THU HOẠCH tư TƯỞNG của c mác về NHÀ nước vô sản TRONG tác PHẨM nội CHIẾN ở PHÁP ý NGHĨA đối với VIỆC xây DỰNG NHÀ nước PHÁP QUYỀN VIỆT NAM xã hội CHỦ NGHĨA HIỆN NAY

“Nội chiến ở Pháp” là một trong những tác phẩm kinh điển mẫu mực của C.Mác, đánh dấu sự phát triển mới về tư duy lý luận của chủ nghĩa Mác trên những nguyên lý quan trọng của chủ nghĩa xã hội khoa học, đặc biệt là lý luận về chuyên chính vô sản, về nhà nước vô sản. Tác phẩm này được C.Mác viết từ tháng 4 đến tháng 5 năm 1871, đây là giai đoạn có nhiều biến cố lịch sử quan trọng trong đời sống chính trị và kinh tế ở châu Âu. Trong bối cảnh cách mạng tư sản đã nổ ra và giành thắng lợi ở hầu khắp châu Âu. Giai cấp tư sản sau khi liên kết với giai cấp vô sản và giành được thắng lợi đã lộ rõ bộ mặt phản động, quay lại đàn áp giai cấp vô sản. Chủ nghĩa tư bản đã phát triển một cách mạnh mẽ ở và đã bộc lộ những mâu thuẫn sâu sắc cả trong phạm vi từng nước tư bản và giữa các nước tư bản với nhau, gây ra nhiều cuộc chiến tranh đẫm máu; đặc biệt, là cuộc chiến tranh Pháp – Phổ 18701871 và cuộc cách mạng vô sản ngày 18 tháng 3 năm 1871 đưa đến việc thành lập Công xã Pari đã khiến cho thời kỳ này trở thành một giai đoạn quan trọng trong sự phát triển của chủ nghĩa Mác và phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Ngay từ những ngày đầu, sau khi Công xã Pari tuyên bố thành lập, C. Mác đã thu thập và nghiên cứu cẩn thận tất cả những tin tức về hoạt động của Công xã: tài liệu trên báo Pháp, Anh và Đức, tin tức trong thư gửi từ Pari... Ngày 18 tháng Tư 1871 tại hội nghị của Tổng hội đồng, C. Mác đã đề nghị ra bản tuyên ngôn gửi tất cả các thành viên của Quốc tế về xu thế chung của cuộc đấu tranh ở Pháp; Tổng hội đồng trao cho C. Mác chuẩn bị bản tuyên ngôn. Ông đã bắt tay vào viết tác phẩm Nội chiến ở Pháp. Ngày 30 tháng 5 năm 1871, Tổng hội đồng nhất trí phê chuẩn văn bản chính thức Nội chiến ở Pháp do C.Mác viết.

Trang 1

TƯ TƯỞNG CỦA C.MÁC VỀ NHÀ NƯỚC VÔ SẢN TRONG TÁC PHẨM “NỘI CHIẾN Ở PHÁP-Ý NGHĨA ĐỐI VỚI VIỆC XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN VIỆT NAM XÃ HỘI

CHỦ NGHĨA HIỆN NAY

“Nội chiến ở Pháp” là một trong những tác phẩm kinh

điển mẫu mực của C.Mác, đánh dấu sự phát triển mới về tưduy lý luận của chủ nghĩa Mác trên những nguyên lý quantrọng của chủ nghĩa xã hội khoa học, đặc biệt là lý luận vềchuyên chính vô sản, về nhà nước vô sản Tác phẩm nàyđược C.Mác viết từ tháng 4 đến tháng 5 năm 1871, đây làgiai đoạn có nhiều biến cố lịch sử quan trọng trong đời sốngchính trị và kinh tế ở châu Âu

Trong bối cảnh cách mạng tư sản đã nổ ra và giànhthắng lợi ở hầu khắp châu Âu Giai cấp tư sản sau khi liên kếtvới giai cấp vô sản và giành được thắng lợi đã lộ rõ bộ mặtphản động, quay lại đàn áp giai cấp vô sản Chủ nghĩa tư bản

