Cảm nhận của anh/ chị về các đoạn thơ sau trong bài thơ Tây Tiến Quang Dũng “Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa, Kìa em xiêm áo tự bao giờ Khèn lên man điệu nàng e ấp Nhạc về Viên Chăn
Trang 1BỘ ĐỀ NGHỊ LUẬN VĂN HỌC CƠ BẢN + NÂNG CAO 12
Câu 1: Nêu hoàn cảnh sáng tác bản TNĐL
Câu 2: Nêu giá trị lịch sử, giá trị văn học, mục đích, đối tượng bản TNĐL
Câu 3: Giải thích vì sao mở đầu bản TNĐL Bác lại trích dẫn bản: Tuyên ngôn Độc lập của nước Mĩ và Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của cách mạng Pháp
Câu 4:TNĐL đã vạch trần bản chất tàn bạo, xảo quyệt của thực dân Pháp bằng những lí lẽ và sự thật lịch sử nào?
Câu 5: Việt Minh và thực dân Pháp, ai trung thành, ai phản bội đồng minh, ai xứng đáng là chủ nhân chân chính của Việt Nam Bản TNĐL đã làm sáng tỏ những câu hỏi ấy bằng lời lẽ vừa đanh thép, vừa hùng hồn, vừa thấu tình đạt lí như thế nào?
Câu 6: Phân tích nghệ thuật lập luận của Hồ Chí Minh trong Tuyên ngôn Độc lậpLUYỆN TẬP
Đề 1 Anh (chị) hãy phân tích bản Tuyên ngôn Độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Đề 2: Phân tích bản “ Tuyên ngôn độc lập” từ góc độ văn chính luận
Đề 3: Đoạn mở đầu bản Tuyên ngôn Độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh được viếtrất cao tay: vừa khéo léo vừa kiên quyết lại hàm chứa nhiều ý nghĩa sâu sắc Anh (chị) hãy phân tích để làm sáng tỏ điều đó
Đề 4 Nhận xét về giá trị của bản Tuyên ngôn Độc lập của Hồ Chí Minh, có ý kiến cho rằng: “Tuyên ngôn Độc lập là một văn kiện lịch sử vô giá” Ý kiến khác
Trang 2lại nhấn mạnh: “Tuyên ngôn Độc lập là áng văn chính luận mẫu mực”.
Từ việc cảm nhận về giá trị của bản Tuyên ngôn Độc lập, anh/ chị hãy bình luận những ý kiến trên
2 NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU- NGÔI SAO SÁNG TRONG VĂN HỌC DÂN TỘCBÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
BÀI TẬP ĐỌC HIỂU
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 1 : Nêu hoàn cảnh sáng của bài viết Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc (Phạm Văn Đồng) Anh (chị) hiểu nhận định sau của tác giả như thế nào : “Trên trời có những vì sao có ánh sáng khác thường, nhưng con mắt của chúng ta phải chăm chú nhìn thì mới thấy, và càng nhìn thì càng tháysáng Văn thơ Nguyễn Đình Chiểu cũng vậy”
Câu 2 : Bài viết được chia làm mấy phần? Nêu những nét lớn về nội dung và nghệ thuật của mỗi phần
Câu 3 : Nêu thật ngắn gọn cảm hứng chung của bài viết và phác thảo trình tự lập luận của Phạm Văn Đồng trong bài viết này
Câu 4 : Phân tích nghệ thuật lập luận của Phạm Văn Đồng trong bài viết
Câu 1: Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ “Tây Tiến”
Câu 2: Những nét mới lạ, đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ
Câu 3: Nỗi nhớ về thiên nhiên và đồng đội qua 14 câu thơ đầu của bài thơ
Câu 4: Phân tích vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên trong đoạn thơ “Doanh trại…
Trang 3(Trích Tây Tiến - Quang Dũng)
Câu 2 Phân tích đoạn thơ dưới đây:
Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa Kìa em xiêm áo tự bao giờ
Khèn lên man điệu nàng e ấp Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ Người đi Châu Mộc chiều sương ấy
Có thấy hồn lau nẻo bến bờ
Có nhớ dáng người trên độc mộc Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa.
(Trích Tây Tiến - Quang Dũng, Ngữ văn
12,
Tập một, NXB Giáo dục Việt
Trang 4Người đi Châu Mộc chiều sương ấy
Có thấy hồn lau nẻo bến bờ
Có nhớ dáng người trên độc mộc Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa
( ngữ văn, tập 1, NXB Giáo dục 2008)
Câu 4 Cảm nhận của anh chị về đoạn thơ:
Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc Quân xanh màu lá dữ oai hùm Mắt trừng gửi mộng qua biên giới Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm Rải rác biên cương mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành.
