Nghiên cứu, nắm bắt đúng đắn và đầy đủ về đặc điểm, xu thế của thời đại là vấn đề lý luận và thực tiễn rất quan trọng đối với mỗi dân tộc, quốc gia. Đó là cơ sở để mỗi quốc gia xác định con đường, mục tiêu phát triển của mình, phù hợp với đặc điểm, tính chất và xu thế của thời đại. Ngay từ khi mới ra đời và lãnh đạo cuộc cách mạng dân chủ nhân dân, Đảng ta đã xác định: Cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới một bộ phận của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Đảng ta vừa nêu cao tinh thần độc lập tự chủ, độc lập, sáng tạo, vừa tuân thủ sự đồng tình, ủng hộ, giúp đỡ to lớn của các lực lượng cách mạng và tiến bộ trên thế giới và luôn nêu cao tinh thần quốc tế vô sản trong sáng, mẫu mực. Nhờ đó, đã tạo ra sức mạnh to lớn sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại để chiến thắng các thế lực đế quốc xâm lược vốn mạnh hơn ta. Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là bài học quý báu, xuyên suốt của cách mạng Việt Nam hơn 75 năm qua. Ngày nay, khi hệ thống xã hội chủ nghĩa không còn, cách mạng thế giới lâm vào thoái trào, chủ nghĩa tư bản tiếp tục phát triển nhờ tận dụng được các thành tựu của cách mạng khoa học công nghệ hiện đại; quan hệ quốc tế đã có sự thay đổi lớn. Vì vậy, vấn đề kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại phải được nhận thức đúng đắn, phù hợp với điều kiện lịch sử mới. Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ IX trên cơ sở phân tích đúng đắn bối cảnh tình hình thế giới đã khẳng định: “Các mâu thuẫn cơ bản trên thế giới biểu hiện dưới những hình thức và mức độ khác nhau vẫn tồn tại và phát triển, có mặt sâu sắc hơn. Đấu tranh dân tộc và đấu tranh giai cấp tiếp tục diễn ra gay gắt… Theo quy luật tiến hoá của lịch sử loài người nhất định tiến tới chủ nghĩa xã hội”( ). Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X trên cơ sở đánh giá tình hình thế giới đã khẳng định “Hoà bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế chủ đạo; toàn cầu hoá và hội nhập đang được đẩy nhanh… cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện đại… tiếp tục phát triển mạnh. Tuy nhiên, tình hình thế giới và khu vực vẫn chứa đựng những yếu tố phức tạp khó lường; các tranh chấp, xung đột cục bộ, cùng với hoạt động khủng bố quốc tế có thể gây mất ổn định ở khu vực và nhiều nơi trên thế giới”( ).
Trang 1THU HOẠCH-KẾT HỢP SỨC MẠNH DÂN TỘC VỚI SỨC MẠNH THỜI ĐẠI TRONG SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG VÀ BẢO
VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ HỘI CHỦ NGHĨA HIỆN NAY
Nghiên cứu, nắm bắt đúng đắn và đầy đủ về đặc điểm, xuthế của thời đại là vấn đề lý luận và thực tiễn rất quan trọng đốivới mỗi dân tộc, quốc gia Đó là cơ sở để mỗi quốc gia xác địnhcon đường, mục tiêu phát triển của mình, phù hợp với đặcđiểm, tính chất và xu thế của thời đại
Ngay từ khi mới ra đời và lãnh đạo cuộc cách mạng dânchủ nhân dân, Đảng ta đã xác định: Cách mạng Việt Nam làmột bộ phận của cách mạng thế giới - một bộ phận của phongtrào cộng sản và công nhân quốc tế Đảng ta vừa nêu cao tinhthần độc lập tự chủ, độc lập, sáng tạo, vừa tuân thủ sự đồngtình, ủng hộ, giúp đỡ to lớn của các lực lượng cách mạng vàtiến bộ trên thế giới và luôn nêu cao tinh thần quốc tế vô sảntrong sáng, mẫu mực Nhờ đó, đã tạo ra sức mạnh to lớn - sựkết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại để chiếnthắng các thế lực đế quốc xâm lược vốn mạnh hơn ta Kết hợpsức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là bài học quý báu,xuyên suốt của cách mạng Việt Nam hơn 75 năm qua
Ngày nay, khi hệ thống xã hội chủ nghĩa không còn, cáchmạng thế giới lâm vào thoái trào, chủ nghĩa tư bản tiếp tục pháttriển nhờ tận dụng được các thành tựu của cách mạng khoahọc - công nghệ hiện đại; quan hệ quốc tế đã có sự thay đổi
