NGHỊ LUẬN văn học 12

Cảm nhận của anh/chị về hai đoạn thơ sau: “Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa Kìa em xiêm áo tự bao giờ Khèn lên man điệu nàng e ấp Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ Tây Tiến - Quang Dũng Nhớ

BỘ ĐỀ NGHỊ LUẬN VĂN HỌC CƠ BẢN + NÂNG CAO 12

Câu 1: Nêu hoàn cảnh sáng tác bản TNĐL

Câu 2: Nêu giá trị lịch sử, giá trị văn học, mục đích, đối tượng bản TNĐL

Câu 3: Giải thích vì sao mở đầu bản TNĐL Bác lại trích dẫn bản: Tuyên ngôn Độc lập của nước Mĩ và Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của cách mạng Pháp

Câu 4:TNĐL đã vạch trần bản chất tàn bạo, xảo quyệt của thực dân Pháp bằng những lí lẽ và sự thật lịch sử nào?

Câu 5: Việt Minh và thực dân Pháp, ai trung thành, ai phản bội đồng minh, ai xứng đáng là chủ nhân chân chính của Việt Nam Bản TNĐL đã làm sáng tỏ những câu hỏi ấy bằng lời lẽ vừa đanh thép, vừa hùng hồn, vừa thấu tình đạt lí như thế nào?

Câu 6: Phân tích nghệ thuật lập luận của Hồ Chí Minh trong Tuyên ngôn Độc lập

LUYỆN TẬP

Đề 1 Anh (chị) hãy phân tích bản Tuyên ngôn Độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Đề 2: Phân tích bản “ Tuyên ngôn độc lập” từ góc độ văn chính luận

Đề 3: Đoạn mở đầu bản Tuyên ngôn Độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh được viếtrất cao tay: vừa khéo léo vừa kiên quyết lại hàm chứa nhiều ý nghĩa sâu sắc Anh (chị) hãy phân tích để làm sáng tỏ điều đó

Đề 4 Nhận xét về giá trị của bản Tuyên ngôn Độc lập của Hồ Chí Minh, có ý kiến cho rằng: “Tuyên ngôn Độc lập là một văn kiện lịch sử vô giá” Ý kiến khác lại nhấn mạnh: “Tuyên ngôn Độc lập là áng văn chính luận mẫu mực”

Từ việc cảm nhận về giá trị của bản Tuyên ngôn Độc lập, anh/ chị hãy bình luận những ý kiến trên.

2 NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU- NGÔI SAO SÁNG TRONG VĂN HỌC DÂN TỘCBÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

BÀI TẬP ĐỌC HIỂU

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 1 : Nêu hoàn cảnh sáng của bài viết Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc (Phạm Văn Đồng) Anh (chị) hiểu nhận định sau của tác giả như thế nào : “Trên trời có những vì sao có ánh sáng khác thường, nhưng con mắt của chúng ta phải chăm chú nhìn thì mới thấy, và càng nhìn thì càng tháysáng Văn thơ Nguyễn Đình Chiểu cũng vậy”

Câu 2 : Bài viết được chia làm mấy phần? Nêu những nét lớn về nội dung và nghệ thuật của mỗi phần

Câu 3 : Nêu thật ngắn gọn cảm hứng chung của bài viết và phác thảo trình tự lập luận của Phạm Văn Đồng trong bài viết này

Câu 4 : Phân tích nghệ thuật lập luận của Phạm Văn Đồng trong bài viết

Câu 1: Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ “Tây Tiến”

Câu 2: Những nét mới lạ, đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ

Câu 3: Nỗi nhớ về thiên nhiên và đồng đội qua 14 câu thơ đầu của bài thơ

Câu 4: Phân tích vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên trong đoạn thơ “Doanh trại… đong đưa”

Câu 5: Hình tượng người lính Tây Tiến trong đoạn thơ “Tây Tiến….độc hành”

LUYỆN TẬP

Câu 1: Cảm nhận của anh (chị) về bức tranh thiên nhiên trong đoạn thơ dướiđây.

“Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm Heo hút cồn mây súng ngửi trời Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi.”

(Trích Tây Tiến - Quang Dũng)

Câu 2 Phân tích đoạn thơ dưới đây:

Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ

Có nhớ dáng người trên độc mộc Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa.

(Trích Tây Tiến - Quang Dũng, Ngữ văn

12,

Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016 tr.87)

Câu 3 Cảm nhận vẻ đẹp của đoạn thơ sau đây trong bài thơ Tây Tiến của

Quang Dũng:

Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa

Kìa em xiêm áo tự bao giờ Khèn lên man điệu nàng e ấp Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ.

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ

Có nhớ dáng người trên độc mộc Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa

( ngữ văn, tập 1, NXB Giáo dục 2008)

Câu 4 Cảm nhận của anh chị về đoạn thơ:

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc Quân xanh màu lá dữ oai hùm Mắt trừng gửi mộng qua biên giới Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm Rải rác biên cương mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

(Tây Tiến - Quang Dũng, Ngữ Văn 12,

Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016, tr.89)

Câu 5 Vẻ đẹp ngôn ngữ thơ qua đoạn thơ sau:

“Sông Mã xa rổi Tây Tiến ơi! Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm Heo hút cồn mây súng ngửi trời Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi

Anh bạn dãi dầu không bước nữa Gục lên súng mũ bỏ quên đời Chiều chiều oai linh thác gẩm thét Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

(Tây Tiến – Quang Dũng, Theo sách Ngữ văn 12, tập 1- NXB Giáo dục,

2008)

Câu 6

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc Quân xanh màu lá dữ oai hùm Mắt trừng gửi mộng qua biên giới Đêm mơ hà nội dáng kiều thơm Rải rác biên cương mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc đọc hành

(Trích Tây Tiến, Ngữ văn 12, NXB Giáo dục)

Cảm nhận của anh/ chị về hình ảnh người lính Tây Tiến trong đoạn thơ trên

Từ đó bình luận ngắn gọn về quan điểm của nhà thơ Quang Dũng đối với lý

tưởng sống của họ trong bài thơ Tây Tiến.

