giáo án văn 12 tập 2

có lo i đáng th... Tác giả Tô Hoài tên khai sinh là Nguy n Sen.

V NH T Ợ Ặ Kim Lân

A- M C TIÊU BàI H C Ụ Ọ

- Hi u để ược tình c m thê th m c a ngả ả ủ ười nông dân nước ta trong n n đói kh ng khi p năm 1945 do th cạ ủ ế ự dân Pháp và phát xít Nh t gây ra.ậ

- Hi u để ược ni m khát khao h nh phúc gia đình, ni m tin b t di t vào cu c s ng và tình thề ạ ề ấ ệ ộ ố ương yêu đùm

b c l n nhau gi a nh ng con ngọ ẫ ữ ữ ười lao đ ng ngèo kh ngay trên b v c th m c a cái ch t.ộ ổ ờ ự ẳ ủ ế

- N m đắ ược nh ng nét đ c s c v ngh thu t c a thiên truy n: sáng t o tình hu ng, g i không khí, miêuữ ặ ắ ề ệ ậ ủ ệ ạ ố ợ

t tâm lí, d ng đ i tho i ả ự ố ạ

B- PHƯƠNG PHÁP Và PHƯƠNG TI N D Y H CỆ Ạ Ọ

1 Phương pháp d y h c:ạ ọ

- Phương pháp thuy t trình k t h p v i phát v n theo ti n trình quy n p.ế ế ợ ớ ấ ế ạ

- Đ quá trình n m b t thông tin hi u qu GV c n yêu c u HS làm vi c tích c c: t đ c nhà và tóm t tể ắ ắ ệ ả ầ ầ ệ ự ự ọ ở ắ

trướ ộc n i dung bài h c theo yêu c u c a h th ng câu h i họ ầ ủ ệ ố ỏ ướng d n trong SGK.ẫ

- Có th t ch c cho HS th o lu n trên l p, trao đ i và th ng nh t nh ng n i dung c n n m b t c a văn b n.ể ổ ứ ả ậ ớ ổ ố ấ ữ ộ ầ ắ ắ ủ ả

2 Phương ti n d y h c:ệ ạ ọ

SGK, GA, Phi u h c t p ế ọ ậ

C- N I DUNG, TI N TRÌNH LÊN L PỘ Ế Ớ

Ho t đ ng c a th y và trò ạ ộ ủ ầ N i dung c n đ t ộ ầ ạ

Ti n sĩ Nguy n Tr ng Hoàng (ch biên) ế ễ ọ ủ Ths Lê Minh Khuê- Ths Lê Đăng L - Ths Nguy n Hoài Nam ộ ễ

THI T K BÀI SO N Ế Ế Ạ

NG Ữ VĂN L Ớ P 12

Ho t đ ng 1: T ch c tìm hi u chung ạ ộ ổ ứ ể

GV yêu c u 1 HS đ c ph n ầ ọ ầ Ti u d n ể ẫ

(SGK) và nêu nh ng nét chính v :ữ ề

1) Nhà văn Kim Lân

2) Xu t x truy n ng n ấ ứ ệ ắ V nh t ợ ặ 3) B iố

c nh xã h i c a truy n.ả ộ ủ ệ

HS d a vào ph n ự ầ Ti u d n ể ẫ và nh ngữ

hi u bi t c a b n thân đ trình bày.ể ế ủ ả ể

GV s u t m thêm m t s t li u, tranhư ầ ộ ố ư ệ

nh đ gi i thi u cho HS hi u thêm v

b i c nh xã h i Vi t Nam năm 1945.ố ả ộ ệ

I Tìm hi u chung ể

1 Kim Lân (1920- 2007)

Tên khai sinh: Nguy n Văn Tài.ễ Quê: làng Phù L u, xã Tân H ng, huy n Tiên S n, t nh B cư ồ ệ ơ ỉ ắ Ninh

Gi i thả ưởng H Chí Minh v văn h c ngh thu t năm 2001.ồ ề ọ ệ ậ Tác ph m chính: ẩ Nên v nên ch ng ợ ồ (1955), Con chó x u xí ấ

(1962)

Lim Lân là cây bút truy n ng n Th gi i ngh thu t c a ôngệ ắ ế ớ ệ ậ ủ

thường là khung c nh nông thôn, hình tả ượng người nông dân Đ cặ

bi t ông có nh ng trang vi t đ c s c v phong t c và đ i s ng thônệ ữ ế ặ ắ ề ụ ờ ố quê Kim Lân là nhà văn m t lòng m t d đi v v i "đ t", v iộ ộ ạ ề ớ ấ ớ

"người", v i "thu n h u nguyên th y" c a cu c s ng nông thôn.ớ ầ ậ ủ ủ ộ ố

2 Xu t x truy n ấ ứ ệ

V nh t ợ ặ là truy n ng n xu t s c in trong t p truy n Con chóệ ắ ấ ắ ậ ệ

x u xí (1962).ấ

3 B i c nh xã h i c a truy n ố ả ộ ủ ệ

Phát xít Nh t b t nhân dân ta nh lúa tr ng đay nên tháng 3 nămậ ắ ổ ồ

1945, n n đói kh ng khi p đã di n ra Ch trong vòng vài tháng, tạ ủ ế ễ ỉ ừ

Qu ng Tr đ n B c Kì, h n hai tri u đ ng bào ta ch t đói.ả ị ế ắ ơ ệ ồ ế

Ho t đ ng 2: T ch c đ c- hi u văn ạ ộ ổ ứ ọ ể

b n ả

1 HS đ c và tóm t t tác ph mọ ắ ẩ

II Đ C- HI U Ọ Ể

1 Đ c- tóm t t ọ ắ

+ Đ c di n c m m t s đo n tiêu bi u.ọ ễ ả ộ ố ạ ể + Tóm t t di n bi n c t truy n v i nh ng chi ti t chính.ắ ễ ế ố ệ ớ ữ ế

2 D a vào n i dung truy n, hãy gi iự ộ ệ ả

thích nhan đ ề V nh t ợ ặ

GV g i ý HS th o lu n và trình bày GVợ ả ậ

nh n xét và nh n m nh m t s ý c b n.ậ ấ ạ ộ ố ơ ả

2 Tìm hi u ý nghĩa nhan đ ể ề V nh t ợ ặ

+ Nhan đ ề V nh t ợ ặ thâu tóm giá tr n i dung t tị ộ ư ưởng tác ph m.ẩ

"Nh t" đi v i nh ng th không ra gì Thân ph n con ngặ ớ ữ ứ ậ ườ ị ẻ i b r rúng nh cái r m, cái rác, có th "nh t" b t kì đâu, b t kì lúc nào.ư ơ ể ặ ở ấ ấ