Trang 2lớn Vì vậy, vấn đề kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnhthời đại phải được nhận thức đúng đắn, phù hợp với điều kiệnlịch sử mới Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ IX trên cơ sở phântích đúng đắn bối cảnh tình hình thế giới đã khẳng định: “Cácmâu thuẫn cơ bản trên thế giới biểu hiện dưới những hình thức
và mức độ khác nhau vẫn tồn tại và phát triển, có mặt sâu sắchơn Đấu tranh dân tộc và đấu tranh giai cấp tiếp tục diễn ragay gắt… Theo quy luật tiến hoá của lịch sử loài người nhấtđịnh tiến tới chủ nghĩa xã hội”(1)
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X trên cơ sở đánh giá tìnhhình thế giới đã khẳng định “Hoà bình, hợp tác và phát triểnvẫn là xu thế chủ đạo; toàn cầu hoá và hội nhập đang được đẩynhanh… cuộc cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại… tiếptục phát triển mạnh Tuy nhiên, tình hình thế giới và khu vựcvẫn chứa đựng những yếu tố phức tạp khó lường; các tranhchấp, xung đột cục bộ, cùng với hoạt động khủng bố quốc tế cóthể gây mất ổn định ở khu vực và nhiều nơi trên thế giới”(2)
Như vậy, tình hình thế giới vẫn rất phức tạp, đối tượngcủa cách mạng thế giới vẫn là các thế lực đế quốc và phảnđộng Chủ nghĩa tư bản mặc dù tiếp tục tồn tại, phát triển trongđiều kiện không còn hệ thống xã hội chủ nghĩa, song không làm
xu thế lịch sử thế giới thay đổi, đảo ngược Chủ nghĩa xã hộivẫn tồn tại, là xu thế phát triển hợp quy luật Do đó, Đảng tavẫn kiên định chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh,kiên định độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Trong điều kiện
1 Đẩng CSVN, VK ĐH Đảng IX, NXB CTQG, H, 2001, trang 64 - 65
2 Đẩng CSVN, VK ĐH Đảng X, NXB CTQG, H, 2006, trang 183 - 184
Trang 3hiện nay, muốn tồn tại và phát triển, đi lên chủ nghĩa xã hội, kếthợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại vẫn là mộtnguyên tắc chiến lược tạo nên sức mạnh để không nhữngchiến thắng các thế lực thù địch mà còn chiến thắng cả nghèonàn, lạc hậu, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệvững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa trên đất nước ta Chính vì
lẽ đó, trong khuôn khổ bài tiểu luận môn học, tác giả tập trunglàm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của sự kết hợp sức mạnh dântộc với sức mạnh thời đại của cách mạng Việt Nam, những yêucầu của sự kết hợp đó và đề xuất một số giải pháp cơ bản đểtiếp tục nâng cao hiệu quả của sự kết hợp góp phần thực hiệnthắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
1 Cơ sở lý luận và thực tiễn của sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong sự nghiệp xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc.
* Quan niệm về sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại.
- Sức mạnh dân tộc là sức mạnh tổng hợp từ các nguồnlực nội sinh, bên trong của quốc gia dân tộc, đó là toàn bộ sứcmạnh nội lực của đất nước, bao hàm trong đó sức mạnh củacác nhân tố tích cực và tốt đẹp của dân tộc, cả sức mạnh vậtchất và sức mạnh tinh thần, các nguồn sức mạnh đó được hoàquyện vào nhau, gắn bó mật thiết, tương hỗ, thúc đẩy lẫn nhautạo nên một nguồn lực to lớn để thực hiện thắng lợi các mụctiêu mà đất nước, dân tộc đề ra
Trong nội hàm của sức mạnh dân tộc, chúng ta thấy nổilên hàng đâu là sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc Đây là
Trang 4một nội dung và là nội dung bao trùm nhất trong sức mạnh dântộc, là một truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam, một giátrị tinh thần bền vững, một điều kiện đảm bảo cho sự tồn tại vàphát triển trường tồn của dân tộc
Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta đã chứngminh rằng, đoàn kết dân tộc là nguồn sức mạnh lớn lao đưanước ta vươn lên sánh vai cùng bầu bạn năm châu Chủ tịch
Hồ Chí Minh đã đúc kết nguồn sức mạnh này thành một chân lýbất hủ:
Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kếtThành công thành công, đại thành côngSức mạnh dân tộc còn hàm chứa trong đó sức mạnh của