đã phát triển một cách mạnh mẽ ở và đã bộc lộ những mâu

Trang 2

thuẫn sâu sắc cả trong phạm vi từng nước tư bản và giữa cácnước tư bản với nhau, gây ra nhiều cuộc chiến tranh đẫmmáu; đặc biệt, là cuộc chiến tranh Pháp – Phổ 1870-1871 vàcuộc cách mạng vô sản ngày 18 tháng 3 năm 1871 đưa đếnviệc thành lập Công xã Pa-ri đã khiến cho thời kỳ này trởthành một giai đoạn quan trọng trong sự phát triển của chủnghĩa Mác và phong trào cộng sản và công nhân quốc tế

Ngay từ những ngày đầu, sau khi Công xã Pa-ri tuyên

bố thành lập, C Mác đã thu thập và nghiên cứu cẩn thận tất

cả những tin tức về hoạt động của Công xã: tài liệu trên báoPháp, Anh và Đức, tin tức trong thư gửi từ Pari Ngày 18tháng Tư 1871 tại hội nghị của Tổng hội đồng, C Mác đã đềnghị ra bản tuyên ngôn gửi tất cả các thành viên của Quốc tế

về "xu thế chung của cuộc đấu tranh" ở Pháp; Tổng hội đồng

trao cho C Mác chuẩn bị bản tuyên ngôn Ông đã bắt tay vào

viết tác phẩm "Nội chiến ở Pháp" Ngày 30 tháng 5 năm

1871, Tổng hội đồng nhất trí phê chuẩn văn bản chính thức

"Nội chiến ở Pháp" do C.Mác viết.

Trang 3

Tác phẩm "Nội chiến ở Pháp" được xuất bản lần đầu ở

Luân Đôn vào tháng 6 năm 1871 bằng tiếng Anh Trongnhững năm 1871-1872 "Nội chiến ở Pháp" đã được dịch ratiếng Pháp, Đức, Nga, I-ta-li-a, Tây Ban Nha và Hà Lan vàđăng trên tạp chí định kỳ và xuất bản thành sách riêng ở cácnước châu Âu và ở Mỹ

Nội dung của tác phẩm được C.Mác kết cấu thành bốnphần: Phần I: C Mác tập trung phê phán tính chất tối phảnđộng của chính phủ Chi- e; phần II, C.Mác tiếp tục vạch trầnnhững chính sách phản động của chính phủ Chi-e đối vớinhân dân Pháp và chỉ ra tính tất yếu của cách mạng bạo lực;phần III, C.Mác tổng kết kinh nghiệm của Công xã Pari vớitính cách là nhà nước vô sản – nền chuyên chính vô sản đầutiên trên thế giới; phần IV, C Mác tập trung lên án tội ác đẫmmáu của giai cấp tư sản Pháp Của chính phủ Chi-e đối vớicác chiến sĩ Công xã

Nghiên cứu lịch sử phát triển của chủ nghĩa Mác, trướckhi sự kiện “Công xã Pari” xảy ra, vấn đề chủ nghĩa xã hội

Trang 4

khoa học nói chung, vấn đề nhà nước của giai cấp vô sản nóiriêng đã được xây dựng về lý thuyết những nguyên tắc cơbản C.Mác và Ph.Ăngghen trên cơ sở phân tích những tấtyếu kinh tế trong xã hội tư bản đã đi đến khẳng định, chủnghĩa tư bản tất yếu diệt vong, chủ nghĩa cộng sản tất yếu rađời thay thế nó; đồng thời, khẳng định sứ mệnh lịch sử củagiai cấp công nhân là phải lật đổ giai cấp tư sản, xoá bỏ chế

độ tư bản chủ nghĩa, xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa.Quá trình ấy, để hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình, tất yếugiai cấp vô sản phải đập tan nhà nước của giai cấp tư sản vàxây dựng nhà nước vô sản của mình Những tư tưởng củaC.Mác và Ph.Ăngghen về nhà nước được đề cập đến lần đầutiên trong tác phẩm “Hệ tư tưởng Đức”, sau đó tiếp tục đượclàm rõ trong tác phẩm “đấu tranh giai cấp ở Pháp viết tronggiai đoạn những năm 1848 đến 1850”

