4 Isabelle Mandraud, Comment les Francais lisent – ileleurs journaux?. In Jean – Marie Charon, L’estat des mesdias, Paris, La Desddiaspouvoirs, CFPJ, 1991, tr.227.
Trang 1B n quy n thu c Vi n Xã h i h c www.ios.org.vn
KH O SÁT M C THEO DÕI CÁC PH NG TI N TRUY N THÔNG I CHÚNG THÀNH PH H CHÍ MINH
TR N H U QUANG
Ngoài vai trò là m t trung tâm kinh t quan tr ng c a khu v c các t nh phía Nam và c a c
n c, thành ph H Chí Minh c ng đ ng th i còn là m t trung tâm thông tin và báo chí ( ) 1
Có h c gi còn cho r ng đây là trung tâm báo chí l n nh t n c, t t nhiên là n u ch xét v
m t báo in và g i đây là m t “thành ph báo chí” – n i mà ng i dân có t p quán “nghi n”
xem báo t hàng tr m n m nay và truy n th ng này đã đ c bi t đ c nâng lên m t b c m i trong h n 10 n m qua, song song v i công cu c đ i m i và phát tri n đ t n c( ) 2
Trong sinh ho t th ng nh t c a đô th v a tròn 300 tu i này, ng i công nhân hay viên ch c sáng ra th ng có t p quán ghé s p báo mua m t hai t tr c khi đi u ng cà – phê ho c n sáng r i đi làm; ng i ta c ng th ng xuyên b t g p c nh ng i đ p xích lô, ng i s a xe d c
đ ng hay ng i th h t tóc m i mê ng i xem báo trong lúc v ng khách, hay c nh bà bán hàng t p hóa ch v a gi m t t báo v a bàn tán huyên thuyên v đi u gì đó v a đ c trên báo v i b n hàng k bên thành ph H Chí Minh có m t m ng l i s p báo ven đ ng khá dày đ c n m r i rác t i các qu n, huy n (thành ph hi n có kho ng 170 đ i lý phát hành báo, kho ng 700 s p báo c đ nh và vài ngàn đi m bán báo l nh h n và ít c đ nh h n), và m t
l c l ng hàng ch c ngàn ng i bán báo d o đông đ o, trong đó ph n l n là tr em, len l i
kh p các hang cùng, ngõ h m đ bán báo
Nét đ c đáo c a th tr ng báo chí thành ph này là chính thói quen mua báo và đ c báo hàng ngày c a ng i dân Nhi u t báo c a thành ph đã có s phát hành v t quá cái
ng ng 100 ngàn b n m i k Tính t i tháng 10 – 1997, t nh t báo Sài Gòn Gi i phóng c a
ng b thành ph đ t kho ng 120.000 t m i ngày T Tu i tr , báo ra cách ngày (ba
k /tu n), thu c Thành oàn thanh niên c ng s n H Chí Minh, có s n b n nay lên t i
300.000 t m i k T Ki n th c ngày nay ra ba k m i tháng, đ t con s trên 100.000
b n/k M t t báo ra hàng tu n r t tr tu i (m i ra đ i h n hai n m nay), khai phá m t th
lo i m i là nh m vào đ i t ng r ng rãi nh ng ng i tiêu dùng, t Sài Gòn ti p th , c ng có
lúc đ t 100.000 b n Xét v s l ng n b n, hàng ngày các t báo thành ph H Chí Minh
1
tin” thì m i đây, trong Ngh quy t s 16/NQ-TW ngày 25 – 12 – 1997 v vi c “ti p t c nâng cao ch t l ng và
2
báo thành ph H Chí Minh, Xuân inh S u, 1997 Tr.3
Trang 2B n quy n thu c Vi n Xã h i h c www.ios.org.vn
in n và phát hành ra th tr ng g n n a tri u n b n, chi m kho ng 1/3 trong t ng s n b n báo chí các lo i c a c n c hàng ngày( )3
V i m t đ i ng kho ng 800 ng i làm báo chuyên nghi p (ch a k h n 200 nhà báo thu c các bái, đài trung ng đóng t i thành ph ), và kho ng g p 10 l n con s đó là nh ng ng i
