Từ đó bình luận về giá trị nhân đạo của tác phẩm.. I ĐỌC HIỂU 3.0 điểm 1 Bài thơ trên nói về sự kiện: + Dịch cúm Covid-19 đang diễn ra và sự đoàn kết, đồng lòng của nhân dân Việt Nam; t
Trang 1ĐỀ THI THAM KHẢO KÌ THI TỐT NGHIỆP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NĂM 2021
Bài thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
Tên tác phẩm: Vợ chồng A Phủ
I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Đất nước mình bé nhỏ vậy thôi em Nhưng làm được những điều phi thường lắm Bởi hai tiếng nhân văn được cất vào sâu thẳm Bởi vẫn giữ vẹn nguyên hai tiếng đồng bào.
Em thấy không? Trong nỗi nhọc nhằn, vất vả, gian lao Khi dịch bệnh hiểm nguy đang ngày càng lan rộng Cả đất nước mình cùng đồng hành ra trận
Trên dưới một lòng chống dịch thoát nguy.
Với người láng giềng đang lúc lâm nguy Đất nước mình không ngại ngần tiếp tế
Dù mình còn nghèo nhưng mình không thể Nhắm mắt làm ngơ khi ai đó cơ hàn.
Với đồng bào mình ở vùng dịch nguy nan Chính phủ đón về cách ly trong doanh trại Bộ đội vào rừng chịu nắng dầm sương dãi
Để họ nghỉ ngơi nơi đầy đủ chiếu giường.
Với chuyến du thuyền đang khóc giữa đại dương Mình mở cửa đón họ vào bến cảng
Chẳng phải bởi vì mình không lo dịch nạn
Mà chỉ là vì mình không thể thờ ơ.
Thủ tướng phát lệnh rồi, em đã nghe rõ chưa
“Trong cuộc chiến này sẽ không có một ai bị để lại”
Chẳng có điều gì làm cho mình sợ hãi Khi trong mỗi người nhân ái được gọi tên.
Từ mái trường này em sẽ lớn lên Sẽ khắc trong tim bóng hình đất nước
Cô sẽ nối những nhịp cầu mơ ước
Để em vẽ hình Tổ quốc ở trong tim.
Nhớ nghe em, ta chẳng phải đi tìm Một đất nước ở đâu xa để yêu hết cả
Đảng đã cho ta trái tim hồng rạng tỏa Vang vọng trong lòng hai tiếng gọi Việt Nam!
(Đất nước ở trong tim, bài thơ của cô giáo Chu Ngọc Thanh, Gia Lai)
Trả lời các câu hỏi sau:
Câu 1 Bài thơ trên nói về sự kiện gì? Cảm xúc của tác giả trong bài thơ?
Câu 2 Việc trích dẫn ý kiến của thủ tướng trong bài thơ có tác dụng gì?
Câu 3 Ý nghĩa của hai dòng thơ:
Chẳng có điều gì làm cho mình sợ hãi
Khi trong mỗi người nhân ái được gọi tên.
Trang 2Câu 4 Hãy rút ra thông điệp của bài thơ? Từ thông điệp ấy, Anh/chị thấy bản thân mình
cần học tập và phát huy điều gì để làm rạng danh con người Việt Nam
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Từ nội dung phần Đọc hiểu, Anh/chị hãy viết 01 đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ) bàn về
ý nghĩa của hai từ “Nhân ái”
Câu 2 (5,0 điểm)
“Bây giờ Mị cũng không nói Mị đến góc nhà, lấy ống mỡ, xắn một miếng bỏ thêm vào đĩa đèn cho sáng Trong đầu Mị đang rập rờn tiếng sáo Mị muốn đi chơi, Mị cũng sắp đi chơi.
Mị quấn lại tóc, Mị với tay lấy cái váy hoa vắt ở phía trong vách A Sử đang sắp bước ra, bỗng quay lại, lấy làm lạ Nó nhìn quanh, thấy Mị rút thêm cái áo A Sử hỏi:
- Mày muốn đi chơi à?
Mị không nói A Sử cũng không hỏi thêm nữa A Sử bước lại, nắm Mị, lấy thắt lưng trói hai tay Mị Nó xách cả một thúng sợi đay ra trói đứng Mị vào cột nhà Tóc Mị xõa xuống, A Sử quấn luôn tóc lên cột, làm cho Mị không cúi, không nghiêng được đầu nữa Trói xong vợ, A Sử thắt nốt cái thắt lưng xanh ra ngoài áo rồi A Sử tắt đèn, đi ra, khép cửa buồng lại.”
