VỢ CHỒNG a PHỦ

Nhà văn đã xây dựng thành công nhân vật Mị, miêu tả tâm trạng và hành động của Mị trong đêm tình mùa xuân, qua đó ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn, sức sống tiềm tàng và khả năng đến với cách mạng

VỢ CHỒNG A PHỦ Các đề xung quanh:

Dạng 1: phân tích thông thường

- Phân tích nhân vật: Mị, A phủ, A Sử…

- Giá trị nhân đạo, hiện thực trong tp

- Chất thơ trong truyện ngắn

Nhắc đến Tây Bắc, chúng ta không quên những vùng rừng núi điệp trùng, “…bản

sương giăng, … đèo mây phủ”trong thơ Chế Lan Viên Chúng ta cũng nhớ ngay

đến một mảnh đất thơ mộng trữ tình với sắc trắng bạt ngàn của hoa ban, hoa mơ trong thơ Tố Hữu Và với một nhãn quan riêng về miền núi cùng hệ thống bút pháp

nghệ thuật tương ứng, Tô Hoài đã dựng nên một bức tranh chân thực về cuộc sống của đồng bào miền núi trước CM qua tác phẩm “VCAP” Nhà văn đã xây dựng thành công nhân vật Mị, miêu tả tâm trạng và hành động của Mị trong đêm tình mùa xuân, qua đó ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn, sức sống tiềm tàng và khả năng đến với cách mạng của nhân dân Tây Bắc

THÂN BÀI

1.Dẫn dắt chung

a.Giới thiệu khái quát HCST của tp: Tp là kết quả của chuyến đi thực tế dài 8

tháng của nhà văn TH lên vùng núi cao Tây Bắc năm 1952 Ông đã “cùng ăn, cùng

ở, cùng chiến đấu” với đồng bào các dân tộc thiểu số nơi đây.(Thái, Mường,

Hmông… ) Chuyến đi đã giúp cho Tô Hoài hiểu biết sâu hơn về cuộc sống và con người miền núi, đã để lại cho nhà văn những kỉ niệm sâu sắc về tình cảm thắm thiết với người và cảnh Tây Bắc Và ông đã viết Vợ chồng A Phủ như một cách để trả món nợ ân tình cho đồng bào vùng cao.

Lý luận về nhân vật

– Bàn về NT viết truyện ngắn, Nguyễn Công Hoan cho rằng “truyện ngắn chạy

bằng chi tiết”, còn Tô Hoài thì cho rằng “Nhân vật là vấn đề cốt tủy” Từ nhân vật

mà hình thành cốt truyện và cấu trúc tác phẩm cũng như mọi vấn đề khác của truyện Phải chăng vì thế mà “VCAP” là câu chuyện về cuộc đời, số phận của

những người nghèo khổ vùng núi cao trong quá trình đi “Từ thung lũng đau

thương đến cánh đồng vui” Đó là quá trình tự vùng dậy giải thoát cho cuộc đời

mình để đến với CM góp phần giải phóng quê hương, đất nước – cái quá trình gắn liền trong sức sống tiềm tàng, thể hiện tập trung ngay trong nhân vật như nhân vật Mị.

Lý luận về sức sống tiềm tàng

– Để thấy được sức sống tiềm tàng của Mị trong đêm tình mùa xuân ở Hồng

ngài, chúng ta cần quan tâm đến khái niệm sức sống tiềm tàng Sức sống tiềm

tàng nằm trong hệ thống khái niệm thuộc phạm trù mĩ học chứ không phải khái niệm thông thường Theo đó, sức sống tiềm tàng là sức sống vốn có, dồi dào, mạnh

mẽ của nhân vật Chỉ có điều, sức sống ấy bị hoàn cảnh xã hội bóp nghẹt tới mức chỉ có thể nhìn từ bề ngoài ngỡ như lụi tàn Song sức sống ấy chẳng những không