Câu 7 Cảm nhận của anh/ chị về các đoạn thơ sau trong bài thơ Tây Tiến ( Quang Dũng)

“Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa, Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ

Có nhớ dáng người trên độc mộc Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa.

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm Mắt trừng gửi mộng qua biên giới Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm Rải rác biên cương mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành”.

Từ đó, anh/ chị có suy nghĩ gì về cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng trong đoạn thơ ?

Câu 8

Về đoạn thơ:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi Mường Lát hoa về trong đêm hơi Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm Heo hút cồn mây súng ngửi trời Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi

Anh bạn dãi dầu không bước nữa Gục lên súng mũ bỏ quên đời!

Chiều chiều oai linh thác gầm thét Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi.”

(Trích Tây Tiến – Quang Dũng – SGK Ngữ Văn 12, tập 1 – Trang 88)

Có ý kiến cho rằng:

Đoạn thơ là bức tranh thiên nhiên Tây Bắc hùng vĩ, thơ mộng song cũng đầy

dữ dội, khắc nghiệt

Ý kiến khác lại khẳng định: Đoạn thơ vẽ nên bức tượng đài về người chiến

sĩ Tây Tiến gian khổ, hi sinh song cũng rất đỗi lãng mạn, hào hoa

Từ cảm nhận của mình về đoạn thơ, anh (chị) suy nghĩ như thế nào về hai ýkiến trên

Câu 9 Phân tích vẻ đẹp hào hùng của hình tượng người lính trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng

Câu 10.Anh/ chị hãy phân tích vẻ đẹp hình tượng người lính trong bài thơ

“Tây Tiến” (SGK Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục) của nhà thơ Quang Dũng

Câu 12.Nhận xét về hình tượng người lính trong bài thơ “Tây Tiến” của Quang Dũng, có ý kiến cho rằng: “Đối diện với khó khăn mất mát, người lính vẫn mang trong mình vẻ đẹp hào hùng” Lại có ý kiến khác: “Trong tận cùng gian khổ, người lính vẫn ánh lên vẻ đẹp hào hoa”

Bằng cảm nhận về hình tượng người lính trong bài thơ, anh(chị) hãy bình luận hai

ý kiến trên

Câu 13: Có ý kiến cho rằng: Yếu tố tạo nên sức hấp dẫn của bài thơ Tây Tiến

(Quang Dũng) chính là cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng.

Câu 14 Nhà thơ Anh Ngọc có viết về bài thơ Tây Tiến như sau: “Hay đến nỗi ta không khỏi ngạc nhiên mà nghĩ rằng: Tại sao trong những ngày đầu non nớt của nền thơ kháng chiến và cách mạng mà chúng ta lại có được một tác phẩm thơ tuyệt duyệt đến thế, kinh điển đến thế và hiện đại đến thế?” Qua phân tích bài thơ Tây Tiến, anh (chị) hãy cắt nghĩa sự ngạc nhiên trên.

Câu 15 Có ý kiến cho rằng “Qua bài thơ Tây Tiến, nhà thơ Quang Dũng đã

vẽ nên một bức tranh đẹp về núi rừng Tây Bắc” Lại có ý kiến cho rằng “ Thành công lớn nhất của Quang Dũng bài thơ Tây Tiến là khắc họa vẻ đẹp bi tráng của những người lính Việt Nam thời chống Pháp.”

Bằng hiểu biết của anh( chị) về bài thơ “Tây Tiến”, hãy bình luận những ý kiến trên?

Câu 16 Nhận xét về bài thơ “Tây Tiến” của Quang Dũng, nhà nghiên cứu

Nguyễn Trọng Hoàn cho rằng:

Qua nỗi nhớ của nhân vật trữ tình, Quang Dũng đã khắc họa thành công vẻ đẹp hào hùng, hào hoa, sự hi sinh bi tráng của người lính Tây Tiến.

Dựa vào những hiểu biết về tác phẩm “Tây Tiến” củ Quang Dũng, anh/chị hãy

bày tỏ quan điểm của mình về ý kiến trên

17 Về cách khắc họa hình tượng người lính trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng, có ý kiến cho rằng: Đó là cách khắc họa không tôn trọng sự thật vì người lính hiện lên có nhiều nét không giống với hình ảnh anh bộ đội trong cuộc đời thực Ý kiến khác thì khẳng định: Đó là cách khắc họa vẫn tôn trọng sự thật, tôn trọng hiện thực

Từ cảm nhận của mình về hình tượng người lính Tây Tiến, anh/chị hãy bình luận các ý kiến trên

1 Cảm nhận của anh (chị) về hai đoạn thơ sau:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi Mường Lát hoa về trong đêm hơi.”

(Tây Tiến - Quang Dũng, Ngữ văn 12,

Tập một, NXB Giáo dục 2016, tr.88)

“Mình về, rừng núi nhớ ai

Trám bùi để rụng, măng mai để già Mình đi, có nhớ những nhà

Hắt hiu lau xám, đậm đà lòng son.”