cả yếu tố vật chất và sức mạnh của yếu tố tinh thần, đó là sứcmạnh của hơn 83 triệu con người Việt Nam cần cù, thông minh,sáng tạo với ý chí, khát vọng cháy bỏng giữ gìn độc lập tự do,xây dựng một đất nước văn minh và giàu đẹp; đó là sức mạnhcủa cả 54 dân tộc Việt Nam đoàn kết, gắn bó, thương yêu, giúp
đỡ lẫn nhau, cùng sát cánh bên nhau, dắt nhau qua gian khó,hiểm nguy để xây dựng một nước Việt Nam độc lập, hoà bình,thống nhất và đi lên chủ nghĩa xã hội; đó là sức mạnh củatruyền thống nhân nghĩa, đại nghĩa, trí tuệ, thuỷ chung củacộng đồng dân tộc Việt Nam đã lay động và thuyết phục contim, khối óc và lương tri nhân loại, đã kéo nhân loại đến gần vớiViệt Nam, để cho thế giới biết đến một Việt Nam luôn “lấy đạinghĩa để thắng hung tàn, lấy chí nhân để thay cường bạo”; đócòn là sức mạnh của cả cơ ngơi, tiền đồ của đất nước mà bao
Trang 5thế hệ con người Việt Nam đã vun đắp dựng xây, đặc biệt lànhững thành tựu của hơn 20 năm chúng ta đổi mới và mở cửa,hội nhập quốc tế; đó còn là sức mạnh của lòng dân - ý Đảng,của trí tuệ, bản lĩnh của Đảng cộng sản Việt Nam được tôiluyện trong gian khó dẫn dắt toàn dân tộc vượt qua khó khănxây dựng đất nước… Cũng cần lưu ý rằng, sức mạnh dân tộccủa chúng ta không phải là sự cộng lại đơn thuần của các nhân
tố đó, mà các nguồn sức mạnh đó được hoà quyện vào nhau,được cộng hưởng và nhân lên một trình độ mới cho một sứcmạnh tổng hợp vật chất và tinh thần to lớn, thành động lựccách mạng và không một thế lực nào phá vỡ được Trong sựnghiệp đổi mới hiện nay, sức mạnh dân tộc còn bao gồm sứcmạnh lịch sử, truyền thống, ý chí vươn lên của cả dân tộc, đó làsức mạnh của đường lối đúng đắn, sáng tạo, sức mạnh củacác yếu tố kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, quốc phòng, anninh, đối ngoại đã đạt được trong quá trình đổi mới Đó là sứcmạnh của khối đại đoàn kết toàn dân
Trong điều kiện hiện nay, đặt ra vấn đề phải phát huyđược sức mạnh dân tộc để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Pháthuy sức mạnh dân tộc thực chất là quá trình khơi dậy, thúc đẩy,tác động vào các nguồn lực của dân tộc để những yếu tố còntiềm ẩn thì bộc lộ, yếu tố đã bộc lộ thì nhân lên, lan rộng thêmmãi tạo ra sức mạnh vô địch, tầng tầng, lớp lớp đưa đất nướctiến nhanh, tiến mạnh trên con đường xây dựng thành công chủnghĩa xã hội
Trang 6Tuy nhiên, sức mạnh dân tộc không tách rời mà luôn gắnvới sức mạnh của thời đại
- Sức mạnh thời đại là sức mạnh tổng hợp của các nhân
tố tích cực, tiến bộ, các giá trị cao đẹp của thời đại được hìnhthành trong quá trình vận động, phát triển của lịch sử, là kếtquả của phong trào đấu tranh không mệt mỏi của hàng tỷ conngười trên trái đất vì một thế giới hoà bình, bình đẳng và pháttriển Trong giai đoạn hiện nay, sức mạnh thời đại là sức mạnhcủa hình thái kinh tế cộng sản chủ nghĩa được ra đời từ cáchmạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười (1917), dù cho hệ thống xãhội chủ nghĩa thế giới không còn, phong trào cách mạng xã hộichủ nghĩa bị lâm vào thoái trào, song đây vẫn là một nhân tốtích cực, ưu việt định hướng sự vận động của nhân loại, là khátvọng của hàng tỷ người đang hun chứa, sục sôi cho sự bùng
nổ và thắng lợi của một chế độ xã hội chủ nghĩa tốt đẹp nhấttrong lịch sử; đó còn là sức mạnh của xu hướng hoà bình, hợptác và phát triển của thế giới; là những mặt thuận lợi từ xuhướng của quá trình toàn cầu hoá, của cuộc cách mạng khoahọc và công nghệ hiện đại mang lại; đó còn là sự phục hồi, trỗidậy và vượt lên của các nước xã hội chủ nghĩa, sự ủng hộ,giúp đỡ của bè bạn quốc tế… Những yếu tố đó đang tác độngđến nước ta, tạo ra những thời cơ lớn, những điều kiện thuậnlợi để cùng với sức mạnh dân tộc tạo nên nguồn sức mạnhtổng hợp để chúng ta xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xãhội chủ nghĩa
Trang 7Trong sự nghiệp đổi mới, sức mạnh thời đại còn được thểhiện là sức mạnh của quy luật phát triển của thời đại quá độcủa chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội, sức mạnh của khoahọc và công nghệ, sức mạnh của đoàn kết hợp tác quốc tế củacác lực lượng cách mạng tiến bộ trên thế giới.