hề bị bóp chết mà vẫn lặng lẽ tồn tại bên trong thế giới tư tưởng của con

người Vào 1 hoàn cảnh cụ thể nào đó, sức sống ấy lại bùng lên mạnh mẽ Soi vào

tác phẩm, người đọc có thể thấy sức sống tiềm tàng như 1 hạt mầm ẩn chứa những sức sống mạnh mẽ bị vùi sâu dưới lớp đất đá khô cằn để rồi 1 mùa xuân nào đó những mầm sống ấy bật dậy vươn lên dưới bầu trời trong sáng, mạnh mẽ đơm hoa kết quả Cũng có thể so sánh sức sống tiềm tàng như hòn than bị vùi trong tro lạnh ngỡ đã lụi tắt, nhưng vào 1 thời điểm nào đó, những cơn gió thổi bay lớp tro lạnh, hòn than âm ỉ kia lại vụt sáng đủ sức soi đường để con người đi tới những chân trời mới.

Từ cách hiểu khái quát như vậy, người đọc có thể thấy ngời sáng lên h/a những người phụ nữ nghèo khổ vùng cao bị chìm trong bóng tối của xã hội cũ, với sức sống mãnh liệt không gì dập tắt nổi đã giúp họ có sức mạnh lật nhào những trái núi luật lệ của chế độ phong kiến thực dân hàng thế kỉ đè nặng cuộc sống của họ, giúp

họ vươn tới cuộc sống tự do.

2) Phân tích

Phân tích hoàn cảnh của Mị trước đêm tình mùa xuân

– Mị vốn là một cô gái trẻ đẹp, là bông hoa ngát hương của núi rừng Tây Bắc.Mị

có tài thổi kèn lá hay như thổi sáo làm say mê biết bao nhiêu chàng trai “ngày đêm

thổi sáo đi theo Mị” Mịyêu đời, yêu cuộc sống tự do Mỗi khi mùa xuân đến, Mị

cũng cùng trai gái trong làng vui chơi, hò hẹn Mị cũng từng hồi hộp đợi chờ người yêu trong đêm tình mùa xuân Tâm hồn cô gái ấy như đang mở rộng để đón nhận hương hoa của cuộc đời Và trên hết, Mị là người con gái hiếu thảo và giàu lòng tự

trọng Khi biết được món nợ truyền kiếp từ đời cha mẹ, Mị đã xin cha ““Con nay

đã biết cuốc nương, làm ngô,con phải làm nương ngô giả nợ thay cho bố Bố đừng bán con cho nhà giàu” Nhưng trái với những gì Mị đáng được hưởng, bi kịch đã

đến với Mị khi A Sử – con trai thống lí Pá Tra lừa bắt cóc được Mị về làm vợ cúng

trình ma, Mị trở thành con dâu gạt nợ Ban đầu Mị không cam chịu: “có đến hằng

mấy tháng, đêm nào Mị cũng khóc”.Khóc là biểu hiện của trạng thái tâm lí bị ức

chế, không cam chịu, không chấp nhận cái sự thật nghiệt ngã ấy Ban ngày, những đắng cay, tủi cực lẫn vào với công việc, đêm đến lại trào lên theo dòng nước mắt.Ý thức về sự sống đẩy Mị tới quyết định tự tử Mị cầm nắm lá ngón về tự tử trước mặt cha nhưng vì thương cha già Mị không đành chết Từ đó, Mị chôn vùi tuổi thanh xuân trong cái địa ngục trần gian, tê liệt cảm giác về sự sống, mất dần ý niệm

về cuộc đời Mị sống như 1 cái xác biết đi, 1 cái bóng vật vờ, tàn lụi Tâm hồn Mị

dần băng giá, chai sạn “càng ngày Mị càng không nói, lùi lũi như con rùa nuôi

trong xó cửa”.

