TIỂU LUẬNMÔN: LỊCH SỬ LÝ LUẬN BÁO CHÍ VIỆT NAMĐỀ TÀI: VAI TRÒ CÁC PHƯƠNG TIỆN TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG TRONG VIỆC BẢO VỆ VĂN HÓA DÂN TỘC TRONG MÔI TRƯỜNG TOÀN CẦU HÓA HIỆN NAY... Vai trò
Trang 1TIỂU LUẬNMÔN: LỊCH SỬ LÝ LUẬN BÁO CHÍ VIỆT NAM
ĐỀ TÀI:
VAI TRÒ CÁC PHƯƠNG TIỆN TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG TRONG VIỆC BẢO VỆ VĂN HÓA DÂN TỘC TRONG MÔI TRƯỜNG TOÀN CẦU HÓA HIỆN NAY
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài.
Ngày nay, toàn cầu hóa không còn là hiện tượng mới mẻ, nó là xu thếkhách quan mà mọi dân tộc, dù muốn hay không đều chịu sự tác động của nó.Nghị quyết Đại hội lần thứ IX của Đảng cộng sản Việt Nam đã chỉ rõ: "Toàncầu hóa kinh tế là một xu thế khách quan, lôi cuốn ngày càng nhiều nướctham gia, xu thế này vừa có mặt tích cực vừa có mặt tiêu cực, vừa có hợp tácvừa có đấu tranh"
Cùng với sự phát triển của khoa học, công nghệ và kinh tế tri thức, toàncầu hóa đã trở thành xu thế khách quan, có tác động mạnh mẽ không chỉ tronglĩnh vực kinh tế, mà còn ở các lĩnh vực chính trị, xã hội và văn hóa Trong bốicảnh quốc tế hiện nay văn hóa Việt Nam có cơ hội hội nhập và giao lưu vớicác nền văn hóa khác nhau làm giầu hơn văn hóa dân tộc nhưng toàn cầu hóacũng đang đặt ra nhiều thách thức trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, nhất
là trong lĩnh vực văn hóa
Hơn nửa thế kỷ đã qua, văn hóa Việt Nam từng chứng kiến - trực tiếphoặc gián tiếp những biến đổi lớn lao của thời đại mà dấu ấn của nó vẫn cònthấm đẫm trong đời sống xã hội, trong văn học, nghệ thuật, trong đời sốngtinh thần của dân tộc ta Nhưng chưa bao giờ văn hóa Việt Nam lại đứngtrước nhiều cơ hội và thách thức như hiện nay, khi mà toàn cầu hóa kinh tếkéo theo toàn cầu hóa văn hóa làm ảnh hưởng tới mọi khu vực và quốc giatrên thế giới
Xu thế hội nhập toàn cầu trong kinh tế đang thúc đẩy quá trình nhất thểhoá mọi mặt trong đời sống của loài người, trong đó có các phương tiệntruyền thông đại chúng Toàn cầu hoá thông tin là một thực tế, nó mang nhiềutính tích cực đồng thời cũng hàm chứa nguy cơ cho mọi quốc gia Cácphương tiện truyền thông đại chúng của Việt Nam tham gia vào toàn cầu hoáthông tin sẽ có cơ hội tiếp xúc, thùa hưởng những sản phẩm trí tuệ, những
Trang 3sáng tạo văn hoá, những kinh nghiệm sản xuất vật chất của toàn nhân loạitrong thời gian ngắn nhất và ít tốn kém nhất giúp cho quá trình sản xuất vàlưu thông hàng hoá thuận lợi hơn Toàn cầu hoá cũng là một thách thức khôngnhỏ đặc biệt là với chủ quyền thông tin và truyền thống bản sắc văn hoá củadân tộc Việt Nam Các phương tiện truyền thông đại chúng là những kênhchuyển tải thông tin từ bên ngoài vào, cũng chính vì thế đạt ra câu hỏi cácphương tiện truyền thông đại chúng Việt Nam phải làm gì để giữ gìn và pháthuy bản sắc văn hóa dân tộc và giao lưu, hội nhập với thế giới, truyền bá vănhóa Việt Nam ra toàn thế giới Vai trò của các phương tiện truyền thông đạichúng là không thể phủ nhận trong việc bảo vệ bản sắc văn hóa Việt Namtrong môi trường toàn cầu hóa hiện nay.