(Trích Vợ chồng A Phủ - Tô Hoài, Ngữ văn 12, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2017,
tr 8)
Cảm nhận về nhân vật Mị trong đoạn trích trên Từ đó bình luận về giá trị nhân đạo của tác phẩm.
I ĐỌC HIỂU ( 3.0 điểm)
1 Bài thơ trên nói về sự kiện:
+ Dịch cúm Covid-19 đang diễn ra và sự đoàn kết, đồng lòng của nhân dân Việt Nam; tấm lòng nhân ái của đất nước ta với láng giềng và công dân các nước trên du thuyền
+ Trách nhiệm của chính phủ Việt Nam với công dân của mình ở vùng dịch
- Cảm xúc của tác giả trong bài thơ: yêu thương, tự hào
0.5
không có một ai bị để lại”
- Tác dụng:
+ Làm bài thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, giàu tính biểu cảm, giàu
0 5
Trang 3sức thuyết phục.
+ Thể hiện tinh thần, truyền thống nhân văn cao đẹp của con người Việt Nam: tinh thần tương thân tương ái của người Việt và trách nhiệm cao cả, sự quan tâm lớn lao của chính phủ với công dân của mình
Chẳng có điều gì làm cho mình sợ hãi Khi trong mỗi người nhân ái được gọi tên.
- Hai câu thơ nói riêng và bài thơ nói chung đã đề cao lòng nhân ái, tình yêu thương Khẳng định “nhân ái” chính là sức mạnh lớn nhất giúp con người vượt qua mọi nỗi sợ hãi
- Khi trong mỗi con người ai cũng có lòng nhân ái thì se tạo nên một xã hội văn minh, đoàn kết; con người se không còn sợ sự cô độc, lạc lõng
1.0
4 - Thông điệp của bài thơ: Hãy sống yêu thương nhân ái và trách
nhiệm
- Bản thân cần học tập và phát huy: (Học sinh có thể làm theo cách hiểu khác Các ý sau chỉ là tham khảo)
+ Rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, lối sống chuẩn mực
+ Đem nhân ái, yêu thương đến với mọi người bằng những hành động thiết thực
+ Sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội
+ Luôn phát huy sức mạnh tuổi trẻ, nhiệt huyết thanh niên Phát huy truyền thống nhân văn, nhân đạo của đất nước
+ Yêu đất nước, Tổ quốc, sống có ước mơ hoài bão
+ Lên án lối sống vô trách nhiệm, thờ ơ, vô cảm
1.0
II LÀM VĂN ( 7.0 điểm)
a Đảm bảo thể thức của một đoạn văn (mở đoạn, phát triển đoạn,
kết đoạn)
Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách quy nạp, diễn dịch, tổng – phân – hợp, móc xích, song hành
0.25
c Triển khai nội dung đoạn văn hợp lí:
- Nhân ái là một truyền thống cao đẹp của dân tộc Việt Nam Nhân
ái là biết quan tâm, giúp đỡ làm những điều tốt đẹp cho người khác Nhân ái còn là biết vị tha, yêu thương đồng cảm
- Lòng nhân ái se giúp cho xã hội trở nên văn minh; con người sống biết quan tâm, yêu thương nhau
- Lòng nhân ái là sức mạnh giúp con người chiến thắng mọi nỗi sợ hãi Nhân ái se giúp con người xích lại gần nhau Khi yêu thương bác ái được lan tỏa thì đó cũng là lúc ta đánh bại được lối sống thờ
ơ, vô cảm
- Người có lòng nhân ái luôn được mọi người yêu mến, nể trọng
Bởi vậy cần phát huy lòng nhân ái, nhân văn
1.0
Trang 4- Ví dụ: Ca sĩ Thuỷ Tiên
d Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo những quy tắc về chính tả, dùng
từ, đặt câu
0.25
e Sáng tạo: thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách
diễn đạt mới mẻ
0.25
2 “Bây giờ Mị cũng không nói… Trói xong vợ, A Sử thắt nốt cái
thắt lưng xanh ra ngoài áo rồi A Sử tắt đèn, đi ra, khép cửa buồng
lại.”