– Người đọc tưởng rằng Mị sẽ cam chịu kiếp sống đó cho đến khi chết tàn chết rụi

trong căn buồng u tối “kín mít, có 1 chiếc cửa sổ một lỗ vuông bằng bàn tay Lúc

nào trông ra cũng chỉ thấy trăng trắng, không biết là sương hay là nắng”.Nhưng

với tấm lòng yêu thương con người, Tô Hoài đã đem đến cho người đọc những thước phim quay chậm về sự bùng lên của sức sống tiềm tàng, mãnh liệt đang âm ỉ cháy trong con người Mị Sức sống ấy như hòn than đang bị vùi lấp trong cái vẻ ngoài lặng câm, vô cảm Và cơn gió của đêm tình mùa xuân đã làm hồi sinh sức sống mãnh liệt ở Mị.

Mị trong đêm tình mùa xuân

* Mùa xuân là tín hiệu đẹp của sự sống hồi sinh, của tình yêu và hạnh phúc Đối

với người miền núi, mùa xuân đến là lúc họ tạm quên đi công việc vất vả để đắm say với những ước mơ, khát vọng Nhưng nhiều mùa xuân tươi đẹp đã đi qua mà sức sống Mị vẫn tê liệt Mùa xuân năm nay Mị chợt thức tỉnh là do sự tổng hòa của nhiều yếu tố khác nhau Nhà văn đã miêu tả bức tranh thiên nhiên và cuộc sống của con người Tây Bắc khi mùa xuân đến trong một đoạn văn thật trữ tình, giàu chất

thơ để làm nền cho sự hồi sinh sức sống của nhân vật Mị Đó là hình ảnh “những

chiếc váy hoa phơi trên những mỏm đá xòe như những con bướm sặc sỡ”, là

sắc “vàng ửng” của cỏ gianh, là cảnh “những đứa trẻ chơi quay cười ầm trước

nhà”… Đặc biệt nhất là âm thanh của tiếng sáo gọi bạn tình lửng lơ ngoài đầu núi

Bởi vì ngày trước Mị thổi sáo giỏi, bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi

theo Mị Tiếng sáo gọi bạn tình, “tiếng sáo rủ bạn đi chơi” chính là tiếng ca của

hạnh phúc, là biểu tượng của tình yêu đôi lứa Nó đã xuyên qua hàng rào lạnh giá bên ngoài để “vọng” vào miền sâu thẳm trong tâm hồn Mị, đánh thức cái sức sống vẫn được bảo lưu đâu đó trong cõi lòng người thiếu nữ Tây Bắc này.

– Tâm trạng của Mị trong những ngày xuân được Tô Hoài khắc họa hết sức tinh tế thành từng chặng phát triển hợp lí Biểu hiện đầu tiên của sự hồi sinh sức sống

trong lòng Mị là chi tiết “Mị nghe tiếng sáo vọng lại, thiết tha, bổi hổi” Người đàn bà vô cảm với tất cả, nay không chỉ lắng nghe tiếng sáo mà cô còn “ngồi nhẩm

thầm bài hát của người đang thổi.” Bằng cách ấy, Mị được trở về với quá khứ,

nhớ lại những giai điệu ngọt ngào và bắt đầu mở lòng mình để đón nhận âm thanh

nồng nàn gửi vào tiếng sáo: “Mày có con trai

con gái rồi

Mày đi làm nương

Tao không có con trai con gái

Tao đi tìm người yêu”