Toàn cầu hóa kéo theo bùng nổ thông tin, nó đòi hỏi thông tin nước taphải nhanh chóng tiếp cận với những vấn đề mới để không bị tụt hậu và vẫngiữ được đinh hướng phát triển dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhànước trong khuôn kho pháp luật Các phương tiện truyền thông đại chúng củaViệt Nam đã, đang và phải làm gì để bảo vệ văn hóa dân tộc Việt Nam trongtoàn cầu hóa hiện nay?
Từ những thực tế nêu trên tôi xin chọn đề tài "Vai trò các phương tiện truyền thông đại chúng trong việc bảo vệ văn hoá dân tộc trong môi trường toàn cầu hóa hiện nay" Do thời gian và khuôn kho tiểu luận có hạn, rất mong
được sự góp ý của thầy giáo để có thể nghiên cứu tốt hơn những vấn đề tiếptheo
2 Mục đích nhiệm vụ nghiên cứu đề tài.
Trang 4Đề xuất một vài kiến nghị nhằm nâng cao trách nhiệm, vai trò của cácphương tiện truyền thông trong việc bảo vệ văn hóa dân tộc trong môi trườngtoàn cầu hóa.
Nhiệm vụ nghiên cứu:
Để đạt được mục đích trên, đề tài cần phải giải quyết một số nhiệm vụ
Trang 5vệ văn hoá dân ác trong môi trường loàn cầu hóa hiện nay" là có tính mới mẻ
và thực tiễn cao
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu: Bảo vệ văn hóa dân tộc trong môi trường toàncầu hóa (bản sắc văn hóa Việt Nam)
Khách thể nghiên cứu: Các phương tiện truyền thông đại chúng trongviệc bảo vệ văn hóa dân tộc
Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu về bản sắc văn hóa Việt Nam trongmôi trường toàn cầu hóa và các phương tiện truyền thông đại chứng (Báo in,báo mạng, truyền hình, phát thanh, sách )
5 Phương pháp nghiên cứu:
5.1 Phương pháp luận:
Với những mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu trên cần có một phươngpháp khoa học, chính xác vì vậy phương pháp luận được lựa chọn là phươngpháp luận duy vật biện chứng Mác để xem xét, xử lý tài liệu
5.2 Các phương pháp nghiên cứu cụ thể.
Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu khoa học chủ yếu là: tổng hợp,phân tích tài liệu, so sánh- đối chiếu để làm rõ những vấn đề cơ bản trong vấn
đề bảo vệ văn hóa dân tộc của các phương tiện truyền thông đại chúng trongbối cảnh toàn cầu hoá
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài.
Về mặt lý thuyết Đề tải xác định toàn cầu hóa tác động tới việc gìn giữ
và bảo vệ văn hóa dân tộc cũng như vai trò của các phương tiện truyền thông;chỉ ra những cơ hội và thách thức của toàn cầu hóa đối với việc bảo vệ vănhóa dân tộc qua các phương tiện truyền thông
Về mặt thực tiến: Góp phận nhận thức vai trò của truyền thông đối vớivấn đề bảo vệ văn hóa dân tộc trong môi trường toàn cầu hóa và từ đó nângcao được hiệu quả của truyền thông trong mọi lĩnh vực xã hội nhất là trongvan hóa
Trang 67 Kết cấu đề tài.