(Việt Bắc - Tố Hữu, Ngữ văn 12,

Tập một, NXB Giáo dục 2016, tr 110)

2 Cùng tái hiện về vẻ đẹp của những đoàn quân ra trận, mỗi nhà thơ lại có cách khám phá, thể hiện riêng

Trong bài thơ Tây Tiến, Quang Dũng viết:

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

Trong bài thơ Việt Bắc, Tố Hữu viết:

Những đường Việt Bắc của ta

Đêm đêm rầm rập như là đất rung

Quân đi điệp điệp trùng trùng

Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan

Anh (chị) cảm nhận như thế nào về hai đoạn thơ trên

3 Cảm nhận về vẻ đẹp của hình tượng con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Pháp qua hai đoạn thơ sau:

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Ðêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

Rải rác biên cương mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành

(Quang Dũng, Tây Tiến, SGK Ngữ văn 12, chương trình

chuẩn)

Những đường Việt Bắc của ta

Đêm đêm rầm rập như là đất rung

Quân đi điệp điệp trùng trùng

Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan

Dân công đỏ đuốc từng đoàn

Bước chân nát đá muôn tàn lửa bay

Nghìn đêm thăm thẳm sương dày

Đèn pha bật sáng như ngày mai lên

(Tố Hữu, Việt Bắc, SGK Ngữ văn 12, chương trình chuẩn)

4 Cảm nhận của anh/ chị về hai đoạn thơ

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi

( Tây Tiến – Quang Dũng, Văn học 12, tập 1, NXB Giáo dục 2008, trang 88)

Nhớ khi giặc đến giặc lùng

Rừng cây núi đá ta cùng đánh tây

Núi giăng thành lũy sắt dày

Rừng che bộ đội, rừng vây quân thù.

(Việt Bắc, Tố Hữu, Văn học 12, tập 1, NXB Giáo dục 2008, trang 112)

5 Cảm nhận của anh/chị về hai đoạn thơ sau:

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi

(Tây Tiến - Quang Dũng, Ngữ văn 12, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2011)

Nhớ gì như nhớ người yêu

Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương

Nhớ từng bản khói cùng sương

Sớm khuya bếp lửa người thương đi về.

(Việt Bắc – Tố Hữu, Ngữ văn 12, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2011)

6 Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp riêng của hai đoạn thơ sau:

Rải rác biên cương mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành

(Tây Tiến – Quang Dũng, Ngữ Văn 12, tập 1, NXBGDVN, 2012)

Có biết bao người con gái con trai

Trong bốn nghìn lớp người giống ta lứa tuổi

Họ đã sống và chết

Giản dị và bình tâm

Không ai nhớ mặt đặt tên

Nhưng họ đã làm ra Đất Nước

(Đất nước – Nguyễn Khoa Điềm, Ngữ Văn 12, tập 1, NXBGDVN, 2012)

7 Cảm nhận của anh – chị về hai đoạn thơ của hai tác giả sau:

“Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa

Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ

Có nhớ dáng người trên độc mộc

Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa”.

(Trích Tây Tiến – Quang Dũng)

“Nhớ bản sương giăng, nhớ đèo mây phủ

Nơi nao qua, lòng lại chẳng yêu thương ?

Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở

Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn!

Anh bỗng nhớ em như đông về nhớ rét

Tình yêu ta như cánh kiến hoa vàng

Như xuân đến chim rừng lông trở biếc

Tình yêu làm đất lạ hóa quê hương ”

(Trích Tiếng hát con tàu – Chế Lan Viên)

7.1 Cảm nhận của anh/chị về hai đoạn thơ sau:

“Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa

Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ

(Tây Tiến - Quang Dũng)

Nhớ sao lớp học i tờ

Đồng khuya đuốc sáng những giờ liên hoan

Nhớ sao ngày tháng cơ quan

Gian nan đời vẫn ca vang núi đèo

(Việt Bắc- Tố Hữu)

11 Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp riêng của hai đoạn thơ sau:

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm Heo hút cồn mây, súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi

(Tây Tiến - Quang Dũng, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam,

2012)

Mình đi, có nhớ những ngày Mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù

Mình về, có nhớ chiến khu Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai?

(Việt Bắc - Tố Hữu, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2012)

13 Cảm nhận của anh / chị về bức tranh thiên nhiên trong hai đoạn thơ sau:

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao , ngàn thước xuống

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi

(Tây Tiến - Quang Dũng)

Nhớ khi giặc đến giặc lùng

Rừng cây núi đá ta cùng đánh tây

Núi giăng thành lũy sắt dày

Rừng che bộ đội, rừng vây quân thù.

(Việt Bắc, Tố Hữu, Văn học 12, tập 1, NXB Giáo dục 2008, trang 112)

13.1 Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp riêng của hai đoạn thơ sau:

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây, súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi

(Tây Tiến - Quang Dũng, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2012)

Mình đi, có nhớ những ngày

Mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù

Mình về, có nhớ chiến khu

Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai?

(Việt Bắc - Tố Hữu, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2012

13.2.Cảm nhận của anh/chị về hai đoạn thơ sau:

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ

Có nhớ dáng người trên độc mộc Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa

(Tây Tiến - Quang Dũng, Ngữ văn 12 Nâng

cao, tr 69)

Mình về, rừng núi nhớ ai

Trám bùi để rụng, măng mai để già.

Mình đi, có nhớ những nhà Hắt hiu lau xám, đậm đà lòng son

(Việt Bắc - Tố Hữu, Ngữ văn 12 Nâng cao,

18 Anh (chị) hãy cảm nhận hai đoạn thơ sau:

“Sao anh không về chơi thôn Vĩ”?

Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên

Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền”

(Đây thôn Vĩ Dạ - Hàn Mặc Tử)

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi Mường Lát hoa về trong đêm hơi Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm Heo hút cồn mây súng ngửi trời Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống Nhà ai Pha luông mưa xa khơi

(Tây Tiến - Quang Dũng)

Cảm nhận của anh/chị về những dự cảm và khát vọng tình yêu trong đoạn thơ trên

19 Vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người lính trong trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng và hình tượng Lor ca trong bài thơ Đàn ghi ta của Lor ca của Thanh

Câu 1: Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ “Việt Bắc”

Câu 2: Sự sáng tạo của Tố Hữu trong việc sử dụng cặp đại từ xưng hô mình – ta trong bài thơ

Câu 3: Nhận xét về hình thức nghệ thuật đậm đà tính dân tộc trong bài thơ Việt Bắc

LUYỆN ĐỀ

Câu 1: Cảm nhận của anh (chị) về đoạn thơ:

“ – Mình về mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng Mình về mình có nhớ không – Tiếng ai tha thiết bên cồn Bâng khuâng trong dạ bồn chồn bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…”

(Sách giáo khoa Ngữ văn 12, tập 1, NXBGD 2008, tr 109)

Câu 2: Anh (chị) hãy phân tích đoạn thơ sau trong bài Việt Bắc của Tố Hữu:

Ta về, mình có nhớ ta

Ta về, ta nhớ những hoa cùng người Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng Ngày xuân mơ nở trắng rừng Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang

Ve kêu rừng phách đổ vàng Nhớ cô em gái hái măng một mình Rừng thu trăng rọi hòa bình Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung

Câu 3 Bằng những cảm nhận về đoạn trích bài thơ “Việt Bắc” (SGK Ngữ văn 12

– tập một- NXB Giáo dục 2010), hãy chứng tỏ Việt Bắc là khúc ca vừa hào hùng, vừa tha thiết về cuộc kháng chiến và con người kháng chiến

Câu 4: Bài thơ “Việt Bắc” của Tố Hữu vừa là khúc tình ca ca ngợi nghĩa tình

cách mạng sâu nặng, sắt son; vừa là bản hùng ca tráng lệ về một Việt Bắc anh hùng trong kháng chiến.

Câu 5 Bàn về bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu, Sách giáo khoa Ngữ văn 12, tập

Câu 7

Có ý kiến cho rằng: với giọng thơ tâm tình ngọt ngào, tha thiết và nghệ

thuật biểu hiện giàu tính dân tộc thì dù viết về vấn đề gì, thơ Tố Hữu vẫn luôn dễ

đi vào lòng người.

Anh, chị hãy làm sáng tỏ ý kiến trên qua 8 câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc (Tố

Hữu).

– Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ không Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?

– Tiếng ai tha thiết bên cồn Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…

(Trích Việt Bắc – Tố Hữu , Ngữ văn 12 Tập 1, NXB GD, 2010, Tr 109)

Câu 8Phân tích đoạn thơ và chỉ ra bản sắc dân tộc trong những vần thơ dưới đâycủa nhà thơ Tố Hữu:

“- Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng Mình về mình có nhớ không Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn ?

Tiếng ai tha thiêt bên cồn Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay ”

(Việt Bắc- SGK Ngũ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục)

Câu 9 Cảm nhận hai khổ thơ sau trong bài thơ “Việt Bắc” để làm rõ hình thức

nghệ thuật đậm đà tính dân tộc của thơ Tố Hữu

Mình về mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng Mình về mình có nhớ không?

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn.

……

Ta với mình, mình với ta Lòng ta sau trước mặn mà đinh ninh Mình đi mình có nhớ mình Nguồn bao nhiêu nước, nghĩa tình bấy nhiêu.

Cảm nhận hai khổ thơ sau trong bài thơ “Việt Bắc” để làm rõ hình thức nghệ thuật đậm đà tính dân tộc của thơ Tố Hữu

Câu 10 “Sức thu hút của thơ Tố Hữu với những thế hệ người đọc mấy chục

năm qua chủ yếu là ở (…) tính dân tộc đậm đà”.

(Ngữ văn 12 Nâng cao, Tập 2, NXB Giáo dục, 2008, tr 100) Cảm nhận của anh/chị về tính dân tộc trong đoạn trích Việt Bắc của nhà thơ Tố Hữu (Ngữ văn

12, Tập một) Từ đó, anh/chị suy nghĩ gì về trách nhiệm của bản thân trong việc

giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc ?

Câu 11 Sự kết hợp giữa tính dân tộc và tính hiện đại trong đoạn thơ sau:

Rừng thu trăng rọi hoà bình Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung.

(Trích Việt Bắc - Tố Hữu, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục, 2008, tr.111

Câu 12: Phong vị dân gian được thể hiện như thế nào trong đoạn thơ sau:

Nhớ gì như nhớ người yêu Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương Nhớ từng bản khói cùng sương Sớm khuya bếp lửa người thương đi về

Nhớ từng rừng nứa bờ tre Ngòi Thia, sông Đáy, suối Lê vơi đầ

Ta đi ta nhớ những ngày Mình đây ta đó, đắng cay ngọt bùi…

(Trích Việt Bắc – Tố Hữu, SGK Ngữ văn 12 Nâng cao, tập 1, trang 84) Câu 13 Có ý kiến cho rằng: Bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu là bản anh hùng

ca, bản tình ca về cuộc kháng chiến và con người kháng chiến Ý kiến khác lại

khẳng định: Ở Việt Bắc, tính dân tộc trong nghệ thuật thơ Tố Hữu rõ nét nhất.

Bằng cảm nhận về đoạn thơ sau trong bài thơ Việt Bắc (SGK - Ngữ Văn 12,Tập Một - NXB Giáo dục), Anh/ chị hãy làm sáng tỏ những ý kiến trên:

Nhớ khi giặc đánh giặc lùng Rừng cây núi đá ta cùng đánh Tây Núi giăng thành lũy sắt dày Rừng che bộ đội, rừng vây quân thù Mênh mông bốn mặt sương mù Đất trời ta cả chiến khu một lòng

Ai về ai có nhớ không ?