Tiếng sáo làm Mị mạnh mẽ hơn, Mị thoát khỏi cái lớp xác vô hồn ấy bằng một

hành động“nổi loạn” – Mị uống rượu và “uống ực từng bát” Hành động này

mang tính phản kháng hoàn cảnh Uống như để say, để quên, để dìm đi những nuối tiếc, khát khao và phẫn uất Chỉ có điều rượu chẳng giúp gì được Mị Mị càng ý thức 1 cách sâu sắc về thân phận mình Và càng ý thức điều ấy, Mị càng khao khát

sống Mị bỗng cảm thấy lòng mình “phơi phới trởlại,thấy mình vẫn còn trẻ, thấy mình thổi sáo rất hay và “thổi lá cũng hay như thổi sáo” Song những hồi tưởng ấy

chỉ khiến Mị buồn tủi bởi đêm xuân mọi người đều đi chơi, chỉ còn riêng Mị bị

giam cầm Thế là Mị lại muốn chết Từ trong tâm trí Mị dội lên cái ý nghĩ “Giá có

nắm lá ngón trong tay lúc này, Mị sẽ ăn cho chết ngay” Chết để không phải nhớ

lại quá khứ, và những ước mơ, khao khát của mình Chết là cách để Mị giải thoát khỏi hoàn cảnh bi thảm.

Cứ nghĩ Mị sẽ tự tử ngay nhưng đúng lúc ý nghĩ muốn chết trỗi dậy thì tiếng sáo gọi bạn yêu lơ lửng bay ngoài đường lại một lần nữa vang vọng vào tâm hồn Mị:

“Anh ném pao, em ko bắt

Em ko yêu, quả pao rơi rồi”

Khúc ca yêu nồng nàn ấy như 1 ma lực cứ rập rờn, bay bổng, thôi thúc Mị khao khát đi chơi, thôi thúc Mị phải hành động “Mị đến góc nhà, lấy ống mỡ, xắn 1

miếng bỏ thêm vào đĩa đèn cho sáng” Phải chăng Mị muốn phá tan màn đêm âm

u, tăm tối nơi địa ngục trần gian này, Mị muốn thắp sáng cho tương lai của mình Ngọn lửa trên đĩa đèn hay ngọn lửa trong lòng Mị đang rực cháy Thắp đèn

xong, “Mị quấn lại tóc, Mị với tay lấy cái váy hoa” Cô Mị đã biết làm đẹp, đã lấy lại sức trẻ của mình Mị thôi làm “con rùa lùi lũi nuôi trong xó cửa”, Mị muốn

làm cánh chim tung bay trong đêm mùa xuân Tô Hoài nhận thấy ý thức đang sống dậy một cách mãnh liệt trong con người Mị Vậy nên chẳng cần biết A Sử đã bước vào buồng và hỏi “Mày muốn đi chơi à”? , trong lòng Mị chỉ có tiếng sáo và khát vọng tự do.

Khát vọng cháy bỏng của Mị vừa bùng lên thì đã bị A Sử vùi dập 1 cách thô bạo,

tàn nhẫn Hắn xuất hiện như 1 tên chủ nô tàn ác Hắn “trói đứng Mị vào cột

nhà” bằng 1 thúng sợi đay “Tóc Mị xõa xuống, A Sử quấn luôn tóc lên cột, làm cho Mị ko cúi, không nghiêng được đầu nữa” Với biện pháp liệt kê, nhà văn miêu

tả hàng loạt hành động liên tiếp của A Sử, chứng tỏ bản chất tàn ác đã ngấm vào tận máu Hành động ấy không chỉ đày đọa về thể xác mà còn khủng bố về tinh thần

Mị để chỉ một lần cho đến chết, Mị cũng không dám đi chơi nữa.

Nhưng lúc này đây, Mị đâu còn sống bằng thể xác nữa mà Mị đang thực sự đang sống bằng tâm hồn A Sử trói được thể xác của Mị nhưng không thể nào trói được

tâm hồn của Mị Bởi tâm hồn Mị đã vượt ra khỏi cái lỗ vuông bằng bàn tay kia để

sống cùng đêm tình của tuổi trẻ Thể xác Mị nằm đây, giữa bốn bức tường câm

lặng nhưng hồn Mị đang “đi theo những cuộc chơi những đám chơi” Tâm hồn Mị

ngập đầy tiếng sáo, ăm ắp những kỷ niệm đẹp tươi Có lúc tiếng sáo nhập cả vào

hồn Mị làm Mị bừng lên như ngọn lửa gặp cơn gió lớn “Mị vùng bước đi” Hành

động này cho thấy Mị không hề biết mình đang bị trói (hoặc có thể biết bị trói nhưng đã quên vì sức sống của tâm hồn lớn hơn nỗi đau thể xác).

