5 đối tác xuất khẩu hàng đầu của Lào là: Thái Lan, Trung Quốc, Việt Nam, Ấn Độ với 10 mặt hàng xuất khẩu chủ yếu trong các ngành công nghiệp và nông nghiệp nổi tiếng của Lào: dầu và nhiê
Trang 11) So sánh kim ngạch Myanmar và Lào:
Kim ngạch của Myanmar
- Thương mại hàng hóa
❖ Xuất khẩu hàng hóa:
Xuất khẩu Myanmar đạt trung bình 1081.66 triệu USD từ năm 2010 đến năm
2020, đạt mức cao nhất mọi thời đại là 1799.10 triệu USD và tháng 11 năm 2019 và mức thấp kỷ lục là 502.60 triệu USD vào tháng 4 năm 2011 Năm 2020, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 16.93 tỷ USD giảm 1.17 tỷ USD so với năm 2019
Trang 2❖ Nhập khẩu hàng hóa:
Nhập khẩu Myanmar đạt trung bình 1257.82 triệu USD từ năm 2010 đến năm
2020, đạt mức cao nhất mọi thời đại là 2053.40 triệu USD vào tháng 1 năm 2020 và thấp kỷ lục 334.20 triệu USD vào tháng 10 năm 2010 Năm 2020, tổng kim ngạch nhập khẩu là 17.96 tỷ USD giảm 0.65 tỷ USD so với năm 2019
Trang 3Bảng các mặt hàng nhập khẩu chính năm 2018 - 2020
Đơn vị: Nghìn USD
Nhãn sản phẩm Giá trị nhập
khẩu 2018
Giá trị nhập khẩu 2020
Giá trị nhập khẩu 2020
Tất cả sản phẩm 19.353.893 18.610.892 17.964.198
Nhiên liệu khoáng, dầu
khoáng và các sản phẩm
chưng cất của chúng; chất
bitum; chất khoáng
4.040.066 3.719.427 2.745.259
Máy móc, thiết bị điện và các
bộ phận của chúng; máy ghi
âm và tái tạo âm thanh, tivi
1.242.724 1.248.242 1.954.848
Máy móc, thiết bị cơ khí, lò
phản ứng hạt nhân, nồi hơi;
các bộ phận của chúng
1.812.957 1.734.258 1.756.024
Các phương tiện không phải
đầu máy toa xe đường sắt
hoặc đường xe điện và các bộ
phận và phụ tùng của chúng
1.468.196 1.135.101 1.189.495
Trang 4Nhựa và các sản phẩm bằng
chất dẻo
- Thương mại dịch vụ
❖ Xuất khẩu dịch vụ
Năm 2019, Myanmar xuất khẩu dịch vụ trị giá 4,92 tỷ USD Các dịch vụ hàng đầu mà Myanmar xuất khẩu trong năm 2019 là Du lịch (2,48 tỷ đô la), Dịch vụ kinh doanh khác (1,48 tỷ đô la), Vận tải (381 triệu đô la), Dịch vụ chính phủ, nie (224 triệu
đô la) và Dịch vụ máy tính và thông tin (150 triệu đô la)
❖ Nhập khẩu dịch vụ
Năm 2019, Myanmar nhập khẩu dịch vụ trị giá 3,52 tỷ USD Các dịch vụ hàng đầu mà Myanmar nhập khẩu trong năm 2019 là Vận tải (1,61 tỷ USD), Dịch vụ kinh doanh khác (1,14 tỷ USD), Dịch vụ máy tính và thông tin (261 Hàng triệu USD), Du lịch (186 Hàng triệu USD) và Dịch vụ xây dựng (126 Hàng triệu USD)
Trang 5Kim ngạch của Lào
- Thương mại hàng hóa:
Xuất khẩu hàng hóa
Năm 2020 tổng lượng xuất khẩu của Lào khoảng 6,7 tỷ USD, tăng 0,9 tỷ USD