vi t báo không chuyên ho c các c ng tác viên, thành ph H Chí Minh tính đ n tháng 12 –
1997 có 40 đ n v báo chí, trong đó có 37 đ n v báo vi t, m t đài phát thanh, m t dai truy n hình và m t t p chí b ng b ng hình video, v i t ng c ng 65 n ph m báo in các th lo i khác nhau
Nh m m c tiêu nghiên c u v ng x c a các gi i công chúng thành ph H Chí Minh đ i
v i ba ph ng ti n truy n thông đ i chúng ch y u là báo in, truy n hình và phát thanh, xét trong m i quan h v i yêu c u phát tri n đ t n c trong th i k đ i m i hi n nay, chúng tôi
đã ti n hành vào tháng 9 – 1997 m t cu c đi u tra n i dân c t 16 tu i tr lên t i 4 đ n v
ph ng và xã thu c 4 qu n, huy n c a thành ph trong đó có 3 qu n n i thành và 1 huy n ngo i thành Bài vi t sau đây s s d ng m t ph n k t qu c a cu c đi u tra này đ tr c h t
kh o sát v các m c đ đ c báo, xem truy n hình và nghe đài phát thanh c a c dân thành
ph H Chí Minh sau đó xem xét m i t ng quan gi a các m c đ theo dõi ba ph ng ti n này, và cu i cùng so sánh nh ng s li u c a cu c đi u tra này v i m t s cu c đi u tra tr c đây đ th tìm hi u đ ng thái phát tri n c a t ng ph ng ti n truy n thông đ i chúng này qua
nh n th c và thái đ các gi i công chúng
Do h n ch c a khuôn kh bài vi t này nên chúng tôi s không đ c p t i tình hình ng i dân
đ c gì, xem gì và nghe gì c ng nh h th ng đ c nh ng t báo nào và xem hay nghe nh ng
đài truy n hình phát thanh nào mà ch kh o sát ch y u v m c đ theo dõi ba ph ng ti n
báo in, báo hình và báo nói mà thôi
Cu c đi u tra này đã s d ng k thu t ph ng v n b ng b ng h i, v ch n m u thì áp d ng
ph ng pháp ch n m u đi n hình, k t h p gi a ch n phân t ng và ch n máy móc Các đ n v
đ c đi u tra bao g m: ph ng Nguy n Thái Bình (qu n 1), ph ng 11 (qu n Gò V p),
ph ng 5 (qu n 11) và xã Tân T o (huy n Bình Chánh) T ng s m u đi u tra là 697 ng i Liên quan t i m t s đ c đi m v m u đi u tra: v gi i tính, trong t ng s 679 ng i, có 49,7% là nam và 50,3% là n V tu i tác, có 14,6% thu c nhóm 16 – 20 tu i, 28,7% nhóm
21 – 30 tu i, 19,5% nhóm 31 – 40 tu i, 26,4% nhóm 41 – 60 tu i và 10,6% nhóm t 61 tu i
tr lên V h c v n, 28,6% có trình đ c p I, 27,1% c p II, 29,7% c p II, 12,1% i h c và Cao đ ng và 1,6% còn mù ch V ngh nghi p, trong m u đi u tra có 11,6% đang làm ngh
3
N m 1997, theo s li u c a C c Th ng kê thành ph H Chí Minh, thành ph H Chí Minh có t ng c ng
theo ông Bùi Huy Lan, V phó V Báo chí, B V n hóa – Thông tin, m i ngày có kho ng 1,5 tri u n b n báo chí đ c in n và phát hành (xem Ki n th c ngày nay, s ra ngày 20 – 6 – 1997, trang 3)
Trang 3B n quy n thu c Vi n Xã h i h c www.ios.org.vn
và lao đ ng chân tay t do, 9,6% buôn bán nh , 6,6% làm nông nghi p, 13,9% n i tr , 9,0%
h u trí, già y u, 5,2% sinh viên và 6,7% h c sinh
I M c đ đ c báo