Người ta h i v , cỏ ợ ướ ợi v , còn đây Tràng "nh t" v Đó t c ch tở ặ ợ ự ấ

là s kh n cùng c a hoàn c nh.ự ố ủ ả + Nh ng "v " l i là s trân tr ng Ngư ợ ạ ự ọ ườ ợi v có v trí trung tâmị xây d ng t m Trong tác ph m, gia đình Tràng t khi có ngự ổ ấ ẩ ừ ườ ợ i v

nh t, m i ngặ ọ ườ ởi tr nên g n bó, quây qu n, chăm lo, thu vén cho tắ ầ ổ

m c a mình

+ Nh v y, nhan đ ư ậ ề V nh t ợ ặ v a th hi n th m c nh c a ngừ ể ệ ả ả ủ ườ i dân trong n n đói 1945 v a b c l s c u mang, đùm b c và khátạ ừ ộ ộ ự ư ọ

v ng, s c m nh họ ứ ạ ướng t i cu c s ng, t m, ni m tin c a conớ ộ ố ổ ấ ề ủ

người trong c nh kh n cùng.ả ố

3 GV nêu v n đ : Nhà văn đã xây d ngấ ề ự

tình hu ng truy n nh th nào? Tìnhố ệ ư ế

hu ng đó có nh ng ý nghĩa gì?ố ữ

HS th o lu n và trình bày, b sung GVả ậ ổ

g i ý, nh n xét và nh n m nh nh ng ýợ ậ ấ ạ ữ

c b n.ơ ả

3 Tìm hi u tình hu ng truy n ể ố ệ

+ Tràng là m t nhân v t có ngo i hình x u Đã th còn dộ ậ ạ ấ ế ở

người L i ăn ti ng nói c a Tràng cũng c c c n, thô k ch nhờ ế ủ ộ ằ ệ ư chính ngo i hình c a anh ta Gia c nh c a Tràng cũng r t ái ng i.ạ ủ ả ủ ấ ạ Nguy c " v " đã rõ Đã v y l i g p năm đói kh ng khi p, cáiơ ế ợ ậ ạ ặ ủ ế

ch t luôn luôn đeo bám Trong lúc không m t ai (k c Tràng) nghĩế ộ ể ả

đ n chuy n v con c a anh ta thì đ t nhiên Tràng có v Trong hoànế ệ ợ ủ ộ ợ

c nh đó, Tràng "nh t" đả ặ ược v là nh t thêm m t mi ng ăn cũngợ ặ ộ ệ

đ ng th i là nh t thêm tai h a cho mình, đ y mình đ n g n h n v iồ ờ ặ ọ ẩ ế ầ ơ ớ cái ch t Vì v y, vi c Tràng có v là m t ngh ch c nh éo le, vuiế ậ ệ ợ ộ ị ả

bu n l n l n, cồ ẫ ộ ười ra nước m t ắ + Dân xóm ng c ng c nhiên, cùng bàn tán, phán đoán r i cùngụ ư ạ ồ nghĩ: "bi t có nuôi n i nhau s ng qua đế ổ ố ược cái thì này không?", cùng nín l ng.ặ

+ Bà c T , m Tràng l i càng ng c nhiên h n Bà lão ch ngụ ứ ẹ ạ ạ ơ ẳ

hi u gì, r i "cúi đ u nín l ng" v i n i lo riêng mà r t chung: "Bi tể ồ ầ ặ ớ ỗ ấ ế chúng nó có nuôi n i nhau s ng qua đổ ố ượ ơc c n đói khát này không?"

+ B n thân Tràng cũng b t ng v i chính h nh phúc c a mình:ả ấ ờ ớ ạ ủ

"Nhìn th ng i ngay gi a nhà đ n bây gi h n v n còn ng ng ".ị ồ ữ ế ờ ắ ẫ ờ ợ

Th m chí sáng hôm sau Tràng v n ch a h t bàng hoàng.ậ ẫ ư ế + Tình hu ng truy n mà Kim Lân xây d ng v a b t ng l i v aố ệ ự ừ ấ ờ ạ ừ

h p lí Qua đó, tác ph m th hi n rõ giá tr hi n th c, giá tr nhânợ ẩ ể ệ ị ệ ự ị

đ o và giá tr ngh thu t.ạ ị ệ ậ

- Giá tr hi n th c: T cáo t i ác th c dân, phát xít qua b c tranhị ệ ự ố ộ ự ứ xám x t v th m c nh ch t đói ị ề ả ả ế

Nh t v là cái kh n cùng c a cu c s ng Cái đói quay qu t d nặ ợ ố ủ ộ ố ắ ồ

đu i đ n m c ngổ ế ứ ười đàn bà ch đ ng g i ý đòi ăn Ch vì đói quáủ ộ ợ ỉ

mà người đàn bà t i nghi p này ăn luôn và "ăn li n m t ch p 4 bátộ ệ ề ộ ặ bánh đúc" Ch c n vài l i n a đùa n a th t th đã ch p nh n theoỉ ầ ờ ử ử ậ ị ấ ậ không Tràng Giá tr con ngị ườ ịi b ph nh n khi ch vì cùng đủ ậ ỉ ườ ng đói khát mà ph i tr nên tr tr n, li u lĩnh, b t ch p c e th n Cáiả ở ơ ẽ ề ấ ấ ả ẹ đói đã bóp méo c nhân cách con ngả ười

- Giá tr nhân đ o: Tình nhân ái, c u mang đùm b c nhau, khátị ạ ư ọ

v ng họ ướng t i s s ng và h nh phúc.ớ ự ố ạ

Đi u mà Lim Lân mu n nói là: trong b i c nh bi th m, giá trề ố ố ả ả ị nhân b n không m t đi, con ngả ấ ười v n c mu n đẫ ứ ố ược là con

người, mu n đố ược nên người và mu n cu c đ i th a nh n h nhố ộ ờ ừ ậ ọ ư

nh ng con ngữ ười Tràng l y v là đ ti p t c s s ng, đ sinh conấ ợ ể ế ụ ự ố ể

đ cái, đ hẻ ể ướng đ n tế ương lai Người đàn bà đi theo Tràng cũng

đ ch y tr n cái đói, cái ch t đ hể ạ ố ế ể ướng đ n s s ng Bà c T ,ế ự ố ụ ứ

m t bà lão nh ng l i luôn nói đ n chuy n tộ ư ạ ế ệ ương lai, chuy n sungệ

sướng v sau, nhen lên ni m hi v ng cho dâu con Đó chính là s cề ề ọ ứ

s ng b t di t c a ố ấ ệ ủ V nh t ợ ặ

Đ c bi t tình ngặ ệ ười, lòng nhân ái, s c u mang đùm b c c aự ư ọ ủ

nh ng con ngữ ười nghèo đói là s c m nh đ h vứ ạ ể ọ ượt lên cái ch t ế

- Giá tr ngh thu t: Tình hu ng truy n khi n di n bi n phátị ệ ậ ố ệ ế ễ ế tri n d dàng và làm n i b t để ễ ổ ậ ược nh ng c nh đ i, nh ng thânữ ả ờ ữ

ph n đ ng th i n i b t ch đ t tậ ồ ờ ổ ậ ủ ề ư ưởng tác ph m.ẩ

4 GV l n lầ ượt nêu các v n đ Sau m iấ ề ỗ

v n đ , HS suy nghĩ và phát bi u t do,ấ ề ể ự

tranh lu n GV đ nh hậ ị ướng, nh n xét vàậ

nh n m nh nh ng ý c b n ấ ạ ữ ơ ả

a) C m nh n c a anh (ch ) v di n bi nả ậ ủ ị ề ễ ế

tâm tr ng c a nhân v t Tràng (lúc quy tạ ủ ậ ế

đ nh đ ngị ể ười đàn bà theo v , trênề

đường v xóm ng c , bu i sáng đ uề ụ ư ổ ầ

tiên có v ).ợ

4 Tìm hi u v di n bi n tâm tr ng các nhân v t ể ề ễ ế ạ ậ

a) Nhân v t Tràng: ậ

+ Tràng là nhân v t có b ngoài thô, x u, thân ph n l i nghèoậ ề ấ ậ ạ hèn, m c t t hay v a đi v a nói m t mình,…ắ ậ ừ ừ ộ

+ Tràng "nh t" đặ ược v trong hoàn c nh đói khát "Ch c, k ",ợ ả ậ ệ cái t c lặ ưỡ ủi c a Tràng không ph i là s li u lĩnh mà là m t s c uả ự ề ộ ự ư mang, m t t m lòng nhân h u không th ch i t Quy t đ nh có vộ ấ ậ ể ố ừ ế ị ẻ

gi n đ n nh ng ch a đ ng nhi u tình thả ơ ư ứ ự ề ương c a con ngủ ười trong

c nh kh n cùng.ả ố + T t c bi n đ i t giây phút y Trên đấ ả ế ổ ừ ấ ường v xóm ng c ,ề ụ ư Tràng không cúi xu ng l m lũi nh m i ngày mà "ph n ph ", "vênhố ầ ư ọ ở ơ vênh ra đi u" Trong phút ch c, Tràng quên t t c tăm t i, "ch cònề ố ấ ả ố ỉ tình nghĩa v i ngớ ười đàn bà đi bên" và c m giác êm d u c a m t anhả ị ủ ộ Tràng l n đ u tiên đi c nh cô v m i.ầ ầ ạ ợ ớ