Công xã Pari - một sản phẩm tất yếu của cuộc đấutranh tự giác của giai cấp vô sản khi những mâu thuẫn tronglòng xã hội đã lên đến đỉnh điểm nhưng lại nhanh chóng thất

Trang 5

bại đã thôi thúc C.Mác phải khẩn trương tổng kết thực tiễn,khái quát thành lý luận, luận giải một cách sâu sắc nguyênnhân thất bại của “Công xã Pari” và vạch ra những vấn đềchung nhất làm cơ sở để giai cấp vô sản vận dụng trong quátrình thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình.

Trong tác phẩm “Nội chiến ở Pháp”, trên cơ sở khái

quát toàn bộ sự tồn tại phát triển của nhà nước qua các giaiđoạn lịch sử, C.Mác đã làm rõ vấn đề thực chất của nhànước Ông cho rằng, nhà nước không phải là một cái gì đóthần bí, khó hiểu, mà chẳng qua chỉ là một cơ quan đặc biệt

do giai cấp thống trị xây dựng lên để bảo vệ lợi ích ích kỷ củamột thiểu số bọn bóc lột, đàn áp sự phản kháng của các giaicấp khác C.Mác viết: nhà nước “là một lực lượng xã hộiđược tổ chức nhằm mục đích nô dịch xã hội, và là một bộmáy thống trị giai cấp”1

Do những chức năng đặc thù của nó, nhà nước mang lại

và duy trì những quyền lợi vô cùng to lớn cho những giai cấp,

Trang 6

những tập đoàn chi phối nú Điều đú khiến cho nhà nước trởthành mục tiờu quan trọng nhất của mọi cuộc đấu tranh tronglịch sử, của cả cỏc giai cấp đối khỏng nhau, lõ̃n trong nội bộtừng giai cấp Cỏc giai cấp đối khỏng nhau luụn tỡm mọi cỏch

để giành cho được nhà nước về tay, thậm chớ cỏc nhúm khỏcnhau trong một giai cấp cũng vỡ những lợi ớch ớch kỷ của mỡnh

mà khụng ngừng tỡm mọi cỏch đấu đỏ lõ̃n nhau, tranh giànhquyền lực nhà nước Thực tế đú cho thấy, bản thõn giai cấp

vụ sản muốn đạt được mục tiờu của mỡnh củng bắt buộc phảigiành lấy chớnh quyền nhà nước bằng việc, lật đổ nhà nước tưsản và xõy dựng nhà nước vụ sản C.Mỏc khẳng định: "nhữngngời vô sản Pa-ri hiểu rõ rằng đã đến lúc phải tù mìnhquản lý lấy công việc xã hội, để cứu vãn tình thế Họ hiểurằng nghĩa vụ tối cao và quyền tuyệt đối của mình là phảitù mình làm chủ vận mệnh của mình, tù mình nắm lấychính quyền"2 Do vậy, hành vi lịch sử của Cụng xó Pari làthủ tiờu bộ mỏy nhà nước quan liờu, tư sản, quõn đội cũ và

Trang 7

cảnh sát, các cơ quan hành chính và tòa án.

Vì những những quyền lợi ích kỷ nhưng quá lớn ấy, giaicấp thống trị qua các thời đại không ngừng tìm đủ mọi biệnpháp để củng cố và tăng cường chính quyền nhà nước củamình và để làm được điều đó, vấn đề có tính quy luật của mọigiai cấp thống trị nói chung, giai cấp tư sản nói riêng, là baogiờ cũng phải thiết lập và không ngừng tăng cường bộ máybạo lực của nhà nước Trong đó, giai cấp tư sản thậm chíngoài quân đội, cảnh sát là những công cụ vật chất đặc biệt,còn sử dụng cả sự giúp đỡ của các lực lượng tinh thần siêutự nhiên – thông qua sự có mặt của giáo hội và tầng lớp “tănglữ” trong cơ cấu nhà nước- để bảo vệ địa vị của mình C.Mácviết: “Chính quyền nhà nước tập trung,-với những cơ quan cómặt khắp nơi của nó: quân đội thường trực, cảnh sát, bộ máyquan liêu, tăng lữ và quan tòa, những cơ quan được xâydựng theo nguyên tắc phân công lao động có hệ thống và cóđẳng cấp”3