K t qu cu c đi u tra tháng 9 – 1997 cho bi t là ph n l n c dân trong m u đi u tra đ u tr
l i là ít nhi u có đ c báo (kho ng 65%), riêng s có đ c báo hàng ngày chi m 34% m u đi u
tra và s có đ c m i tu n vài l n là 25%
B ng 1 M c đ đ c báo c a m u đi u tra c dân thành ph H Chí Minh t 16 tu i tr lên,
phân t theo đ a bàn c trú
- Có đ c hàng ngày 206
38,6
28 17,7
234 33,6
- M i tu n vài l n 154
28,9
19 1,6
173 24,8
- M i tháng vài l n 36
6,8
16 9,8
52 7,5
25,1
101 61,6
235 33,7
- Không tr l i 3
0,6
- 3
0,4
T ng c ng 533
76,5
164 23,5
697 100,0
Ghi chú: i v i các b ng đ c trình bày trong bày này, m i ô có hai con s : con s hàng
trên là s l ng tuy t đ i, còn con s hàng d i là t l ph n tr m (%) – t l này đ c tính
theo t ng c ng c a m i c t
Ngu n s li u: Cu c đi u tra tháng 9 – 1997
B ng 1 cho th y có s chênh l ch r t rõ gi a c dân n i thành và c dân ngo i thành: n u có
t i 68% nh ng ng i đ c h i n i thành có đ c báo hàng ngày ho c vài l n m i tu n thì
con s này ngo i thành ch đ t 29%; đ ng th i có t i 62% ng i đ c h i ngo i thành tr
l i h u nh không đ c báo bao gi , trong khi t l này n i thành là 25% Chúng ta bi t là
dân c ngo i thành có trình đ h c v n bình quân th p h n so v i n i thành, đ a bàn c trú
v a xa l i v a phân tán m ng l i phát hành báo l i r t m ng, nên có ít ng i đ c báo th ng
xuyên c ng là đi u d hi u n v đi u tra ngo i thành trong cu c đi u tra này là xa Tân
T o, ch cách xa kho ng 12 – 15 km so v i trung tâm thành ph Nh v y, n u là nh ng
Trang 4B n quy n thu c Vi n Xã h i h c www.ios.org.vn
vùng nông thôn xa xôi h o lánh h n nh vùng đ ng b ng sông C u Long ch ng h n, thì có
l t l có đ c báo s còn th p h n n a
K t qu đi u tra c ng cho bi t là nam gi i đ c báo hàng ngày nhi u h n n gi i (40% so v i 28%) và ng c l i, s không đ c báo n i n gi i đông h n nam gi i (43% so v i 24%)
Nh ng ng i có trình đ h c v n cao h n đ c báo th ng xuyên h n so v i nh ng ng i có
h c v n th p h n: T l đ c báo hàng ngày là 69% n i s ng i có trình đ đ i h c và cao
đ ng, 47% n i s ng i có trình đ h c v n c p III, 27% n i c p II và ch có 14% n i c p I Phân theo ngh nghi p, chúng ta th y nh ng ng i làm các ngh lao đ ng trí óc và quán lý có
t l đ c báo hàng ngày cao nh t, 69% trong khi đó t l này ch đ t 21% n i công nhân, 28%
n i lao đ ng ti u th công nghi p và lao đ ng t do, 25% n i nh ng ng i buôn bán nh , và
ch có 11% n i nh ng ng i làm ngh nông nghi p Riêng n i sinh viên, h c sinh thì có 43%
có đ c báo hàng ngày
Khi đ c h i v ngu n báo đ đ c, nh ng ng i có đ c báo tr l i cho bi t là 55% th ng
mua báo l t i các s p báo, 13% đ t mua dài h n, 11% mua t ng i bán báo d o, 12% đ c
th vi n ho c c quan, xí nghi p, và có t i 27% là m n đ c
Th i gian đ c báo bình quân hàng ngày c a m i ng i có đ c báo mà chúng tôi tính toán
đ c qua k t qu đi u tra là 39 phút, trong đó t p trung ch y u là nhóm 15 – 30 phút (28,1%)