+ Bu i sáng đ u tiên có v , Tràng bi n đ i h n: "H n th y bâyổ ầ ợ ế ổ ẳ ắ ấ

gi h n m i nên ngờ ắ ớ ười" Tràng th y trách nhi m và bi t g n bó v iấ ệ ế ắ ớ

t m c a mình.ổ ấ ủ b) C m nh n c a anh (ch ) v ngả ậ ủ ị ề ườ ợ i v

nh t (t th , bặ ư ế ước đi, ti ng nói, tâmế

tr ng,…).ạ

b) Ng ườ ợ i v nh t: ặ

+ Th theo Tràng trị ướ ếc h t là vì mi ng ăn (ch y tr n cái đói).ế ạ ố + Nh ng trên đư ường theo Tràng v , cái v "cong c n" bi n m t,ề ẻ ớ ế ấ

ch còn ngỉ ười ph n x u h , ngụ ữ ấ ổ ượng ng ng và cũng đ y n tínhừ ầ ữ (đi sau Tràng ba b n bố ước, cái nón rách che nghiêng, ng i m m ồ ớ ở mép giường,…) Tâm tr ng lo âu, băn khoăn, h i h p khi bạ ồ ộ ước chân

v "làm dâu ngà ngề ười"

+ Bu i s m mai, ch ta d y s m, quét tổ ớ ị ậ ớ ước, d n d p Đó là hìnhọ ẹ

nh c a m t ng i v bi t lo toan, thu vén cho cu c s ng gia đình,

hình nh c a m t ngả ủ ộ ười "v hi n dâu th o".ợ ề ả

Người ph n xu t hi n không tên, không tu i, không quê nhụ ữ ấ ệ ổ ư

"r i" vào gi a thiên truy n đ Tràng "nh t" làm v T ch nhânơ ữ ệ ể ặ ợ ừ ỗ cách b bóp méo vì cái đói, thiên ch c, b n ph n làm v , làm dâuị ứ ổ ậ ợ

được đánh th c khi ngứ ười ph n này quy t đ nh g n sinh m ngụ ữ ế ị ắ ạ mình v i Tràng Chính ch cũng đã làm cho ni m hi v ng c a m iớ ị ề ọ ủ ọ

người tr i d y khi k chuy n B c Giang, Thái Nguyên ngỗ ậ ể ệ ở ắ ười ta

đi phá kho thóc Nh t.ậ c) C m nh n c a anh (ch ) v di n bi nả ậ ủ ị ề ễ ế

tâm tr ng nhân v t bà c T - m Tràngạ ậ ụ ứ ẹ

(lúc m i v , bu i s m mai, b a c m đ uớ ề ổ ớ ữ ơ ầ

tiên)

c) Bà c T : ụ ứ

+ Tâm tr ng bà c T : m ng, vui, xót, t i, "v a ai oán v a xótạ ụ ứ ừ ủ ừ ừ

thương cho s ki p đ a con mình" Đ i v i ngố ế ứ ố ớ ười đàn bà thì "lòng

bà đ y xót thầ ương" Nén vào lòng t t c , bà dang tay đón ngấ ả ười đàn

bà xa l làm con dâu mình: " , thôi thì các con ph i duyên, ph i sạ ừ ả ả ố

v i nhau, u cũng m ng lòng".ớ ừ + B a c m đ u tiên đón nàng dâu m i, bà c T đã nhenữ ơ ầ ớ ụ ứ nhóm cho các con ni m tin, ni m hi v ng: "tao tính khi nào có ti nề ề ọ ề mua l y con gà v nuôi, ch m y mà có đàn gà cho xem".ấ ề ả ấ

Bà c T là hi n thân c a n i kh con ngụ ứ ệ ủ ỗ ổ ười Người m y đãẹ ấ nhìn cu c hôn nhân éo le c a con thông qua toàn b n i đau kh c aộ ủ ộ ỗ ổ ủ

cu c đ i bà Bà lo l ng trộ ờ ắ ước th c t quá nghi t ngã Bà m ng m tự ế ệ ừ ộ

n i m ng sâu xa T ng c nhiên đ n xót thỗ ừ ừ ạ ế ương nh ng trên h tư ế

v n là tình yêu thẫ ương Cũng chính bà c là ngụ ười nói nhi u nh tề ấ

v tề ương lai, m t tộ ương lai r t c th thi t th c v i nh ng gà, l n,ấ ụ ể ế ự ớ ữ ợ

ru ng, vộ ườn,… m t tộ ương lai khi n các con tin tế ưởng b i nó khôngở quá xa v i Kim Lân đã khám phá ra m t nét đ c đáo khi đ cho m tờ ộ ộ ể ộ

bà c c p k mi ng l nói nhi u v i đôi tr v ngày mai.ụ ậ ề ệ ỗ ề ớ ẻ ề

5 GV nêu v n đ : Nh n xét v nghấ ề ậ ề ệ

thu t vi t truy n c a Kim Lân (cách kậ ế ệ ủ ể

chuy n, cách d ng c nh, đ i tho i, nghệ ự ả ố ạ ệ

thu t miêu t tâm lí ngân v t, ngôn ng ,ậ ả ậ ữ

…)

HS th o lu n và tr l i theo nh ng g i ý,ả ậ ả ờ ữ ợ

đ nh hị ướng c a GV.ủ

5 Tìm hi u m t s nét đ c s c ngh thu t ể ộ ố ặ ắ ệ ậ

+ Cách k chuy n t nhiên, lôi cu n, h p d n.ể ệ ự ố ấ ẫ + D ng c nh chân th t, gây n tự ả ậ ấ ượng: c nh ch t đói, c nh b aả ế ả ữ

c m ngày đói,…ơ + Miêu t tâm lí nhân v t tinh t nh ng b c l t nhiên, chânả ậ ế ư ộ ộ ự

th t.ậ + Ngôn ng nông thôn nhu n nh , t nhiên.ữ ầ ị ự

Ho t đ ng 3: T ch c t ng k t ạ ộ ổ ứ ổ ế III T NG K T Ổ Ế

GV yêu c u HS: Hãy khái quát l i bàiầ ạ

h c và t ng k t trên hai m t: n i dung vàọ ổ ế ặ ộ

hình th c.ứ

GV g i ý HS suy nghĩ, xem l i toàn bàiợ ạ

và phát bi u t ng k t.ể ổ ế

+ V nh t ợ ặ t o đạ ược m t tình hu ng truy n đ c đáo, cách kộ ố ệ ộ ể chuy n h p d n, miêu t tâm lí nhân v t tinh t , đ i tho i sinhệ ấ ẫ ả ậ ế ố ạ

đ ng.ộ + Truy n th hi n đệ ể ệ ược th m c nh c a nhân dân ta trong n nả ả ủ ạ đói năm 1945 Đ c bi t th hi n đặ ệ ể ệ ượ ấc t m lòng nhân ái, s c s ngứ ố

kì di u c a con ngệ ủ ười ngay bên b v c th m c a cái ch t v nờ ự ẳ ủ ế ẫ

hướng v s s ng và khát khao t m gia đình.ề ự ố ổ ấ

TI NG VI T:Ế Ệ

NHÂN V T GIAO TI P Ậ Ế

A M C TIÊU BÀI H C Ụ Ọ

- N m ch c khái ni m nhân v t giao ti p v i nh ng đ c đi m v v th xã h i, quan h thân s c aắ ắ ệ ậ ế ớ ữ ặ ể ề ị ế ộ ệ ơ ủ

h đ i v i nhau, cũng nh ng đ c đi m khác chi ph i n i dung và hình th c l i nói c a các nhân v t trong o tọ ố ớ ữ ặ ể ố ộ ứ ờ ủ ậ ạ

