Vào năm 4, hoàng đế La Mã Augustus phế truất Herod Archelaus, con của Herod "lớn" và đặt các xứ Judea, Samaria và Idumea dưới quyền cai trị trực tiếp của chính quyền La Mã, được giám sát
Trang 1Biên niên lịch sử Thế giới - Thế Kỷ thứ I
1: Chúa Jesus hay Jesuschrist ra đời ở Bethlehem Lãnh thổ Do
Thái thuộc Đế quốc La Mã, nhưng đặt dưới quyền cai trị của vua Herod "lớn" Vào năm 4, hoàng đế La Mã Augustus phế truất
Herod Archelaus, con của Herod "lớn" và đặt các xứ Judea,
Samaria và Idumea dưới quyền cai trị trực tiếp của chính quyền La
Mã, được giám sát bởi một quan tổng đốc, người này có quyền bổ nhiệm chức Thượng Tế của Do Thái giáo Tình trạng này kéo dài cho đến năm 64 Xứ Galilee, nơi Giê-su lớn lên, vẫn dưới quyền cai trị của Herod Antipas (một người con khác của Herod "lớn") Khi ấy, Nazareth, nay được khai quật bởi các nhà khảo cổ, là một làng quê nhỏ bé với vài trăm cư dân, không có hội đường Do Thái giáo (synagogue), cũng không có cơ sở công cộng nào Không vàng, bạc hay sản phẩm nhập khẩu được tìm thấy ở đây trong cuộc khai quật
17:
- Phong trào nông dân Lục Lâm - Mày đỏ ở Trung Quốc (TQ) nổ
ra Năm 23, Lưu Tú - thủ lĩnh của một trong những nhóm khởi nghĩa ở Hà Bắc đã tiêu dịêt hoặc hàng phục các nhóm khởi nghĩa khác, làm chủ cả vùng Hà Bắc và chiếm được Lạc Dương Năm
25, Lưu Tú xưng làm Hoàng đế, hiệu là Quang Vũ Đế, đặt tến nước là Hán, đóng đô ở Lạc Dương, lịch sử gọi là Đông Hán (năm
25 - 220)
- Jesus bị đóng đinh trên thánh giá ở Jerusalem
41-54: Hoàng đế Claudius I trục xuất người Do Thái khỏi La Mã 43: Người La Mã cai trị Britian đến tận năm 407
54-68: • Triều đại của Hoàng đế Neron, người cuối cùng trong số
những hoàng đế La Mã dòng họ Julius Ông dổ lỗi cho những
người theo đạo Cơ Đốc gây ra hỏa hoạn phá hủy thành La Mã, tiến hành sát hại họ một cách tàn bạo
Trang 260: Các vua Kushan của Grandhara bắt đầu cai trị phía Tây
Pakistan, lập một đế quốc kéo dài từ Trung Á tới Ấn Độ và mở một trường học nổi tiếng dạy về điêu khắc Phật giáo
98: Tacitus, nhà sử học La Mã hoàn thành tác phẩm sử học lớn
nhất của ông là Germania
Biên niên lịch sử Thế giới - Thế Kỷ thứ II
Teotihuacan trong thiên niên kỷ thứ 1 TCN là một trong hai thành phố thịnh vượng thuộc Thung lũng Mexico, mỗi thành phố đều nằm trong vùng đồng bằng tựa lưng vào núi Một vài trăm năm TCN, Teotihuacan vào tình thế hiểm nghèo, sau cùng chôn vùi thành phố này dưới dòng dung nham Dân tị nạn tìm thấy một quê hương mới ở Teotihuacan, nơi họ cùng con cháu tiếp tục xây dựng các công trình lớn nhất của Mexico cổ đại Đó là hai kim tự tháp khổng lồ (kim tự tháp "Mặt trời” và “Mặt trăng”), một đường đắp cao đồ sộ để hành lễ (“Đại lộ tử thần"), một tập hợp các phức hợp khổng lồ (“Ciudadela”, hay Thành luỹ, khu “ Đại phức hợp”) và sau cùng các ngôi nhà của chính họ cùng các khu phức hợp căn
hộ Vì thế thành phố Teotihuacan phát triển bao quanh Kim tự tháp Mặt trời với mạng lưới đô thị có dân định cư chiếm diện tích
20 km2, dân số hơn 100.000 người
100:
- Đế quốc Funan được thành lập Từ thế kỷ thứ III, Funan giao thiệp với TQ Văn hóa Ấn Độ, nhất là văn hóa Ấn Độ giáo, sớm có ảnh hưởng vào nước này
- Vương quốc Champa được thành lập
- Nền văn minh Teotihuacan, một trong những nền văn minh sớm nhất của Châu Mỹ, phát triển ở miền trung Mexico
100 - 200: Clause Ptolèmèe, nhà thiên văn học Hy Lạp, tổng hợp
các tri thức tri văng đương thời trong cuốn Almagest, đề ra hệ
Trang 3thống cơ học vũ trụ
105:
- Lần đầu tiên, Thái Luân, một quan lại thời Đông Hán đã dùng vỏ cây, lưới cũ, giẻ rách để chế tạo ra giấy