Nhưng rồi “tay chân đau không cựa được” lại đưa Mị về với hiện thực cay

đắng “Mị thổn thức nghĩ mình không bằng con ngựa” Nhưng sức sống ấy vẫn âm

ỉ cháy dù đau đớn, tủi nhục Suốt đêm, Mị lúc mê lúc tỉnh Lúc mê thì sống

trong “hơi rượu tỏa” cùng tiếng sáo mênh mang gọi bạn tình Lúc tỉnh thì “nồng

nàn tha thiết nhớ” Có một chi tiết rất đắt khi nhà văn kết thúc diễn biến tâm trạng

của Mị trong đêm tình mùa xuân Đó là chi tiết: Mị tỉnh dậy và nhớ lại câu chuyện

người đàn bà bị chồng trói chết trong căn nhà này Và Mị đã sợ, sợ chết “Mị cựa

quậy xem thử mình còn sống hay đã chết” Sợ chết là biểu hiện của lòng ham sống.

Sức sống trong con người khốn khổ ấy đã không lụi tàn mà ngược lại vẫn mãnh liệt như những đợt sóng ngầm gầm gào trong lòng đại dương tưởng như không gì có thể dập tắt nổi.

KẾT BÀI

Làm nên thành công của truyện ngắn Vợ chồng A Phủ phải kể đến những trang

văn miêu tả đời sống tinh thần của Mị.Nét phong cách nghệ thuật: đậm đà màu sắc dân tộc, thấm đượm chất thơ chất trữ tình, ngôn ngữ lời văn giàu tính tạo hình đã hội tụ và phát sáng trong truyện ngắn này.Qua đoạn trích trên, Tô Hoài đã ca ngợi những phẩm chất đẹp đẽ của người phụ nữ miền núi nói riêng và những người phụ

nữ Việt Nam nói chung Tô Hoài đã rất cảm thông và xót thương cho số phận hẩm hiu, không lối thoát của Mị Thế nhưng bằng một trái tim nhạy cảm và chan chứa yêu thương, Tô Hoài đã phát hiện và ngợi ca đốm lửa còn sót lại trong trái tim Mị

Tư tưởng nhân đạo của nhà văn sáng lên ở đó Đồng thời qua tác phẩm, Tô Hoài cũng đã khẳng định được chân lí muôn đời: ở đâu có áp bức bất công thì ở đó có sự đấu tranh để chống lại nó dù đó là sự vùng lên một cách tự phát như Mị Tác phẩm thực sự để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng bạn đọc bởi những giá trị nghệ thuật, giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của nó Truyện ngắn này quả là một truyện ngắn tiêu biểu cho phong cách Tô Hoài.

PHẦN II: ĐỀ SO SÁNH

ĐỀ 1 : Cảm nhận về sự hồi sinh của tâm hồn Mị trong

đêm tình mùa xuân (Vợ chồng A phủ – Tô Hoài, Ngữ văn

12, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016) Từ đó liên hệ

đến sự hồi sinh của Chí Phèo vào buổi sáng hôm sau khi

gặp Thị Nở (Chí Phèo – Nam Cao, Ngữ văn 11, tập 1,

NXB Giáo dục Việt Nam, 2016) để thấy được ngòi bút nhân đạo sâu sắc của mỗi nhà văn

DÀN Ý ĐÁP ÁN

c.Triển khai vấn đề theo hướng sau:

*Giới thiệu vài nét về tác giả tác phẩm

*Giải thích khái niệm qúa trình hổi sinh: nghĩa là quá trình sống lại

*Cảm nhận và quá trình hồi sinh của nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân

-Giới thiệu về hoàn cảnh của Mị trước khi hồi sinh: Mị là một cô con dâu gạt nợ sống ở nhà thống lí Pá Tra Quãng đời của Mị ở Hồng Ngài bị đày đọa cả vè thể xác lẫn tinh thần-> Khiến Mị sống vô cảm vô hồn, không có ý thức về thời gian, tuổi trẻ, tình yêu, cam chịu, nhẫn nhục

– Hoàn cảnh hồi sinh của Mị: Không khí tết ở Hồng Ngài, âm thanh tiếng sáo, hơi rượu

-Biểu hiện:

+Dấu hiệu đầu tiên của việc sống lại đó là Mị nhớ lại quá khứ, Phản ứng đầu tiên của Mị là: “nếu có nắm lá ngón rong tay Mị sẽ ăn cho chết” Mị đã ý thức được tình cảnh đau xót của mình.

+Từ những sôi sục trong tâm tư đã dẫn Mị tới hành động “lấy ống mỡ sắn một miếng bỏ thêm vào đĩa” Mị muốn thắp lên ánh sáng cho cuộc đời tăm tối của mình Hành động này đẩy tới hành động tiếp: Mị “quấn tóc lại, với tay lấy cái váy hoa vắt ở phía trong vách”.

+Mị quên hẳn sự có mặt của A Sử, quên hẳn mình đang bị trói,

-Nghệ thuật: miêu tả diễn biến bên trong tâm hồn nhân vật, nhất là Mị; lựa chọn được nhiều chi tiết chân thực, sinh động mà có sức khái quát cao

* Liên hệ đến quá trình hồi sinh của nhân vật Chí Phèo vào buổi sáng hôm sau khi gặp Thị Nở

-Giới thiệu về hoàn cảnh cuộc đời của Chí Phèo trước khi hồi sinh: Chí Phèo vốn

là anh niên khỏe mạnh, lương thiện bị Bá Kiến đẩy vào tù Sau khi ra tù, Chí trượt dài trên dốc lưu manh tha hóa trở thành con quỷ dữ của làng Vũ Đại.

– Hoàn cảnh hồi sinh: cuộc gặp gỡ với Thị Nở

*Nhận xét về ngòi bút nhân đạo sâu sắc của mỗi nhà văn

-Tương đồng: Đều là quá trình hồi sinh nhân tính của những số phận khổ đau

Phải thực sự yêu thương cảm thông với nhân vật của mình, hai nhà văn mới có thể

để cho họ hồi sinh nhân tính như vậy.

-Khác biệt

Ngòi bút nhân đạo của Tô Hoài: Nhà văn Tô Hoài đã viết về Mị với tất cả lòng yêu thương, thông cảm phát hiện ra vẻ đẹp sức sống tiềm tàng trong tâm hồn những con người dân miền núi trước Cách mạng

Ngòi bút nhân đạo của Nam Cao: nhà văn cũng kịp thời phát hiện và trân trọng niềm tin vào bản chất tốt đẹp trong tâm hồn con người.