Phát huy sức mạnh thời đại trong điều kiện hiện nay chính
là quá trình chúng ta tạo ra, khai thác và sử dụng các nguồnngoại lực đó để hỗ trợ cho nội lực tạo nên sức mạnh to lớn
Tuy nhiên, một vấn đề đặt ra là trong sức mạnh dân tộc cómột góc độ hàm chứa biểu hiện của sức mạnh thời đại vàngược lại trong sức mạnh thời đại cũng có chỗ thể hiện sứcmạnh dân tộc
Sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại là các nguồn lực
to lớn, quý báu mà chúng ta cần phải khai thác và phát huy nótrong điều kiện mới Tuy nhiên, nếu không nhận thấy tác dụngbiện chứng giữa chúng, không biết kết hợp thì sẽ làm mất đinhững lợi thế và dẫn đến những cản trở, nguy cơ bất lực, triệttiêu lẫn nhau và làm giảm đi sức mạnh tổng hợp cho đất nước.Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại thực chất làquá trình tác động làm khơi dậy chúng, hình thành mối quan hệgắn bó, hỗ trợ thúc đẩy giữa chúng, làm cho sức mạnh thời đạitrở thành một bộ phận của sức mạnh dân tộc để tạo ra sứcmạnh tổng hợp thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổquốc Hay nói theo một cách khác sự kết hợp này chính là quátrình biến sức mạnh bên ngoài thành sức mạnh bên trong, là
sự nội lực hoá ngoại lực
Trang 8Trong giai đoạn đổi mới hiện nay của nước ta phù hợp với
xu thế thời đại, được sự đồng tình ủng hộ giúp đỡ của các lựclượng, của các nước trên thế giới Đó là điều kiện thuận lợi đểĐảng ta chủ động kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thờiđại tạo nên sức mạnh tổng hợp cho sự nghiệp đổi mới ở nước
ta Mặt khác, công cuộc đổi mới diễn ra trong xu thế toàn cầuhoá, ảnh hưởng đến nhịp độ phát triển và cuộc sống của cácdân tộc Tình hình thế giới và khu vực đang tiềm ẩn nhiều nguy
cơ và thách thức lớn Do đó, đòi hỏi Đảng ta, nhân dân ta phải
ra sức tranh thủ tối đa cơ hội tốt do xu thế thời đại tạo ra, đồngthời chủ động ngăn ngừa phòng chống những tác động từ bênngoài vào cách mạng nước ta Trong quá trình đổi mới, đòi hỏichúng ta nêu cao ý thức tự lực, tự cường, phát huy nội lực làchính, đồng thời tranh thủ tối đa mọi cơ hội, thuận lợi do thờiđại tạo ra để tiến lên
* Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc.
Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại vấn đề
có tính nguyên tắc, tính quy luật và là tất yếu để tạo nên sứcmạnh tổng hợp giành thắng lợi của cách mạng Việt Nam trongmọi thời kỳ, giai đoạn cách mạng
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê nin vấn đề giaicấp và dân tộc, quốc gia và quốc tế, dân tộc - giai cấp và nhânloại là vấn đề có liên quan chặt chẽ với nhau Cách mạng xãhội chủ nghĩa muốn thành công thì phải giải quyết triệt để các
Trang 9mối quan hệ này Chủ nghĩa Mác ra đời là một thành tựu vĩ đạicủa tư tưởng khoa học nhân loại, từ khi chủ nghĩa Mác ra đời,giai cấp vô sản và toàn thể nhân loại cần lao có lý luận khoahọc và cách mạng soi đường để vươn lên tự giải phóng mình.Mác đã vạch rõ những giới hạn phát triển của chủ nghĩa tư bản,khẳng định sự diệt vong tất yếu của chủ nghĩa tư bản và vai trò
sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản Trong cuộc đấu tranhcách mạng lâu dài, giai cấp vô sản mỗi nước phải giành lấychính quyền và tự mình trở thành dân tộc Nhưng sức mạnhđấu tranh của các lực lượng cách mạng ấy lại không bao giờđược tự giới hạn mình trong phạm vi dân tộc mà cần phải đượcđặt trong mối liên hệ quốc tế, theo tinh thần “vô sản tất cả cácnước phải đoàn kết lại” Giai cấp vô sản mang bản chất quốc tế
đó là cơ sở khách quan của sự liên minh, đoàn kết chiến đấugiữa giai cấp công nhân, nhân dân lao động ở tất cả các quốcgia, dân tộc, của việc phát huy sức mạnh dân tộc và sức mạnhthời đại tạo thành sức mạnh vô địch chiến thắng chủ nghĩa tưbản
Lê nin đã phát triển chủ nghĩa Mác trong thời đại mới thời đại đế quốc chủ nghĩa Người đã chỉ rõ bản chất phảnđộng toàn diện của chủ nghĩa đế quốc khi chúng mở rộng sựbóc lột ra ngoài biên giới, làm tăng mâu thuẫn giữa chủ nghĩa
-đế quốc và các dân tộc thuộc địa Cuộc đấu tranh của giai cấp
vô sản chính quốc muốn giành được thắng lợi cần phải đoànkết chặt chẽ với các lực lượng cách mạng ở thuộc địa và phụthuộc, phải tích cực giúp đỡ của các phong trào giải phóng dân
Trang 10tộc bằng mọi hình thức có thể, phát triển tư tưởng của Mác, Lênin đã đề ra khẩu hiệu tập hợp lực lượng phù hợp với thời kỳmới “vô sản tất cả các nước và các dân tộc bị áp bức đoàn kếtlại”.