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo đềtài chia làm 3 chương:
Chương 1 Những vấn đề lý luận chung
Chương 2 Thực trạng văn hóa dân tộc trong môi trường toàn cầu hóa
và vai trò của các phương tiện truyền thông đại chúng trong việc bảo vệ vănhóa dân tộc trong môi trường toàn cầu hóa
Chương 3 Một vài kiến nghi nhằm nâng cao vai trò của truyền thôngđại chúng trong việc bão vệ văn hóa dân tộc trong môi trường toàn cầu hóa
Trang 7NỘI DUNG Chương 1 Những vấn đề lý luận chung
1.1 Văn hóa là gì
Văn hóa Việt Nam là thành quả ngàn năm lao động, sáng tạo, đấu tranhkiên cường dựng nước và giữ nước của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, làkết quả giao lưu và tiếp thu tinh hoa của nhiều nền văn minh thế giới đểkhông ngừng hoàn thiện mình Văn hoá Việt Nam đã hun đúc lên tâm hồn,phí phách, bản lĩnh Việt Nam, làm rạng rờ lịch sứ vẻ vang của dân tộc1
Văn hóa ra đời trong buổi bình minh của lịch sử nhân loại với tư cách
là một sản phẩm của hoạt động sống, hoạt động lao động sản xuất của conngười Văn hóa không phải là một vật con người tự nhiên có được mà conngười chỉ có thể tiếp nhận được nó khi phải trải qua một quá trình giáo dục(cả tự phát lẫn tự giác) lâu dài Hầu hết các thuật ngữ chỉ khái niệm "văn hóa"
ở các nước phương Tây đều có chung một nguồn gốc La tinh cultus animi cónghĩa là sự trồng trọt tinh thần, tức là giáo dục, bồi dưỡng tâm hồn con người.Theo người phương Tây, văn hóa gắn liền với giáo dục đào tạo con người,một cộng đồng người hướng tới những giá trị, những phẩm chất tốt đẹp cầnthiết cho sự tồn tại và phát triền của cá nhân và của cả cộng đồng người đó.Văn hóa còn có ý nghĩa như là sự trồng trọt, sự thích ứng và khai thác tựnhiên, qua đó giáo dục các cá nhân hay các cộng đồng người thoát ra khỏitình trạng tự nhiên thuần túy, đạt đến những phẩm chất tốt đẹp mang tính chấtngười hơn.Trong quan niệm của người phương Đông, văn hóa tức là "văn trịgiáo hóa ,với ý nghĩa là một đường lối cai trị mang tính chất đạo đức sâu sắc
có sự kết hợp với việc giáo hóa, giáo dục con người theo những chuẩn mực xãhội nhất định Như vậy, nhìn tổng thể chúng ta nhận thấy răng quan niệm củaphương Đông và phương Tây về văn hóa rất gần với nhau Do đó, có thề hiểu
1 Nghị quyết Trung ương 5, trang 41
Trang 8rằng, văn hóa chính là sự vun trồng, bồi dưỡng và phát huy nhân tính cho conngười.