(Trích Vợ chồng A Phủ - Tô Hoài, Ngữ văn 12, Tập hai, NXB
Giáo dục Việt Nam, 2017, tr 8)
Cảm nhận về nhân vật Mị trong đoạn trích trên Từ đó bình
luận về giá trị nhân đạo của tác phẩm.
5.0
a Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận: Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được
vấn đề
0.25
b Xác định đúng vấn đề nghị luận: Cảm nhận về nhân vật Mị
trong đoạn trích Bình luận về giá trị nhân đạo của tác phẩm.
0.5
c Triển khai vấn đề thành các luận điểm
Thí sinh có thể trình bày cảm nhận theo nhiều cách, nhưng cần vận
dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt che giữa lí le và dẫn
chứng; cần đảm bảo những ý sau:
* Khái quát chung về nhân vật Mị: hoàn cảnh, lai lịch,…
* Cảm nhận về nhân vật Mị:
- Sức sống của Mị trỗi dậy trong đêm tình mùa xuân:
+ Hành động: không nói, lấy ống mỡ, xắn một miếng bỏ thêm vào
đĩa đèn cho sáng, quấn lại tóc, với tay lấy cái váy hoa, rút thêm cái
áo Đó là những hành động thể hiện niềm mong ước được đổi
thay (đổi thay không gian sống và đổi thay bản thân) -> hành động
mang tính chống đối, tự phát, lặng le nhưng đầy quyết liệt
+ Suy nghĩ, tâm trạng: trong đầu rập rờn tiếng sáo; muốn đi
chơi Đó là ý nghĩ muốn làm theo tiếng gọi của lòng mình
- Mị bị A Sử trói:
+ A Sử lấy thắt lưng trói hai tay, xách cả một thúng sợi đay ra trói
đứng Mị vào cột nhà, quấn luôn tóc lên cột, làm cho Mị không cúi,
không nghiêng được đầu
+ Mị bị trả về với bóng tối: A Sử tắt đèn, đi ra, khép cửa buồng lại
=> Cảnh ngộ đầy đau khổ: Sức sống, sự hồi sinh của Mị vừa được
0.25
2.0
Trang 5nhen lên đã bị vùi dập thật độc ác bởi chính người chồng của cô
Nghệ thuật
- Xây dựng n/v đặc sắc: Mị chủ yếu qua khắc hoạ tâm tư…)
- Trần thuật uyển chuyển, linh hoạt: cách giới thiệu n/v đầy bất
ngờ, tự nhiên mà ấn tượng, kể chuyện ngắn gọn, dẫn dắt tình tiết
khéo léo
- Biệt tài miêu tả thiên nhiên và phong tục, tập quán của người dân
miền núi
- Ngôn ngữ sinh động, chọn lọc và sáng tạo, câu văn giàu tính tạo
hình và thấm đẫm chất thơ
0.5
Giá trị nhân đạo của tác phẩm
- Khái niệm: Giá trị nhân đạo là giá trị cơ bản của các tác phẩm
chân chính được tạo nên bởi niềm cảm thông sâu sắc của nhà văn
đối với những nỗi đau của con người và cảnh đời bất hạnh trong
cuộc sống, đồng thời thể hiện sự nâng niu trân trọng những phẩm
chất tốt đẹp trong tâm hồn và niềm tin vào khả năng vươn dậy của
con người
- Biểu hiện:
+ Tác phẩm thể hiện tình yêu thương, sự đồng cảm sâu sắc với thân
phận đau khổ của người dân lao động miền núi trước cách mạng
- Lên án, tố cáo, phơi bày bản chất xấu xa, tàn bạo của giai cấp
thống trị
+ Trân trọng và ngợi ca vẻ đẹp tâm hồn, sức sống mãnh liệt của
nhân dân Tây Bắc
+ Tác giả đã chỉ ra con đường giải thoát cho nhân vật, đó là con
đường đi theo Đảng làm cách mạng, tự giải phóng cho mình và giải
- Đánh giá: Đó là giá trị nhân đạo sâu sắc, mới mẻ, góp phần làm
nên thành công cho tác phẩm Qua đó, ta thấy được tấm lòng yêu
thương con người sâu sắc của tác giả
0.75
d Chính tả, dùng từ, đặt câu: đảm bảo chuẩn chính tả, chuẩn ngữ
pháp của câu, ngữ nghĩa của từ
0.25
e Sáng tạo: suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt
mới mẻ
0.5
HẾT