Đề cương văn 7

- Truyện ngắn “Sống chết mặc bay” là tác phẩm văn xuôi được viết bằng chữ Quốc ngữ khác với các tác phẩm Việt Nam thời Trung đại được viết bằng chữ Hán như “Con hổ có nghĩa”; “Thầy thuốc

Văn bản:“Sống chết mặc bay”

(Phạm Duy Tốn )

1 Câu 1:Trình bày hoàn cảnh sáng tác của văn bản?

- Tác giả Phạm Duy Tốn viết tác phẩm “Sống chết mặc bay” vào tháng 7 năm 1918 và được đăng trên báo Nam Phong số 18 vào tháng 12 cùng năm

2.Câu 2:Nêu vị trí của tác phẩm trong nền văn học Việt Nam?

- Truyện ngắn “Sống chết mặc bay” là tác phẩm văn xuôi được viết bằng chữ Quốc ngữ (khác với các tác phẩm Việt Nam thời Trung đại được viết bằng chữ Hán như “Con hổ có nghĩa”;

“Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng”) và được xem là bông hoa đầu mùa cho truyện ngắn hiện đại Việt Nam và cũng là tác phẩm suất sắc nhất trong sự nghiệp văn chương của ông

3 Câu 3:Thế nào là phép tăng cấp, thế nào là phép tương phản?

- Phép tăng cấp: là lần lượt đưa ra các chi tiết, chi tiết sau phải cao hơn chi tiết trước, qua đó

làm rõ thêm bản chất của một sự việc, hiện tượng muốn nói

(VD: +Cách miêu tả tình trạng hộ đê ngày càng căng thẳng, nguy cơ đê vỡ mỗi lúc một đến gần và cuối cùng đã đến

+Miêu tả mức độ ham mê cờ bạc của tên quan phụ mẫu mỗi lúc một tăng.)

->Tác dụng:Phép tăng cấp trong nghệ thuật ở truyện ngắn này làm rõ thêm tâm lí,tính cách

xấu xa của tên quan phủ

-Phép tương phản (cũng gọi là phép đối lập) trong nghệ thuật là: việc đưa ra những hành

động, những cảnh tượng, những tính cách trái ngược nhau để qua đó làm nổi bật một ý tưởng

bộ phận trong tác phẩm hoặc tư tưởng của chính tác phẩm

(VD: + Hai mặt tương phản cơ bản trong truyện là: một bên là cảnh tượng nhân dân đang vật lộn, căng thẳng, vất vả đến cực độ trước nguy cơ đê vỡ trái với một bên là cảnh quan phủ cùng nha lại, chánh tổng lao vào cuộc tổ tôm trong khi họ “đi hộ đê”

+Cảnh hộ đê của nhân dân trái với cảnh quan lại đánh bạc trong đình

+Thái độ của tên quan phủ đối lập với của bọn nha lại khi nghe tin đê vỡ.)

 Tác dụng của phép nghệ thuật tương phản: Nghệ thuật tương phản đã vạch trần, lên án

thói vô trách nhiệm, nhẫn tâm, vô nhân đạo của bọn quan lại thờiphong kiến và bày tỏ lòng cảm thương vô cùng sâu sắc của tác giả trước cảnh cực khổ, nghìn sầu, muôn thảm

của nhân dân do thiên tai và cũng do thái độ vô trách nhiệm của kẻ cầm quyền gây nên Hai bức tranh tương phản, trái ngược ấy đậm đà chất hiện thực và thấm đẫm cảm hứng

nhân đạo của nhà văn

4.Câu 4:Hãy chỉ ra tác dụng trong việc kết hợp giữa nghệ thuật tương phản với nghệ thuật tăng cấp?