Có rất nhiều cách định nghĩa về văn hóa, Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Vì lẽsinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người với sáng tạo và phátminh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học,nghệ thuật, những công cụ sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn ở và các phươngthức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa Vănhóa là sự tông hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó
mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòihỏi của sự sinh tồn "
Theo PGS.Viện sĩ Trần Ngọc Thêm "Văn hóa là một hệ thống hữu cơcác giá tri vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra và tích lũy trong quátrình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trưng tựnhiên và xã hội của mình"2
Ngoài ra còn rất nhiều định nghĩa về văn hoá như UNESCO, các nhàkhoa học trong và ngoài nước Như vậy có thể nói, văn hoá theo nghĩa chungnhất là những giá trị vật chất và tinh thần mà loài người sáng tạo nên trongtiến trình lịch sử Còn theo cách hiểu thông thường nhất, đó là toàn bộ đờisống tinh thần của xã hội, bao gồm cả tư tưởng xã hội, tri thức xã hội, đạo đức
xã hội, đời sống và lối sồng xã hội
Đảng và Nhà nước ta đã rất quan tâm đến vấn đề văn hoá, và coi lànhiệm vụ then chốt nhất là trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay.Cương lĩnhxây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH, năm 1991 của Đảng nêu
rõ, xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là một trongnhững nội dung cơ bản của việc xay dụng CNXH ở Việt Nam Nghị quyết
ĐH IX và ĐH X của Đảng đều khẳng định: "Tiếp tục phát triển sâu rộng vànâng cao chất lương nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộcgắn kết chặt chẽ và đồng bộ hơn với phát triển kinh tế - xã hội, làm cho văn
2 PGS Viện sĩ Trần Ngọc Thêm em về bản sắc văn hóa Việt Nam Nxb Thành phố Hồ Chí Minh 2001, tr 25
Trang 9hoá thơm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội ); "Xây dựng nền vănhoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đáp ứng yêu cầu phát triểncủa xã hội và con người trong điều kiện đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đạihoá và hội nhập kinh tế quốc tế Bảo đảm sự gắn kết giữa nhiệm vụ phát triểnkinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt với phát triển văn hoá - nềntảng tinh thần của xã hội ".
1.2 Toàn cầu hóa:
Toàn cầu hoá là thuật ngữ xuất hiện vào những năm cuối thế kỷ XX,nhưng nó có nguồn gốc từ khi chủ nghĩa tư bản ra đời Tuy đánh giá và tiếpcận toàn cầu hoá ở các góc độ khác nhau nhưng tựu trung lại, toàn cầu hoá làquá trình tăng lên mạnh mẽ những mối liên hệ, ảnh hướng, tác động lẫn nhau,phụ thuộc vào nhau của tất cả các khu vực, các quốc gia, các dân tộc trên thếgiới, làm nổi bật lên hàng loạt biến đổi có quan hệ lẫn nhau mà từ đó phátsinh một loạt điều kiện mới Ngày nay, thuật ngữ này trở nên rất phố biến trênbáo chí cũng như trong các nghiên cứa về quan hệ quốc tế và về kinh tế Mộttrong những lý do dân đến điều này là do sự ảnh hưởng và tác động mạnh mẽcủa toàn cầu hoá đến mọi mặt của đời sống, từ kinh tế, chính trị đặc biệt làvăn hoá, Toàn cầu hoá thường được nhìn nhận từ góc độ phát triển kinh tế,thương mại và tài chính nhờ sự tiến bộ của khoa học và công nghệ Từ kinh
tế, toàn cầu hoá lan rộng ra các lĩnh vực khác trong cuộc sống, toàn cầu hoá là
" một tiến trình lịch sử, là kết quả của những tiến bộ về công nghệ và đổi mớicủa loài người Toàn cầu hoá hàm ý sự gia tăng hội nhập của các nền kinh tếtrên thế giới, đặc biệt là thông qua thương mại và các nguồn tài chính"3
"Toàn cầu hoá là quá trình phổ biến trên phạm vi toàn cầu những giá trịhoạt động, mô hình kinh tế, văn hoá, chính trị, xã hội Nó là xu hướng vậnđộng tất yếu khách quan của lịch sử và mang đậm dấu ấn chủ quan của conngười Toàn cầu hoá còn thể hiện sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia
3 Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) Toàn cầu hóa: Mối đe dọa hay cơ hội?"