- Đế quốc La Mã đã mở rộng tới mức tối đa sau khi chinh phục được Dacia (thuộc Rumani ngày nay), Armeria và vùng Thượng Lưỡng Hà
132 - 135: La Mã đàn áp cuộc nổi dậy của người Do Thái ở
Palestine Người Do Thái bị đuổi khỏi Jerusalem
Biên niên lịch sử Thế giới - Thế Kỷ thứ III
Trước đó, phần "không chính thức" của giai đoạn này, từ năm 190 đến năm 220, được đánh dấu bởi sự hỗn loạn của các cuộc giao tranh giữa các phe phái trong rất nhiều khu vực của Trung Hoa (ví
dụ các cuộc giao tranh của Tào Tháo, anh em Viên Thiệu - Viên Thuật, Tôn Kiên, Lưu Biểu, Lưu Bị, Đổng Trác, Lã Bố, giặc khăn vàng v.v.) Phần giữa của giai đoạn này, từ năm 220 đến năm 263, được đánh dấu bởi sự giao tranh quân sự và ngoại giao của ba quốc gia thù nghịch còn lại là Ngụy (魏), Thục (蜀) và Ngô (吳)
Để phân biệt các quốc gia này với các quốc gia cùng tên nhưng trong các thời kỳ trước đó, người ta đã thêm vào: Ngụy là Tào Ngụy (曹魏), Thục là Thục Hán (蜀漢), và Ngô là Đông Ngô
(東吳) Phần cuối cùng của thời kỳ này được đánh dấu bằng việc Nguỵ tiêu diệt Thục (năm 263), nhà Tây Tấn thay thế Ngụy (năm 265), và Tấn tiêu diệt Ngô (280)
220:
Trang 4- Triều đại nhà Hán ở TQ chấm dứt TQ bị chia cắt thành nhiều nước nhỏ và chiến tranh liên miên suốt hơn 3 thế kỷ
- Tào Phi xưng Đế
221:
- Lưu Bị xưng Đế
- Tôn Quyền xưng Đế
280: Tây Tấn diệt Ngụy, Thục, Ngô thống nhất Trung nguyên
Biên niên lịch sử Thế giới - Thế Kỷ thứ IV
Constantine có lẽ được biết đến nhiều nhất như một Hoàng đế La
Mã đầu tiên theo Thiên chúa giáo Triều đại của ông là một bước ngoặt lịch sử của Giáo hội Thiên chúa giáo Năm 313 Constantine công bố chấp nhận Thiên chúa giáo trong Sắc lệnh Milan, bãi bỏ những trừng phạt đối với những người theo Thiên chúa giáo (mà vì vậy nhiều người đã tử vì đạo trong các cuộc thảm sát người theo Thiên chúa giáo trước đây) và trả lại các tài sản đã bị tịch thu của Giáo hội Tuy một sắc lệnh tương tự đã được ban hành vào năm
311 bởi Galerius, lúc đó là hoàng đế cả của Tetrarchy, triều đại lâu dài của Constantine, sự chuyển đổi của ông, và sự bảo trợ Giáo hội của ông đã thiết lập lại vị thế mới của Thiên chúa giáo trong toàn đế quốc
303: Hoàng đế La Mã Diocletian tàn sát rất dã man những người
theo đạo Cơ Đốc
306 - 337: Triều đại của Constantine I, Hoàng đế La Mã đầu tiên
theo đạo Cơ Đốc Ông ban bố sắc lệnh Milan (313) công nhận đạo
Cơ Đốc là tôn giáo hợp pháp, đồng thời triệu tập đại hội các giáo chủ đạo Cơ Đốc ở Nicée vào năm 325, đại hội Cơ Đốc giáo có quy
mô lớn đầu tiên trong lịch sử
Trang 5317: Thời kỳ Nam Bắc Triều, TQ bị phân chia thành các triều đại
phía Bắc và phía Nam, đến năm 590 mới thống nhất lại
320: Chandragupta thống nhất Ấn Độ lập ra vương triều Gupta
(320 - 500), mở đầu thời kỳ chế độ phong kiến ở Ấn Độ Triều đại Gupta đánh dấu thời kỳ hoàng kim của nghệ thuật và văn học
Hindu
330: Hoàng đế Constantine I lấy Constantinople, ngày nay là
Istanbul, làm thủ đô mới của đế quốc La Mã
340: Chế độ tu viện phát triển ở phía Tây đế quốc La Mã
350: Người Hung Nô bắt đầu xâm lăng châu Âu, đuổi người Goth,
tộc người sống ở vùng phía Bắc sông Danube và trên những bình nguyên thuộc Ukraine hiện nay, về phía Tây
381: Đại hội Cơ Đốc giáo lần thứ 2 ở Constantinople, chính thức
hóa niềm tin và đặt chủ nghĩa vô thần ra ngoài vòng pháp luật
395: Hoàng đế La Mã Théodesius chia đất nước của mình thành 2
phần cho 2 người con: Tây La Mã (gồm Châu Âu và châu Phi) lấy Roma làm thủ đô và Đông La Mã (vùng Trung Cận Đông và Ai Cập) lấy Constantinople là Thủ đô Từ đó, Đông La Mã và Tây La
Mã phát triển theo hai con đường riêng Năm 400, Đông La Mã bị
đế quốc Byzantine thay thế