- Tác dụng: Nghệ thuật tương phản kết hợp với nghệ thuật tăng cấp làm rõ thêm tính cách

xấu xa, lòng lang dạ thú của tên quan phủ

5.Câu 5:Hãy đọc kĩ đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“Bên cạnh ngài mé tay trái, bát yến hấp đường phèn, để trong khay khảm khói bay nghi

ngút, tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu, rể tía , hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào chuôi dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bôngtrông mà thích mắt.”

(…)”Ngoài kia tuy mưa gió ầm ầm, dân phu rối rít, nhưng trong này xem chừng tĩnh mịch, nghiêm trang lắm”

a, Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Của ai? Cho biết hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm?

-Đoạn văn trên trích trong văn bản: “Sống chết mặc bay” của tác giả Phạm Duy Tốn

-Hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm: Tác giả Phạm Duy Tốn viết tác phẩm “Sống chết mặc bay” vào tháng 7 năm 1918 và được đăng trên báo Nam Phong số 18 vào tháng 12 cùng năm

b, Cấu tạo và ý nghĩa của các bộ phận in đậm trong câu trên có gì giống nhau?

-Các bộ phận in đậm trong câu trên thuộc phép liệt kê

-Cấu tạo: Các bộ phận in đậm đều có kết cấu tương tự nhau

-Về ý nghĩa: Chúng cùng nói về những đồ vật được bày biện xung quanh quan lớn

c, Việc tác giả nêu ra hàng loạt sự vật tương tự với những kết cấu tương tự như vậy có tác dụng gì?

-Tác dụng:Việc tác giả đưa ra hàng loạt các đồ vật lỉnh kỉnh, tương tự và những kết cấu tương

tự như vậy có tác dụng làm nổi bật sự xa hoa của viên quan, đối lập với tình cảnh của dân phu đang lam lũ ngoài mưa gió

6.Câu 6: Viết đoạn văn khoảng 8 giải thích ý nghĩa nhan đề của tác phẩm, trong đoạn văn có

sử dụng hợp lí phép liệt kê, gạch chân xác định và chú thích

*Dàn ý 1:

- Nêu tên gọi của tác phẩm trong thành ngữ của dân gian chỉ kẻ vô trách nhiệm đến vô nhân đạo “Sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi”

-Tình huống: khúc đê làng (X) nguy cơ bị vỡ, nhân dân lặn lội, vật lộn chưa kết quả

-Thái độ quan phụ mẫu được cử đi hộ đê: thờ ơ, vô trách nhiệm, chỉ lo đến quyền lợi cá nhân của mình

-Quan còn quát gắt, dọa bỏ tù, dọa cách cổ, chỉ lo đánh bạc, hốt tiền vào túi

-Kết cục: Đê vỡ, một bằng chứng cho sự vô nhân đạo “Sống chết mặc bay”

*Dàn ý 2:

“Sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi” là câu thành ngữ mà dân gian chỉ người vô trách nhiệm trước quyền lợi cuộc sống, tính mạng nhân dân Trước đây, theo đạo đức phong kiến xưa: quan là cha mẹ của nhân dân, quan phải chăm lo cho đời sống của muôn dân Vậy mà trước nguy cơ đê vỡ mỗi lúc một đến gần, quan phụ mẫu lại bỏ mặc nhân dân đội mưa, đội gió, ra sức vật lội với nước, với bùn từ chiều đến quá nửa đêm để cứu đê Còn quan cứ như một ông vua con ngồi trên đình cao vững chãi đánh bạc, ăn chơi, hưởng lạc, cách xa với cuộc sống lầm

than, cơ cực của nhân dân ngoài kia Có người vào báo tin đê vỡ, quan khó chịu quát gắt, dọa cách cổ, dọa bỏ tù Quan ù ván bài to trong khi đê vỡ, nước ngập mênh mông, mùa màng mất trắng, người sống không có chỗ ở, người chết không có chỗ chôn Thái độ của tên quan phủ thật vô trách nhiệm đến vô nhân tính Đúng là thái độ “Sống chết mặc bay” mà Phạm Duy Tốn đã đặt nhan đề cho tác phẩm

7.Câu 7: Trong tryện ngắn “Sống chết mặc bay”của tác giả Phạm Duy Tốn có đoạn viết: “Bấy

giờ ai nấy ở trong đình , đều nôn nao sợ hãi Thốt nhiên một người nhà quê , mình mẩy lấm láp , quần áo ướt đầm , tất tả chạy xông vào thở không ra lời :

-Bẩm quan lớn để vỡ mất rồi !