đ ng giao ti p.ộ ế

- Nâng cao năng l c giao ti p c a b n thân và có th xác đ nh đự ế ủ ả ể ị ược chi n lế ược giao ti p trong nh ngế ữ

ng c nh nh t đ nh.ữ ả ấ ị

B PHƯƠNG TI N TH C HI NỆ Ự Ệ

- SGK, SGV

- Thi t k bài h cế ế ọ

C CÁCH TH C TI N HÀNHỨ Ế

G i ý tr l i câu h i, th o lu n ; hợ ả ờ ỏ ả ậ ướng d n làm bài t p th c hành.ẫ ậ ự

D.TI N TRÌNH D Y H CẾ Ạ Ọ

- Ki m tra bài cũể

- Bài m iớ

Ti t 1 ế

Ho t đ ng c a th y và trò ạ ộ ủ ầ N i dung c u c n đ t ộ ầ ầ ạ

Ho t đ ng 1: Phân tích các ng li u ạ ộ ữ ệ

1 GV g i 1 HS đ c ng li u 1 (SGK) vàọ ọ ữ ệ

nêu các yêu c u sau (v i HS c l p):ầ ớ ả ớ

a) Ho t đ ng giao ti p trên có nh ngạ ộ ế ữ

nhân v t giao ti p nào? Nh ng nhân v tậ ế ữ ậ

đó có đ c đi m nh th nào v l a tu i,ặ ể ư ế ề ứ ổ

gi i tính, t ng l p xã h i?ớ ầ ớ ộ

b) Các nhân v t giao ti p chuy n đ i vaiậ ế ể ổ

người nói, vai người nghe và luân phiên

lượ ờt l i ra sao? Lượ ờt l i đ u tiên c aầ ủ

"th " hị ướng t i ai?ớ

c) Các nhân v t giao ti p trên có bìnhậ ế

đ ng v v th xã h i không?ẳ ề ị ế ộ

d) Các nhân v t giao ti p trên có quan hậ ế ệ

xa l hay thân tình khi b t đ u cu c giaoạ ắ ầ ộ

ti p?ế

e) Nh ng đ c đi m v v th xã h i,ữ ặ ể ề ị ế ộ

quan h thân-s , l a tu i, gi i tính, nghệ ơ ứ ổ ớ ề

nghi p,… chi ph i l i nói c a các nhânệ ố ờ ủ

v t nh th nào?ậ ư ế

- GV hướng d n, g i ý và t ch c ẫ ợ ổ ứ

- HS th o lu n và phát bi u t do ả ậ ể ự

- GV nh n xét, kh ng đ nh nh ng ý ki nậ ẳ ị ữ ế

đúng và đi u ch nh nh ng ý ki n sai.ề ỉ ữ ế

I PHÂN TÍCH CÁC NG LI U Ữ Ệ

1 Ng li u 1 ữ ệ

a) Ho t đ ng giao ti p trên có nh ng nhân v t giao ti p là:ạ ộ ế ữ ậ ế Tràng, m y cô gái và "th " Nh ng nhân v t đó có đ c đi m :ấ ị ữ ậ ặ ể

- V l a tu i : H đ u là nh ng ngề ứ ổ ọ ề ữ ườ ẻ ổi tr tu i

- V gi i tính : Tràng là nam, còn l i là n ề ớ ạ ữ

- V t ng l p xã h i: H đ u là nh ng ngề ầ ớ ộ ọ ề ữ ười dân lao đ ng nghộ ẹ đói

b) Các nhân v t giao ti p chuy n đ i vai ngậ ế ể ổ ười nói, vai ngườ i nghe và luân phiên lượ ờt l i nh sau:ư

- Lúc đ u: H n (Tràng) là ngầ ắ ười nói, m y cô gái là ngấ ười nghe

- Ti p theo: M y cô gái là ngế ấ ười nói, Tràng và "th " là ngị ườ i nghe

- Ti p theo: "Th " là ngế ị ười nói, Tràng (là ch y u) và m y cô gáiủ ế ấ

là người nghe

- Ti p theo: Tràng là ngế ười nói, "th " là ngị ười nghe

- Cu i cùng: "Th " là ngố ị ười nói, Tràng là người nghe

Lượ ờ ầt l i đ u tiên c a "th " hủ ị ướng t i Tràng.ớ c) Các nhân v t giao ti p trên bình đ ng v v th xã h i (hậ ế ẳ ề ị ế ộ ọ

đ u là nh ng ngề ữ ười dân lao đ ng cùng c nh ng ).ộ ả ộ d) Khi b t đ u cu c giao ti p, các nhân v t giao ti p trên cóắ ầ ộ ế ậ ế quan h hoàn toàn xa l ệ ạ

e) Nh ng đ c đi m v v th xã h i, quan h thân-s , l a tu i,ữ ặ ể ề ị ế ộ ệ ơ ứ ổ

gi i tính, ngh nghi p,… chi ph i l i nói c a các nhân v t khi giaoớ ề ệ ố ờ ủ ậ

ti p Ban đ u ch a quen nên ch là trêu đùa thăm dò D n d n, khiế ầ ư ỉ ầ ầ

đã quen h m nh d n h n Vì cùng l a tu i, bình đ ng v v th xãọ ạ ạ ơ ứ ổ ẳ ề ị ế

h i, l i cùng c nh ng nên các nhân v t giao ti p t ra r t su ng sã.ộ ạ ả ộ ậ ế ỏ ấ ồ

2 HS đ c đo n trích và tr l i nh ng câuọ ạ ả ờ ữ

h i (SGK).ỏ

- GV hướng d n, g i ý và t ch c ẫ ợ ổ ứ

- HS th o lu n và phát bi u t do ả ậ ể ự

- GV nh n xét, kh ng đ nh nh ng ý ki nậ ẳ ị ữ ế

đúng và đi u ch nh nh ng ý ki n sai.ề ỉ ữ ế

2 Ng li u 2 ữ ệ

a) Các nhân v t giao ti p trong đo n văn: Bá Ki n, m y bà vậ ế ạ ế ấ ợ

Bá Ki n, dân làng và Chí Phèo.ế

Bá Ki n nói v i m t ngế ớ ộ ười nghe trong trường h p quay sang nóiợ

v i Chí Phèo Còn l i, khi nói v i m y bà v , v i dân làng, v i Líớ ạ ớ ấ ợ ớ ớ

Cường, Bá Ki n nói cho nhi u ngế ề ười nghe (trong đó có c Chíả Phèo)

b) V th xã h i c a Bá Ki n v i t ng ngị ế ộ ủ ế ớ ừ ười nghe:

+ V i m y bà v - Bá Ki n là ch ng (ch gia đình) nên "quát".ớ ấ ợ ế ồ ủ + V i dân làng- Bá Ki n là "c l n", thu c t ng l p trên, l i nóiớ ế ụ ớ ộ ầ ớ ờ

có v tôn tr ng (các ông, các bà) nh ng th c ch t là đu i (v đi thôiẻ ọ ư ự ấ ổ ề

ch ! Có gì mà xúm l i th này?).ứ ạ ế + V i Chí Phèo- Bá Ki n v a là ông ch cũ, v a là k đã đ yớ ế ừ ủ ừ ẻ ẩ Chí Phèo vào tù, k mà lúc này Chí Phèo đ n "ăn v " Bá Ki n v aẻ ế ạ ế ừ thăm dò, v a d dành v a có v đ cao, coi tr ng.ừ ỗ ừ ẻ ề ọ

