Chuong IV : TỔ CHỨC VÀ THIẾT CHẾ XÃ HỘI

TỔ CHỨC VÀ THIẾT CHẾ XÃ HỘI

Chương IV :

Tổ chức xã hội- Thiết chế xã hội

Ths Nguyễn Thị Hải Hà

Chương IV:

Tổ chức xã hội và thiết chế xã hội

I Tổ chức xã hội: 1 Khái niệm và đặc trưng

2 Phân loại TCXH

II Quyền lực xã hội: 1 Khái niệm QLXH

2 Nguồn gốc của QLXH

3 Các hình thức của QLXH III Thiết chế xã hội: 1 Khái niệm

2 Đặc trưng của TCXH

3 Chức năng của TCXH

4 Một số thiết chế xã hội cơ bản

I Tổ chức xã hội

1 Khái niệm và đặc trưng

2 Phân loại TCXH

1 Khái niệm tổ chức xã hội

TCXH là một hệ thống các quan hệ, tập hợp liên kết

các cá nhân nào đó để đạt được một mục đích nhất định.

Dấu hiệu cơ bản của tổ chức xã hội

1 TCXH là một nhóm được lập ra có chủ định và các thành viên của

5 Phần lớn các mục đích và mối quan hệ của tổ chức được chính thức và

công khai hóa.

2 Phân loại tổ chức xã hội

TỔ CHỨC XÃ HỘI HIỆN ĐẠI

 Sự phân công lao động rõ ràng.

 Cấu trúc thang bậc quyền lực.

 Có hệ thống văn phòng, hành chính công khai được bổ

sung bằng những tập tài liệu viết, những công việc của tổ chức được mô tả và lưu giữ.

 Có quy trình đào tạo chính thức cho những công việc trong

II Quyền lực xã hội

1 Khái niệm QLXH

2 Nguồn gốc của QLXH

3 Các hình thức của QLXH

1 Định nghĩa quyền lực

Quyền lực là:

- Khả năng áp đặt ý chí của mình với người khác.

- Khả năng động viên các nguồn lực để đạt được mục đích của mình.

Đặc điểm của quyền lực xã hội

- QLXH là một dạng QHXH, trong đó có sự áp đặt ý chí của một cá nhân hay một nhóm XH lên hành vi, thái độ, quan điểm của một cá nhân hay một nhóm XH.

- QLXH chính là việc giới hạn và mở rộng tự do hành động của chủ thể, khách thể quyền lực.

- Chủ thể và khách thể trong QLXH là cá nhân, nhóm

XH, cộng đồng XH.

- QLXH bao giờ cũng có hai mặt: sự áp đặt, cưỡng chế

và sự chấp nhận, phục tùng,

2 NGUỒN GỐC CỦA QUYỀN LỰC XÃ HỘI

- K.Marx:

+ Sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất là nguồn gốc tạo ra sự phân tầng quyền lực trong XH.

+ Người chiến hữu tư liệu sản xuất là người có quyền lực

điều chỉnh hành vi và cơ hội của người không sở hữu tư

liệu sản xuất.

- M.Weber: Quyền lực không chỉ có nguồn gốc kinh tế mà

còn có nhiều yếu tố phi kinh tế khác: gia đình, học vấn, tôn giáo … Trong đó, quyền lực chính trị là quan trọng nhất.

- T Parson: Nguồn gốc của quyền lực nằm ở các vị thế của

một cấu trúc XH.

III Thiết chế xã hội

1 Khái niệm

2 Đặc trưng của thiết chế xã hội

3 Chức năng của thiết chế xã hội

KHÁI NIỆM THIẾT CHẾ XÃ HỘI

Quan niệm 1: TCXH là một tập hợp các giá trị, chuẩn mực được hình thức hóa và quy tắc hóa.

2 Đặc trưng của thiết chế xã hội

- Tính khách quan

- Tính giai cấp

- Tính cơ cấu

- Các yếu tố của TCXH có khuynh hướng hợp lại với

nhau và tăng cường lẫn nhau TCXH càng phức tạp thì

XH càng phát triển.

- Mỗi TCXH có đối tượng riêng để điều chỉnh.

- TCXH thường khá bền vững và biến đổi chậm.

- Mỗi TCXH chiếm 1 vị trí trung tâm trong XH, sự thay đổi trong TC có thể đưa đến sự thay đổi đáng kể ở các lĩnh vực khác.

CHỨC NĂNG CỦA TCXH

- Điều tiết và kiểm soát xã hội.

+ Khuyến khích, điều chỉnh, điều hòa hành vi của con

người phù hợp với quy phạm và chuẩn mực của thiết chế

+ Hình phạt phi hình thức: Các hình phạt của thiết chế đạo đức và DLXH.

Một số thiết chế xã hội cơ bản

+ Gắn vai trò và vị thế đã được thừa kế từ gia đình

+ Đảm bảo cung cấp kinh tế gia đình như là một đơn vị

tiêu dùng và đơn vị sản xuất.

Một số thiết chế xã hội cơ bản

2 Thiết chế giáo dục

+ Chuẩn bị cho cá nhân nghề nghiệp xã hội.

+ Truyền bá và chuyển giao di sản văn hóa qua các thế

+ Tham gia kiểm soát và điều chỉnh các hành vi cá nhân

cũng như các quan hệ xã hội.

THẢO LUẬN

Những biến đổi của Gia đình Việt Nam hiện

nay.

Một số thiết chế xã hội cơ bản

3 Thiết chế kinh tế

+ Sản xuất, trao đổi hàng hóa và dịch vụ

+ Phân phối hàng hóa và dịch vụ

+ Tiêu dùng sản phẩm và sử dụng dịch vụ

4 Thiết chế chính trị:

Liên quan chủ yếu đến việc phân chia, củng cố và thi hành quyền lực chính trị.

5 Thiết chế tôn giáo:

Biểu lộ qua tín ngưỡng và hình thức thờ phụng mà con người thực hiện với nhau.

Xin chân thành cảm ơn sự tham gia tích cực của mọi người!

BÀI TẬP VỀ NHÀ

1 Hãy chỉ ra các biểu hiện của bất bình đẳng xã hội ở Việt Nam hiện nay.

2 Theo anh/chị, những nguyên nhân nào dẫn đến các

hiện tượng bất bình đẳng xã hội đó?

3 Phân tầng xã hội có tác động tích cực hay tiêu cực đến đời sống xã hội? Vì sao?