thơ ca.Tạo không khí mạnh dạn, sáng tạo

vui vẻ

B Chuẩn bị :

- Xem lại về thể thơ 7 chữ

- Xem lại về phần thuyết minh thể thơ đã học

- Sưu tầm một số bài thơ 7 chữ

C Phương pháp: Giới thiệu.

D Tiến trình giờ dạy- Giáo dục

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra : việc chuẩn bị bài ở nhà của học sinh

3 Bài mới

A Nhận diện luật thơ

- Chỉ ra vị trí ngắt nhịp, vần và luật bằng trắc

- Tổng kết về luật thơ 7 chữ

Ngắt nhịp 4/3 hoặc 3/4 nhưng chủ yếu là 4/3 ; vần có thể bằng trắc nhưng phần nhiều

là bằng, vị trí gieo vần là tiếng cuối câu 2 và 4 có khi cả tiếng cuối câu 1

- Luật bằng, trắc : Theo hai mô hình sau

B B T T T B B T T B B T T B

T T B B T T B B B T T T B B

T T B B B T T B B T T B T T

B B T T T B B T T B B T B B

B Luyện tập:

1 Chỉ ra chỗ sai trong bài thơ “Tối” của Đoàn Văn Cừ

a “Ngọn đèn mờ” không có dấu phảy, dấu phảy gây đọc sai nhịp

b “ ánh xanh lè” chép thành “ ánh xanh xanh” Chữ xanh gây sai vần

Có thể nghĩ đến các tiếng : “vàng khè”, hoặc “bóng đèn mờ tỏ bóng đêm nhoè”hoặc

“bóng trăng nhòe”, “ ánh trăng loe”

2 Tập làm thơ 7 chữ

- Học sinh đọc hai câu thơ đã có sẵn và làm tiếp hai câu thơ cuối theo đúng luật bằng, trắc

- Học sinh nhận diện về vần để gieo vần

- Gọi một số học sinh đọc câu thơ của mình lên và một số học sinh khác nhận xét

3.Học sinh đọc thơ 7 chữ đã làm ở nhà để cả lớp nghe và bình thơ

4 Hướng dẫn học sinh đọc phần đọc thêm

4 Hướng dẫn về nhà

- Xem lại về thơ 7 chữ

- Tập làm thơ 7 chữ

E Rút kinh nghiệm:

Soạn: 17 /12/2016

Soạn 7/12.2017

Giảng:

Tiết 72 TRẢ BÀI KIỂM TRA HỌC KÌ, BÀI KIỂM TRA TIẾNG VIỆT A.Mục tiêu cần đạt :

1 Kiến thức :Qua giờ trả bài, đánh giá nhận xét, rút kinh nghiệm, giúp học

sinh củng cố khắc sâu kiến thức Tiếng Việt đã học

2 Kỹ năng :biết đánh giá, rút kinh nghiệm bài làm.

3 Thái độ :Giáo dục ý thức phê và tự phê, tự giác học tập

B Chuẩn bị

- Giáo viên chấm chữ bài cụ thể, nhận xét đánh giá

- Học sinh đối chiếu kiến thức, tự đánh giá

C Tiến trình dạy học

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ

3 Bài mới

A Bài kiểm tra TV:

I Đề bài – đáp án: Như tiết kiểm tra

III Giáo viên nhận xét đánh giá chung về các mặt

1 Ưu - nhược điểm

- Kiến thức : Nhìn chung học sinh nắm được kiến thức cơ bản, biết vận dụng phần lí thuyết để giải quyết những bài tập thực hành trong đề bài

- Hầu hết học sinh biết cách trả lời và điểm bài viết kết quả tương đối tốt

- Trình bày

+ Một số bài trình bày khoa học, sạch sẽ

+ Trong phần viết câu, đoạn học sinh đã vận dụng được và trình bày rõ ràng

+ Tuy nhiên một số bài còn tẩy xóa, nhiều chữ viết xấu và sai nhiều lỗi chính tả

- Điểm giỏi: Còn hạn chế

2 Giáo viên nhận xét, chữa một số bài cụ thể

- Tuyên dương một số bài đạt điểm cao Văn, Hải Linh, Trần Linh (C2), Duyên (C3)

- Một số bài còn nhầm lẫn, viết đoạn vận dụng còn chưa tốt: Thanh Tùng (C2), Dương Hùng, Nhân Tâm, Thế Hưng (C3)

- Nêu rõ nguyên nhân làm bài tốt, chưa tốt

- Hướng khắc phục các khuyết điểm, sai sót

3 Trả bài, công bố điểm

- Giáo viên trả bài, và yêu cầu học sinh tự sửa lỗi Sau đó trao đổi bài cho nhau để cùng sửa chữa, rút kinh nghiệm

B Bài kiểm tra học kì

I Đề bài, đáp án:

3 Nhận xét:

a Ưu điểm:

- Hầu hết hs hiểu đề và làm bài đạt yêu cầu

- Một số em làm bài tốt, trình bày sạch đẹp Ngọc , Vân,

Trần Linh, P Anh (C2), Duyên (C3)

b Nhược điểm:

- Một số em chưa đọc kĩ đề nên làm bài còn nhẫm lẫn

- Một số em viết bài tập làm văn còn hời hợt, nghèo cảm xúc, giới thiệu chưa hợp lí (Tùng, Long (C2), Hùng, Hưng (C3)

- Một số hs trình bày ẩu, chữ xấu, khó đọc và sai nhiều chính tả

4 Lấy điểm

4 Hướng dẫn về nhà

- Tự ôn tập, củng cố những kiến thức cơ bản trong học kì

- Tập hệ thống hoá, khái quát hóa kiến thức cơ bản

- Chuẩn bị tốt cho các bài ở học kì II

E Rút kinh nghiệm:

………

………

………