Trang 10dưới sức mạnh của làn sóng của cách mạng khoa học và công nghệ trongquan hệ quốc tế hiện đại."4
Trong tác phẩm "Thế giới phẳng", tác giả là Nhà báo ThomasFriedman, phóng viên The New York Times, đã miêu tả toàn cầu hoá là mộtquá trình tất yếu của lịch sử với động lực cơ bản là kinh tế và có một sứcmạnh ghê gớm được thúc đay bởi những thành tựu to lớn trong các lĩnh vựccông nghệ, truyền thông, tài chính giao thông vận tải Toàn cầu hoá cho phépcon người, hàng hoá, thông tin và các dòng vốn lưu chuyển xuyên biên giớiquốc gia với qui mô chưa từng thấy Điều này làm thay đổi vị trí, vai trò củatừng con người, tổ chức, của quốc gia và của toàn bộ hệ thống thế giới Thếgiới đang trở nên thống nhất và phụ thuộc nhau hơn
Hiện nay, toàn cầu hoá đang là một sự thật hiển nhiên trên tất cả cáclĩnh vực của đời sống xã hội mà không một ai có thể nghi ngờ Toàn cầu hoágắn liền với những thành tựu về mặt kinh tế, khoa học và công nghệ như:thông tin cáp, kinh tế số, Intemet Toàn cầu hoá tạo ra các luồng hàng hoá, tưbản xuyên quốc gia và làm cho các không gian của các nền kinh tế, văn hoáđang lồng vào nhau.Dưới tác động của toàn cầu hoá, các dân tộc và các cánhân buộc phải xích lại gần nhau, liên kết với nhau trong sự tương tác và phụthuộc lẫn nhau cùng phát triển
Có thể nói, mặc dù có nhiều cách tiếp cận về toàn cầu hoá và chưa cócách hiểu chung về khái niệm toàn cầu hoá, nhưng đa số các nhà nghiên cứu,phân tích đều có nhiều điểm thống nhất với nhau về toàn cầu hoá Trước toàncầu hoá là một tiến trình lịch sử có quá trình phát triển lâu dài và trải quanhiều giai đoạn Trong đó, giai đoạn phát triển mạnh mẽ nhất bắt đầu từnhững năm 80 của thế kỷ XX, đến nay đã đạt được cường độ, phạm vi lớnnhất Toàn cầu hoá là quá trình phức tạp và luôn có tác động ảnh hưởng haimặt, vừa tích cực, vừa tiêu cực, vừa cơ hội, vừa là thách thức Tính tích cvccủa toàn cầu hoá chủ yếu mang tính chủ quan, phụ thuộc vào góc độ, lĩnh
4 Tập bài giảng Quan hệ quốc tế và đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta, Nxb Lao động - Xã hội
2006, tr.92.
Trang 11vực, nội dung xem xét, vào chủ thế - đối tượng của toàn cầu hoá, vào thờigian và không gian diễn biến Toàn cầu hoá bắt đau từ kinh tế và hiện đangdiễn ra mạnh mẽ nhất trong lĩnh vực này Nhưng toàn cầu hoá cũng đang lanrộng ra các lĩnh vực khác như chính trị, xã hội, văn hoá, môi trường, Toàncầu hoá đang diễn ra ngày càng mạnh mẽ và tác động lớn lao đến mỗi cánhân, tổ chức, quốc gia và toàn bộ hệ thông thế giới.
Chính vì thế, thách thức và thời cơ từ xu thế toàn cầu hoá là một tất yếutrên tất cả các lĩnh vực trong đời sống xã hội