+ V i Lí Cớ ường- Bá Ki n là cha, c quát con nh ng th c ch tế ụ ư ự ấ cũng là đ xoa d u Chí Phèo.ể ị

c) Đ i v i Chí Phèo, Bá Ki n th c hi n nhi u chi n lố ớ ế ự ệ ề ế ược giao

ti p:ế

+ Đu i m i ngổ ọ ườ ề ểi v đ cô l p Chí Phèo.ậ + Dùng l i nói ng t nh t đ vu t ve, m n tr n Chí.ờ ọ ạ ể ố ơ ớ + Nâng v th Chí Phèo lên ngang hàng v i mình đ xoa d u Chí.ị ế ớ ể ị d) V i chi n lớ ế ược giao ti p nh trên, Bá Ki n đã đ t đế ư ế ạ ược m cụ đích và hi u qu giao ti p Nh ng ngệ ả ế ữ ười nghe trong cu c h i tho iộ ộ ạ

v i Bá Ki n đ u răm r p nghe theo l i Bá Ki n Đ n nh Chíớ ế ề ắ ờ ế ế ư Phèo, hung hãn là th mà cu i cùng cũng b khu t ph c.ế ố ị ấ ụ

Ho t đ ng 2: T ch c rút ra nh n xét ạ ộ ổ ứ ậ II NH N XÉT V NHÂN V T GIAO TI P TRONG HO TẬ Ề Ậ Ế Ạ

Đ NG GIAO TI P.Ộ Ế

- GV nêu câu h i và g i ý: T vi c tìmỏ ợ ừ ệ

hi u các ng li u trên, anh (ch ) rút raể ữ ệ ị

nh ng nh n xét gì v nhân v t giao ti pữ ậ ề ậ ế

trong ho t đ ng giao ti p?ạ ộ ế

- HS th o lu n và tr l i.ả ậ ả ờ

- GV nh n xét và tóm t t nh ng n i dungậ ắ ữ ộ

c b n.ơ ả

1 Trong ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ng , các nhân v t giaoạ ộ ế ằ ữ ậ

ti p xu t hi n trong vai ngế ấ ệ ười nói ho c ngặ ười nghe D ng nói, cácạ nhân v t giao ti p thậ ế ường đ i vai luân phiên lổ ượ ờ ớt l i v i nhau Vai

người nghe có th g m nhi u ngể ồ ề ười, có trường h p ngợ ười nghe không h i đáp l i ngồ ờ ười nói

2 Quan h gi a các nhân v t giao ti p cùng v i nh ng đ c đi mệ ữ ậ ế ớ ữ ặ ể khác bi t (tu i, gi i, ngh ,v n s ng, văn hóa, môi trệ ổ ớ ề ố ố ường xã h i,ộ

… ) chi ph i l i nói (n i dung và hình th c ngôn ng ).ố ờ ộ ứ ữ

3 Trong giao ti p, các nhân v t giao ti p tùy ng c nh mà l aế ậ ế ữ ả ự

ch n chi n lọ ế ược giao ti p phù h p đ đ t m c đích và hi u qu ế ợ ể ạ ụ ệ ả

Ti t 2 ế

Ho t đ ng c a th y và trò ạ ộ ủ ầ N i dung c n đ t ộ ầ ạ

Ho t đ ng 1: Luy n t p ạ ộ ệ ậ I LUY N T P Ệ Ậ

Bài t p 1: ậ Phân tích s chi ph i c a vự ố ủ ị

th xã h i các nhân v t đ i v i l i nóiế ộ ở ậ ố ớ ờ

c a h trong đo n trích (m c 1- SGK).ủ ọ ạ ụ

- HS đ c đo n trích ọ ạ

- GV g i ý, h ợ ướ ng d n phân tích ẫ

- HS th o lu n, trình bày ả ậ

- GV nh n xét, nh n m nh nh ng đi m ậ ấ ạ ữ ể

c b n ơ ả

Bài t p 1: ậ

V th xã h iị ế ộ K dẻ ưới- n n nhânạ

b b t đi xem đáị ắ bóng

B trên- th a l nh quanề ừ ệ

b t ngắ ười đi xem đá bóng

L i nóiờ Van xin, nhún nhường (g i ông,ọ

l y…)ạ

Hách d ch, quát n tị ạ (x ng hô mày tao, quát,ư câu l nh…)ệ

Bài t p 2: ậ Phân tích m i quan h gi aố ệ ữ

đ c đi m v v th xã h i, ngh nghi p,ặ ể ề ị ế ộ ề ệ

gi i tính, văn hóa,… c a các nhân v tớ ủ ậ

giao ti p v i đ c đi m trong l i nói c aế ớ ặ ể ờ ủ

t ng ngừ ườ ởi đo n trích (m c 2- SGK).ạ ụ

- HS đ c đo n trích ọ ạ

- GV g i ý, h ợ ướ ng d n phân tích ẫ

- HS th o lu n, trình bày ả ậ

- GV nh n xét, nh n m nh nh ng đi m ậ ấ ạ ữ ể

c b n ơ ả

Bài t p 2: ậ

Đo n trích g m các nhân v t giao ti p:ạ ồ ậ ế

- Viên đ i s p Tây.ộ ế

- Đám đông

- Quan Toàn quy n Pháp.ề

M i quan h gi a đ c đi m v v th xã h i, ngh nghi p, gi iố ệ ữ ặ ể ề ị ế ộ ề ệ ớ tính, văn hóa,… c a các nhân v t giao ti p v i đ c đi m trong l iủ ậ ế ớ ặ ể ờ nói c a t ng ngủ ừ ười:

- Chú bé: tr con nên chú ý đ n cái mũ, nói r t ng nghĩnh.ẻ ế ấ ộ

- Ch con gái: ph n nên chú ý đ n cách ăn m c (cái áo dài),ị ụ ữ ế ặ khen v i v thích thú.ớ ẻ

- Anh sinh viên: đang h c nên chú ý đ n vi c di n thuy t, nóiọ ế ệ ễ ế

nh m t d đoán ch c ch n.ư ộ ự ắ ắ

- Bác cu li xe: chú ý đôi ng.ủ

- Nhà nho: dân lao đ ng nên chú ý đ n tộ ế ướng m o, nói b ng m tạ ằ ộ

câu thành ng thâm nho.ữ

K t h p v i ngôn ng là nh ng c ch đi u b , cách nói Đi mế ợ ớ ữ ữ ử ỉ ệ ộ ể chung là châm bi m, m a mai.ế ỉ

Bài t p 3: ậ Đ c ng li u (m c 3- SGK),ọ ữ ệ ụ

phân tích theo nh ng yêu c u:ữ ầ

a) Quan h gi a bà lão hàng xóm và chệ ữ ị

d u Đi u đó chi ph i l i nói và cách nóiậ ề ố ờ

c a 2 ngủ ười ra sao?

b) Phân tích s tự ương tác v hành đ ngề ộ

nói gi a lữ ượ ờt l i c a 2 nhân v t giaoủ ậ

ti p.ế

c) Nh n xét v nét văn hóa đáng trânậ ề

tr ng qua l i nói, cách nói c a các nhânọ ờ ủ

v t.ậ

HS đ c đo n trích GV g i ý, h ọ ạ ợ ướ ng d n ẫ

phân tích HS th o lu n, trình bày GV ả ậ

nh n xét, nh n m nh nh ng đi m c ậ ấ ạ ữ ể ơ

b n ả

Bài t p 3: ậ

a) Quan h gi a bà lão hàng xóm và ch d u là quan h hàng xómệ ữ ị ậ ệ láng gi ng thân tình.ề

Đi u đó chi ph i l i nói và cách nói c a 2 ngề ố ờ ủ ười- thân m t:ậ + Bà lão: bác trai, anh y,…ấ