Trang 8

Thông qua sự tăng cường chức năng thống trị giai cấpcủa bộ máy nhà nước, nhà nước tư sản hơn bao giờ hết bộc

lộ bản chất dã man, tàn bạo, phi nhân tính của “bộ máy thốngtrị giai cấp” Một khi mà quyền lợi ích kỷ của bọn chúng bịxâm phạm, chúng không ngần ngại dùng mọi công cụ,phương tiện để đàn áp sự phản kháng của giai cấp vô sản, kể

cả việc dùng súng máy, đại bác để tắm máu những ngườiphản kháng bất kể họ là đàn bà hay trẻ nhỏ C.Mác viết: “Vănminh và chính nghĩa của chế độ tư sản lộ rõ bộ mặt hung tànthực sự của nó ra mỗi khi những nô lệ và những kẻ bị áp bứccủa chế độ đó nổi dậy chống lại những người chủ của họ Lúcbấy giờ văn minh đó và chính nghĩa đó đã lộ rõ ra là sự dãman công khai và sự báo thù bất chấp pháp luật Mỗi mộtcuộc khủng hoảng mới trong cuộc đấu tranh giai cấp củanhững người sản xuất ra của cải chống lại những ngườichiếm hữu của cải càng chứng minh sự thực đó một cách rõrệt Ngay cả những sự tàn ác của giai cấp tư sản hồi thángSáu 1848 cũng lu mờ đi trước hành động cực kỳ khả ố của

Trang 9

năm 1871 những hành động hung bạo thú vật của binh línhVéc-xây phản ánh tất cả tinh thần cố hữu của cái thứ vănminh mà chúng phục vụ với tư cách là kẻ bảo vệ và kẻ phụcthù được trả công Vinh quang thay, cái nền văn minh phảiđứng trước một nhiệm vụ khó khăn là làm sao giải quyết đượchàng đống thi hài của những người đã bị nó giết sau khi cuộcchiến đấu kết thúc.”4

Từ những tổng kết thực tiễn qua “Công xã Pari” C.Máckhái quát lý luận và một lần nữa khẳng định, muốn giànhđược thắng lợi cuối cùng, giai cấp vô sản buộc phải lật đổnhà nước tư sản, nhà nước của giai cấp thống trị Việc lật đổnhà nước của giai cấp thống trị để xây dựng nhà nước củagiai cấp mình là vấn đề có tính quy luật trong lịch sử Tuynhiên, khác với nhà nước phong kiến thay thế nhà nước chủ

nô, nhà nước tư sản thay thế nhà nước phong kiến, đó chỉ làsự thay thế nhà nước của giai cấp bóc lột này bằng nhà nướccủa giai cấp bóc lột khác Giai cấp thống trị mới chỉ cần tiến

Trang 10

hành một vài cải tạo, thay đổi một vài vị trí- mà không cầnthay đổi bản chất của bộ máy đó- là có thể sử dụng ngay bộmáy sẵn có của nhà nước cũ làm công cụ bạo lực của mình,phục vụ cho những lợi ích của mình Nhà nước vô sản kháchoàn toàn về chất so với các kiểu nhà nước đã có trước đótrong lịch sử Do vậy, quá trình xây dựng nhà nước của mình,giai cấp vô sản không thể sử dụng lại bộ máy cũ của nhànước tư sản, mà phải xoá bỏ hoàn toàn những tàn tích củanhà nước bóc lột cũ- cải tạo hoàn toàn về chất bộ máy nhànước- và xây dựng một mô hình nhà nước kiểu mới- nhànước chuyên chính vô sản C Mác viết: “giai cấp công nhânkhông thể chỉ giản đơn nắm lấy bộ máy nhà nước sẵn có vàvận dụng nó để đạt mục đích của mình được.”5.