ĐỀ 2 : Anh/ chị hãy phân tích chi tiết tiếng sáo trong

đêm tình mùa xuân ở Hồng Ngài (trích Vợ chồng A

phủ – Tô Hoài), từ đó liên hệ với chi tiết bát cháo

hành của Thị Nở mang cho Chí Phèo ( trích Chí

Phèo– Nam Cao) để làm rõ vai trò của chi tiết nghệ

thuật trong truyện ngắn

– Chi tiết nghệ thuật chính là “các tiểu tiết của tác phẩm mang

sức chứa lớn về cảm xúc và tư tưởng” (Từ điển thuật ngữ văn

học) trong tác phẩm văn học Chi tiết nghệ thuật được biểu hiện

phong phú, có thể là một nét chân dung nhân vật, một hành vi lời

nói, một biểu hiện cử chỉ, phản ứng nội tâm, một nét phong cảnh,

môi trường, một biểu hiện sinh hoạt, một khâu quan hệ nào đó

trong đời sống của nhân vật…

– Truyện ngắn là tác phẩm tự sự cỡ nhỏ Đặc điểm của truyện

ngắn phải ngắn gọn, cô đúc, kiệm lời, dung lượng nhỏ nhưng sức

chứa lớn Các chi tiết được lựa chọn đưa vào truyện ngắn phải

độc đáo, giàu ý nghĩa nghệ thuật

+ Chi tiết tiếng sáo trong truyện ngắn Vợ chồng A Phủ là một nét

vẽ rất thực về cảnh Tây Bắc, trực tiếp đưa người đọc vào không

khí náo nức, rộn ràng, khơi gợi nhiều khát khao của con người

những đêm tình mùa xuân

+ Chi tiết bát cháo hành trong truyện ngắn Chí phèo là biểu hiện

tình người ấm nóng nơi làng Vũ Đại khô khát yêu thương, khơi

dậy tình thương trong con người

→Trong tác phẩm văn học, chi tiết đóng vai trò quan trọng góp

phần làm nên nét độc đáo trong nội dung tư tưởng và hình thức

* Phân tích :

* Chi tiết tiếng sáo trong đêm tình mùa xuân ở Hồng Ngài.

– Hình tượng tiếng sáo nằm ở phần giữa tác phẩm, đó là những

thanh âm của tiếng sáo vùng núi cao Tây Bắc trong đêm tình mùa

xuân Sau những chuỗi ngày sống chỉ mang ý nghĩa của sự tồn

tại, tê liệt, chai lì cái nồng nàn của lửa, của men rượu, cái tươi vui

1,5

rộn rã của mùa xuân Hồng Ngài đã đánh thức tâm hồn Mị, tiếng sáo đã vọng đến đôi tai Mị Tiếng sáo được miêu tả từ xa đến

gần, với những cung bậc khác nhau: khi tiếng sáo lấp ló ngoài

đầu núi, tiếng sáo văng vẳng gọi bạn đầu làng, tiếng sáo lửng lơ bay ngoài đường, trong đầu Mị , rập rờn tiếng sáo, tiếng sáo đưa Mị đi theo những cuộc chơi

+ Trước hết, đây là chi tiết có ý nghĩa tả thực về nét đẹp văn hóa của miền núi cao Tây Bắc

∟Tiếng sáo vang lên với những cung bậc khác nhau, khi xa khi gần, khi trầm bổng khoan thai, khi rập rờn, khi lấp ló…

∟Âm thanh tiếng sáo vang lên những ca từ mộc mạc thể hiện lẽ sống hồn nhiên, yêu đời, phóng khoáng của những con người nơi đây

→ Tiếng sáo mang đến chất thơ, làm dịu mát cuộc sống trăm đắng ngàn cay với nỗi đời cơ cực của con người nơi đây, khiến mảnh đất Tây Bắc vốn xa lạ, hoang vu trở nên gần gũi, thơ mộng.+ Không dừng lại ở ý nghĩa tả thực, chi tiết tiếng sáo góp phần diễn tả vẻ đẹp tâm hồn Mị trong đêm tình mùa xuân

∟Tiếng sáo lay thức tâm hồn Mị, khiến lòng Mị thiết tha, bổi hồi,nhẩm thầm bài hát của người đang thổi và những kí ức đẹp đẽ nồng nàn của người con gái đã trở về

∟Tiếng sáo đã làm bừng lên khát vọng sống, Mị ý thức hiện tại mình vẫn còn trẻ, Mị ý thức về quyền hạnh phúc