+ Ch D u: c m n, nhà cháu, c ,…ị ậ ả ơ ụ b) S tự ương tác v hành đ ng nói gi a lề ộ ữ ượ ờ ủt l i c a 2 nhân v tậ giao ti p: Hai nhân v t đ i vai luân phiên nhau.ế ậ ổ

c) Nét văn hóa đáng trân tr ng qua l i nói, cách nói c a các nhânọ ờ ủ

v t: tình làng nghĩa xóm, t i l a t t đèn có nhau.ậ ố ử ắ

Ho t đ ng 2: C ng c lí thuy t ạ ộ ủ ố ế II C NG C LÍ THUY TỦ Ố Ế

C n n m v ng nh ng n i dung sau:ầ ắ ữ ữ ộ

GV c ng c lí thuy t và giao vi c choủ ố ế ệ

HS

1 Vai trò c a nhân v t giao ti p.ủ ậ ế

2 Quan h xã h i và nh ng đ c đi m c a nhân v t giao ti p chiệ ộ ữ ặ ể ủ ậ ế

ph i l i nói.ố ờ

3 Chi n lế ược giao ti p phù h p.ế ợ

AA

LÀM VĂN:

VI T BÀI LÀM VĂN S 5: NGH LU N VĂN H C Ế Ố Ị Ậ Ọ A- M C TIÊU BàI H CỤ Ọ

Giúp HS:

- C ng c và nâng cao trình đ làm văn ngh lu n v các m t: xác đ nh đ , l p dàn ý, di n đ t.ủ ố ộ ị ậ ề ặ ị ề ậ ễ ạ

- Vi t đế ược bài văn ngh lu n văn h c th hi n ý ki n c a mình m t cách rõ ràng, m ch l c, có s cị ậ ọ ể ệ ế ủ ộ ạ ạ ứ thuy t ph c ế ụ

B- PHƯƠNG PHÁP Và PHƯƠNG TI N D Y H CỆ Ạ Ọ

1 Phương pháp d y h c:ạ ọ

Bài h c t p trung vào ngh lu n m t v n đ văn h c => L u ý HS ôn l i nh ng tri th c v ngh lu n, v thaoọ ậ ị ậ ộ ấ ề ọ ư ạ ữ ứ ề ị ậ ề tác l p lu n, đ HS bi t cách l p lu n m t cách ch t ch , nêu lu n đi m rõ ràng, đ a d n ch ng thuy tậ ậ ể ế ậ ậ ộ ặ ẽ ậ ể ư ẫ ứ ế

ph c,h p d n.ụ ấ ẫ

2 Phương ti n d y h c:ệ ạ ọ

SGK, GA,

C- N I DUNG, TI N TRÌNH LÊN L PỘ Ế Ớ

1 n đ nh, ki m tra sĩ s l p.Ổ ị ể ố ớ

2 Ra đ làm văn cho HS: GV có th v n d ng theo đ bài trong SGK ho c t ra đ cho phù v i đ i tề ể ậ ụ ề ặ ự ề ớ ố ượ ng

h c sinh.ọ

Đ 1 SGK:ề

Trong m t b c th lu n v văn chộ ứ ư ậ ề ương, Nguy n Văn Siêu có vi t: “Văn chễ ế ương ( ) có lo i đáng th Có lo iạ ờ ạ không đáng th Lo i không đáng th là lo i ch chuyên chú văn chờ ạ ờ ạ ỉ ở ương Lo i đáng th là lo i chuyên chú ạ ờ ạ ở con người” Hãy phát bi u ý ki n v quan ni m trên.ể ế ề ệ

3 Hướng d n HS xác đ nh đ : Căn c vào SGK và SGV đ hẫ ị ề ứ ể ướng d n HS vi t đúng hẫ ế ướng, đúng tr ngọ tâm

G I Ý M T S Đ THAM KH O.Ợ Ộ Ố Ề Ả

Đ 1: ề Anh (ch ) hi u th nào v ý ki n sau c a nhà th Xuân Di u: "Th là hi n th c, th là cu c đ i,ị ể ế ề ế ủ ơ ệ ơ ệ ự ơ ộ ờ

th còn là th n a".ơ ơ ữ

G i ý: ợ

Bài vi t c n có nh ng lu n đi m sau:ế ầ ữ ậ ể

+ Th là hi n th c.ơ ệ ự

+ Th là cu c đ i.ơ ộ ờ

+ M i quan h gi a th v i hi n th c, cu c đ i.ố ệ ữ ơ ớ ệ ự ộ ờ

+ Th còn là th n a T c là th còn có nh ng đ c tr ng riêng: c m xúc, hình tơ ơ ữ ứ ơ ữ ặ ư ả ượng, ngôn ng , nh cữ ạ

đi u,…ệ

Đ 2: ề Bình lu n ý ki n c a Nam Cao: ậ ế ủ

"M t tác ph m th t có giá tr ph i vộ ẩ ậ ị ả ượt lên trên t t c b cõi, gi i h n, ph i là tác ph m chung cho cấ ả ờ ớ ạ ả ẩ ả loài người Nó ph i ch a đ ng m t cái gì l n lao, m nh m , v a đau đ n l i v a ph n kh i Nó ca t ng lòngả ứ ự ộ ớ ạ ẽ ừ ớ ạ ừ ấ ở ụ

thương, tình bác ái, s công bình Nó làm cho con ngự ười ngày càng ngườ ơi h n"

(Nam Cao- Đ i th a ờ ừ )

G i ý: ợ

Bài vi t c n có nh ng lu n đi m sau:ế ầ ữ ậ ể

+ "M t tác ph m th t s có giá tr ph i vộ ẩ ậ ự ị ả ượt lên trên t t c b cõi, gi i h n, ph i là tác ph m chung choấ ả ờ ớ ạ ả ẩ

c loài ngả ười" Đó là s c s ng c a tác ph m văn h c Tác ph m văn h c vứ ố ủ ẩ ọ ẩ ọ ượt lên gi i h n không gian, th iớ ạ ờ gian

+ "M t tác ph m th t có giá tr ph i ch a đ ng m t cái gì l n lao m nh m , v a đau đ n l i v a ph nộ ẩ ậ ị ả ứ ự ộ ớ ạ ẽ ừ ớ ạ ừ ấ

kh i" Đây chính là giá tr n i dung và tác đ ng tinh th n, tác d ng giáo d c c a tác ph m văn h c.ở ị ộ ộ ầ ụ ụ ủ ẩ ọ

- Ph i đ t đả ặ ược nh ng v n đ l n lao chính là n i dung ph n ánh hi n th c c a tác ph m và tình c mữ ấ ề ớ ộ ả ệ ự ủ ẩ ả

c a nhà văn trủ ước hi n th c y.ệ ự ấ

- "M nh m , đau đ n, ph n kh i" là s c m nh lay đ ng tâm h n con ngạ ẽ ớ ấ ở ứ ạ ộ ồ ườ ủi c a tác ph m văn chẩ ương + Đ c bi t m t tác ph m có giá tr ph i "ca t ng lòng thặ ệ ộ ẩ ị ả ụ ương, tình bác ái, s công bình Nó làm cho conự

ngườ ầi g n ngườ ơi h n" Đây là giá tr nhân đ o và ch c năng nhân đ o hóa con ngị ạ ứ ạ ườ ủi c a tác ph m văn h c Đóẩ ọ

là đi u c t lõi, là h t nhân c b n c a m t tác ph m có giá tr ề ố ạ ơ ả ủ ộ ẩ ị

+ Bình lu n nâng cao v n đ : ậ ấ ề

- Ý ki n c a Nam Cao hoàn toàn đúng, nh ng ch a đ Tác ph m văn h c th t s có giá tr còn ph iế ủ ư ư ủ ẩ ọ ậ ự ị ả mang giá tr nhân đ o tích c c, nghĩa là ph i tham gia đ u tranh c i t o xã h i, ph i là m t th vũ khí ch ng b tị ạ ự ả ấ ả ạ ộ ả ộ ứ ố ấ công, tiêu di t cái ác Có nh v y m i "ca t ng lòng thệ ư ậ ớ ụ ườn, tình bác ái" m t cách tích c c.ộ ự