và nhóm 30 phút t i 1 gi (25,5%) Còn n u tính bình quân trên toàn b m u đi u tra (t c là
k c nh ng ng i không đ c báo), thì th i gian đ c báo bình quân c a m u đi u tra c dân thành ph H Chí Minh t 16 tu i tr lên là 26 phút (T l này Pháp vào n m 1990 là kho ng 30 phút( )4)
Phân tích theo các phân t , chúng ta th y có nh ng khác bi t rõ nét v th i gian đ c báo hàng ngày bình quân m i ng i gi a các khu v c dân c đô th và nông thôn ( qu n 1 là 33 phút/ng i, trong khi huy n Bình Chánh là 13 phút/ng i), gi a nam so v i n , nam 30 phút/ng i, còn n là 22 phút/ng i), gi a các nhóm trình đ h c v n (43 phút/ng i n i
nh ng ng i có trình đ i h c, gi m d n cho đ n 11 phút/ng i n i nh ng ng i có h c
v n c p I), c ng nh gi a các nhóm ngh nghi p (lao đ ng trí óc và qu n lý 37 phút/ng i công nhân 21 phút/ng i, làm nông nghi p 10 phút/ng i )
4
Isabelle Mandraud, Comment les Francais lisent – ileleurs journaux? In Jean – Marie Charon, L’estat des mesdias, Paris, La Desddiaspouvoirs, CFPJ, 1991, tr.227
Trang 5B n quy n thu c Vi n Xã h i h c www.ios.org.vn
Cu c đi u tra 9 – 1997 cho bi t có 70% c dân t 16 tu i tr lên trong m u đi u tra tr l i là
có xem tivi hàng ngày, 14% xem m i tu n vài l n, 3% xem m i tháng vài l n và ch có 13%
h u nh không xem
B ng 2 M c đ xem truy n hình n i m u đi u tra c dân thành ph H Chí Minh t 16 tu i
tr lên, phân t theo đ a bàn c trú
- G n nh hàng ngày 380
71,3
105 64,0
485 69,6
- M i tu n vài l n 75
14,1
25 15,2
100 14,3
- M i tháng vài l n 14
2,6
6 3,7
20 2,9
11,3
28 17,1
88 12,6
- Không tr l i 4
0,8
- 4
0,6
T ng c ng 533
76,5
164 23,5
697 100,0
Ngu n s li u: Cu c đi u tra tháng 9 – 1997
B ng 2 cho bi t là nhìn chung không có khác bi t gì l n m t cách đ c bi t v m c đ xem
truy n hình gi a hai khu v c n i thành và ngo i thành M t khác, n u kh o sát ch báo này
theo các phân t gi i tính, tu i tác, k c trình đ h c v n và ngh nghi p thì chúng ta c ng có
th nh n th y là h u nh c ng không có khác bi t gì đáng k gi a các nhóm v t l xem
truy n hình
V th i l ng xem truy n hình c a các cá nhân thì t p trung đông nh t là trong ba nhóm sau:
nhóm xem t 30 phút t i 1 gi (chi m 27% trong m u đi u tra), t 1 t i 2 gi (35%) và 2 đ n
3 gi (14%) Bình quân m i ng i có xem truy n hình th ng xem 89 phút, t c 1 gi 29 phút
m i ngày; c dân n i thành và c dân ngo i thành đ u có m c bình quân này x p x ngang
nhau, không có khác bi t đáng k xét v m t th i gian b ra tr c máy thu hình N u tính
bình quân trên toàn b m u đi u tra nh ng ng i t 16 tu i tr lên (t c là k c nh ng ng i
không xem) thì th i gian m i ng i dân thành ph dành ra đ xem ti vi là 1 gi 15 phút hàng
ngày
Trang 6B n quy n thu c Vi n Xã h i h c www.ios.org.vn
N u kh o sát theo các phân t gi i tính, tu i tác, h c v n và ngh nghi p chúng ta c ng nh n