Ta về ta nhớ Phủ Thông, đèo Giàng Nhớ sông Lô, nhớ Phố Ràng Nhớ từ Cao – Lạng, nhớ sang Nhị Hà

Những đường Việt Bắc của ta Đêm đêm rầm rập như là đất rung Quân đi điệp điệp trùng trùng Anh sao đầu súng bạn cùng mũ nan Dân công đỏ đuốc từng đoàn Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay Nghìn đêm thăm thẳm sương dày Đèn pha bật sáng như ngày mai lên Tin vui chiến thắng trăm miền Hoà Bình, Tây Bắc, Điện Biên vui về Vui từ Đồng Tháp, An Khê

Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng ”

Câu 14 Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ sau đây (Trích “Việt Bắc” – Ngữ

văn 12, Tập một) để làm rõ nét nổi bật trong phong cách thơ Tố Hữu:

“Nhớ gì như nhớ người yêu Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương Nhớ từng bản khói cùng sương Sớm khuya bếp lửa người thương đi về.

Nhớ từng rừng nứa bờ tre Ngòi Thia sông Ðáy, suối Lê vơi đầy

Ta đi, ta nhớ những ngày Mình đây ta đó, đắng cay ngọt bùi

Thương nhau, chia củ sắn lùi Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng Nhớ người mẹ nắng cháy lưng Ðịu con lên rẫy bẻ từng bắp ngô.”

3.1 Cảm nhận của anh/chị về hai đoạn thơ sau:

Những đường Việt Bắc của ta Đêm đêm rầm rập như là đất rung Quân đi điệp điệp trùng trùng Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan.

Dân công đỏ đuốc từng đoàn Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay.

Nghìn đêm thăm thẳm sương dày Đèn pha bật sáng như ngày mai lên.

Tin vui chiến thắng trăm miền Hòa Bình, Tây Bắc, Điện Biên vui về Vui từ Đồng Tháp, An Khê Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng.

(Trích Việt Bắc – Ngữ văn 12, tr.112, 113)

Ngày nắng đốt theo đêm mưa dội Mỗi bước đường mỗi bước hi sinh Trán cháy rực nghĩ trời đất mới Lòng ta bát ngát ánh bình minh

Súng nổ rung trời giận dữ Người lên như nước vỡ bờ Nước Việt Nam từ máu lửa

Rũ bùn đứng dậy sáng lòa.

(Trích Đất nước – Nguyễn Đình Thi, )

12 Cảm nhận của anh/chị về hai đoạn thơ sau:

Ta với mình, mình với ta Lòng ta sau trước mặn mà đinh ninh Mình đi, mình lại nhớ mình Nguồn bao nhiêu nước, nghĩa tình bấy nhiêu…

(Việt Bắc - Tố Hữu, Ngữ văn 12,

Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2013, tr.110)

Dẫu xuôi về phương bắc

Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương

(Sóng – Xuân Quỳnh, Ngữ văn 12,

Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2013, tr.156)

14.2 Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp riêng về đất nước qua hai đoạn thơ :

Ta về mình có nhớ ta

Ta về ta nhớ những hoa cùng người Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng Ngày xuân mơ nở trắng rừng Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang

Ve kêu rừng phách đổ vàng Nhớ cô em gái hái măng một mình.

Rừng thu trăng rọi hòa bình Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung

( Trích Việt Bắc, Tố Hữu)

“Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi

Đất Nước có trong những cái "ngày xửa ngày xưa " mẹ thường hay kể

Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc

Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

Cái kèo, cái cột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng

Tiếng ai tha thiết bên cồn Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay ”

( Trích Việt Bắc, Tố Hữu)

Con sóng dưới lòng sâu,

Con sóng trên mặt nước,

Ôi con sóng nhớ bờ,

Ngày đêm không ngủ được,

Lòng em nhớ đến anh,

Cả trong mơ còn thức

Dẫu xuôi về phương bắc,

Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ,

Hướng về anh - một phương

( Trích Sóng, Xuân Quỳnh)

Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp qua hai đoạn thơ

14.4 Cảm nhận của anh (chị) về hai đoạn thơ sau:

Thương nhau chia củ sắn lùi Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng.

Nhớ người mẹ nắng cháy lưng Địu con lên rẫy, bẻ từng bắp ngô.

(Tố Hữu – Việt Bắc – Ngữ Văn 12 Nâng cao,

tập một, NXB Giáo dục, 2010, tr.84)

Con nhớ mế! Lửa hồng soi tóc bạc Năm con đau, mế thức một mùa dài.

Con với mế không phải hòn máu cắt Nhưng trọn đời con nhớ mãi ơn nuôi.

(Chế Lan Viên – Tiếng hát con tàu – Ngữ Văn 12 Nâng

cao,

tập một, NXB Giáo dục, 2010, tr.107)

16 Cảm nhận của anh/ chị về hai đoạn thơ sau

Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông,Một người chín nhớ mười mong một người

Nắng mưa là bệnh của giời,Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng

( Nguyễn Bính, Tương tư )Nhớ gì như nhớ người yêu

Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nươngNhớ từng bản khói cùng sươngSớm khuya bếp lửa người thương đi về

( Tố Hữu, Việt Bắc )

ĐỀ 2:Phân tích 12 câu thơ sau trong bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu:

Mình đi, có nhớ những ngàyMưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù

Mình về, có nhớ chiến khuMiếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai?

Mình về, rừng núi nhớ aiTrám bùi để rụng măng mai để già

Mình đi, có nhớ những nhàHắt hiu lau xám, đậm đà lòng sonMình về, có nhớ núi nonNhớ khi kháng Nhật, thuở còn Việt Minh

Mình đi, mình có nhớ mìnhTân Trào, Hồng Thái, mái đình cây đa

Đề 3 Anh ( chị ) hãy phân tích 10 câu thơ sau đây trích trong bài Việt Bắc củanhà thơ Tố Hữu :

“Ta với mình, mình với taLòng ta sau trước mặn mà đinh ninhMình đi, mình lại nhớ mìnhNguồn bao nhiêu nước, nghĩa tình bấy nhiêu

Nhớ gì như nhớ người yêuTrăng lên đầu núi nắng chiều lưng nươngNhớ từng bản khói cùng sươngSớm khuya bếp lửa người thương đi về

Nhớ từng rừng nứa bờ treNgòi Thia, sông Đáy, suối Lê vơi đầy

Đề 4: Phân tích 12 câu thơ sau trong bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu:

“Ta đi ta nhớ những ngàyMình đây ta đó, đắng cay ngọt bùi

Thương nhau chia củ sắn lùiBát cơm sẻ nửa,chăn sui đắp cùng.