- Văn h c còn ph i ch p cánh, m đọ ả ắ ở ường cho con người, tìm đường đi cho m i s ph n, m i con ngỗ ố ậ ỗ ườ i

Có nh v y tác ph m văn h c m i đ t giá tr nhân đ o tích c c.ư ậ ẩ ọ ớ ạ ị ạ ự

Đ 3: ề Phân tích đo n th sau trong bài ạ ơ Vi t B c ệ ắ c a T H u:ủ ố ữ

Nh ng đ ữ ườ ng Vi t B c c a ta, ệ ắ ủ Đêm đêm r m r p nh là đ t rung ầ ậ ư ấ Quân đi đi p đi p trùng trùng, ệ ệ Ánh sao đ u súng b n cùng mũ nan ầ ạ Dân công đ đu c t ng đoàn, ỏ ố ừ

B ướ c chân nát đá muôn tàn l a bay ử Nghìn đêm thăm th m s ẳ ươ ng dày, Đèn pha b t sáng nh ngày mai lên ậ ư Tin vui chi n th ng trăm mi n, ế ắ ề Hòa Bình, Tây B c, Đi n Biên vui v ắ ệ ề Vui t Đ ng Tháp, An Khê, ừ ồ Vui lên Vi t B c, đèo De, núi H ng ệ ắ ồ

(Vi t B c ệ ắ , NXB Văn h c, Hà N i 1962)ọ ộ

G i ý: ợ

+ Đo n th mang âm hạ ơ ưởng s thi, miêu t khí th chi n th ng c a dân t c ta trong kháng chi n ch ngử ả ế ế ắ ủ ộ ế ố

th c dân Pháp.ự

+ Chú ý khai thác các th pháp ngh thu t:ủ ệ ậ

- H th ng t láy: "r m r p", "đi p đi p trùng trùng",… g i t s vô t n c a đoàn quân và c a cáchệ ố ừ ầ ậ ệ ệ ợ ả ự ậ ủ ủ

m ng, s c m nh rung chuy n núi r ng.ạ ứ ạ ể ừ

- Nh ng hình nh so sánh, n d kì vĩ, phi thữ ả ẩ ụ ường: Ánh sao đ u súng, Dân công đ đu c, B ầ ỏ ố ướ c chân nát

đá, muôn tàn l a bay, Đèn pha b t sáng nh ngày mai lên,… ử ậ ư

- Ngh thu t li t kê đ a danh g n v i nh ng chi n công: ệ ậ ệ ị ắ ớ ữ ế Hòa Bình, Tây B c, Đi n Biên, Đ ng Tháp, An ắ ệ ồ Khê, Vi t B c, đèo De, núi H ng, ệ ắ ồ di n t cái náo n c và nh ng chi n th ng d n d p, chi n công n i ti p chi nễ ả ứ ữ ế ắ ồ ậ ế ố ế ế công, ni m vui n i ti p ni m vui.ề ố ế ề

+ T ng h p khái quát giá tr c a đo n th ổ ợ ị ủ ạ ơ

Đ C VĂN:Ọ

V CH NG A PH Ợ Ồ Ủ

Tô Hoài

A. M C TIÊU BÀI H CỤ Ọ

- Hi u để ược cu c s ng c c c, t i tăm c a đ ng bào các dân t c thi u s vùng cao dộ ố ơ ự ố ủ ồ ộ ể ố ưới ách áp b c kìm k pứ ẹ

c a th c dân và chúa đ t th ng tr ; quá trình ngủ ự ấ ố ị ười dân các dân t c thi u s th c t nh cách m ng và vùng lên tộ ể ố ứ ỉ ạ ự

gi i phóng đ i mình, đi theo ti ng g i c a Đ ng.ả ờ ế ọ ủ ả

- N m đắ ược nh ng đóng góp riêng c a nhà văn trong ngh thu t kh c ho tính cách các nhân v t, s tinh tữ ủ ệ ậ ắ ạ ậ ự ế trong di n t cu c s ng n i tâm; S trễ ả ộ ố ộ ở ường c a nhà văn trong quan sát nh ng nét l v phong t c, t p quán vàủ ữ ạ ề ụ ậ

cá tính người Mông; Ngh thu t tr n thu t linh ho t, l i văn tinh t , mang màu s c dân t c và giàu ch t th ệ ậ ầ ậ ạ ờ ế ắ ộ ấ ơ

B. PHƯƠNG TI N TH C HI NỆ Ự Ệ

- Sách giáo khoa, sách giáo viên

- Thi t k bài h c.ế ế ọ

- Tài li u tham kh oệ ả

C PHƯƠNG PHÁP D Y H CẠ Ọ

- G i tìm, phân tích, so sánh, t ng h pợ ổ ợ

D TI N TRÌNH T CH C D Y H CẾ Ổ Ứ Ạ Ọ

1 Ki m tra bài cũể

2 T ch c bài m iổ ứ ớ

Ho t đ ng c a th y và trò ạ ộ ủ ầ N i dung c n đ t ộ ầ ạ

Ho t đ ng 1: T ch c tìm hi u chung ạ ộ ổ ứ ể

1 HS đ c ph n ọ ầ Ti u d n, ể ẫ d a vào nh ngự ữ

hi u bi t c a b n thân đ trình bàyể ế ủ ả ể

nh ng nét c b n v :ữ ơ ả ề

- Cu c đ i, s nghi p văn h c và phongộ ờ ự ệ ọ

cách sáng tác c a Tô Hoài.ủ

- Xu t x truy n ấ ứ ệ V ch ng A Ph ợ ồ ủ c aủ

Tô Hoài

I TÌM HI U CHUNGỂ

1 Tác giả

Tô Hoài tên khai sinh là Nguy n Sen Ông sinh năm 1920 Quêễ

n i Thanh Oai, Hà Đông (nay là Hà Tây) nh ng ông sinh ra và l nộ ở ư ớ lên quê ngo i: làng Nghĩa Đô, huy n T Liêm, ph Hoài Đ c,ở ạ ệ ừ ủ ứ

t nh Hà Đông (nay là phỉ ường Nghĩa Đô, qu n C u Gi y Hà N i)ậ ầ ấ ộ

Tô Hoài vi t văn t trế ừ ước cách m ng, n i ti ng v i truy n đ ngạ ổ ế ớ ệ ồ tho i ạ D mèn phiêu l u kí ế ư Tô Hoài là m t nhà văn l n sáng tácộ ớ nhi u th lo i S lề ể ạ ố ượng tác ph m c a Tô Hoài đ t k l c trongẩ ủ ạ ỉ ụ

n n văn h c Vi t Nam hi n đ i.ề ọ ệ ệ ạ Năm 1996, Tô Hoài được nhà nướ ặc t ng gi i thả ưởng H Chíồ Minh v văn h c ngh thu t.ề ọ ệ ậ

L i tr n thu t c a Tô Hoài r t hóm h nh, sinh đ ng Ông r t cóố ầ ậ ủ ấ ỉ ộ ấ

s trở ường v lo i truy n phong t c và h i kí M t s tác ph m tiêuề ạ ệ ụ ồ ộ ố ẩ

bi u c a Tô Hoài nh : ể ủ ư D mèn phiêu l u kí ế ư (1941), O chu t ộ (1942), Nhà nghèo (1944), Truy n Tây B c ệ ắ (1953), Mi n Tây ề (1967),…