Công lao hết sức vĩ đại của C.Mác là thông qua tổng kếtthực tiễn Công xã Pari đã thấy rõ bản chất, tính chất, hìnhthức của nhà nước chuyên chính vô sản C.Mác đã chỉ ranhững đặc trưng của nhà nước vô sản đầu tiên, hình thức

Trang 11

chính quyền vô sản cần phải thay thế bộ máy nhà nước tưsản đã bị xóa bỏ: “Công xã là hình thức chính trị, rốt cuộc đãđược tìm ra, khiến cho nó có thể thực hiện được việc giảiphóng lao động về mặt kinh tế”6.

C.Mác đã nhấn mạnh bản chất của nhà nước chuyênchính vô sản đó là bản chất giai cấp vô sản: “BÝ quyÕt thùcsù cña C«ng x· lµ ë chç: vÒ thùc chÊt nã lµ mét chÝnh

trong lịch sử thật sự đại biểu và bảo vệ lợi ích của quầnchúng lao động, dựa vào đa số nhân dân để thực hiện chứcnăng, nhiệm vụ của mình Công xã Pari là hình thức nhànước thật sự dân chủ Tất cả các cơ quan chính quyền vàcác chức vụ đều do dân bầu cử dân chủ, trực tiếp bằng phiếukín Các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị, lực lượngvũ trang, tòa án, hệ thống hành chính…được xây dựng và tổchức theo nguyên tắc dân chủ Qua đó, C.Mác đã chỉ ranguồn gốc sức mạnh của nhà nước vô sản là từ ngay trong

Trang 12

lòng nó Sức mạnh của nhà nước vô sản không chỉ do bảnthân kết cấu của nó đã là một cơ thể sống, cơ thể hành động,

là sự tập trung thống nhất cả ba quyền lập pháp, hành pháp

và tư pháp, biểu hiện tập trung nhất sức mạnh vật chất vàtinh thần của toàn giai cấp vô sản C.Mác viết: “Công xãkhông nên là một cơ quan đại nghị, mà phải là một cơ thể

của nhà nước vô sản còn có nguồn gốc từ ngay chính những

“nhân viên” của nó; thay vì trước kia, các “nhân viên” của nó

là những kẻ tiêu biểu cho những đẳng cấp đặc quyền, đặclợi, ăn trên ngồi chốc, đứng trên xã hội, được “tuyển chọn”theo chế độ phân phong ngôi thứ Thì nay nhân viên của nhànước vô sản là những người tiêu biểu cho giai cấp côngnhân, được chọn ra do bầu cử tự do của nhân dân và có thể

bị bãi miễn bất cứ lúc nào nếu có dấu hiệu sao nhãng côngviệc C.Mác viết: “ Công xã gồm những đại biểu thành phố dođầu phiếu phổ thông ở các khu của Pa-ri bầu lên Họ là

Trang 13

những đại biểu có trách nhiệm và có thể bị bãi miễn bất cứlúc nào Đa số uỷ viên của Công xã tất nhiên phải là nhữngcông nhân hoặc là những đại biểu được thừa nhận của giai

không chỉ là sức mạnh của giai cấp vô sản mà còn là sứcmạnh của cả dân tộc Nếu các nhà nước trước đó đứng trêndân tộc, điển hình như chính phủ của Chi- e sẵn sàng vì lợiích của giai cấp mà quay lưng phản bội lợi ích của dân tộc,thì ngược lại, theo C.Mác, nhà nước vô sản có sự thống nhấtgiữa lợi ích giai cấp và lợi ích dân tộc, do vậy sức mạnh củanhà nước vô sản là sức mạnh của cả dân tộc: “Không đượcphá vỡ sự thống nhất dân tộc mà trái lại sự thống nhất đóphải được cơ cấu công xã tổ chức lên Sự thống nhất dân tộcphải trở thành một hiện thực bằng cách huỷ bỏ chính quyềnnhà nước vẫn tự xưng là hiện thân của sự thống nhất ấynhưng lại muốn độc lập đối với dân tộc, đứng trên dân tộc Kỳthực thì chính quyền nhà nước ấy chỉ là một cái u ăn bám