so với năm 2019 5 đối tác xuất khẩu hàng đầu của Lào là: Thái Lan, Trung Quốc, Việt Nam, Ấn Độ với 10 mặt hàng xuất khẩu chủ yếu trong các ngành công nghiệp và nông nghiệp nổi tiếng của Lào: dầu và nhiên liệu khoáng; quặng; đồng; máy điện; bột gỗ; hàng hóa không được chỉ định ở nơi khác; rau; các mặt hàng may mặc;đá và kim loại; cao su
Nhập khẩu hàng hóa
Năm 2020, tổng lượng nhập khẩu của Lào khoảng 5,9 tỷ USD tăng khoảng 0,1
tỷ USD so với năm 2019 5 quốc gia nhập khẩu hàng đầu của Lào là: Thái Lan, Trung Quốc, Việt Nam, Nhật Bản, Singapore với 10 mặt hàng nhập khẩu chủ yếu: dầu và nhiên liệu khoáng; máy điện; xe và phụ tùng có động cơ; máy móc công nghiệp; các sản phẩm bằng sắt hoặc thép; sắt và thép; đồ uống; động vật sống; chất dẻo; chế phẩm
từ ngũ cốc, bột mỳ
Trang 6Bảng 3.2 Các mặt hàng nhập khẩu của Lào giai đoạn 2019 – 2020
Năm Mặt hàng
2019 (nghìn USD)
2020 (nghìn USD)
Thay đổi so với năm 2019 (%)
dầu và nhiên liệu khoáng 935.412 658.009 -17.41%
xe và phụ tùng có động
cơ
các sản phẩm bằng sắt
hoặc thép
chế phẩm từ ngũ cốc, bột
mì
Nguồn: Trademap.org
Trang 7- Thương mại dịch vụ:
Trong giai đoạn 2018 – 2019, GDP từ dịch vụ tăng trưởng khá đồng đều qua các năm Nhưng trong năm 2020 GDP từ dịch vụ của Lào giảm 626 tỷ LAK (tương ứng với 59,6 triệu USD) Nguyên nhân dẫn đến giảm này do Lào bị ảnh hưởng của đại dịch covid 19, nên dịch vụ có xu hướng giảm
Xuất khẩu dịch vụ:
Năm 2019, Lào xuất khẩu dịch vụ trị giá 1,18 tỷ USD Các ngành dịch vụ hàng đầu mà Lào xuất khẩu trong năm 2019 là Du lịch cá nhân (935 triệu USD), Giao thông vận tải (167 triệu USD), Dịch vụ máy tính và thông tin (33,4 triệu USD), Dịch vụ bảo hiểm (26,6 triệu USD) và Dịch vụ xây dựng (14,9 triệu USD)
Nhập khẩu dịch vụ
Năm 2019, Lào nhập khẩu dịch vụ trị giá 1,25 tỷ USD Các dịch vụ hàng đầu
mà Lào nhập khẩu trong năm là Du lịch cá nhân (1,01 tỷ USD), Vận tải (145 triệu USD), Dịch vụ bảo hiểm (37,8 triệu USD), Dịch vụ máy tính và thông tin (16,8 triệu USD) và các dịch vụ kinh doanh khác (13,7 triệu USD)
Trang 8Nhận xét:
Về thương mại hàng hóa:
Xuất khẩu:
Cả 2 nước nước mặt hàng xuất khẩu chính đều là nhiên liệu khoáng chiếm tỷ trọng cao nhất trong các mặt hàng xuất khẩu, hai nước còn phụ thuộc nhiều vào khai thác tài nguyên thiên nhiên
Myanmar có tổng kim ngạch xuất khẩu lớn hơn Lào rất nhiều Do Myanmar có lợi thế về vị trí địa lý hơn so với Lào (Myanmar giáp biển còn Lào thì không) nên các nước Myanmar xuất khẩu hàng hóa mở rộng hơn:
+ Lào các nước đối tác xuất khẩu hàng đầu chủ yếu là các nước láng giềng, trong khu vực ASEAN