2 Xu t x tác ph m ấ ứ ẩ

V ch ng A Ph ợ ồ ủ in trong t p truy n ậ ệ Tây B c ắ (1954) T p truy nậ ệ

đượ ặc t ng gi i nh t- gi i thả ấ ả ưởng H i văn ngh Vi t Nam 1954-ộ ệ ệ 1955

Ho t đ ng 2: Đ c và tóm t t văn b n ạ ộ ọ ắ ả

tác ph m ẩ

1 GV đ c m u 1 đo n HS có gi ng đ cọ ẫ ạ ọ ọ

II Đ C VÀ TÓM T T VĂN B N TÁC PH MỌ Ắ Ả Ẩ

1 Đ c ọ

+ Đ c- hi u trọ ể ướ ởc nhà

t t đ c n i ti p m t s đo n.ố ọ ố ế ộ ố ạ + Đ c di n c m m t s đo n l p.ọ ễ ả ộ ố ạ ở ớ

2 Trên c s đ c và chu n b bài nhà,ơ ở ọ ẩ ị ở

HS tóm t t tác ph m.ắ ẩ 2 Tóm t tC n đ m b o m t s ý chính:ầ ả ắ ả ộ ố

+ M , m t cô gái xinh đ p, yêu đ i, có khát v ng do, h nhị ộ ẹ ờ ọ ự ạ phúc b b t v làm con dâu g t n cho nhà Th ng lí Pá Tra.ị ắ ề ạ ợ ố

+ Lúc đ u M ph n kháng nh ng d n d n tr nên tê li t, ch "lùiầ ị ả ư ầ ầ ở ệ ỉ lũi nh con rùa nuôi trong xó c a".ư ử

+ Đêm tình mùa xuân đ n, M mu n đi ch i nh ng b A Sế ị ố ơ ư ị ử (ch ng M ) trói đ ng vào c t nhà.ồ ị ứ ộ

+ A Ph vì b t bình trủ ấ ước A S nên đã đánh nhau và b b t, bử ị ắ ị

ph t v và tr thành k tr n cho nhà Th ng lí.ạ ạ ở ẻ ở ừ ợ ố + Không may h v m t 1 con bò, A Ph đã b đánh, b trói đ ngổ ồ ấ ủ ị ị ứ vào c c đ n g n ch t.ọ ế ầ ế

+ M đã c t dây trói cho A Ph , 2 ngị ắ ủ ười ch y tr n đ n Phi ngạ ố ế ề Sa

+ M và A Ph đị ủ ược giác ng , tr thành du kích.ộ ở

Ho t đ ng 3: T ch c đ c- hi u văn ạ ộ ổ ứ ọ ể

1 Tìm hi u nhân v t M ể ậ ị

1 HS đ c đo n đ u văn b n, nh n xétọ ạ ầ ả ậ

cách gi i thi u nhân v t M , c nh ngớ ệ ậ ị ả ộ

c a M , nh ng đày đ a t i c c khi M bủ ị ữ ọ ủ ự ị ị

b t làm con dâu g t n cho nhà Th ng líắ ạ ợ ố

Pá Tra

- HS th o lu n và phát bi u t do GVả ậ ể ự

đ nh hị ướng, nh n xét, nh n m nh nh ngậ ấ ạ ữ

ý ki n đúng và đi u ch nh nh ng ý ki nế ề ỉ ữ ế

ch a chính xác.ư

a) M - cách gi i thi u c a tác gi ị ớ ệ ủ ả

"Ai xa v …" ở ề + M xu t hi n không ph i phía chân dung ngo i hình mà ị ấ ệ ả ở ạ ở phía thân ph n- m t thân ph n quá nghi t ngã- m t con ngậ ộ ậ ệ ộ ườ ị i b

x p l n v i nh ng v t vô tri giác (t ng đá, tàu ng a,…)- m t thânế ẫ ớ ữ ậ ả ự ộ

ph n đau kh , éo le.ậ ổ + M không nói, ch "lùi lũi nh con rùa nuôi trong xó c a".ị ỉ ư ử

Người đàn bà y b c m tù trong ng c th t tinh th n, n i lui vào luiấ ị ầ ụ ấ ầ ơ

ra ch là "m t căn bu ng kín mít ch có m t chi c c a s , m t lỉ ộ ồ ỉ ộ ế ử ổ ộ ỗ vuông b ng bàn tay" Đã bao năm r i, ngằ ồ ười đàn bà y ch ng bi tấ ẳ ế

đ n mùa xuân, ch ng đi ch i t t…ế ẳ ơ ế + "S ng lâu trong cái kh M cũng đã quen r i", "M tố ổ ị ồ ị ưởng mình cũng là con trâu, mình cũng là con ng a", M ch "cúi m t, khôngự ị ỉ ặ nghĩ ng i", ch "nh đi nh l i nh ng vi c gi ng nhau" M khôngợ ỉ ớ ớ ạ ữ ệ ố ị còn ý th c đứ ược v th i gian, tu i tác và cu c s ng M s ng nhề ờ ổ ộ ố ị ố ư

m t c máy, m t thói quen vô th c M vô c m, không tình yêu,ộ ỗ ộ ứ ị ả không khát v ng, th m chí không còn bi t đ n kh đau Đi u đó cóọ ậ ế ế ổ ề

s c ám nh đ i v i đ c gi , gieo vào lòng ngứ ả ố ớ ộ ả ười nh ng xótữ

thương

2 GV t ch c cho HS tìm nh ng chi ti tổ ứ ữ ế

cho th y s c s ng ti m n trong M vàấ ứ ố ề ẩ ị

nh n xét.ậ

- GV g i ý: Hình nh m t cô M khi cònợ ả ộ ị

nhà? Ph n ng c a M khi v nhà

Th ng lí?ố

- HS làm vi c cá nhân và phát bi u ýệ ể

ki n.ế

b) M - m t s c s ng ti m n: ị ộ ứ ố ề ẩ

+ Nh ng đâu đó trong cõi sâu tâm h n ngư ồ ười đàn bà câm l ng vìặ

c c c, kh đau y v n ti m n m t cô M ngày x a, m t cô Mơ ự ổ ấ ẫ ề ẩ ộ ị ư ộ ị

tr đ p nh đóa hoa r ng đ y s c s ng, m t ngẻ ẹ ư ừ ầ ứ ố ộ ười con gái trẻ trung giàu đ c hi u th o Ngày y, tâm h n yêu đ i c a M g i vàoứ ế ả ấ ồ ờ ủ ị ử

ti ng sáo "M th i sáo gi i, th i lá cũng hay nh th i sáo" ế ị ổ ỏ ổ ư ổ + M , khát v ng tình yêu t do luôn luôn mãnh li t N u khôngỞ ị ọ ự ệ ế

b b t làm con dâu g t n , khát v ng c a M s thành hi n th c b iị ắ ạ ợ ọ ủ ị ẽ ệ ự ở

"trai đ n đ ng nh n c chân vách đ u bu ng M " M đã t ng h iế ứ ẵ ả ầ ồ ị ị ừ ồ

h p khi nghe ti ng gõ c a c a ngộ ế ử ủ ười yêu M đã bị ước theo khát

v ng c a tình yêu nh ng không ng s m r i vào c m b y.ọ ủ ư ờ ớ ơ ạ ẫ + B b t v nhà Th ng lí, M đ nh t t M tìm đ n cái ch tị ắ ề ố ị ị ự ử ị ế ế chính là cách ph n kháng duy nh t c a m t con ngả ấ ủ ộ ười có s c s ngứ ố

ti m tàng mà không th làm khác trong hoàn c nh y "M y thángề ể ả ấ ấ ròng đêm nào M cũng khóc", M tr n v nhà c m theo m t n m láị ị ố ề ầ ộ ắ ngón Chính khát v ng đọ ượ ốc s ng m t cu c s ng đúng nghĩa c a nóộ ộ ố ủ khi n M không mu n ch p nh n cu c s ng b chà đ p, cu c s ngế ị ố ấ ậ ộ ố ị ạ ộ ố