Quan lớn đỏ mặt tía tai , quay ra quát rằng :

- Để vỡ rồi ! Để vỡ rồi, thời ông cách cổ chúng mày , thời ông bỏ tù chúng mày ! Có biết không ? Lính đâu ? Sao bay dám để cho nó chạy xồng xộc vào đây như vậy ? Không còn phép tắc gì nữa à ?

- Dạ , bầm

- Đuổi Cổ nó ra!”

a, Nêu hoàn cảnh sáng tác của truyện ngắn “Sống chết mặc bay”

b, Trong câu “Bẩm … quan lớn… đê vỡ mất rồi!” dấu chấm lửng có tác dụng gì?

c, Tìm 2 câu rút gọn có trong đoạn văn trên?

d, Hãy cho biết vì sao “Bấy giờ ai nấy ở trong đình , đều nôn nao sợ hãi” ?

e, Văn bản “Sống chết mặc bay” thuộc thể loại nào ? Nêu tên một văn bản khác trong chương trình ngữ văn THCS có cùng thể loại ?

g, Viết đoạn văn 8 đến 10 câu trình bày cảm nhận của em về nhân vật quan phụ mẫu Trong đoạn văn có sử dụng ít nhất hợp lí 1 câu đặc biệt, 1 câu bị động và thành phần trạng ngữ, gạch chân xác định và chú thích

a.Hoàn cảnh ra đời của truyện ngắn “Sống chết mặc bay” : Tác giả Phạm Duy Tốn viết

tác phẩm “Sống chết mặc bay” vào tháng 7 năm 1918 và được đăng trên báo Nam Phong số

18 vào tháng 12 cùng năm

b, Trong câu “Bẩm … quan lớn … đê vỡ mất rồi!” dấu chấm lửng có tác dụng thể hiện chỗ lời

nói ngập ngừng, ngắt quãng của người nhà quê trước mặt quan phụ mẫu

c, Câu rút gọn:

- “Không còn phép tắc gì nữa à ?”

- “Có biết không ?”

- “Đuổi cổ nó ra!”

d, “Bấy giờ ai nấy ở trong đình , đều nôn nao sợ hãi” là vì:

Tất cả đều nghe thấy tiếng người kêu rầm rĩ rất lớn, rồi tiếng nước chảy ào ào như thác, tiếng

gà, chó, bò kêu vang tứ phía báo hiệu đê vỡ, một tai họa khủng khiếp đã ập đến đối với người dân

e,- Văn bản “Sống chết mặc bay” thuộc thể loại truyện ngắn

- Văn bản khác trong chương trình ngữ văn THCS có cùng thể loại là “Bức tranh của em gái tôi” của Tạ Duy Anh

g, Viết đoạn văn:

Qua văn bản “Sống chết mặc bay” của tác giả Phạm Duy Tốn,bộ mặt bất nhân của tên quan phụ mẫu đã được tác giả vạch trần.Thật vậy, theo đạo đức phong kiến xưa, quan là

cha mẹ của dân, quan phải chăm lo cho cuộc sống của muôn dân Nhưng trước nguy cơ đê vỡ mỗi lúc một đến gần, quan cứ bỏ mặc dân đội mưa, đội gió, vật lộn với nước, với bùn từ chiều đến quá nửa đêm để cứu đê Còn quan cứ như một ông vua con ngồi trên đình cao vững chãi đánh bạc, ăn chơi, hưởng lạc, cách xa với cuộc sống lầm than, cơ cực của nhân dân ngoài kia