Quốc tế cộng sản ra đời đã có những đóng góp to lớn vàoviệc nâng cao giác ngộ cách mạng, tăng cường tổ chức, đoànkết chặt chẽ các phong trào cách mạng vô sản ở chính quốcvới phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc ở các nướcthuộc địa cùng hướng tới nhiệm vụ tiêu diệt chủ nghĩa tư bản,xoá bỏ áp bức bóc lột Lê nin còn chỉ rõ nhiệm vụ của nhữngngười cộng sản chân chính là phải kiên quyết đấu tranh vạchtrần tính chất phản động, phản khoa học của các lý luận cơ hội,xét lại nảy sinh trong các Đảng cộng sản, phong trào công nhân
và các phong trào đấu tranh cho độc lập dân tộc khi nó phủnhận vai trò, mối liên hệ giữa cách mạng chính quốc và thuộcđịa, đi theo chủ nghĩa dân tộc vị kỷ hoặc chủ nghĩa dân tộc Sôvanh nước lớn đối lập với chủ nghĩa quốc tế vô sản chân chính
Nắm vững bản chất cách mạng và khoa học của chủnghĩa Mác - Lê nin, đáp ứng yêu cầu thực tiễn cách mạng ViệtNam, Hồ Chí Minh đã hình thành tư tưởng của mình, trong đó
có tư tưởng về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thờiđại Xem xét các phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX đấu tranhcho độc lập dân tộc, Hồ Chí Minh nhận thấy hạn chế chung của
nó là không có một lý luận khoa học soi đường Do đó, tất cảcác phong trào đã không nhìn thấy và nhân lên được cácnguồn sức mạnh to lớn của dân tộc và của thời đại để đập tan
Trang 11ách thực dân, phong kiến Từ khi gặp chủ nghĩa Lê nin, Ngườikhẳng định “trong thời đại ngày nay, cách mạng Việt Nam chỉ
có thể là cách mạng vô sản; muốn cứu nước và giải phóng dântộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vôsản”(1) Đó là con đường duy nhất để dân tộc ta có độc lập, tự
do, ấm no, hạnh phúc thực sự Và từ rất sớm, Người đã nhìnthấy mối liên hệ giữa cách mạng Việt Nam với cách mạng thếgiới Người nói “Cách mạng An Nam cũng là một bộ phận củacách mạng thế giới Ai làm cách mạng trong thế giới đều làđồng chí của dân An Nam cả”(2) Đó là tư tưởng xuất phát, là cơ
sở để đoàn kết các lực lượng cách mạng trên thế giới tạo thànhsức mạnh vô địch chiến thắng kẻ thù
Hồ Chí Minh nhìn thấy mối liên hệ hữu cơ giữa cách mạng
ở thuộc địa và cách mạng ở chính quốc khi Người so sánh nhưmột trong những cái cánh của cách mạng vô sản Do đó, tấtyếu phải đoàn kết đấu tranh giữa phong trào cách mạng giảiphóng dân tộc và phong trào cách mạng vô sản trên thế giới;tất yếu phải kết hợp và phát huy sức mạnh dân tộc với sứcmạnh thời đại vì lợi ích của quốc gia và lợi ích quốc tế Ngườiviết: “Cách mạng ở Phương Tây muốn thắng lợi thì nó phải biếtliên kết chặt chẽ với phong trào giải phóng chống chủ nghĩa đếquốc ở các nước thuộc địa và các nước bị nô dịch”(3) Hồ ChíMinh luôn khẳng định, đoàn kết là một sức mạnh vô địch; cầnđoàn kết rộng rãi mọi lực lượng, trong nước và quốc tế Ngườinói “Đoàn kết là một lực lượng vô cùng mạnh mẽ Ngoài thì ta
1 Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 9, NXB CTQG, H, 1996, trang 34
2 Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 2, NXB CTQG, H, 1995, trang 301
3 Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 1, NXB CTQG, H, 1995, trang 277
Trang 12đoàn kết với nhân dân Miên, Lào, Liên Xô, Trung Quốc và cácnước bạn khác Trong thì đoàn kết toàn thể nhân dân yêunước, tức là công nhân, nông dân, tiểu tư sản, tư sản dân tộc
và những thân sĩ kháng chiến, nghĩa là 99% dân ta Đó là sứcmạnh vô địch”(1) Hồ Chí Minh còn chỉ rõ ý nghĩa thắng lợi củacách mạng Việt Nam là góp phần bảo vệ hoà bình thế giới,củng cố phe xã hội chủ nghĩa Vì lợi ích của nhân dân lao độngkhắp thế giới về cơ bản là nhất trí, do đó họ có thể và cần phải
“đoàn kết để giải phóng mình khỏi ách đế quốc”
Như vậy, sự gắn bó hữu cơ giữa nhiệm vụ dân tộc vànhiệm vụ quốc tế trong sứ mệnh lịch sử chung của giai cấp vôsản quy định tính tất yếu khách quan của sự kết hợp sức mạnhdân tộc với sức mạnh thời đại trong sự nghiệp cách mạng ViệtNam nhằm tạo ra sức mạnh to lớn đánh thắng kẻ thù giành độclập dân tộc, thống nhất đất nước và xây dựng thành công, bảo
vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Từ khi có Đảng, có Bác Hồ lãnh đạo, cách mạng Việt Nam