Trang 5(Tây Tiến - Quang Dũng, Ngữ Văn 12,
Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016, tr.89)
Câu 5 Vẻ đẹp ngôn ngữ thơ qua đoạn thơ sau:
“Sông Mã xa rổi Tây Tiến ơi! Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi
Mường Lát hoa về trong đêm hơi Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm Heo hút cồn mây súng ngửi trời Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi
Anh bạn dãi dầu không bước nữa Gục lên súng mũ bỏ quên đời Chiều chiều oai linh thác gẩm thét Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”
(Tây Tiến – Quang Dũng, Theo sách Ngữ văn 12, tập 1- NXB Giáo dục,
2008)
Câu 6
Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Trang 6Mắt trừng gửi mộng qua biên giới Đêm mơ hà nội dáng kiều thơm Rải rác biên cương mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc đọc hành (Trích Tây Tiến, Ngữ văn 12, NXB Giáo dục)
Cảm nhận của anh/ chị về hình ảnh người lính Tây Tiến trong đoạn thơ trên
Từ đó bình luận ngắn gọn về quan điểm của nhà thơ Quang Dũng đối với lý
tưởng sống của họ trong bài thơ Tây Tiến.
Câu 7 Cảm nhận của anh/ chị về các đoạn thơ sau trong bài thơ Tây Tiến ( Quang Dũng)
“Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa, Kìa em xiêm áo tự bao giờ
Khèn lên man điệu nàng e ấp Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ
Người đi Châu Mộc chiều sương ấy
Có thấy hồn lau nẻo bến bờ
Có nhớ dáng người trên độc mộc Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa.
Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Trang 7Mắt trừng gửi mộng qua biên giới Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm Rải rác biên cương mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành”.
Từ đó, anh/ chị có suy nghĩ gì về cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng trong đoạn thơ ?
Câu 8
Về đoạn thơ:
“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi Mường Lát hoa về trong đêm hơi Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm Heo hút cồn mây súng ngửi trời Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi
Anh bạn dãi dầu không bước nữa Gục lên súng mũ bỏ quên đời!
Chiều chiều oai linh thác gầm thét Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi.”
(Trích Tây Tiến – Quang Dũng – SGK Ngữ Văn 12, tập 1 – Trang 88)
Có ý kiến cho rằng:
Đoạn thơ là bức tranh thiên nhiên Tây Bắc hùng vĩ, thơ mộng song cũng đầy
dữ dội, khắc nghiệt
Ý kiến khác lại khẳng định: Đoạn thơ vẽ nên bức tượng đài về người chiến
sĩ Tây Tiến gian khổ, hi sinh song cũng rất đỗi lãng mạn, hào hoa
Từ cảm nhận của mình về đoạn thơ, anh (chị) suy nghĩ như thế nào về hai ýkiến trên
Trang 8Câu 9 Phân tích vẻ đẹp hào hùng của hình tượng người lính trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng.
Câu 10.Anh/ chị hãy phân tích vẻ đẹp hình tượng người lính trong bài thơ
“Tây Tiến” (SGK Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục) của nhà thơ Quang Dũng
Câu 12.Nhận xét về hình tượng người lính trong bài thơ “Tây Tiến” của Quang Dũng, có ý kiến cho rằng: “Đối diện với khó khăn mất mát, người lính vẫn mang trong mình vẻ đẹp hào hùng” Lại có ý kiến khác: “Trong tận cùng gian khổ, người lính vẫn ánh lên vẻ đẹp hào hoa”
Bằng cảm nhận về hình tượng người lính trong bài thơ, anh(chị) hãy bình luận hai
Câu 15 Có ý kiến cho rằng “Qua bài thơ Tây Tiến, nhà thơ Quang Dũng đã
vẽ nên một bức tranh đẹp về núi rừng Tây Bắc” Lại có ý kiến cho rằng “ Thành công lớn nhất của Quang Dũng bài thơ Tây Tiến là khắc họa vẻ đẹp bi tráng của những người lính Việt Nam thời chống Pháp.”
Bằng hiểu biết của anh( chị) về bài thơ “Tây Tiến”, hãy bình luận những ý kiến trên?
Câu 16 Nhận xét về bài thơ “Tây Tiến” của Quang Dũng, nhà nghiên cứu
Nguyễn Trọng Hoàn cho rằng:
Qua nỗi nhớ của nhân vật trữ tình, Quang Dũng đã khắc họa thành công vẻ đẹp hào hùng, hào hoa, sự hi sinh bi tráng của người lính Tây Tiến.
Trang 9Dựa vào những hiểu biết về tác phẩm “Tây Tiến” củ Quang Dũng, anh/chị hãy
bày tỏ quan điểm của mình về ý kiến trên
17 Về cách khắc họa hình tượng người lính trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng, có ý kiến cho rằng: Đó là cách khắc họa không tôn trọng sự thật vì người lính hiện lên có nhiều nét không giống với hình ảnh anh bộ đội trong cuộc đời thực Ý kiến khác thì khẳng định: Đó là cách khắc họa vẫn tôn trọng sự thật, tôn trọng hiện thực
Từ cảm nhận của mình về hình tượng người lính Tây Tiến, anh/chị hãy bình luận các ý kiến trên
1 Cảm nhận của anh (chị) về hai đoạn thơ sau:
“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi Mường Lát hoa về trong đêm hơi.”
(Tây Tiến - Quang Dũng, Ngữ văn 12,
Tập một, NXB Giáo dục 2016, tr.88)
“Mình về, rừng núi nhớ ai Trám bùi để rụng, măng mai để già Mình đi, có nhớ những nhà
Hắt hiu lau xám, đậm đà lòng son.”