1.3 Mối quan hệ giữa truyền thông đại chúng với quản lý văn hoá trong mới trường toàn cầu hoá.
Truyền thông đại chúng:
Theo Sibermann (1981) Truyền thông đại chúng (mass communication)
đó là sự truyền bá với số lượng lớn những nội dung giống nhau cho những cánhân và những nhóm đông người trong xã hội dựa trên kỹ thuật truyền bá tậpthể Truyền thông đại chúng là quá trình truyền tải và phổ biến thông tin xãhội đến số lượng lớn công chúng Các phương tiện truyền thông đại chúnghiện đại bao gồm báo, tạp chí, phát thanh, truyền hình, sách, phim và vi deo,các phương tiện truyền thông mới Các phương tiện truyền thông mới là kháiniệm ra đời sau và được hiểu bao gồm việc truyền đạt thông tin thông quaintemet, bao gồm các loại hình như: web, báo điện tử
Truyền thông đại chúng (TTĐC) là phương tiện đặc biệt có hiệu quảthực hiện các chức năng của văn hoá, từ giáo dục, nhận thức thẩm mỹ, đếngiao tiếp giải trí vả dự báo Báo chí là kênh trung tâm, biểu trưng cho khuynhhướng, sức mạnh, bản chất của kênh truyền thông đại chúng Do đó nói đếntruyền thông đại chúng, trước hết là nói đến báo chí Đôi khi dùng báo chí đểnói thay truyền thông đại chứng
Thời đại ngày nay là thời đại bùng nổ thông tin Dưới sự phát triển như
vũ bão cua cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật (KHKT), thông tín đại chúngngày càng phát triển và có vai trò với sự tác động và ảnh hưởng vô cùng to
Trang 12lớn Mỗi quốc gia cũng như cả cộng đồng quốc tế không thể không căn cứvào thông tin có tính toàn cầu đe hoạch định các chính sách của mình TTĐCđiều chỉnh hành vi của một người và toàn xã hội, người ta thừa nhận TTĐCnhư là một bộ phận cấu thành đời sống tinh thần của xã hội Trong bối cảnhcủa cuộc cách mạng toàn cầu hoá, cũng như nhiều lĩnh vực khác của đời sống
xã hội, văn hoá phát triển rộng lớn hơn chứ không phải khép kín Văn hoácũng phải vận động không ngừng vì ngừng đọng có nghĩa là lụi tàn, giam hãm
có nghĩa là bóp chết văn hoá Hay như cách nói của Thomas Friedman, đểphát triển trong sự tác động của toàn cầu hóa, chúng ta phải cố gắng vươn lênthành những chủ thể - tạo lập chứ không thể mãi là những chủ thê - thíchnghi5 Nếu không làm được như vậy nếu chỉ biết học hỏi và áp dụng máy mócnhững thành tựu của người khác, chỉ mãi là những chủ thế - thích nghi màkhông có những sáng tạo riêng, những thành quả mang đậm chất Việt Namthì cũng giống như việc đánh mất bản sắc dân tộc của mình, chúng ta sẽ bị
"hòa tan" trong quá trình toàn cầu hóa đang diễn ra hết sức mạnh mẽ
TTĐC với vai trò của mình, đặc biệt là trong thời đại bùng nổ thông tinhiện nay, các phương tiện truyền thông đại chúng ngày càng phát huy vai trò
to lớn của mình đối với văn hoá và sự phát triển của văn hoá cũng chính vìvậy truyền thông đại chúng phải biết lựa chọn thông tin, hình thức đưa tin đểphù hợp với thời đại, gìn giữ và phát huy văn hoá dân tộc
5 Xem Thomas Friedman Chiếc Lexus và Cây Oliu Nxb Khoa học Xã hội Hà Nội, 2005
Trang 13Chương 2 Thực trạng văn hóa dân tộc trong môi trường toàn cầu hóa và vai trò của các phương tiện truyền thông đại chúng trong việc bảo vệ văn
hóa dân tộc trong môi trường toàn cầu hóa.