đã giành được nhiều thắng lợi to lớn, từ thắng lợi này đếnthắng lợi khác Cách mạng Tháng Tám thành công lập nênnước Việt Nam dân chủ cộng hoà Trước hết, đó là thắng lợicủa sức mạnh toàn dân đoàn kết, toàn dân tộc nhất tề đứng lêntheo Đảng làm cách mạng Đó còn là thắng lợi của các lựclượng dân chủ chống phát xít, tạo ra thời cơ ngàn năm có một,
mà Đảng, Bác Hồ đã nhìn thấy và kiên quyết chớp lấy, nhân lênsức mạnh của khởi nghĩa toàn dân tộc để lật đổ chế độ phongkiên mấy mươi thế kỷ, chế độ thực dân cũ gần 100 năm
1 Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 7 NXB CTQG, H, 1996 trang 277
Trang 13Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đếquốc Mỹ xâm lược, so sánh thế và lực ban đầu giữa ta và địchtưởng chừng như “châu chấu đá voi”, “trứng chọi đá”, nhưngchỉ sau một thời gian, dưới sự lãnh đạo tài tình của Đảng vàBác Hồ, có đường lối đúng, phát huy được sức mạnh toàn dânđoàn kết, đồng thời tranh thủ sự đồng tình có hiệu quả về vậtchất và tinh thần của các nước xã hội chủ nghĩa anh em, củatình đoàn kết chiến đấu đặc biệt Việt Nam - Lào - Cam pu chia,của bạn bè trên toàn thế giới, kể cả nhân dân tiến bộ Pháp, Mỹ
đã tạo ra sức mạnh vô địch, không một thế lực đế quốc, phảnđộng nào đương đầu nổi Chiến thắng Điện Biên Phủ(7/5/1954) chấn động địa cầu; trận chiến 12 ngày đêm “ĐiệnBiên Phủ trên không” (1972) làm cho đế quốc Mỹ kinh hoàng vàchiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử kết thúc vào ngày 30/4/1975 giảiphóng hoàn toàn Miền Nam, thống nhất Tổ quốc là những mốcson lịch sử làm nức lòng nhân dân cả nước và bạn bè trên toànthế giới
Thắng lợi của cách mạng Việt Nam là thắng lợi của chínhnghĩa, thắng tàn bạo, của cách mạng thắng phản động, thắnglợi của sức mạnh toàn dân đoàn kết, phát huy đến cao độ sứcmạnh dân tộc với sức mạnh thời đại mới Như Hồ Chí Minh đãkhẳng định “điều đó chứng minh rằng, trong thời đại đế quốcchủ nghĩa, ở một nước thuộc địa nhỏ, với sự lãnh đạo của giaicấp vô sản và Đảng của nó, dựa vào quần chúng nhân dânrộng rãi, trước hết là nông dân và đoàn kết được mọi tầng lớpnhân dân yêu nước trong mặt trận thống nhất, với sự đồng tình
Trang 14và ủng hộ của phong trào cách mạng thế giới, trước hết là phe
xã hội chủ nghĩa anh hùng, nhân dân nước đó nhất định thắnglợi”(1)
Hiện nay, cách mạng thế giới tạm thời lâm vào thoái trào,các thế lực đế quốc, phản động do Mỹ cầm đầu đang theo đuổitham vọng bá chủ thế giới, dùng chiến lược “vượt trên ngănchặn” hòng xoá bỏ chủ nghĩa xã hội khỏi đời sống chính trị thếgiới Với Việt Nam chúng áp dụng chiến lược “Diễn biến hoàbình” kết hợp với bạo loạn lật đổ, sử dụng sức mạnh quân sựkhi thời cơ đến để thủ tiêu thành quả cách mạng của chúng ta
Nhưng với bản lĩnh Việt Nam, kế thừa truyền thống bấtkhuất của dân tộc, kiên định con đường xã hội chủ nghĩa, đượctôi luyện qua lửa chiến tranh trong thời đại Hồ Chí Minh, cáchmạng Việt Nam đã vượt qua thời khắc hiểm nguy nhất, tiếp tụctồn tại và phát triển Ngày nay, cách mạng nước ta đang đứngtrước những thời cơ, vận hội mới, đồng thời cũng tiềm ẩnnhững nguy cơ, thách thức mới Thế nhưng, chúng ta có Đảngdày dạn kinh nghiệm lãnh đạo, kiên định mục tiêu độc lập dântộc và chủ nghĩa xã hội trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lê nin,
tư tưởng Hồ Chí Minh, thực hiện đổi mới toàn diện, mở rộngdân chủ, chăm lo đến lợi ích của nhân dân, đã và đang pháthuy sức mạnh toàn dân, kết hợp sức mạnh dân tộc với sứcmạnh thời đại Để góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp đổimới, đưa dân tộc ta vững bước vào kỷ nguyên mới, thực hiệnthắng lợi mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng,dân chủ, văn minh”
1 Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 9, NXB CTQG, H, 1996, trang 315 - 316
Trang 15Vì vậy, chúng ta cần tiếp tục quán triệt và vận dụng sángtạo các kinh nghiệm, bài học lịch sử về kết hợp sức mạnh dântộc với sức mạnh thời đại, luôn giữ vai trò lãnh đạo của Đảng,kiên định chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, giảiquyết đúng mối quan hệ giữa quốc gia và quốc tế, dân tộc vàthời đại, phát huy tốt các nhân tố nội sinh, khơi dậy được sứcmạnh truyền thống, tạo cơ sở vững chắc để chủ động kết hợp
và phát huy yếu tố ngoại lực, tạo sức mạnh tổng hợp, đáp ứngcác yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ViệtNam xã hội chủ nghĩa trong điều kiện mới