(Việt Bắc - Tố Hữu, Ngữ văn 12,
Tập một, NXB Giáo dục 2016, tr 110)
2 Cùng tái hiện về vẻ đẹp của những đoàn quân ra trận, mỗi nhà thơ lại có cách khám phá, thể hiện riêng
Trang 10Trong bài thơ Tây Tiến, Quang Dũng viết:
Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm
Trong bài thơ Việt Bắc, Tố Hữu viết:
Những đường Việt Bắc của ta
Đêm đêm rầm rập như là đất rung
Quân đi điệp điệp trùng trùng
Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan
Anh (chị) cảm nhận như thế nào về hai đoạn thơ trên
3 Cảm nhận về vẻ đẹp của hình tượng con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Pháp qua hai đoạn thơ sau:
Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Ðêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm
Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành
(Quang Dũng, Tây Tiến, SGK Ngữ văn 12, chương trình
chuẩn)
Trang 11Những đường Việt Bắc của ta
Đêm đêm rầm rập như là đất rung
Quân đi điệp điệp trùng trùng
Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan
Dân công đỏ đuốc từng đoàn
Bước chân nát đá muôn tàn lửa bay
Nghìn đêm thăm thẳm sương dày
Đèn pha bật sáng như ngày mai lên
(Tố Hữu, Việt Bắc, SGK Ngữ văn 12, chương trình chuẩn)
4 Cảm nhận của anh/ chị về hai đoạn thơ
Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi
Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi
Mường Lát hoa về trong đêm hơi
( Tây Tiến – Quang Dũng, Văn học 12, tập 1, NXB Giáo dục 2008, trang 88)
Nhớ khi giặc đến giặc lùng
Rừng cây núi đá ta cùng đánh tây
Núi giăng thành lũy sắt dày
Rừng che bộ đội, rừng vây quân thù.
Trang 12(Việt Bắc, Tố Hữu, Văn học 12, tập 1, NXB Giáo dục 2008, trang 112)
5 Cảm nhận của anh/chị về hai đoạn thơ sau:
Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi
Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi
Mường Lát hoa về trong đêm hơi
(Tây Tiến - Quang Dũng, Ngữ văn 12, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2011) Nhớ gì như nhớ người yêu
Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương
Nhớ từng bản khói cùng sương
Sớm khuya bếp lửa người thương đi về.
(Việt Bắc – Tố Hữu, Ngữ văn 12, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2011)
6 Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp riêng của hai đoạn thơ sau:
Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành
(Tây Tiến – Quang Dũng, Ngữ Văn 12, tập 1, NXBGDVN, 2012)
Có biết bao người con gái con trai
Trong bốn nghìn lớp người giống ta lứa tuổi
Họ đã sống và chết
Trang 13Giản dị và bình tâm
Không ai nhớ mặt đặt tên
Nhưng họ đã làm ra Đất Nước
(Đất nước – Nguyễn Khoa Điềm, Ngữ Văn 12, tập 1, NXBGDVN, 2012)
7 Cảm nhận của anh – chị về hai đoạn thơ của hai tác giả sau:
“Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa
Kìa em xiêm áo tự bao giờ
Khèn lên man điệu nàng e ấp
Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ
Người đi Châu Mộc chiều sương ấy
Có thấy hồn lau nẻo bến bờ
Có nhớ dáng người trên độc mộc
Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa”.
(Trích Tây Tiến – Quang Dũng)
“Nhớ bản sương giăng, nhớ đèo mây phủ
Nơi nao qua, lòng lại chẳng yêu thương ?
Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở
Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn!
Anh bỗng nhớ em như đông về nhớ rét
Tình yêu ta như cánh kiến hoa vàng
Trang 14Như xuân đến chim rừng lông trở biếc
Tình yêu làm đất lạ hóa quê hương ”
(Trích Tiếng hát con tàu – Chế Lan Viên)
7.1 Cảm nhận của anh/chị về hai đoạn thơ sau:
“Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa
Kìa em xiêm áo tự bao giờ
Khèn lên man điệu nàng e ấp
Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ
(Tây Tiến - Quang Dũng)
Nhớ sao lớp học i tờ
Đồng khuya đuốc sáng những giờ liên hoan
Nhớ sao ngày tháng cơ quan
Gian nan đời vẫn ca vang núi đèo
(Việt Bắc- Tố Hữu)
11 Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp riêng của hai đoạn thơ sau:
Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm Heo hút cồn mây, súng ngửi trời Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi (Tây Tiến - Quang Dũng, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam,
2012)
Trang 15Mình đi, có nhớ những ngày Mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù
Mình về, có nhớ chiến khu Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai?
(Việt Bắc - Tố Hữu, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2012)
13 Cảm nhận của anh / chị về bức tranh thiên nhiên trong hai đoạn thơ sau:
Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
Heo hút cồn mây súng ngửi trời
Ngàn thước lên cao , ngàn thước xuống
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi
(Tây Tiến - Quang Dũng)
Nhớ khi giặc đến giặc lùng
Rừng cây núi đá ta cùng đánh tây
Núi giăng thành lũy sắt dày
Rừng che bộ đội, rừng vây quân thù.
(Việt Bắc, Tố Hữu, Văn học 12, tập 1, NXB Giáo dục 2008, trang 112)
13.1 Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp riêng của hai đoạn thơ sau:
Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
Heo hút cồn mây, súng ngửi trời
Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi
(Tây Tiến - Quang Dũng, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2012) Mình đi, có nhớ những ngày
Mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù
Mình về, có nhớ chiến khu
Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai?