+ Myanmar các nước đối tác xuất khẩu không chỉ trong khu vực ASEAN,
mở rộng ra cả Nhật Bản, Hoa Kỳ… Đặc biệt là Trung Quốc
Nhập khẩu:
Lào và Myanmar đều có tỷ trọng nhập khẩu nhiên liệu khoáng và máy móc, phụ tùng đều cao Cho thấy nền khoa học công nghệ cả hai nước vẫn còn chưa phát triển
Myanmar nhập khẩu nhiều máy móc và phụ tùng nhiều hơn Lào Bởi Myanmar
có khoa học công nghệ kém phát triển hơn Lào
Về thương mại dịch vụ:
Xuất khẩu: Cả hai nước đều có ngành dịch vụ phát triển nhất là du lịch Năm
2019, xuất khẩu dịch vụ của Myanmar có trị giá cao khoảng 4 lần so với Lào
Nhập khẩu: Giống xuất khẩu dịch vụ Myanmar vẫn có giá trị cao hơn Lào, cao
hơn gần 3 lần
Trang 92) So sánh nông nghiệp tại Myanmar và Lào
Nông nghiệp Myanmar
- Myanmar nổi tiếng là quốc gia phụ thuộc nhiều vào ngành nông nghiệp (chiếm 36% GDP) Với tài nguyên đất đai dồi dào và mạng lưới công trình thủy lợi khác nhau, Myanmar không chỉ trồng cây lâu năm mà còn trồng các loại cây như lúa, đậu, ngô, vừng, trái cây và rau quả và xuất khẩu những sản phẩm này ra thị trường quốc tế Tuy trang thiết bị sản xuất và công nghệ còn kém phát triển, nhưng ngành nông nghiệp vẫn đạt được những kết quả khả quan Nông nghiệp có tiềm năng phát triển mạnh nhờ điều kiện khí hậu thuận lợi, nguồn nước và đất dồi dào Đất canh tác
có khoảng 12,8 triệu héc ta và còn có khả năng mở rộng thêm hơn 50% vì có khoảng 6 triệu héc ta đất canh tác hiện tại vẫn chưa được khai phá Trong khi đó, nguồn cung nước của Myanmar gấp 9 lần Trung Quốc và gấp 5 năm Việt Nam Nhiều loại sản phẩm nông nghiệp khác cũng có nhiều cơ hội phát triển như cao su, dầu cọ, ngô, mía,
và các sản phẩm khác Về sản xuất cây trồng chính của Myanmar, Myanmar nổi tiếng với sản lượng gạo, mía đường và đậu khô, cùng các loại rau khác Myanmar từng là quốc gia sản xuất gạo nhiều nhất Đông Nam Á Sự sẵn có của những vùng đất màu
mỡ và nguồn nước ngọt dồi dào khiến Myanmar trở thành một nơi lý tưởng cho các hoạt động nông nghiệp Nông nghiệp luôn được coi là trụ cột của nền kinh tế đất nước
Nó đã tạo ra của cải và sử dụng một số lượng lớn người Năm 2019, đóng góp tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của ngành nông nghiệp là gần 22,5 nghìn tỷ kyat Myanmar
- Tác động của nông nghiệp đối với nền kinh tế: Ngành nông nghiệp ở Myanmar đóng góp một tỷ trọng lớn vào GDP của đất nước Ngay cả khi đã giảm trong vài năm gần đây, ngành nông nghiệp vẫn chiếm hơn 20% GDP Tăng trưởng GDP thực tế ở Myanmar do ngành nông nghiệp cho thấy mức tăng trưởng tích cực cho tất cả các năm tài chính ngoại trừ năm 2016 khi tỷ lệ tăng trưởng âm 0,5% đã được chứng kiến Tuy nhiên, dự báo cho năm 2020 và 2021 cho thấy sự gia tăng tăng trưởng