Trang 14

trên thân thể dân tộc mà thôi”10

Đứng trên lập trường của giai cấp vô sản, C.Mác chorằng một nhà nước ưu việt là một nhà nước mà có chi phí ítnhất mà lại hiệu quả cao nhất, vì vậy cần phải giảm gánhnặng chi phí của xã hội cho bộ máy nhà nước đến mức thấpnhất, bằng nhiều giải pháp mà trước hết là việc xoá bỏ quânđội thường trực, và thay thế nó bằng nhân dân được vũtrang Bởi theo ông, cùng với các hệ luỵ khác do bộ máy nhànước mang lại, quân đội thường trực và cảnh sát là nhữnggánh nặng của xã hội do vậy cần phải xoá bỏ nó Ông viết:

“Công xã đã thực hiện được khẩu hiệu của tất cả các cuộccách mạng tư sản là thiết lập một chính phủ ít tốn kém, bằngcách huỷ bỏ hai món chi tiêu lớn nhất: quân đội thường trực

và hệ thống quan lại”11

Cùng với việc xoá bỏ quân đội thường trực để giảmgánh nặng chi phí, đẩy nhanh quá trình phục hưng xã hội,C.Mác còn chủ trương trả lương cho bộ máy viên chức nhà

Trang 15

nước trên cơ sở thu nhập bình quân của công nhân Đâycũng là một tư tưởng rất tiến bộ giúp cho xã hội nhanh chóngđạt được sự ổn định, đồng thuận và hạn chế được những tácđộng xấu do những chức năng đặc thù của nhà nước manglại như nạn tham ô, tham nhũng, lãng phí, loại bỏ đượcnhững đặc quyền, đặc lợi trong bộ máy nhà nước; thể hiệntính ưu việt hơn hẳn của nhà nước vô sản Ông viết: “Từ cácuỷ viên Công xã cho tới những nhân viên cấp thấp nhất đều

phải đảm bảo công vụ với mức lương ngang lương công

nhân Những đặc quyền đặc lợi và những phụ cấp chức vụ

của những kẻ quyền cao chức trọng của nhà nước cũng biến

đi cùng với chính ngay những kẻ quyền cao chức trọng đó.Chức vị xã hội”12

Đặc biệt, trong tác phẩm “Nội chiến ở Pháp”, lần đầu tiênchúng ta thấy, C.Mác đề xuất tư tưởng về các quan chức chínhphủ chính là những đầy tớ của xã hội, ông nhấn mạnh đókhông phải là những đầy tớ bình thường mà là những người

Trang 16

đầy tớ có trách nhiệm C.Mác viết: “CÇn ph¶i c¾t bá nh÷ng c¬quan thuÇn tuý ¸p bøc cña chÝnh phñ cò nhng ph¶i ®o¹t lÊynh÷ng chøc n¨ng hîp lý cña nã trªn c¶ x· héi, vµ ®em giao chonh÷ng ngêi ®Çy tí cã tr¸ch nhiÖm cña x· héi”13

Nếu như quân đội thường trực được C.Mác coi là công

cụ quyền lực vật chất của giai cấp tư sản thống trị, thì tầnglớp tăng lữ chính là công cụ để giai cấp tư sản thống trị xãhội về mặt tinh thần Do vậy, nhà nước vô sản cùng với việcgiải phóng xã hội khỏi sự thống trị vật chất của giai cấp tưsản thì cũng phải đồng thời xoá bỏ sự thống trị về mặt tinhthần của chúng, bằng cách xoá bỏ ảnh hưởng của tầng lớptăng lữ đối với nhà nước C Mác viết: “Một khi đã bãi bỏquân đội thường trực và cảnh sát, tức là những công cụquyền lực vật chất của chính phủ cũ, Công xã lập tức bắt tayvào đập tan công cụ áp bức tinh thần, tức là “thế lực tănglữ”, bằng cách tách giáo hội ra khỏi nhà nước và tước đoạttài sản của tất cả những giáo hội nào là những tập đoàn hữu