Trang 16(Việt Bắc - Tố Hữu, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2012
13.2.Cảm nhận của anh/chị về hai đoạn thơ sau:
Người đi Châu Mộc chiều sương ấy
Có thấy hồn lau nẻo bến bờ
Có nhớ dáng người trên độc mộc Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa
(Tây Tiến - Quang Dũng, Ngữ văn 12 Nâng cao, tr 69)
Mình về, rừng núi nhớ ai
Trám bùi để rụng, măng mai để già.
Mình đi, có nhớ những nhà Hắt hiu lau xám, đậm đà lòng son
(Việt Bắc - Tố Hữu, Ngữ văn 12 Nâng cao,
18 Anh (chị) hãy cảm nhận hai đoạn thơ sau:
“Sao anh không về chơi thôn Vĩ”?
Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên
Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền”
(Đây thôn Vĩ Dạ - Hàn Mặc Tử)
“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi
Trang 17Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi Mường Lát hoa về trong đêm hơi Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm Heo hút cồn mây súng ngửi trời Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống Nhà ai Pha luông mưa xa khơi
(Tây Tiến - Quang Dũng)
Cảm nhận của anh/chị về những dự cảm và khát vọng tình yêu trong đoạn thơ trên
19 Vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người lính trong trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng và hình tượng Lor ca trong bài thơ Đàn ghi ta của Lor ca của Thanh
Câu 1: Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ “Việt Bắc”
Câu 2: Sự sáng tạo của Tố Hữu trong việc sử dụng cặp đại từ xưng hô mình – ta trong bài thơ
Câu 3: Nhận xét về hình thức nghệ thuật đậm đà tính dân tộc trong bài thơ Việt Bắc
LUYỆN ĐỀ
Trang 18Câu 1: Cảm nhận của anh (chị) về đoạn thơ:
“ – Mình về mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng Mình về mình có nhớ không – Tiếng ai tha thiết bên cồn Bâng khuâng trong dạ bồn chồn bước đi
Áo chàm đưa buổi phân li Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…”
(Sách giáo khoa Ngữ văn 12, tập 1, NXBGD 2008, tr 109)
Câu 2: Anh (chị) hãy phân tích đoạn thơ sau trong bài Việt Bắc của Tố Hữu:
Ta về, mình có nhớ ta
Ta về, ta nhớ những hoa cùng người Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng Ngày xuân mơ nở trắng rừng Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang
Ve kêu rừng phách đổ vàng Nhớ cô em gái hái măng một mình Rừng thu trăng rọi hòa bình Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung
Câu 3 Bằng những cảm nhận về đoạn trích bài thơ “Việt Bắc” (SGK Ngữ văn 12
– tập một- NXB Giáo dục 2010), hãy chứng tỏ Việt Bắc là khúc ca vừa hào hùng,vừa tha thiết về cuộc kháng chiến và con người kháng chiến
Trang 19Câu 4: Bài thơ “Việt Bắc” của Tố Hữu vừa là khúc tình ca ca ngợi nghĩa tình cách mạng sâu nặng, sắt son; vừa là bản hùng ca tráng lệ về một Việt Bắc anh hùng trong kháng chiến.
Câu 5 Bàn về bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu, Sách giáo khoa Ngữ văn 12, tập
1, trng 114, có viết:
“Việt Bắc là khúc hùng ca và cũng là khúc tình ca về cách mạng” Anh/chị hãy
chọn một vế trong nhận định và làm sáng tỏ
Câu 6: “Việt Bắc cũng rất tiêu biểu cho giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết
của Tố Hữu và nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc của thơ ông” Hãy chứng minh điều đó qua đoạn trích bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu
Câu 7
Có ý kiến cho rằng: với giọng thơ tâm tình ngọt ngào, tha thiết và nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc thì dù viết về vấn đề gì, thơ Tố Hữu vẫn luôn dễ
đi vào lòng người.
Anh, chị hãy làm sáng tỏ ý kiến trên qua 8 câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc (Tố Hữu).
– Mình về mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng.
Mình về mình có nhớ không Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?
– Tiếng ai tha thiết bên cồn Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi
Áo chàm đưa buổi phân li Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…
(Trích Việt Bắc – Tố Hữu , Ngữ văn 12 Tập 1, NXB GD, 2010, Tr 109)
Trang 20Câu 8Phân tích đoạn thơ và chỉ ra bản sắc dân tộc trong những vần thơ dưới đâycủa nhà thơ Tố Hữu:
“- Mình về mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng Mình về mình có nhớ không Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn ?
Tiếng ai tha thiêt bên cồn Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi
Áo chàm đưa buổi phân li Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay ” (Việt Bắc- SGK Ngũ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục)
Câu 9 Cảm nhận hai khổ thơ sau trong bài thơ “Việt Bắc” để làm rõ hình thức
nghệ thuật đậm đà tính dân tộc của thơ Tố Hữu
Mình về mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng Mình về mình có nhớ không?
Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn.
……
Ta với mình, mình với ta Lòng ta sau trước mặn mà đinh ninh Mình đi mình có nhớ mình
Trang 21Nguồn bao nhiêu nước, nghĩa tình bấy nhiêu.