Xét về lúa, gạo:
Năng suất lúa của các nước trong ASEAN
Trang 10 Gạo: trong bảng trên ta thấy năng suất lúa của các nước ASEAN từ năm
2019-2021 cho thấy năng suất ở Myanmar vẫn thấp hơn trung bình các nước ở ASEAN Cùng với đó là hạn hạn và lũ lụt làm cho sản lượng giảm
- Tuy gạo đóng vai trò quan trọng cho Myanmar nhưng vẫn chưa thấy được sự nổi bật của nước này trong sản xuất gạo, chiếm nhiều lực lượng lao động lớn nhất nhưng sản lượng mới chỉ xếp T4 trong 9 nước
Các cây trồng họ đậu: Mặc dù cho đến nay, gạo vẫn là loại cây trồng phổ biến nhất nhưng các cây họ đậu lại chiếm lợi nhuận từ xuất khẩu Theo Bộ Thương mại, Myanmar chỉ đứng sau Canada về xuất khẩu đậu và đậu toàn cầu, xuất khẩu khoảng 1 tỷ USD trong năm 2017, theo Bộ Thương mại, so với chỉ 800 triệu USD xuất khẩu gạo Trong năm 2017, Myanmar chỉ sản xuất 2,1 triệu tấn ngô và xuất khẩu 0,9 triệu tấn, chủ yếu là thức ăn chăn nuôi, theo một báo cáo năm 2017 của cơ quan nông nghiệp nước ngoài của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ
Ngô: xếp thứ 3 trong nhóm cây nông nghiệp quan trọng của Myanmar
Sản lượng ngô tăng nhẹ qua các năm, nguyên nhân chính được cho là nông dân ngày càng biết chăm sóc tốt hơn, mở rộng diện tích trồng ngô sử dụng nước mưa, đặc biệt là ở miền đông của đất nước Năng suất tương đối cao do sử dụng hạt lai từ các công ty Thái Lan, Việt Nam và Trung Quốc Myanmar thường được coi
là 'nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi lớn tiếp theo của khu vực (đặc biệt là thức ăn cho lợn và gia cầm) Mặc dù một nửa lượng ngô sản xuất được xuất khẩu sang Trung Quốc, nhu cầu trong nước dự kiếnsẽ tăng do nhu cầu về thịt và gia cầm tăng lên Nhu cầu thức ăn chăn nuôi đang tăng với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) hơn 10% 1 năm.Tuy nhiên hiện nay mới chỉ đứng thứ t5 trong các nướcnước ASEAN
- Qua các số liệu và phân tích về nông nghiệp có thể thấy tuy có lợi thế về diện
tích đất, nhưng nông nghiệp của Myanmar chưa có ngành nào nổi trội trong nhóm các nước Asean vì nông nghiệp vẫn lạc hậu, năng suất chưa cao nên nông nghiệp vẫn chưa tận dụng được hết tiềm năng để phát triển nông nghiệp, bên cạnh đó phân bón, các máy móc cũng phải nhập khẩu từ nước ngoài, nên vẫn chưa mang lại được nhiều giá trị
Nông Nghiệp tại Lào:
Trang 11- Đất canh tác của CHDCND Lào năm 2018 là 1.550.000 hecta , giảm 3,13%
so với năm 2017.