Trang 17

Cùng với việc xoá bỏ ảnh hưởng của giáo hội khỏi nhànước, cần có chủ trương xoá bỏ cả sự ảnh hưởng của giáohội khỏi đời sống xã hội, bằng cách tách giáo hội khỏi nhàtrưởng và mở rộng giáo dục Nhà nước vô sản phải bảo đảmmột nền giáo dục kiểu mới- giáo dục miễn phí cho toàn dân

Tư tưởng về một nền giáo dục và những phúc lợi xã hội khác

do nhà nước tài trợ mặc dù không phải lần đầu tiên được đềcập đến, nhưng việc khẳng định nó đã cho thấy tính chất ưuviệt, tiến bộ của nhà nước vô sản so với nhà nước tư sản.C.Mác viết: “Tất cả các nhà trường đều mở rộng cửa đónnhân dân vào học không mất tiền, và đồng thời được giảithoát khỏi sự can thiệp của nhà thờ và nhà nước Như thế,không những tất cả mọi người đều được hưởng nền giáo dụcnhà trường, mà ngay cả khoa học cũng được giải phóng khỏinhững xiềng xích của những thành kiến giai cấp và củaquyền lực chính phủ.”15

Trang 18

Mặc dù chủ trương xoá bỏ một cách triệt để những tàntích của xã hội cũ Trong quá trình xây dựng bộ máy nhànước kiểu mới của giai cấp vô sản, chỉ xoá bỏ những yếu tố

đã lỗi thời lạc hậu và kế thừa, cải tạo để sử dụng những yếu

tố hợp lý của bộ máy nhà nước cũ, C.Mác viết: “Cảnh sát,trước kia vốn là công cụ của chính phủ trung ương thì nay lậptức bị tước hết mọi chức năng chính trị và biến thành một cơquan có trách nhiệm của Công xã và có thể bị bãi miễn bất

cứ lúc nào Đối với những viên chức thuộc tất cả mọi ngànhkhác trong bộ máy hành chính thì cũng như vậy”16

Trong tác phẩm, C.Mác đã phác họa khá rõ nét nhữngchức năng, nhiệm vụ cơ bản của nhà nước chuyên chính vôsản Nhà nước vô sản không những là công cụ của giai cấp

vô sản chống lai giai cấp tư sản mà còn là chính quyền tiếnhành công việc quản lý xã hội to lớn Thông qua việc phântích cơ cấu, cơ chế hoạt động của nhà nước vô sản, C.Máckhẳng định triển vọng phát triển của xã hội do nhà nước vô

Trang 19

sản quản lý, và chỉ rõ triển vọng phát triển đó có cơ sở từnhững tất yếu kinh tế trong lòng xã hội, chứ không phải lànhững tính toán chủ quan của bất cứ cá nhân nào Ông viết:

“Giai cấp công nhân không hề trông mong Công xã có nhữngphép lạ Giai cấp công nhân không có những ảo tưởng hoàntoàn có sẵn để thực hiện par décret du people (bằng sắc lệnhcủa nhân dân) Nó biết rằng muốn thực hiện được việc giảiphóng cho bản thân mình và đồng thời đạt đến hình thức sinhhoạt cao hơn mà xã hội hiện đại, do bản thân sự phát triểnkinh tế của nó, đang không thể nào không hướng tới, thì nó

sẽ phải trải qua nhiều cuộc đấu tranh lâu dài, và trải qua cảmột loạt những quá trình lịch sử làm hoàn toàn biến đổi cảhoàn cảnh và con người Nó không cần phải thực hiện một lýtưởng nào cả, mà chỉ cần giải phóng những nhân tố của xãhội mới đã phát triển trong lòng xã hội tư sản cũ đang sụpđổ”17

Khả năng phát triển của xã hội do nhà nước vô sản

Định dạng
Số trang	39
Dung lượng	117 KB