Có người vào báo tin đê vỡ, quan khó chịu quát gắt, dọa cách cổ, dọa bỏ tù Quan ù ván bài to trong khi đê vỡ, nước ngập mênh mông, mùa màng mất trắng, người sống không có chỗ ở, người chết không có chỗ chôn Thái độ của tên quan phủ thật vô trách nhiệm đến phi nhân tính Truyện đã vận dụng, kết hợp thành công hai phép nghệ thuật tương phản và tăng cấp làm

rõ thêm tính cách xấu xa, “lòng lang dạ thú” của tên quan phủ Thông qua tên quan phủ, tác giả đã lên án thái độ vô trách nhiệm, vô lương tâm của bè lũ quan lại cầm quyền đồng thời bày

tỏ lòng thương xót cho tính mạng nhân dân Đó chính là giá trị nhân đạo của tác phẩm

*Chú thích:

(-):Trạng ngữ:Qua văn bản “Sống chết mặc bay” của tác giả Phạm Duy Tốn.

(=):Câu bị động:”bộ mặt bất nhân của tên quan phụ mẫu đã được tác giả vạch trần”.

Văn bản:“Ca Huế trên sông Hương”

-Hà Ánh Minh-Câu 1: Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“Trăng lên Gió mơn man dìu dịu Dòng sông trăng gợn sóng Con thuyền bồng bềnh Đêm nằm trên dòng Hương thơ mộng để nghe ca Huế, với tâm trạng chờ đợi rộn lòng Không gian yên tĩnh bỗng bừng lên những âm thanh của dàn hòa tấu, bởi bốn nhạc khúc lưu thủy, kim tiền, xuân phong, long hổ du dương, trầm bổng réo rắt mở đầu đêm ca Huế Nhạc công dùng các ngón tay đàn trau chuốt như ngón nhấn, mỗ, vỗ, vả, ngón bấm, day, chớp, búng, ngón phi, ngón rãi Tiếng đàn lúc khoan lúc nhặt làm nên tiết tấu xao động tận đáy hồn người

Ca Huế hình thành từ dòng ca nhạc dân gian và ca nhạc cung đình, nhã nhạc trang trọng

uy nghi nên có thần thái của ca nhạc thính phòng, thể hiện theo hai dòng lớn điệu Bắc và điệu Nam, với sáu mươi tác phẩm thanh nhạc và khí nhạc Thú nghe ca Huế tao nhã, đầy sức quyến rũ”

a, Đoạn trích trên nằm trong văn bản nào? Tác giả là ai?

-Đoạn trích trên nằm trong văn bản “Ca Huế trên sông Hương” của tác giả Hà Ánh Minh

b, Chỉ ra trong đoạn trích 1 câu rút gọn và cho biết rút gọn thành phần nào?

-Câu rút gọn: “Đêm nằm trên dòng Hương thơ mộng để nghe ca Huế, với tâm trạng chờ đợi rộn lòng”

-Thành phần rút gọn: Chủ ngữ (Ta có thể khôi phục lại chủ ngữ: ta, tôi…)

c, Chỉ ra biện pháp tu từ chủ yếu sử dụng trong đoạn văn trên và viết ra một câu văn có

sử dụng biện pháp tu từ đó?

- Biện pháp tu từ chính được sử dụng trong đoạn văn trên là liệt kê

- Câu văn có sử dụng biện pháp liệt kê là: “Thú nghe ca Huế tao nhã, đầy sức quyến rũ”

2 Câu 2:Viết đoạn văn 8 đến 10 câu để làm rõ nội dung: Vì sao nghe ca Huế là một thú vui tao nhã? (Trong đoạn có sử sử dụng lí 1 trạng ngữ, 1 câu đặc biệt, gạch chân trạng ngữ và

câu đặc biệt, chú thích)

*Dàn ý 1:*Nghe ca Huế là một thú vui tao nhã vì:

-Ca Huế được hình thành từ hai nguồn gốc nhạc: nhạc dân gian và nhạc cung đình => vừa lạc quan, sôi nổi, vui tươi, vừa trang trọng, uy nghi từ nội dung đến hình thức

-Ca Huế phong phú về các làn điệu: Các điệu hò (hò giã gạo, ru em, xay lúa) và các điệu lí (lí con sáo, lí hoài xuân, lí hoài nam)

-Thể điệu ca Huế: có sôi nổi, tươi vui, có buồn cảm, bâng khuông, có tiếc thương, ai oán -Cách biểu diễn nhẹ nhàng, cách ăn mặc của các ca công và nhạc công lịch sự, trang trọng -Không gian thưởng thức đặc biệt

-Cách thưởng thức: im lặng, đồng cảm, tán thưởng nhẹ nhàng

*Dàn ý 2:

Qua văn bản “Ca Huế trên sông Hương” của tác giả Hà Ánh Minh, ta thấy nghe ca Huế là

một thú vui tao nhã Thật vậy,Huế là một vùng dân ca nổi tiếng với những điệu hò mái nhì, mái đẩy, khoan thai, dàn trải, ngọt ngào như tâm hồn người xứ Huế và những điệu lí bay

bổng, mượt mà như lí con sáo, lí hoài xuân, lí hoài nam Bên cạnh dòng nhạc dân gian, Huế còn có dòng nhạc cung đình đầy tính trang trọng như triều nhạc, yến nhạc Nằm giữa hai dòng nhạc đó là những nét đặc trưng riêng tạo nên vẻ lạc quan, tươi vui và cả buồn cảm, bâng khuâng, tiếc thương, ai oán của những làn điệu dân ca Huế Một đêm ca Huế có thể tổ chức được tổ chức trong thính phòng nho nhỏ nhưng thú vị và hấp dẫn hơn cả là được nghe ca huế trên thuyền rồng, trong một đêm trăng lên giữa dòng Hương thơ mộng, với cảnh trời nước mênh mang, gió mơn man dìu dịu Ở đó, tâm hồn con người như được thăng hoa cùng trời, mây, sông nước bởi những làn điệu thong thả, uy nghi, trong sáng gợi lên tình người, tình đất nước, trai hiền, gái lịch Lời ca đẹp đólại được những ca sĩ duyên dáng của xứ Huế trình diễn với dàn nhạc gồm những nhạc công, những ngón đàn trau truốt, điêu luyện, tài hoa Tiếng đàn lúc khoan, lúc nhặt, tạo nên bởi tiết tấu xao động tận đáy hồn người Đặc biệt là cảnh đêm trên dòng Hương mờ ảo, thời gian như ngừng trôi, giữa không gian tĩnh lặng, lời ca, tiếng đàn đã

ru tâm hồn ta vào một miền kí ức sâu thẳm, nhuộm tím lòng người mà không sao quên được

Huế ơi!

*Chú thích:

(-):Trạngngữ: “Qua văn bản “Ca Huế trên sông Hương” của tác giả Hà Ánh

Minh”

(=):Câu đặc biệt:” Huế ơi!”

Văn bản:“Tinh thần yêu nước của nhân dân ta”

- Hồ Chí

Minh-1.Câu 1: Cho đoạn văn sau:

“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước

a, Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Của ai?

-Đoạn văn trên trích trong văn bản “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta” của tác giả Hồ Chí Minh

b, Chỉ ra những đặc điểm đặc sắc về nghệ thuật diễn đạt trong đoạn trích trên?