2.1 Văn hóa dân tộc trong môi trường toàn cầu hóa
2.1.1 Những thuận lợi của văn hóa dân tộc trong môi trường toàn cầu hóa
Quá trình toàn cầu hoá kinh tế kéo theo nó sự biến đổi sâu sắc hầu khắpcác lĩnh vực chính trị, xã hội, văn hoá làm thay đổi bộ mặt thế giới Toàn cầuhoá thúc đẩy văn hoá nhân loại phát triển với nhịp độ một ngày bằng cả thế
kỷ trước đây, ngày càng tạo lập trên thực tế một mặt bằng chung cho nền vănminh tinh thần của nhân loại, điều sẽ là không tưởng một khi văn hoá còn bịngăn cách bởi ranh giới quốc gia, chủng tộc, tôn giáo, hệ tư tưởng
Để tránh những mặt tiêu cực của văn hoá trong toàn cầu hoá khôngphải là sự khép kín nền văn hoá của mình mà đó là sự giao thoa nhưng vẫnphải bảo tồn những giá trị truyền thống của mình Truyền thống lịch sử haytruyền thống văn hoá chính là những gì đang tồn tại hôm nay và cả những gìđang bị thải loại hôm nay, bởi mỗi dân tộc đều có những đặc trưng mang tínhbền vững, hình thành truyền thống trong sự lựa chọn di sản, cần gìn giữ cái gì
và đưa ra khỏi đời sống của mình cái gì Truyền thống là những giá trị tinhthần vừa ổn định vừa vận động không ngừng Bảo vệ các giá trị văn hoátruyền thống trong thời đại ngày nay là quá trình thông thương với văn hoátoàn nhân loại, loại bỏ những gì tiêu cực, tiếp thu và bản địa hoá để nhữngtinh hoa văn hoá nhân loại trở thành truyền thống mới của dân tộc, từ đó tiếptục hội nhập ở một trình độ cao hơn
Qui luật tồn tại của văn hoá trong xu thế hội nhập cũng là qui luật tồntại và phát triển của thông tin đại chúng, một lĩnh vực của văn hoá vừa làđộng lực vừa là sản phẩm của hội nhập
Trang 14Sự phát triển của khoa học, công nghệ hiện đại, đặc biệt là công nghệthông tin trong bối cảnh toàn cầu hoá đã tạo ra những cơ hội, trở thành cầunối cho các quốc gia, dân tộc mở rộng giao tiếp, sự hiểu biết và xích lại gầnnhau hơn Chính nhờ cơ hội này mà nền văn hoá Việt Nam có điều kiện giaolưu rộng rãi với nhiều nền văn hoá khác trên thế giới Thông qua đó, conngười Việt Nam có điều kiện học tập, tiếp thu những giá trị, tinh hoá của cácdân tộc để làm phong phú thêm các nền văn hoá của dân tộc mình.
Sự phát triển mạnh mẽ của các phương tiện truyền thông, đặc biệt làtruyền hình là một thực tế, truyền hình có điều kiện giao lưu với quốc tế, thiếtlập được với cầu truyền hình của một số nước như Trung Quốc, Liên bangNga trong những dịp lễ hội, các loài hình báo chí khác cũng phát triển nhanhchóng, luôn có sự tiếp thu, sứa đổi cho phù hợp, thông tin ngày càng được cậpnhật nhanh chóng và đầy đủ Sự phát triển của Intemet cũng là một thực tếkhông thể phủ nhận và đóng góp một phần không nhỏ cho sv Phát triển chungcủa các loại hình truyền thông Việt Nam
2.1.2 Những thách thúc của văn hóa dân tộc trong môi trường toàn cầu hóa
Quá trình toàn cầu hoá kinh tế kéo theo nó sự biến đổi sâu sắc hầu khắpcác lĩnh vực chính trị, xã hội, văn hoá làm thay đổi bộ mặt thế giới, nhưngmặt khác, toàn cầu hoá cũng đang trở thành hiểm họa của không ít nền vănhoá dân tộc, văn hoá địa phương bởi sự xâm nhập của các nền văn hoá củacác nước khác nhau, của thương mại hoá văn hoá, một trong những mặt tráicủa toàn cầu hoá và sự suy thoái của những nền văn hoá yểu trong quá trình
bị hoà tan Khi văn hoá của từng dân tộc, của từng địa phương trên thế giới bịmất đi bản sắc riêng của nó, bị nhất thể hoá thì nền văn hoá nhân loại- một thểthống nhất trong đa dạng của tập hợp các nền văn hoá riêng biệt- cũng vì thế
mà trở nên nghèo nàn, đơn điệu
Truyền thông đại chúng của nước ta mấy năm qua đã đăng tải rất nhiềunhững bài viết, những nghiên cứu về thách thức của văn hoá dân tộc trong