- Mặc dù giảm dần về tỷ trọng đóng góp vào GDP trong những năm gần đây, nông nghiệp vẫn tiếp tục đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế CHDCND Lào Phụ nữ nông dân chịu trách nhiệm cho hơn một nửa của tất cả các hoạt động nông nghiệp CHDCND Lào tự túc được gạo vào năm 2000, một dấu mốc quan trọng trong lịch sử của đất nước Ngày nay, 72% tổng diện tích canh tác được dành cho lúa Hầu hết các tỉnh bị thâm hụt gạo đều là các tỉnh thừa ngô Các cây kinh tế quan trọng khác bao gồm cà phê, mía, sắn, khoai lang và cây công nghiệp (như cao su, bạch đàn, keo)
- Trong suốt 45 năm qua, Nông Lâm nghiệp của Lào ghi nhận bước chuyển mình mạnh mẽ, từ sản xuất đảm bảo nhu cầu tiêu thụ sang thương mại hóa, đóng góp quan trọng trong tổng sản tổng sản phẩm quốc nội (GDP) không dưới 8%/năm Kể từ năm 2015, ngành Nông Lâm nghiệp phát triển mạnh mẽ, chiếm 24.1% GDP, năng suất lúa gạo đạt 4.1 triệu tấn/năm và đảm bảo khả năng cung cấp thịt, cá, trứng cho tiêu dùng ở mức 53kg/người/năm Hiện tại, mục tiêu của Lào là sản xuất nông nghiệp đủ tiêu thụ và tiến tới thương mại hóa, xuất khẩu ra bên ngoài
- Năm 2019, ngành nông nghiệp gặp khó khăn do tình trạng lũ lụt, đến cuối năm lại xảy ra hạn hạn xảy ra làm nhiều địa phương là vựa lúa gạo, lương thực của Lào bị ảnh hưởng nặng nề,làm sản lượng bị giảm Nhưng đến năm 2020 sản lượng lúa
đã tăng đạt 3,5 triệu tấn; 1,15 triệu tấnngô làm thức ăn chăn nuôi; 1,5 triệu tấn sắn cùng nhiều loại khác nhau, trong đó Lào cũng ghi nhận khả năng xuất khẩu 101.589 gia súc các loại, chủ yếu là trâu, bò, lợn, dê và gia cầm
- Theo Bộ Nông Lâm Lào, tổng giá trị xuất khẩu các loại nông sản Lào trong năm 2020 đã đạt gần 1 tỷ USD bất chấp các hạn chế thương mại do đại dịch
COVID-19 Kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng gần 1 tỷ USD từ việc xuất khẩu khoảng 98 mặt hàng nông sản, bao gồm 52.000 tấn cà phê trị giá 97 triệu USD, 37 triệu USD từ gạo,
37 triệu USD từ ngô ngọt, 146 triệu USD từ hoa quả, 127 triệu USD từ chuối, 23,4 triệu USD từ sắn và 100 triệu USD từ cao su và mía đường, đậu nành, chè Thị trường chính là Thái Lan, Việt Nam và Trung Quốc
- Qua phân tích ta có thể thấy nông nghiệp tại Lào đã phát triển không chỉ phục
vụ trong nước mà còn hướng đến xuất khẩu Tuy nhiên thiên tai vẫn là vấn đề đáng lo ngại cho nông nghiệp nước này Hiện nay Chính phủ Lào đang có những chính sách cũng như kế hoạch phát triển ngành nông nghiệp sạch, mở rộng sản xuất tăng thị phần xuất khẩu
Nhận xét:
- Như vậy ta có thể thấy cả Lào và Myanmar kinh tế chủ yếu phụ thuộc vào ngành nông nghiệp, tuy nhiên Myanmar phát triển ngành nông nghiệp sớm hơn Lào với những phát triển vượt bậc thời thuộc địa Anh với những thuận lợi về đất đai cũng như nguồn nước phục vụ sản xuất Hiện tại tuy ngành nông nghiệp tại Myanmar đã có
sự suy giảm tuy nhiên diện tích canh tác nông nghiệp tại Myanmar vẫn còn khá lớn, Myanmar nổi tiếng với gạo và vì những lý do chính đáng Dưới sự cai trị của Anh, nước này đã trở thành nhà xuất khẩu hàng đầu thế giới, một phần nhờ vào Nội chiến Hoa Kỳ (san bằng xuất khẩu gạo của Mỹ) và xây dựng kênh đào Suez, cả hai đều vào những năm 1860 Myanmar có thể đã mất danh hiệu nước xuất khẩu hàng đầu thế giới