∟Tiếng sáo khiến Mị quên đi thực tại khổ đau: khi Mị định ăn lá ngón để chết ngay chứ không muốn nghĩ về ngày trước nữa thì tiếng sáo lửng lơ ngoài đường lại đưa Mị trở về với niềm khát sống, khi bị trói đứng cả đêm, tâm hồn Mị vẫn bay bổng cùng tiếng sáo, tiếng sáo đưa Mị theo những cuộc chơi

→Tiếng sáo trở thành biểu tượng đẹp đẽ cho khát vọng tự do, khát vọng sống, khát vọng tình yêu trong tâm hồn Mị Chi tiết tiếng sáo trong đêm tình mùa xuân đã góp phần thể hiện tư tưởng,thái độ của nhà văn và thành công của ngòi bút Tô Hoài Đó là tấm lòng nâng niu trân trọng của nhà văn đối với nét đẹp văn hóacủa và vẻ đẹp tâm hồn con người Tây Bắc Chi tiết giàu chất thơ,

lai láng dư vị trữ tình có sức sống lâu bền trong tâm hồn người

đọc

* Chi tiết bát cháo hành khi Thị Nở mang cho Chí Phèo

– Bát cháo hành xuất hiện ở gần cuối thiên truyện Khi Chí Phèo

uống rượu nhà Tự Lãng đã không về túp lều của mình mà ra

thẳng bờ sông Ở đó, Chí bắt gặp Thị Nở – người đàn bà ngớ

ngẩn, xấu ma chê quỷ hờn, đi kín nước nhưng ngủ quên ở bờ

sông Khung cảnh hữu tình cùng với hơi men của rượu đã đưa

đến mối tình Chí Phèo – Thị Nở Sau đêm đó, Chí bị cảm, Thị Nở

thương tình, sau một đêm trằn trọc suy nghĩ, Thị chạy đi tìm gạo

và nấu cháo hành mang sang cho Chí

+ Bát cháo hành – biểu tượng của tình người rất thật, rất hồn

nhiên, vô tư, không vụ lợi mà Thị Nở dành cho Chí

+ Bát cháo hành – vị thuốc giải cảm cho Chí Ăn bát cháo hành

hơi nóng nghi ngút đã làm cho Chí “vã mồ hôi ra như tắm” Bát

cháo tưởng vặt vãnh đã trở thành liều thuốc giải cảm hữu hiệu

cho Chí

+ Bát cháo hành – vị thuốc giải độc cho cuộc đời Chí Không chỉ

giải cảm, bát cháo hành – tình người duy nhất đã gợi thức phần

lương tri ngủ quên trong lốt “con quỷ dữ Chí Phèo” Từ ăn năn,

hối hận, Chí bỗng thấy thèm lương thiện, thèm trở về cuộc sống

ngày trước Bát cháo hành đã dẫn đường cho hi vọng hoàn lương

+ Bát cháo hành cũng chính là chi tiết đẩy bi kịch của Chí lên tới

đỉnh điểm, dẫn tới một kết thúc thảm thương đầy đau đớn

→Bát cháo hành – một chi tiết nghệ thuật mang đầy dụng công

của Nam Cao Nó góp phần thể hiện tư tưởng nghệ thuật của nhà

văn: Điều mà chúng ta thiếu đó chính là lòng tốt – một lòng tốt

rất bình thường cũng có thể cứu rỗi con người Và kết cục của

Chí Phèo thể hiện một niềm tin của nhà văn: dẫu có bị bầm dập

về nhân hình lẫn nhân tính, lương thiện trong con người đặc biệt

là những người nông dân cũng không mất đi, nó chỉ cần đợi có cơ

hội là sẽ bùng lên mạnh mẽ Qua chi tiết nó cũng cho ta thấy một

hiện thực mà nhà văn đau đáu: đó là những định kiến làng xã

nông thôn đã tước đi quyền được sống của con người… Qua đó

1,0