Cảm nhận hai khổ thơ sau trong bài thơ “Việt Bắc” để làm rõ hình thức nghệ thuật đậm đà tính dân tộc của thơ Tố Hữu
Câu 10 “Sức thu hút của thơ Tố Hữu với những thế hệ người đọc mấy chục năm qua chủ yếu là ở (…) tính dân tộc đậm đà”.
(Ngữ văn 12 Nâng cao, Tập 2, NXB Giáo dục, 2008, tr 100) Cảm nhận của
anh/chị về tính dân tộc trong đoạn trích Việt Bắc của nhà thơ Tố Hữu (Ngữ văn
12, Tập một) Từ đó, anh/chị suy nghĩ gì về trách nhiệm của bản thân trong việc
giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc ?
Câu 11 Sự kết hợp giữa tính dân tộc và tính hiện đại trong đoạn thơ sau:
Rừng thu trăng rọi hoà bình Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung.
(Trích Việt Bắc - Tố Hữu, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục, 2008, tr.111
Câu 12: Phong vị dân gian được thể hiện như thế nào trong đoạn thơ sau:
Nhớ gì như nhớ người yêu
Trang 22Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương Nhớ từng bản khói cùng sương Sớm khuya bếp lửa người thương đi về Nhớ từng rừng nứa bờ tre Ngòi Thia, sông Đáy, suối Lê vơi đầ
Ta đi ta nhớ những ngày Mình đây ta đó, đắng cay ngọt bùi…
(Trích Việt Bắc – Tố Hữu, SGK Ngữ văn 12 Nâng cao, tập 1, trang 84) Câu 13 Có ý kiến cho rằng: Bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu là bản anh hùng
ca, bản tình ca về cuộc kháng chiến và con người kháng chiến Ý kiến khác lại khẳng định: Ở Việt Bắc, tính dân tộc trong nghệ thuật thơ Tố Hữu rõ nét nhất.
Bằng cảm nhận về đoạn thơ sau trong bài thơ Việt Bắc (SGK - Ngữ Văn 12,Tập Một - NXB Giáo dục), Anh/ chị hãy làm sáng tỏ những ý kiến trên:
Nhớ khi giặc đánh giặc lùng Rừng cây núi đá ta cùng đánh Tây Núi giăng thành lũy sắt dày Rừng che bộ đội, rừng vây quân thù Mênh mông bốn mặt sương mù Đất trời ta cả chiến khu một lòng
Ai về ai có nhớ không ?
Ta về ta nhớ Phủ Thông, đèo Giàng Nhớ sông Lô, nhớ Phố Ràng Nhớ từ Cao – Lạng, nhớ sang Nhị Hà
Những đường Việt Bắc của ta Đêm đêm rầm rập như là đất rung Quân đi điệp điệp trùng trùng
Trang 23Anh sao đầu súng bạn cùng mũ nan Dân công đỏ đuốc từng đoàn Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay Nghìn đêm thăm thẳm sương dày Đèn pha bật sáng như ngày mai lên Tin vui chiến thắng trăm miền Hoà Bình, Tây Bắc, Điện Biên vui về Vui từ Đồng Tháp, An Khê Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng ”
Câu 14 Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ sau đây (Trích “Việt Bắc” – Ngữ
văn 12, Tập một) để làm rõ nét nổi bật trong phong cách thơ Tố Hữu:
“Nhớ gì như nhớ người yêu Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương Nhớ từng bản khói cùng sương Sớm khuya bếp lửa người thương đi về.
Nhớ từng rừng nứa bờ tre Ngòi Thia sông Ðáy, suối Lê vơi đầy
Ta đi, ta nhớ những ngày Mình đây ta đó, đắng cay ngọt bùi
Thương nhau, chia củ sắn lùi Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng Nhớ người mẹ nắng cháy lưng Ðịu con lên rẫy bẻ từng bắp ngô.”
Trang 243.1 Cảm nhận của anh/chị về hai đoạn thơ sau:
Những đường Việt Bắc của ta Đêm đêm rầm rập như là đất rung Quân đi điệp điệp trùng trùng Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan.
Dân công đỏ đuốc từng đoàn Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay.
Nghìn đêm thăm thẳm sương dày Đèn pha bật sáng như ngày mai lên.
Tin vui chiến thắng trăm miền Hòa Bình, Tây Bắc, Điện Biên vui về Vui từ Đồng Tháp, An Khê Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng.
(Trích Việt Bắc – Ngữ văn 12, tr.112, 113)
Ngày nắng đốt theo đêm mưa dội Mỗi bước đường mỗi bước hi sinh Trán cháy rực nghĩ trời đất mới Lòng ta bát ngát ánh bình minh
Súng nổ rung trời giận dữ Người lên như nước vỡ bờ
Trang 25Nước Việt Nam từ máu lửa
Rũ bùn đứng dậy sáng lòa (Trích Đất nước – Nguyễn Đình Thi, )
12 Cảm nhận của anh/chị về hai đoạn thơ sau:
Ta với mình, mình với ta Lòng ta sau trước mặn mà đinh ninh Mình đi, mình lại nhớ mình Nguồn bao nhiêu nước, nghĩa tình bấy nhiêu…
(Việt Bắc - Tố Hữu, Ngữ văn 12,
Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2013, tr.110)
Dẫu xuôi về phương bắc
Dẫu ngược về phương nam
Nơi nào em cũng nghĩ
Hướng về anh – một phương
(Sóng – Xuân Quỳnh, Ngữ văn 12,
Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2013, tr.156)
14.2 Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp riêng về đất nước qua hai đoạn thơ :
Ta về mình có nhớ ta
Ta về ta nhớ những hoa cùng người Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng Ngày xuân mơ nở trắng rừng Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang
Ve kêu rừng phách đổ vàng Nhớ cô em gái hái măng một mình.