từ lâu, nhưng dân nước này vẫn giữ vững danh hiệu là nước tiêu thụ gạo bình quân
Trang 12người cao nhất trên thế giới (ít nhất là theo Liên đoàn gạo Myanmar ) Không có gì tự nhiên khi hầu hết gạo được tiêu thụ trong nước: trong số 12,2 triệu tấn sản xuất năm
2017, chỉ có 10% - 1,4 triệu tấn - được xuất khẩu Trong khi đó, ngành nông nghiệp của Lào chủ yếu được thực hiện ở mức tự cung tự cấp, tuy nhiên mấy năm gần đây có thể thấy sự phát triển mạnh mẽ của Lào trong ngành nông nghiệp hướng tới việc xuất khẩu Tuy Lào có diện tích đất canh tác nông nghiệp cũng như phát triển nông nghiệp chậm hơn so với Myanmar tuy nhiên Myanmar lại có năng suất lao động thấp hơn so với Lào
- Năng suất nông nghiệp ở Myanmar thấp Nghiên cứu khẳng định rằng đất đai
và năng suất lao động ở Myanmar thấp hơn nhiều so với các vựa lúa khác của châu Á
Ví dụ, trong mùa gió chướng, một ngày làm việc chỉ tạo ra 23 kg thóc ở Myanmar, so với 62kg ở Campuchia, 429 kg ở Việt Nam và 547 kg ở Thái Lan Năng suất lao động thấp là lý do chính khiến lương nông nghiệp ở mức thấp nhất ở châu Á Một công nhân nông nghiệp ở Myanmar chỉ kiếm được 1,8 - 2,5 USD mỗi ngày trong mùa gió chướng và 3,0- 3,5 USD trong mùa khô Trong khi đó, một lao động nông trại ở Thái Lan kiếm được 8,5 đô la mỗi ngày và một nông dân Philippines kiếm được trung bình
7 đô la mỗi ngày Thêm vào đó là sự lạc hậu trong nông nghiệp, khi chủ yếu phân bón, các máy móc nông nghiệp đều nhập khẩu từ nước ngoài, sự cô lập trong 50 năm đã làm cho Myanmar không tiếp cận được sự tiến bộ của thế giới cũng như sự đầu tư của nước ngoài
=> Vậy có thể thấy rằng Myanmar có nhiều thuận lợi về đất canh tác cũng như
hệ thống nguồn nước thuận lợi cho nông nghiệp, tuy nhiên cần có những giải pháp cụ thể giải quyết khó khăn trong nâng cao năng suất nông nghiệp như nâng cao hiểu biết cho nông dân, các chương trình về nông nghiệp chất lượng cao cần được triển khai hiệu quả hơn Lào tuy có diện tích đất canh tác khiêm tốn hơn Myanmar, nhưng hiện nay đã có những sự phát triển vượt bậc, cung cấp đủ nông sản tiêu dùng trong nước cũng như xuất khẩu Nước này có khả năng đáp ứng các thách thức cạnh tranh với các sản phẩm nhập khẩu từ các nước láng giềng hoặc đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng ngày càng cao (bao gồm cả an toàn thực phẩm) mà các nước nhập khẩu yêu cầu Một yếu tố khác cản trở nỗ lực giải quyết các vấn đề còn tồn tại là hệ thống thông tin nông nghiệp còn sơ khai Chính sách nhượng bộ nông nghiệp cho đầu tư trực tiếp nước ngoài đã thúc đẩy xuất khẩu nông sản, nhưng cũng làm nảy sinh nhiều vấn đề về cạn kiệt và suy thoái đất, rừng và các xung đột liên quan đến đất đai Tất cả những thách thức này càng trở nên trầm trọng hơn do CHDCND Lào rất dễ bị ảnh hưởng bởi các thảm họa, chẳng hạn như các hiện tượng thời tiết như bão, lũ lụt và hạn hán, các cuộc tấn công của loài gặm nhấm và dịch hại, và dịch bệnh động vật