lich-su-k-7-tuan-9-bai-13_3010202110

Sự thành lập nhà Trần và sự củng cố chế độ phong kiến tập quyền tiết 1Ba lần kháng chiến chống quân Mông – Nguyên tiết 2-3-4-5 Sự phát triển kinh tế - văn hóa thời Trần tiết 6 THẾ KỈ

MỜI VÀO LỚP

Sự thành lập nhà Trần và sự củng cố chế độ phong kiến tập quyền ( tiết 1)

Ba lần kháng chiến chống quân Mông – Nguyên (tiết 2-3-4-5)

Sự phát triển kinh tế - văn hóa thời Trần (tiết 6)

(THẾ KỈ XIII- XIV)

NỘI

DUNG

CHỦ

ĐỀ

Triều Lý được thành lập từ năm 1009 trải qua 9 đời vua, tồn tại trong

215 năm:

Đền Đô là nơi thờ 8 vị vua nhà Lý, nằm trên vùng đất địa linh nhân kiệt ở làng Đình Bảng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh Đền được xây dựng từ lâu và thường xuyên tu bổ, lần tu bổ lớn nhất vào thế kỉ XVII Đền được xây dựng để ghi lại công đức to lớn của nhà Lý và thể hiện đạo lí “ uống nước nhớ nguồn”.

- Kinh tế khủng hoảng, mất mùa, dân li tán.

- Các thế lực địa phương nổi dậy, nhà Lý buộc phải dựa vào họ Trần để dẹp loạn.

“Bấy giờ nhà vua vẫn cứ tiến hành mọi việc thổ mộc không ngừng, nghe nói ngoài kinh thành có giặc cướp, cũng giả vờ làm ngơ để bưng bít

đi, chỉ ham thích của cải Các bầy tôi (quan lại) đều bắt chước, tranh nhau bán quan buôn ngục, ngoài ra không còn nghĩ đến việc gì” “Chính sự ngày một đổ nát, đói kém xảy ra luôn luôn Nhân dân cùng quẫn, khốn khó giặc cướp nổi lên nhiều nơi”

(Khâm định Việt sử thông giám cương mục)

1 Nhà Lý sụp đổ.

- Huệ Tông cuối đời say khớt ngủ cả ngày, không quan

tâm đến triều chính, vua không có con trai, có hai cô

công chúa Chị là Thuận Thiên công chúa gả cho Trần

Liễu Em là Chiêu Thánh Tông – công chúa lên 7 tuổi

được lập Thái tử.

- Sau đó 10-1224 Lý Huệ Tông đi tu ở chùa chân Giao.

Lợi dụng tình hình ấy quan lại nổi dậy tranh chấp quyền

hành, bóc lột nhân dân

Vua Lý Huệ Tông không có con trai, Hoàng hậu Trần Thị Dung chỉ sinh cho ông được hai người con gái là Thuận Thiên công chúa và Chiêu Thánh công chúa.

Tháng 12 năm Ất Dậu (đầu năm 1226), Lý

Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng là Trần

Cảnh Nhà Trần thành lập.

Trong ngày lễ lên ngôi của Trần

Cảnh, Điện tiền chỉ huy sứ Trần

Thủ Độ nhấn mạnh: “ Hiện nay,

giặc cướp đều nổi, họa loạn

mỗi ngày một tăng…nhà Lý

suy yếu, thế nước nghiêng đổ,

nguy ngập nên chúa Chiêu

Hoàng không thể gánh vác nổi

mới ủy thác cho chồng”.

Nhận xét bối cảnh ra đời

của nhà Trần?

Đây là quá trình chuyển giao quyền lực chính trị trong hòa bình, hợp quy luật lịch sử.

Phim: Nhà Trần thành lập

Lý Chiêu Hoàng - nữ hoàng đầu tiên và duy nhất của Việt Nam

Đền Rồng thờ vua bà Lý Chiêu Hoàng ở Bắc Ninh.

• Trần Thái Tông (1218 – 1277), tên khai sinh là Trần

Cảnh là vị Hoàng đế đầu tiên của Hoàng triều

Trần nước Đại Việt

• Trần Cảnh sinh ra vào thời Lý, quê ở làng Tức Mặc

(Thiên Trường) Lên 7 tuổi, ông được người chú họ,

Điện tiền Chỉ huy sứ Trần Thủ Độ tiến cử làm Chi hậu

chính chi ứng cục, hầu hạ cho nữ hoàng nhỏ tuổi Lý

Chiêu Hoàng

• Cuối năm 1225 đầu năm 1226, Trần Thủ

Độ buộc Lý Chiêu Hoàng cưới và nhường ngôi cho Trần

Cảnh, tức Hoàng đế Trần Thái Tông

Đền thờ Trần Thái Tông

1 Nhà Lý sụp đổ:

- Những biểu hiện: Từ cuối thế kỉ XII, nhà Lý suy yếu, vua ăn chơi, quan tranh quyền, kinh tế khủng hoảng, các thế lực phong kiến địa phương chống lại triều đình.

- Kết quả: nhà Lý phải dựa vào họ Trần để đối phó 1226 Nhà Trần thành lập.