Rừng thu trăng rọi hòa bình Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung
( Trích Việt Bắc, Tố Hữu)
“Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
Đất Nước có trong những cái "ngày xửa ngày xưa " mẹ thường hay kể
Trang 26Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc
Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
Cái kèo, cái cột thành tên
Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng
Đất Nước có từ ngày đó ”
( Trích Đất Nước, Nguyễn Khoa Điềm)14.3 Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp riêng qua hai đoạn thơ :
“Mình về mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng Mình về mình có nhớ không Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?
Tiếng ai tha thiết bên cồn Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi
Áo chàm đưa buổi phân li Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay ”
( Trích Việt Bắc, Tố Hữu)
Con sóng dưới lòng sâu,
Con sóng trên mặt nước,
Ôi con sóng nhớ bờ,
Ngày đêm không ngủ được,
Trang 27Lòng em nhớ đến anh,
Cả trong mơ còn thức
Dẫu xuôi về phương bắc,
Dẫu ngược về phương nam
Nơi nào em cũng nghĩ,
Hướng về anh - một phương
( Trích Sóng, Xuân Quỳnh)
Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp qua hai đoạn thơ
14.4 Cảm nhận của anh (chị) về hai đoạn thơ sau:
Thương nhau chia củ sắn lùi Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng.
Nhớ người mẹ nắng cháy lưng Địu con lên rẫy, bẻ từng bắp ngô.
(Tố Hữu – Việt Bắc – Ngữ Văn 12 Nâng cao,
Trang 28tập một, NXB Giáo dục, 2010, tr.107)
16 Cảm nhận của anh/ chị về hai đoạn thơ sau
Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông,Một người chín nhớ mười mong một người
Nắng mưa là bệnh của giời,Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng
( Nguyễn Bính, Tương tư )Nhớ gì như nhớ người yêu
Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nươngNhớ từng bản khói cùng sươngSớm khuya bếp lửa người thương đi về
( Tố Hữu, Việt Bắc )
ĐỀ 2:Phân tích 12 câu thơ sau trong bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu:
Mình đi, có nhớ những ngàyMưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù
Mình về, có nhớ chiến khuMiếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai?
Mình về, rừng núi nhớ aiTrám bùi để rụng măng mai để giàMình đi, có nhớ những nhàHắt hiu lau xám, đậm đà lòng sonMình về, có nhớ núi nonNhớ khi kháng Nhật, thuở còn Việt Minh
Trang 29Mình đi, mình có nhớ mìnhTân Trào, Hồng Thái, mái đình cây đa.
Đề 3 Anh ( chị ) hãy phân tích 10 câu thơ sau đây trích trong bài Việt Bắc củanhà thơ Tố Hữu :
“Ta với mình, mình với taLòng ta sau trước mặn mà đinh ninhMình đi, mình lại nhớ mìnhNguồn bao nhiêu nước, nghĩa tình bấy nhiêu
Nhớ gì như nhớ người yêuTrăng lên đầu núi nắng chiều lưng nươngNhớ từng bản khói cùng sươngSớm khuya bếp lửa người thương đi về
Nhớ từng rừng nứa bờ treNgòi Thia, sông Đáy, suối Lê vơi đầy
Đề 4: Phân tích 12 câu thơ sau trong bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu:
“Ta đi ta nhớ những ngàyMình đây ta đó, đắng cay ngọt bùiThương nhau chia củ sắn lùiBát cơm sẻ nửa,chăn sui đắp cùng
Nhớ người mẹ nắng cháy lưng
Trang 30Địu con lên rẫy bẻ từng bắp ngôNhớ sao lớp học i tờĐồng khuya đuốc sáng những giờ liên hoan
Nhớ sao ngày tháng cơ quanGian nan đời vẫn ca vang núi đèoNhớ sao tiếng mỏ rừng chiềuChày đêm nện cối đều đều suối xa”
ĐỀ 5: Phân tích 10 câu thơ sau trong bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu:
Ta về mình có nhớ ta
Ta về ta nhớ những hoa cùng người Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng Ngày xuân mơ nở trắng rừng Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang
Ve kêu rừng phách đổ vàng Nhớ cô em gái hái măng một mình.