Nhớ người mẹ nắng cháy lưngĐịu con lên rẫy bẻ từng bắp ngôNhớ sao lớp học i tờĐồng khuya đuốc sáng những giờ liên hoan

Nhớ sao ngày tháng cơ quanGian nan đời vẫn ca vang núi đèoNhớ sao tiếng mỏ rừng chiềuChày đêm nện cối đều đều suối xa”

ĐỀ 5: Phân tích 10 câu thơ sau trong bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu:

Ta về mình có nhớ ta

Ta về ta nhớ những hoa cùng người Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng Ngày xuân mơ nở trắng rừng Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang

Ve kêu rừng phách đổ vàng Nhớ cô em gái hái măng một mình.

Rừng thu trăng rọi hòa bình Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung

( Trích đề thi Tốt nghiệp THPT lần 2 năm 2008)

Đề 6 : Phân tích 10 câu thơ sau trong bài Việt Bắc của Tố Hữu:

Nhớ khi giặc đến giặc lùng

Nhớ từ Cao – Lạng, nhớ sang Nhị Hà

( Trích đề thi Tốt nghiệp THPT năm 2009-Giáo dục thường xuyên)

Đề 7: Anh ( chị ) hãy phân tích 12 câu thơ sau trong bài Việt Bắc của Tố Hữu :

“Những đường Việt Bắc của taĐêm đêm rầm rập như là đất rungQuân đi điệp điệp trùng trùngAnh sao đầu súng bạn cùng mũ nan Dân công đỏ đuốc từng đoànBước chân nát đá, muôn tàn lửa bay Nghìn đêm thăm thẳm sương dàyĐèn pha bật sáng như ngày mai lên Tin vui chiến thắng trăm miềnHoà Bình, Tây Bắc, Điện Biên vui vềVui từ Đồng Tháp, An KhêVui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng ”

( Ngữ văn 12, tập một, tr 112-113, NXBGD Việt Nam, năm 2010

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

BÀI TẬP ĐỌC HIỂU

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 1: Nêu hoàn cảnh sáng tác và vị trí đoạn trích “Đất nước”

Câu 2: Ở phần đầu, đất nước được cảm nhận với sự thống nhất của ba phương diện: chiều sâu văn hoá, chiều rộng của không gian, chiều dài về thời gian Anh (chị) hiểu điều đó như thế nào?

Câu 3: Nhận xét về cách sử dụng chất liệu văn hoá dân gian của tác giả (ca dao, tục ngữ, truyền thuyết, phong tục…), từ đó tìm hiểu những đóng góp riêng của nhà thơ về nghệ thuật biểu đạt

- Chất liệu văn hóa dân gian được sử dụng rất đa dạng và sáng tạo Có phong tục, lối sống, tập quán sinh hoạt, (miếng trầu, tóc bới sau đầu, cái kèo, cái cột hạt gạoxay, giã, dần sàng, hòn than, con cúi…); Có ca dao, dân ca, tục ngữ, có truyền thuyết Hùng Vương, các truyện cổ tích từ xa xưa Cách vận dụng của tác giả là thường là chỉ gợi ra bằng một vài chữ của câu ca dao hay một hình ảnh, một chi tiết trong truyền thuyết cổ tích, trừ trường hợp câu dân ca Bình- Trị- Thiên được lấy lại nguyên vẹn “Con chim phượng hoàng … biển khơi”

- Chất liệu văn hóa, văn học dân gian được sử dụng đậm đặc đã tạo nên một không gian nghệ thuật riêng cho đoạn trích: vừa bình dị, gần gũi, hiện thực, lại vừa giàu tưởng tượng, vừa bay bổng, mơ mộng

Câu 4: Cảm nhận của anh(chị) về đoạn thơ sau:

“Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi

……

Đất nước có từ ngày đó”

Câu 5: Cảm nhận của anh(chị) về đoạn thơ sau:

Những người vợ nhớ chồng góp cho Đất Nước những núi Vọng phu

………

Những cuộc đời đã hoá núi sông ta

Câu 6: Cảm nhận của anh/ chị về đoạn thơ sau:

Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng

Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm

Đất là nơi “con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc”

Nước là nơi “con cá ngư ông móng nước biển khơi”

Thời gian đằng đẵng

Không gian mênh mông

Đất Nước là nơi dân mình đoàn tụ

Yêu nhau và sinh con đẻ cái

Gánh vác phần người đi trước để lại

Dặn dò con cháu chuyện mai sau

Hằng năm ăn đâu làm đâu

Cũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ

Câu 2: Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ sau:

Trong anh và em hôm nayĐều có một phần Đất NướcKhi hai đứa cầm tay

Đất Nước trong chúng ta hài hoà nồng thắm Khi chúng ta cầm tay mọi người Đất Nước vẹn tròn, to lớnMai này con ta lớn lên

Con sẽ mang Đất Nước đi xaĐến những tháng ngày mơ mộng

Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình Phải biết gắn bó và san sẻ

Phải biết hoá thân cho dáng hình xứ sởLàm nên Đất Nước muôn đời…

(Đất Nước, Nguyễn Khoa Điềm, Ngữ văn 12, tập 1, NXB Giáo dục, 2008, tr.118-122)

Câu 3 (5,0 điểm)