-Tác giả dùng hình ảnh “một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn” để so sánh với “tinh thần yêu nước”

-Cách so sánh đặc sắc ấy giúp người đọc hình dung cụ thể và sinh động về sức mạnh của tinh thần yêu nước

- Các động từ được chọn lọc diễn tả sức mạnh của tinh thần yêu nước với những sắc thái khác nhau (kết thành, lướt qua, nhấn chìm)

2 Câu 2:Văn bản chứa đoạn văn trên đã làm sáng tỏ những biểu hiện của tinh thần yêu nước sôi nổi, mạnh mẽ trong các cuộc chiến đấu chống ngoại xâm của dân tộc ta Nhưng tinh thần yêu nước còn thể hiện như thế nào trong những hoàn cảnh khác, đặc biệt là ngày nay?

* Dàn ý:

- Tinh thần yêu nước được thể hiện mạnh mẽ, sôi nổi trong các cuộc chiến đấu chống xâm lược, giành lại và bảo vệ nền độc lập chủ quyền của Tổ quốc

- Nhưng tinh thần yêu nước cũng còn được thể hiện trong hoàn cảnh của cuộc đấu tranh để giữ gìn sự thống nhất đất nước, trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước

- Ngày nay, tinh thần yêu nước đang và phải được thể hiện trong mọi hoạt động của mỗi người, trong công việc lao động, học tập, sáng tạo để xây dựng đất nước giàu mạnh, khắc phục sự nghèo nàn, lạc hậu, đưa đất nước ta tiến nhanh trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa và xây dựng chủ nghĩa xã hội, đồng thời bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn sự toàn vẹn và thống nhất đất nước

Tập làm văn

1 Đề 1: Nhân dân ta luôn nhắc nhở nhau lời dặn “Người không học như ngọc không mài” Em hiểu câu nói trên như thế nào? Hãy chứng minh rằng trong môi trường học sinh câu nói này có một ý nghĩa đặc biệt.

Bài làm 1

Trong một xã hội đang ngày càng phát triển thì vấn đề học tập tiếp thu tri thức để hoàn thiện bản thân, phục vụ cho công việc là vô cùng cần thiết và quan trọng.Không một ai ngay từ khi sinh ra đã mang tri thức trong đầu, đã giỏi ngay được mà cần phải trải qua thời gian rèn

luyện.Điều đó được ông cha ta thể hiện trong câu tục ngữ: “Người không học như ngọc không mài”

Vậy ta hiểu câu tục ngữ này như thế nào ? Trước tiên,“ người không học ” sẽ là người như thế nào? Đó là người không chịu học tập , không chịu tiếp thu và tích lũy tri thức , kinh

nghiệm của nhân loại thì sẽ không tỏa sáng vẻ đẹp của nhân phẩm và trí tuệ Còn”ngọc

không mài”là ngọc không được qua chế tác, chỉ là một viên đá tầm thường, không bộc lộ

phẩm chất quý giá Như vậy , câu tục ngữ đã sử dụng nghệ thuật so sánh , ví “ Người không học như ngọc không mài ” để khẳng định và đề cao giá trị, ý nghĩa của việc học tập đối với con người

Vậy vì sao người không học tập lại bị coi là kém giá trị? Những người không học, không

có tri thức, kém hiểu biết thì không làm được gì, trở nên thừa thãi, vô dụng có thể sẽ mắc thói hư,tật xấu trong xã hội Người không học hỏi thì trí tuệ, tình cảm không phát triển

Vậy vì sao lại so sánh “người không học với không mài”? Bởi” ngọc” tuy quý, song không

mài thì chỉ là một viên đá bình thường, lẫn lộn trong đất đá, không bộc lộ phẩm chất quý giá.Còn” người” tuy là quý ,“Người ta là hoa đất” nhưng không học thì cũng không phát triển, không phát huy được năng lực bản thân ,trở nên uổng phí “Người” và “ngọc” vốn là tốt đẹp nhưng cả hai sẽ trở nên kém giá trị, nếu không được học, được mài Việc học giúp cho chúng

ta có tri thức và tâm hồn trở nên tốt đẹp Nếu không học thì trí tuệ, tình cảm của con người không thể bồi đắp, mở mang, cuộc sống trở nên nghèo nàn, sẽ tụt hậu so với xã hội ngày càng phát triển