2 Yêu cầu mới về sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.
Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là mộttrong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến thắng lợi của cáchmạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Ngày nay cầnđược khai thác, vận dụng một cách sáng tạo trong điều kiệnlịch sử mới, công cuộc đổi mới đất nước nhằm thực hiện thắnglợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
Sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của chúng ta đang
ở trong bối cảnh quốc tế mới có nhiều biến đổi phức tạp, mặc
dù tính chất, nội dung cơ bản của thời đại vẫn không thay đổi,vẫn là sự quá độ lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thếgiới, mở đầu bằng cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng MườiNga vĩ đại, nhưng tình hình thế giới có những biến động khámau lẹ, tương quan so sánh lực lượng chính trị, kinh tế, quân
Trang 16sự… trên thế giới đang tạm thời có lợi cho các thế lực đế quốcphản động, cách mạng khoa học - công nghệ phát triển như vũbão, xu thế toàn cầu hoá và hội nhập đang bao trùm toàn thếgiới đã và đang ảnh hưởng và chi phối đến sự phát triển củacác quốc gia, dân tộc
Ở nước ta, công cuộc đổi mới do Đảng cộng sản ViệtNam khởi xướng và lãnh đạo đã đạt nhiều thành tựu to lớn, rất
cơ bản, tạo nên thế và lực mới cho đất nước, dân tộc ta bướcvào thế kỷ XXI Thế nhưng thực tế cũng cho thấy, chúng tađang đứng trước những thách thức lớn, những nguy cơ khôngnhỏ Đất nước ta đứng vững, phát triển được trong điều kiệnmột thế giới đầy biến động như vừa qua là một thắng lợi vĩ đạicủa Đảng ta, nhân dân ta Đó cũng là một bằng chứng cho thấytrong điều kiện ngày nay vẫn cần phải và có thể kết hợp sứcmạnh dân tộc với sức mạnh thời đại tạo nên thế và lực cho đấtnước
Mục tiêu cơ bản của cách mạng nước ta hiện nay là tiếptục đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới đất nước, xây dựng thànhcông và vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Đó làmột sự nghiệp đòi hỏi phải phát huy toàn bộ sức mạnh vật chất
và tinh thần của dân tộc Việt Nam, tận dụng và phát huy thế vàlực mới của cách mạng nước ta; đồng thời phải tranh thủnhững điều kiện quốc tế thuận lợi, trước hết là xu thế phát triển
về kinh tế, quá trình hội nhập kinh tế thế giới, khoa học, côngnghệ, tranh thủ sự đồng tình ủng hộ của các lực lượng tiến bộtrên thế giới đối với sự nghiệp đổi mới của nhân dân ta Mặt
Trang 17khác, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa của chúng tahiện nay cũng có những bước phát triển mới, với tư duy mới vềbảo vệ Tổ quốc, với nội dung mới về bảo vệ Tổ quốc trong thời
kỳ hội nhập kinh tế, Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mạithế giới (WTO) với những thời cơ và thách thức tác động chungđối với đất nước và riêng đối với quốc phòng - an ninh
Xuất phát từ những vấn đề trên, kết hợp sức mạnh dântộc với sức mạnh thời đại hiện nay cần đảm bảo các yêu cầuchủ yếu sau đây:
Thứ nhất, tạo sức mạnh to lớn để giữ vững hoà bình và ổn định chính trị - điều kiện căn bản để đất nước tiếp tục phát triển nhanh và bền vững trong bối cảnh quốc tế mới.
Hiện nay, thế giới đã và đang tiếp tục chứng kiến cuộcđấu tranh gay gắt giữa lực lượng tiến bộ với các thế lực đếquốc phản động - mà thực chất là cuộc đấu tranh dân tộc, đấutranh giai cấp Cùng với các âm mưu, thủ đoạn trên các lĩnhvực kinh tế, chính trị, văn hoá, các thế lực diều hâu sẵn sànggây chiến đối với những quốc gia có chủ quyền không tuântheo gậy chỉ huy của chúng Vấn đề đấu tranh cho hoà bìnhvẫn là mục tiêu hàng đầu của hầu hết các quốc gia, của nhândân yêu chuộng hoà bình trên thế giới Chúng ta mong muỗngiữ vững hoà bình Dĩ nhiên, đó không phải là “hoà bình bằngmọi giá”, mà là một nền hoà bình trên cơ sở độc lập, tự chủ,một nền hoà bình mà trong đó nhân dân ta có thể sống, laodộng và xây dựng đất nước theo mục tiêu “dân giàu, nướcmạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” Với mục tiêu ấy,
Trang 18cần tranh thủ xu thế hoà bình, xu thế chống chiến tranh xâmlược của tất cả các nước, các dân tộc, của mỗi con người tiến
bộ trên thế giới cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc củachúng ta
Thứ hai, tạo sức mạnh mới để giữ vững độc lập dân tộc và chế độ xã hội chủ nghĩa.