Anh (chị) hãy phát biểu điều tâm đắc nhất của mình về đoạn thơ sau trong

đoạn trích Đất Nước (trích trường ca Mặt đường khát vọng) của Nguyễn Khoa

Điềm:

Trong anh và em hôm nay Đều có một phần Đất Nước Khi hai đứa cầm tay

Đất Nước trong chúng ta hài hoà nồng thắm Khi chúng ta cầm tay mọi người

Đất Nước vẹn tròn to lớn Mai này con ta lớn lên Con sẽ mang Đất Nước đi xa Đến những tháng ngày mơ mộng

Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình Phải biết gắn bó và san sẻ

Phải biết hoá thân cho dáng hình xứ sở Làm nên Đất Nước muôn đời…

(Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016, tr 119 - 120)

Câu 4 Phân tích đoạn thơ sau đây trong đoạn trích “Đất Nước” của Nguyễn

Chín mươi chín con voi góp mình dựng đất Tổ Hùng Vương

Những con rồng nằm im góp dòng sông xanh thẳm Người học trò nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút, non Nghiên

Con cóc, con gà quê hương cùng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh

Những người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang,

Bà Đen, Bà Điểm

Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi Chẳng mang một dáng hình, một ao ước, một lối sống ông cha

Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy Những cuộc đời đã hóa núi sông ta.

Câu 5 Anh/chị hãy phân tích đoạn thơ sau trong bài Đất Nước để thấy được

những khám phá mới mẻ của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm về phương diện địa lí

và lịch sử của Đất Nước.

“Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng Phu

Cặp vợ chồng yêu nhau góp nên hòn Trống Mái Gót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại Chín mươi chín con voi góp mình dựng đất Tổ Hùng Vương Những con rồng nằm im góp dòng sông xanh thẳm

Người học trò nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút, non Nghiên Con cóc con gà quê hương cùng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh Những người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm

Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi Chẳng mang một dáng hình, một ao ước, một lối sống ông cha

Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy Những cuộc đời đã hóa núi sông ta…”

( Trích Đất Nước, Nguyễn Khoa Điềm )

Câu 6:

Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng Phu

Cặp vợ chồng yêu nhau còn góp nên hòn Trống Mái Gót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại Chín mươi chín con voi góp mình dựng đất Tổ Hùng Vương Những con rồng nằm im góp dòng sông xanh thẳm

Người học trò nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút, non Nghiên Con cóc, con gà quê hương cùng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh

Những người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen,

(Đất Nước - Trích trường ca Mặt đường khát vọng, Nguyễn Khoa Điềm,

Ngữ văn 12 Nâng cao, Tập một, NXB Giáo dục, 2009, tr.117-118)

Phân tích đoạn thơ trên để làm rõ những cảm nhận riêng, độcđáo về đất nước của Nguyễn Khoa Điềm

Câu 7

Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ:

“Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng

Họ chuyền lửa qua moi nhà, từ hòn than qua con cúi

Họ truyền giọng điệu mình cho con tập nói

Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân

Họ đắp đập be bờ cho người sau trồng cây hái trái

Có ngoại xâm thì chống ngoại xâm

Có nội thù thì vùng lên đánh bại

Để Đất Nước này là Đất Nước Nhân dân Đất Nước của Nhân dân, Đất Nước của ca dao thần thoại

Dạy anh biết “yêu em từ thuở trong nôi ”

Biết quý công cầm vàng những ngày lặn lội

Biết trồng tre đợi ngày thành gậy

Đi trả thù mà không sợ dài lâu ”

(Nguyễn Khoa Điềm, trích chương V, trường ca Mặt đường khát vọng, Ngữ văn

12, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam)

Câu 8 (5,0 điểm) Trong đoạn thơ “Đất Nước” (trích trường ca “Mặt đường khát vọng”) của

Nguyễn Khoa Điềm có đoạn:

“Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng

Họ chuyền lửa qua mỗi nhà, từ hòn than qua con cúi

Họ truyền giọng điệu mình cho con tập nói

Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân

Họ đắp đập be bờ cho người sau trồng cây hái trái

Có ngoại xâm thì chống ngoại xâm

Có nội thù thì vùng lên đánh bại.”

(Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục, 2016, tr.121) Phân tích đoạn thơ trên Từ ý thơ “Họ truyền giọng điệu mình cho con tập nói”,

anh (chị) hãy trình bày suy nghĩ của bản thân về việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt trong giới trẻ hiện nay

Câu 9

Cảm nhận của em về đoạn thơ sau trong bài thơ “Đất Nước” (trích trường ca Mặt đường khát vọng) của Nguyễn Khoa Điềm:

“Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình

Phải biết gắn bó và san sẻ Phải biết hoá thân cho dáng hình xứ sở Làm nên Đất Nước muôn đời”.

(Ngữ văn 12, Tập 1, trang 117, NXB Giáo Dục, 2014) Từ sự cảm nhận về đoạn thơ, anh (chị) có suy nghĩ gì về ý thức trách nhiệm của thanh niên ngày nay đối với đất nước?