Vậy chúng ta cần phải học tập như thế nào? Mỗi học sinh chúng ta có thể học bằng nhiều

cách như qua sách vở, qua bạn bè hay qua cuộc sống, đặc biệt là qua nhà trường, thầy cô Đối với cuộc đời mỗi học sinh thì nhà trường và thầy cô như cha mẹ và ngôi nhà thứ hai của mình Người thầy đã truyền thụ cho chúng ta biết bao tri thức ở đời.Chúng ta cần phải tiếp thu, phát

triển và sáng tạo để cho kiến thức được phong phú và giàu có thêm Chúng ta cũng cần học ngay trong thực hành, trong lao động, trong các mối quan hệ xã hội thì việc học đâu có điểm dừng Điều đó cũng có nghĩa là phạm vi và thời gian học tập, tiếp thu kiến thức là chân trời không có giới hạn, luôn rộng mở đối với mỗi chúng ta.Vì vậy, không phải vô tình mà cha ông xưa đã từng căn dặn:”Đi một ngày đàng,học một sàng khôn” Nếu làm được như vậy thì chắc chắn chúng ta sẽ vươn cao, nâng cao được giá trị bản thân cũng như viên ngọc được mài giũa lấp lánh và sẽ được mọi người quý trọng Ngược lại, nếu người học sinh kia dù có tư chất thông minh đi chăng nữa mà lười biếng, không chịu khó học tập thì sự thông minh ấy sẽ lu mờ dần, có thể sẽ dẫn tới hổng kiến thức, không nắm bắt được những điều cơ bản, thua kém bạn

bè chẳng khác nào như viên ngọc kia không được mài giũa

Như vậy,“Người không học như ngọc không mài” là câu tục ngữ giàu hình ảnh và thấm

thía.Đó là sự so sánh chính xác, sáng suốt của người xưa Nó giúp chúng ta biết và hiểu được tầm quan trọng của việc học và nhắc nhở mỗi chúng ta phải luôn duy trì, thực hiện tốt lời ông cha đã dạy bảo.Vì vậy nhiệm vụ của mỗi chúng ta là phải học tập tốt, học suốt đời,, nhất là phải biết phát huy tài năng sẵn có của mình để trở thành người có ích, góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh

1 Đề 1: Nhân dân ta luôn nhắc nhở nhau lời dặn “Người không học như ngọc không mài” Em hiểu câu nói trên như thế nào? Hãy chứng minh rằng trong môi trường học sinh câu nói này có một ý nghĩa đặc biệt.

Bài làm 2

Mỗi học sinh khi bước tới trường đều được tiếp nhận biết bao tri thức trong cuộc sống để sau này có thể trở thành người tài giỏi, có ích cho xã hội Nhưng nếu chúng ta không học thì sẽ không có kiến thức, trở thành người thừa trong xã hội Vì vậy, việc học rất quan trọng và cần thiết cho mỗi con người Và cũng vì lẽ đó mà nhân dân ta luôn nhắc nhở nhau phải luôn nhớ lời dạy bảo của cha ông: “Người không học như ngọc không mài”

Vậy ta hiểu câu tục ngữ này như thế nào ? Câu tục ngữ đưa ra hình ảnh viên ngọc Đó là đồ

vật trang sức rất quý, có giá trị, đẹp lóng lánh Nhìn vào ai cũng phải trầm trồ, ước muốn Nhưng có ai biết đâu rằng trước kia nó chỉ là một hòn đá thô sơ, tầm thường được người thợ kim hoàn mang về đục đẽo, mài gọt, giũa từng li từng tí mới được như vậy Nếu như không có

sự mài giũa công phu, không phải do bàn tay khéo léo của người thợ thì liệu viên ngọc có

sáng chói, rực rỡ và có giá trị như thế không? Từ viên ngọc, ta nghĩ đến con người cũng vậy.“