Nội

dung

bài

ghi

Thái thượng hoàng

Vua

Đại thần văn ( Họ Trần)

Đại thần võ ( Họ Trần ) Các cơ quan Các chức quan

Quốc

sử viện

Thái

y viện

Tôn nhân phủ

12 lộ (Chánh, phó an phủ sứ)

SƠ ĐỒ BỘ MÁY NHÀ NƯỚC THỜI TRẦN

Cấp triều đình

Cấp

cơ sở

Hà

đê sứ

Khuyến nông sứ Đồn điền

sứ

Châu, huyện (Tri châu, Tri huyện)

Phủ (Tri phủ)

Xã (Xã quan)

Đơn vị hành chính trung gian

Nhà Trần củng cố chế

độ phong kiến tập

quyền

- Bộ máy quan lại thời Trần

giống như thời Lý, tổ chức theo

chế độ quân chủ trung ương tập

quyền, gồm 3 cấp: triều đình,

đơn vị hành chính trung gian

và cấp cơ sở là xã

- Thực hiện chế độ Thái thượng

hoàng, nhường ngôi sớm cho

con

- Đặt thêm các cơ quan: Quốc

sử viện, Thái y viện và chức

quan: Hà đê sứ, Khuyến nông

Tôn nhân phủ

Hà

đê sứ

Khuyế n nông sứ

đồn

điền sứ

12 lộ (Chánh, phó an phủ sứ)

Phủ (Tri phủ)

Châu, huyện (Tri chậu tri

huyện) Xã

(Xã quan)

Vua

Quan vaờn Quan văn

24 lộ, phủ (Tri phủ, tri châu)

Huyện

Hương, Xã

SƠ ẹồ Bộ MáY NHà NƯớC THờI TRầN SƠ ẹồ Bộ MáY NHà NƯớC THờI lý

So với bộ mỏy nhà nước thời

Lý, thời Trần cú gỡ giống và khỏc ? Nhận xột?

* Giống: Chế độ quân chủ trung

- Đặt thêm các cơ quan, chức quan

để trông coi sản xuất.

- Cả nước chia làm 12 lộ.

* Nhận xét: Bộ máy nhà Trần hoàn

chỉnh, chặt chẽ hơn nhà Lý Năng

lực quản lý của nhà Trần được nâng

cao. Nhân dân có cuộc sống ấm no, sung túc, an vui

2 Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền: gồm 3 cấp

• Triều đình:

- Vua đứng đầu, theo chế độ Thái Thượng Hoàng.

- Các cơ quan: Quốc sử viện, Thái y viện, Tôn nhân phủ

- Các chức quan: Hà đê sứ, Khuyến nông sứ, Đồn điền sứ

Pháp luật thời Trần

- Năm 1230, nhà Trần ban hành

bộ luật mới, bổ sung bộ luật thời

Lý gọi là Quốc triều hình luật.

- Luật xác nhận và bảo vệ quyền

tư hữu tài sản.

- Cơ quan pháp luật được tăng cường và hoàn thiện.

- Thẩm hình viện là cơ quan chuyên việc xét xử kiện cáo.

Pháp luật hoàn thiện và chặt chẽ hơn.

3

Cơ quan chuyên xét xử kiện cáo thời Trần

THẨM

HÌNH

VIỆN

Chuông ở điện Long Trì

Luật “Hình thư” thời Lý

và “Quốc triều hình luật” thời Trần

- Xác nhận và bảo vệ quyền tư hữu tài sản.

- Quy định cụ thể việc mua bán ruộng đất.

3 Pháp luật thời Trần.

- Ban hành bộ luật mới: “Quốc triều hình luật”

- Nội dung: bảo vệ quyền tư hữu tài sản, đặt cơ quan Thẩm hình viện.

Nội

dung

bài

ghi

II Ba lần kháng chiến chống quân Mông – Nguyên (4 tiết)

1 Cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân xậm lược

Quân Mông Cổ với lực

lượng mạnh và hiếu chiến đã

tiến hành xâm lược và thống

trị nhiều nước ở châu Á,

châu Âu.

“ Không có một dòng suối,

một con sông nào không

tràn đầy nước mắt chúng ta,

“- Quân Mông Cổ lớn lên trên yên

ngựa, tự luyện tập chiến đấu, từ mùa

xuân đến mùa đông, ngày ngày săn

bắn, đó là cách sống của họ

-Trăm quân kị quay vòng, có thể bọc

được vạn người Nghìn quân kị tản ra

có thể dài tới trăm dặm , kẻ địch chia

ra thì họ chia ra, kẻ địch hợp lại thì

họ hợp lại nên kị đội là thế mạnh của

họ

Đội quân lúc ẩn lúc hiện, đến thì như

trời rơi xuống, đi thì nhanh như chớp

giật Họ mà thắng thì đuổi theo địch

chém giết không để trốn thoát, họ mà

thua thì chạy rất nhanh, đuổi theo

không kịp”((((

(Theo lời sử học nhà Tống)

1 Cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân xâm lược Mông Cổ.

Quân đội Mông Cổ

Sự bành trướng của đế quốc Mông Cổ ở thế kỉ XIII

Mông Cổ

 Âm mưu xâm lược Đại Việt của Mông Cổ

Quan sát lược đồ: Tại sao, vua Mông cổ cho quân xâm lược Đại Việt trước?