Câu 10Phân tích sự kết hợp gỉữa chính luận với trữ tình trong đoạn thơ sau:

“Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng Phu Cặp vợ chồng yêu thương nhau góp nên hòn Trống Mái

Gót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại

Chín mươi chín con voi góp mình dựng đất Tổ Hùng Vương Những con rồng năm im góp dòng sông xanh thẳm

Người học trò nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút, non Nghiên Con cóc, con gà quê hương cùng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh Những người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm

Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi Chẳng mang một dáng hình, một ao ước, một lối sống ông cha

Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy Những cuộc đời đã hóa núi sông ta…”

(Đất Nước – Trích trường ca Mặt đường khát vọng, Nguyễn Khoa Điềm), Ngữ văn 12 Nâng cao, Tập một, NXB Giáo dục, 2009, tr 117 – 118)

Câu 11: Tư tưởng Đất Nước của Nhân dân được Nguyễn Khoa Điềm thể

hiện như thế nào trong đoạn thơ sau:

Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng Phu Cặp vợ chồng yêu nhau góp nên hòn Trống Mái

Gót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm

để lại Chín mươi chín con voi góp mình dựng đất Tổ

Hùng Vương Những con rồng nằm im góp dòng sông xanh

thẳm

Người học trò nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút, non Nghiên Con cóc, con gà quê hương cùng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh Những người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm

Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi Chẳng mang một dáng hình, một ao ước, một lối sống ông cha

Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy Những cuộc đời đã hóa núi sông ta

(Đất nước - Trích Trường ca Mặt đường khát vọng - Nguyễn Khoa Điềm, SGK

Ngữ Văn 12 Cơ Bản - tr 120)

Câu 12

Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa”… mẹ thường hay kể Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

Cái kèo, cái cột thành tên Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng Đất Nước có từ ngày đó…

(Đất Nước - Trích trường ca Mặt đường khát vọng, Nguyễn Khoa Điềm,

Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2012, tr.118 )

Bàn về đoạn thơ trên, có ý kiến cho rằng: Trong đoạn thơ Nguyễn Khoa Điềm đã

cố gắng thể hiện hình ảnh Đất nước gần gũi, giản dị Đó là cách để đi vào lòng người, cũng là cách nhà thơ đi con đường riêng của mình không lặp lại người khác.

Câu 13

Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi Đất Nước có trong những cái "ngày xửa ngày xưa " mẹ thường hay kể

Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc

Tóc mẹ thì bới sau đầu Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

Cái kèo, cái cột thành tên Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng Đất Nước có từ ngày đó

Đất là nơi anh đến trường Nước là nơi em tắm Đất Nước là nơi ta hò hẹn Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm

(Trích Đất Nước – Trường ca Mặt đường khát vọng của Nguyễn Khoa

Điềm)

Cảm nhận về đoạn thơ trên và làm sáng tỏ ý kiến: việc vận dụng chất liệu văn hóadân gian của Nguyễn Khoa Điềm không chỉ đơn thuần là hình thức biểu hiện mà còn góp phần khẳng định tư tưởng Đất Nước của nhân dân

Câu 14 (5,0 điểm) Cảm nhận về đoạn thơ Đất Nước (trích trường ca Mặt đường khát vọng - Nguyễn Khoa Điềm), để làm sáng tỏ nhận định: “Chất liệu văn hóa dân gian

trong đoạn thơ Đất Nước được sử dụng vừa quen thuộc vừa mới lạ”.

Câu 14.1 Trong đoạn trích Đất Nước (Trích Mặt đường khát vọng của Nguyễn

Khoa Điềm), SGK Ngữ văn 12, tập 1, tr.123 viết: “các chất liệu của văn hoá dângian được sử dụng nhuần nhị, sáng tạo, đem lại sức hấp dẫn cho đoạn trích”.Anh/chị hãy phân tích đoạn thơ sau để làm sáng tỏ ý kiến trên:

Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất nước những núi Vọng Phu

Cặp vợ chồng yêu nhau góp nên hòn Trống Mái

Gót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại

Chín mươi chín con voi góp mình dựng đất Tổ Hùng Vương

Những con rồng nằm im góp dòng sông xanh thẳm

Người học trò nghèo góp cho Đất nước mình núi Bút, non Nghiên

Con cóc, con gà quê hương cùng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh

Những người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm

Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi

Chẳng mang một dáng hình, một ước ao, một lối sống ông cha

Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy

Những cuộc đời đã hoá núi sông ta…

(Trích Đất Nước – Nguyễn Khoa Điềm, Ngữ văn 12, tập 1, NXB GD 2008)

Câu 15 Phân tích tư tưởng “Đất nước của Nhân dân” đã thể hiện trong đoạn trích

Đất Nước (trích trường ca Mặt đường khát vọng - Nguyễn Khoa Điềm).

Câu 16

“Để Đất Nước này là Đất Nước Nhân Dân

Đất Nước của Nhân dân, Đất Nước của ca dao thần thoại”

Hãy phân tích đoạn trích “ Đất Nước” trích trường ca “ Mặt đường khát vọng”

của Nguyễn Khoa Điềm để là sáng tỏ ý thơ trên?

Câu 17: Cảm nhận của anh/chị về chất dân gian trong Đất Nước (trích trường ca

Mặt đường khát vọng) của Nguyễn Khoa Điềm.

8: Tình yêu đất nước và tình yêu lứa đôi trong giai đoạn văn học 1945-1975 luôn

đan xen hài hòa tạo nên tình yêu cao đẹp của con người Việt Nam.

Hãy cảm nhận hai đoạn thơ thơ sau để làm sáng tỏ nhận định trên

“Đất là nơi anh đến trường Nước là nơi em tắm

Đất Nước là nơi ta hò hẹn Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm Đất là nơi "con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc"

Nước là nơi "con cá ngư ông móng nước biển khơi"

(Trích Đất Nước, Nguyễn Khoa Điềm) “ Ở ngoài kia đại dương

Trăm ngàn con sóng đó Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở

Cuộc đời tuy dài thế Năm tháng vẫn đi qua Như biển kia dẫu rộng Mây vẫn bay về xa

Làm sao được tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ."

( Trích Sóng,Xuân Quỳnh)

9: Cảm nhận của anh/chị về hai đoạn thơ sau:

Đất là nơi anh đến trường Nước là nơi em tắm Đất Nước là nơi ta hò hẹn Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm Đất là nơi

“con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc” Nước là nơi “con cá ngư ông móng nước biển khơi”

(Trích “Mặt đường khát vọng” – Chương “Đất Nước” – Nguyễn Khoa