Người không học ” sẽ là người như thế nào? Đó là người không chịu học tập , không chịu

tiếp thu và tích lũy tri thức , kinh nghiệm của nhân loại thì sẽ không tỏa sáng vẻ đẹp của nhân phẩm và trí tuệ Như vậy , câu tục ngữ đã sử dụng nghệ thuật so sánh , ví “ Người không học như ngọc không mài ” để khẳng định và đề cao giá trị, ý nghĩa của việc học tập đối với con người

Vậy tại sao “Người không học như ngọc không mài”?Hay hiểu sâu xa hơn vì sao phải coi trọng việc học tập đối với mỗi con người? Bời xét ngay trong nội dung câu tục ngữ, chúng

ta thấy, “ngọc” tuy quý, song một viên ngọc nguyên thủy khi khai thác lên chỉ là một hòn đá bình thường, lẫn lộn trong đất đá, không bộc lộ phẩm chất quý giá, chỉ khi bàn tay của con người mài giũa thì mới là một viên ngọc sáng đẹp lung linh, lúc đó mới trở thành báu vật Con người cũng như vậy Người tuy là quý “Người ta là hoa đất” nhưng không học thì cũng không phát triển, không phát huy được năng lực bản thân Như vậy, “người” và “ngọc” vốn dĩ là tốt đẹp nhưng cả hai sẽ trở nên kém giá trị nếu không được “học” và không được “mài” Những người không học, không có tri thức, kém hiểu biếtthì không làm được gì, trở nên thừa thãi, vô dụng có thể sẽ mắc thói hư,tật xấu trong xã hội.Việc học giúp cho chúng ta có tri thức và tâm hồn trở nên tốt đẹp Và không phải con người khi sinh ra đã biết được mọi điều Để làm được mọi thứ từ việc nhỏ nhất, con người cũng cần phải học Chính vì vậy, nhà bác học Ê-đi-xơn từng nói rằng nhân tài được tạo nên bởi 99% là cần cù và chỉ có 1% là yếu tố thông minh bẩm sinh mà thôi

Hơn nữa, tri thức là vô hạn mà sự hiểu biết của con người là hữu hạn, chỉ là hạt cát trong sa mạc rộng lớn hay là một giọt nước giữa lòng đại dương bao la Nếu không học thì trí tuệ, tình cảm của con người không thể bồi đắp, mở mang, cuộc sống trở nên nghèo nàn, sẽ tụt hậu so với xã hội ngày càng phát triển

Vậy chúng ta cần phải học tập như thế nào? Mỗi học sinh chúng ta có thể học bằng nhiều

cách như qua sách vở, qua bạn bè hay qua cuộc sống, đặc biệt là qua nhà trường, thầy cô Đối với cuộc đời mỗi học sinh thì nhà trường và thầy cô như cha mẹ và ngôi nhà thứ hai của mình Người thầy đã truyền thụ cho chúng ta biết bao tri thức ở đời.Chúng ta cần phải tiếp thu, phát triển và sáng tạo để cho kiến thức được phong phú và giàu có thêm Chúng ta cũng cần học ngay trong thực hành, trong lao động, trong các mối quan hệ xã hội thì việc học đâu có điểm dừng Điều đó cũng có nghĩa là phạm vi và thời gian học tập, tiếp thu kiến thức là chân trời không có giới hạn, luôn rộng mở đối với mỗi chúng ta.Vì vậy, không phải vô tình mà cha ông xưa đã từng căn dặn:”Đi một ngày đàng,học một sàng khôn” Nếu làm được như vậy thì chắc chắn chúng ta sẽ vươn cao, nâng cao được giá trị bản thân cũng như viên ngọc được mài giũa lấp lánh và sẽ được mọi người quý trọng Ngược lại, nếu người học sinh kia dù có tư chất thông minh đi chăng nữa mà lười biếng, không chịu khó học tập thì sự thông minh ấy sẽ lu mờ