Với tư duy mới về bảo vệ Tổ quốc, chúng ta hiểu rằng nộihàm của khái niệm Tổ quốc xã hội chủ nghĩa không chỉ là đấtnước theo phạm vi biên giới quốc gia mà còn là chế độ xã hộichủ nghĩa ở Việt Nam, là nhân dân lao động dưới sự lãnh đạocủa Đảng Cộng sản Việt Nam, là bản sắc văn hoá Việt Nam.Giữ vững độc lập dân tộc trước hết phải kiên định và giữ vữngcon đường đổi mới đi lên chủ nghĩa xã hội mà Đảng ta, nhândân ta đã chọn - con đường đựoc nhân dân tiến bộ trên toànthế giới ủng hộ
Yêu cầu của việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnhthời đại trong điều kiện mới, một mặt, phải động viên được toànthể dân tộc Việt Nam sẵn sàng đem tất cả tinh thần và lựclượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập,mặt khác, bằng nỗ lực của Đảng, Nhà nước, nhân dân thôngqua các hoạt động chính trị, kinh tế, văn hoá, ngoại giao, …khơi dậy và tranh thủ được lương tri của loài người tiến bộ, làmcho thế giới hiểu rõ, hiểu đúng ta hơn, tiến tới tạo ra một mặttrận nhân dân thế giới ủng hộ Việt Nam đổi mới và phát triểnbằng cả tinh thần và vật chất Nếu trong thời bình ta làm đượcviệc đó, thì chắc chắn khi cần thiết phải cầm vũ khí tiến hành
Trang 19chiến tranh chống xâm lược, chúng ta sẽ được thế giới ủng hộmạnh mẽ Trong thời đại ngày nay, bất cứ một cuộc tiến côngquân sự xâm lược nào, kẻ gây chiến dù điên cuồng đến mấycũng không thể không tính đến phản ứng của dư luận quốc tế
và ngay cả ở trong nước chúng
Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trongxây dựng và bảo vệ Tổ quốc không chỉ đơn thuần về lĩnh vựcchính trị Trong một thế giới đầy mâu thuẫn, chúng ta vẫn cóthể tranh thủ được sự ủng hộ về kinh tế, quân sự, tạo nên tiềmlực quân sự Ngược lại, nếu chúng ta có tiềm lực quân sựmạnh mới có thể tranh thủ được lợi thế trong quan hệ quốc tế.Theo hướng đó, lĩnh vực đối ngoại quân sự, kinh tế quân sựcần được chú trọng đúng mức trong tình hình mới
Thứ ba, tạo động lực toa lớn để đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu bảo vệ Tổ quốc.
Hiện nay, đất nước ta đang cần có sự ổn định chính trị
-xã hội để phát triển Với điểm xuất phát thấp về kinh tế, trongđiều kiện nhiều nước trên thế giới đã đạt đến trình độ phát triểnkinh tế cao, muốn ổn định và phát triển chúng ta phải đẩy mạnhcông nghiệp hoá, hiện đại hoá Chúng ta có thể tự hào về sựlãnh đạo đúng đắn của Đảng, về nhân dân lao động cần cù,sáng tạo, về tiềm năng và lợi thế chính trị - kinh tế của ta Cáithiếu nhất của ta hiện nay là vốn, công nghệ, kinh nghiệm tổchức và tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá Nếu biết kếthợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, chúng ta hoàn
Trang 20toàn có khả năng để phát huy tính chủ động và lợi thế của ViệtNam, đồng thời tranh thủ và phát huy có hiệu quả các yếu tố vềvốn, công nghệ, kinh nghiệm của các nước trên thế giới phục
vụ tốt nhất cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Vẫn biết rằng, để có thể huy động được vốn, công nghệ
và kinh nghiệm của nước ngoài, trong một chừng mực nào đó,chúng ta có thể chấp nhận một sự trả giá nhất định về mặt kinh
tế Bản thân các nhà đầu tư nước ngoài, khi đầu tư vào ViệtNam cũng phải tính đến lỗ, lãi, đến lợi nhuận Do đó, giải quyếtđúng đắn quan hệ lợi ích của ta và của phía đầu tư cũng là vấn
đề quan trọng cần chú ý trong quan hệ kinh tế quốc tế hiện nay
và cũng là điểm cốt lõi trong kết hợp sức mạnh dân tộc với sứcmạnh thời đại trong lĩnh vực kinh tế và bảo vệ Tổ quốc
Đương nhiên, trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá,hiện đại hoá, vấn đề không phải chỉ có mỗi bài toán kinh tế Mộtloạt các vấn đề khác về chính trị - văn hoá - xã hội cũng cầnđược giải quyết thấu đáo Khi tính toán lợi ích kinh tế khôngđược xa rời lợi ích về chính trị, văn hoá, xã hội Chính vì vậyquá trình hợp tác cũng phải được hiểu là quá trình đấu tranh,thậm chí còn đấu tranh rất gay gắt Tính chất gay gắt ấy đã vốn
có trong mọi lĩnh vực Thêm vào đó, các thế lực đế quốc phảnđộng còn kết hợp với “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ đểchống phá chế độ ta Rõ ràng, trong quá trình đẩy mạnh côngnghiệp hoá, hiện đại hoá, cần luôn luôn kết hợp chặt chẽ xâydựng và bảo vệ Tổ quốc Cần kiên quyết chống qua điểm táchrời hai nhiệm vụ chiến lược hoặc chỉ chú trọng kinh tế, không