 Năm 1257, vua Mông Cổ

cho quân xâm lược Đại Việt

để đánh lên Nam Tống →

tạo thế “gọng kìm” để tiêu

diệt Nam Tống.

Nam Tống

Vua Trần bắt giam sứ giả Mông Cổ.

June 1, 2021 MDM Company

 Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến và đánh bại quân Mông Cổ.

Khi được tin quân Mông Cổ xâm lược nước ta, vua Trần

đã làm gì?

 Ban lệnh cho cả nước sắm sửa vũ

khí.

 Các đội dân binh được thành lập

ngày đêm luyện tập.

 Tinh thần kiên quyết chống giặc

Nhà Trần chuẩn bị

 Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến và đánh bại quân Mông Cổ

Em hãy nêu cách đánh giặc của nhân dân ta trong cuộc kháng chiến này?

 Chủ trương “vườn không nhà trống”.

 Khi giặc mạnh ta rút lui để bảo toàn lực lượng, khi

chúng khó khăn ta phản công lại.

Thăng Long gặp nhiều khó khăn.

- 29-1-1258 , quân Mông Cổ thua trận rời khỏi Thăng Long rút chạy về nước.

- Rút lui về vùng Thiên Mạc, Thăng Long thực hiện chủ trương “vườn không nhà trống ’’

-Mở cuộc phản công Đông Bộ Đầu

Cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi

(Lào Cai)

Vì sao quân

Mông Cổ mạnh

mà vẫn bị quân

ta đánh bại ?

Nêu những sự kiện thể hiện tinh thần quyết tâm chống giặc của quân dân ta trong cuộc kháng chiến lần thứ nhất ?

Trần Thủ Độ (1194 - 1264) là người có công sáng lập ra triều Trần, được vua phong làm Thái sư Bằng tài năng, uy tín của mình, ông đã củng cố nước Việt vững mạnh cả về chính trị, kinh tế, quân sự Ông có vai trò rất quan trọng trong thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ nhất (1258), lưu danh với câu nói bất hủ : "Đầu thần chưa rơi xuống đất, xin bệ hạ đừng lo".

 Nhà Trần chuẩn bị

- Sắm sửa vũ khí, quân đội ngày đêm luyện tập.

- Tinh thần kiên quyết chống giặc.

 Tiến hành kháng chiến :

- 1258, 3 vạn quân Mông Cổ do Ngột Lương Hợp Thai chỉ huy tiến vào nước ta

- Ta rút về Thiên Mạc và thực hiện “vườn không nhà trống”.

- 29 – 01 – 1258 ta phản công ở Đông Bộ Đầu và giành thắng lợi.

1 Cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân xâm lược Mông Cổ (1258)

Nội

dung

bài

ghi

2 Nhà Trần thay nhà Lý có ý nghĩa như thế nào?

A Củng cố chế độ quân chủ trung ương tập quyền vững mạnh

B Tạo điều kiện cho nền quân chủ phát triển vững mạnh

C Làm cho chế độ phong kiến suy sụp

D Chứng tỏ nhà Trần mạnh hơn nhà Lý

3 Tại sao lại nói rằng nước Đại Việt dưới thời nhà Trần phát triển hơn dưới

thời Lý?

A Thời Trần sử đổi, bổ sung thêm pháp luật

B Thời Trần xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng

C Thời Trần phục hồi và phát triển kinh tế

D Tất cả các câu trên

Câu 4: Một chế độ đặc biệt chỉ có trong triều đình nhà Trần, đó là chế độ gì?

A Chế độ Nhiếp chính vương

B Chế độ Thái Thượng Hoàng

C Chế độ lập Thái tử sớm

D Chế độ nhiều Hoàng hậu

Câu 5: Bộ luật mới của nhà Trần gọi là gì? Ban hành vào năm nào?

A Luật hình – năm 1226

B Luật Hồng Đức – năm 1228

C Luật triều hình luật – năm 1230

D Hình thư – năm 1042

Câu 6: Thời Trần, quân đội được tuyển chọn theo chủ trương như thế nào?

A Quân phải đông, nước mới mạnh

B Quân lính cốt tinh nhuệ, không cốt đông

C Quân lính vừa đông, vừa tinh nhuệ

D Quân đội phải văn võ song toàn

BÀI TẬP LUYỆN TẬP

DẶN DÒ

Hoàn thành các bài tập cuối mỗi bài giảng.

Làm cá nhân.

Hình thức: làm Powerpoit hoặc Word hoặc viết làm ra giấy chụp hình gửi bài

Mục tiêu: điểm cộng cho học tập chuyên cần.

Tên file: TÊN HỌC SINH_LỚP_VD: NGUYỄN VĂN A_7.2_Nộp bài đến email:

CẢM ƠN CÁC EM

ĐÃ THEO DÕI BÀI GIẢNG !

40