Rừng thu trăng rọi hòa bình Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung
( Trích đề thi Tốt nghiệp THPT lần 2 năm 2008)
Đề 6 : Phân tích 10 câu thơ sau trong bài Việt Bắc của Tố Hữu:
Nhớ khi giặc đến giặc lùng
Trang 31
Nhớ từ Cao – Lạng, nhớ sang Nhị Hà
( Trích đề thi Tốt nghiệp THPT năm 2009-Giáo dục thường xuyên)
Đề 7: Anh ( chị ) hãy phân tích 12 câu thơ sau trong bài Việt Bắc của Tố Hữu :
“Những đường Việt Bắc của taĐêm đêm rầm rập như là đất rungQuân đi điệp điệp trùng trùngAnh sao đầu súng bạn cùng mũ nan Dân công đỏ đuốc từng đoànBước chân nát đá, muôn tàn lửa bay Nghìn đêm thăm thẳm sương dàyĐèn pha bật sáng như ngày mai lên Tin vui chiến thắng trăm miềnHoà Bình, Tây Bắc, Điện Biên vui vềVui từ Đồng Tháp, An KhêVui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng ”
( Ngữ văn 12, tập một, tr 112-113, NXBGD Việt Nam, năm 2010
5 ĐẤT NƯỚC
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
BÀI TẬP ĐỌC HIỂU
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Trang 32Câu 1: Nêu hoàn cảnh sáng tác và vị trí đoạn trích “Đất nước”.
Câu 2: Ở phần đầu, đất nước được cảm nhận với sự thống nhất của ba phương diện: chiều sâu văn hoá, chiều rộng của không gian, chiều dài về thời gian Anh (chị) hiểu điều đó như thế nào?
Câu 3: Nhận xét về cách sử dụng chất liệu văn hoá dân gian của tác giả (ca dao, tục ngữ, truyền thuyết, phong tục…), từ đó tìm hiểu những đóng góp riêng của nhà thơ về nghệ thuật biểu đạt
- Chất liệu văn hóa dân gian được sử dụng rất đa dạng và sáng tạo Có phong tục, lối sống, tập quán sinh hoạt, (miếng trầu, tóc bới sau đầu, cái kèo, cái cột hạt gạoxay, giã, dần sàng, hòn than, con cúi…); Có ca dao, dân ca, tục ngữ, có truyền thuyết Hùng Vương, các truyện cổ tích từ xa xưa Cách vận dụng của tác giả là thường là chỉ gợi ra bằng một vài chữ của câu ca dao hay một hình ảnh, một chi tiết trong truyền thuyết cổ tích, trừ trường hợp câu dân ca Bình- Trị- Thiên được lấy lại nguyên vẹn “Con chim phượng hoàng … biển khơi”
- Chất liệu văn hóa, văn học dân gian được sử dụng đậm đặc đã tạo nên một không gian nghệ thuật riêng cho đoạn trích: vừa bình dị, gần gũi, hiện thực, lại vừa giàu tưởng tượng, vừa bay bổng, mơ mộng
Câu 4: Cảm nhận của anh(chị) về đoạn thơ sau:
“Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
……
Đất nước có từ ngày đó”
Câu 5: Cảm nhận của anh(chị) về đoạn thơ sau:
Những người vợ nhớ chồng góp cho Đất Nước những núi Vọng phu
………
Những cuộc đời đã hoá núi sông ta
Câu 6: Cảm nhận của anh/ chị về đoạn thơ sau:
Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng
Trang 33Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm
Đất là nơi “con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc”
Nước là nơi “con cá ngư ông móng nước biển khơi”
Thời gian đằng đẵng
Không gian mênh mông
Đất Nước là nơi dân mình đoàn tụ
Yêu nhau và sinh con đẻ cái
Gánh vác phần người đi trước để lại
Trang 34Dặn dò con cháu chuyện mai sau
Hằng năm ăn đâu làm đâu
Cũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ
Câu 2: Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ sau:
Trong anh và em hôm nayĐều có một phần Đất NướcKhi hai đứa cầm tay
Đất Nước trong chúng ta hài hoà nồng thắm Khi chúng ta cầm tay mọi người Đất Nước vẹn tròn, to lớnMai này con ta lớn lên
Con sẽ mang Đất Nước đi xaĐến những tháng ngày mơ mộng
Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình Phải biết gắn bó và san sẻ
Phải biết hoá thân cho dáng hình xứ sởLàm nên Đất Nước muôn đời…
(Đất Nước, Nguyễn Khoa Điềm, Ngữ văn 12, tập 1, NXB Giáo dục, 2008, tr.118-122)
Câu 3 (5,0 điểm)
Anh (chị) hãy phát biểu điều tâm đắc nhất của mình về đoạn thơ sau trong
đoạn trích Đất Nước (trích trường ca Mặt đường khát vọng) của Nguyễn Khoa
Điềm:
Trang 35Trong anh và em hôm nay Đều có một phần Đất Nước Khi hai đứa cầm tay
Đất Nước trong chúng ta hài hoà nồng thắm Khi chúng ta cầm tay mọi người
Đất Nước vẹn tròn to lớn Mai này con ta lớn lên Con sẽ mang Đất Nước đi xa Đến những tháng ngày mơ mộng
Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình Phải biết gắn bó và san sẻ
Phải biết hoá thân cho dáng hình xứ sở Làm nên Đất Nước muôn đời…
(Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016, tr 119 - 120)
Câu 4 Phân tích đoạn thơ sau đây trong đoạn trích “Đất Nước” của Nguyễn
Chín mươi chín con voi góp mình dựng đất Tổ Hùng Vương
Những con rồng nằm im góp dòng sông xanh thẳm
Trang 36Người học trò nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút, non Nghiên
Con cóc, con gà quê hương cùng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh
Những người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm
Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi Chẳng mang một dáng hình, một ao ước, một lối sống ông cha
Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy Những cuộc đời đã hóa núi sông ta.
Câu 5 Anh/chị hãy phân tích đoạn thơ sau trong bài Đất Nước để thấy được
những khám phá mới mẻ của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm về phương diện địa lí
Người học trò nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút, non Nghiên Con cóc con gà quê hương cùng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh Những người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm
Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi Chẳng mang một dáng hình, một ao ước, một lối sống ông cha
Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy Những cuộc đời đã hóa núi sông ta…”
( Trích Đất Nước, Nguyễn Khoa Điềm )
Câu 6:
Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng Phu
Cặp vợ chồng yêu nhau còn góp nên hòn Trống Mái
Trang 37Gót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại Chín mươi chín con voi góp mình dựng đất Tổ Hùng Vương Những con rồng nằm im góp dòng sông xanh thẳm
Người học trò nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút, non Nghiên Con cóc, con gà quê hương cùng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh
Những người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen,
Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ:
“Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng
Họ chuyền lửa qua moi nhà, từ hòn than qua con cúi
Họ truyền giọng điệu mình cho con tập nói
Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân
Trang 38Họ đắp đập be bờ cho người sau trồng cây hái trái
Có ngoại xâm thì chống ngoại xâm
Có nội thù thì vùng lên đánh bại
Để Đất Nước này là Đất Nước Nhân dân Đất Nước của Nhân dân, Đất Nước của ca dao thần thoại
Dạy anh biết “yêu em từ thuở trong nôi ”
Biết quý công cầm vàng những ngày lặn lội
Biết trồng tre đợi ngày thành gậy
Đi trả thù mà không sợ dài lâu ”
(Nguyễn Khoa Điềm, trích chương V, trường ca Mặt đường khát vọng, Ngữ văn
12, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam)
Câu 8 (5,0 điểm) Trong đoạn thơ “Đất Nước” (trích trường ca “Mặt đường khát vọng”) của
Nguyễn Khoa Điềm có đoạn:
“Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng
Họ chuyền lửa qua mỗi nhà, từ hòn than qua con cúi
Họ truyền giọng điệu mình cho con tập nói
Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân
Họ đắp đập be bờ cho người sau trồng cây hái trái
Có ngoại xâm thì chống ngoại xâm
Có nội thù thì vùng lên đánh bại.”
(Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục, 2016, tr.121) Phân tích đoạn thơ trên Từ ý thơ “Họ truyền giọng điệu mình cho con tập nói”,
anh (chị) hãy trình bày suy nghĩ của bản thân về việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt trong giới trẻ hiện nay
Trang 39Câu 10Phân tích sự kết hợp gỉữa chính luận với trữ tình trong đoạn thơ sau:
“Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng Phu Cặp vợ chồng yêu thương nhau góp nên hòn Trống Mái
Gót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại Chín mươi chín con voi góp mình dựng đất Tổ Hùng Vương Những con rồng năm im góp dòng sông xanh thẳm
Người học trò nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút, non Nghiên Con cóc, con gà quê hương cùng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh Những người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm
Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi Chẳng mang một dáng hình, một ao ước, một lối sống ông cha
Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy Những cuộc đời đã hóa núi sông ta…”
(Đất Nước – Trích trường ca Mặt đường khát vọng, Nguyễn Khoa Điềm), Ngữ văn 12 Nâng cao, Tập một, NXB Giáo dục, 2009, tr 117 – 118)
Câu 11: Tư tưởng Đất Nước của Nhân dân được Nguyễn Khoa Điềm thể
hiện như thế nào trong đoạn thơ sau:
Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng Phu Cặp vợ chồng yêu nhau góp nên hòn Trống Mái
Gót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm
để lại Chín mươi chín con voi góp mình dựng đất Tổ
Hùng Vương Những con rồng nằm im góp dòng sông xanh
thẳm
Trang 40Người học trò nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút, non Nghiên Con cóc, con gà quê hương cùng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh Những người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm
Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi Chẳng mang một dáng hình, một ao ước, một lối sống ông cha
Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy Những cuộc đời đã hóa núi sông ta
(Đất nước - Trích Trường ca Mặt đường khát vọng - Nguyễn Khoa Điềm, SGK
Ngữ Văn 12 Cơ Bản - tr 120)
Câu 12
Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa”… mẹ thường hay kể Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn Cái kèo, cái cột thành tên
Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng Đất Nước có từ ngày đó…
(Đất Nước - Trích trường ca Mặt đường khát vọng, Nguyễn Khoa Điềm,
Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2012, tr.118 )
Bàn về đoạn thơ trên, có ý kiến cho rằng: Trong đoạn thơ Nguyễn Khoa Điềm đã
cố gắng thể hiện hình ảnh Đất nước gần gũi, giản dị Đó là cách để đi vào lòng người, cũng là cách nhà thơ đi con đường riêng của mình không lặp lại người khác.
Câu 13
Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi Đất Nước có trong những cái "ngày xửa ngày xưa " mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc
Tóc mẹ thì bới sau đầu