th y là không có chênh l ch gì l n đáng k nh khi chúng ta kh o sát v th i l ng dành ra đ
đ c báo Chúng ta có th qua đây nh n đ nh r ng vi c xem truy n hình đã tr thành m t sinh
ho t ph bi n đ i v i h u h t các gi i c dân thành ph H Chí Minh, b t lu n nam ph lão
u, b t lu n trình đ h c v n hay ngh nghi p xã h i, k c n i thành và ngo i thành
III M c đ nghe đài phát thanh
Cu c đi u tra 9 – 1997 cho bi t có 13% tr l i là có nghe radio hàng ngày, 13% có ngeh vài
l n m i tu n, trong đó ng i dân ngo i thành có t l nghe hàng ngày t ng đ i nhi u h n
m t chút so v i c dân n i thành (24% so v i 9%)
B ng 3 M c đ nghe radio n i m u đi u tra c dân thành ph H CHí Minh t 18 tu i tr
lên, phân t theo đ a bàn c trú
- G n nh hàng ngày 48
9,0
39 23,8
87 12,5
- M i tu n vài l n 71
13,3
19 11,6
90 12,9
- M i tháng vài l n 28
5,3
5 3,0
33 4,7
72,2
100 61,0
485 69,6
- Không tr l i 1
0,2
1 0,6
2 0,3
T ng c ng 533
76,5
164 23,5
697 100,0
Ngu n s li u: Cu c đi u tra tháng 9 – 1997
B ng 3 cho th y c dân ngo i thành có t l có nghe radio là 39%, cao h n so v i t l 27%
n i c dân n i thành Riêng s ó nghe radio hàng ngày là 24% ngo i thành, trong khi
n i thành, con s này ch đ t 9%
Vi c phân t theo các nhóm gi i tính, đ tu i, trình đ h c v n c ng nh ngh nghi p đ u cho
th y là h u nh không có gì khác bi t đáng k v m c đ nghe đài phát thanh gi a các nhóm
xã h i này, ngo i tr nhóm nh ng ng i làm nông nghi p ( nông thôn) thì có t l nghe raido hàng ngày (22%) t ng đ i cao h n các nhóm ngh nghi p khác
Trang 7B n quy n thu c Vi n Xã h i h c www.ios.org.vn
S li u k t qu đi u tra c ng cho bi t bình quân m t ng i có nghe radio th ng nghe 43phút/ngày Còn n u tính bình quân m i ng i trên toàn b m u đi u tra thì con s này là 13phút/ngày, trong đó ngo i thành là 18 phút/ngày và n i thành là 11 phút/ngày
IV T ng quan gi a ba vi c đ c báo, xem ti vi và nghe radio
K t qu cu c đi u tra 9 – 1997 đã cho chúng ta th y là trong t ng s m u đi u tra, có 34%
ng i có đ c báo hàng ngày, 70% coi truy n hình hàng ngày và ch có 13% nghe đài phát thanh hàng ngày
Chúng tôi đã x lý t ng h p c ba ch báo trên đ xem xét m i quan h đan xen gi a các nhóm ng i theo dõi hàng ngày ba ph ng ti n báo chí, truy n hình và phát thanh K t qu
x lý cho bi t có 77% m u đi u tra có theo dõi hàng ngày ít nh t m t l n trong ba ph ng
ti n truy n thông đ i chúng này (xin coi s đ 1)
S đ 1 T l nh ng ng i theo dõi hàng ngày báo chí, tivi và radio xét trong m i t ng
quan gi a ba ph ng ti n này v i nhau
( n v : % t l này đ c tính trên t ng s m u đi u tra)
Xem tivi hàng ngày (69,6%)
c báo hàng ngày
4,9
37,6
2,0
(=33,6%)
(=12,5%)
T ng c ng nh ng
ng i có theo dõi
m t trong ba
ph ng ti n
này hàng ngày = 76,9%
Ngu n s li u: Cu c đi u tra tháng 9 – 1997
S đ 1 cho th y rõ là hi n nay, vô tuy n truy n hình đã tr thành m t ph ng ti n truy n
thông ph bi n v i t l áp đ o trong c dân thành ph Nhóm nh ng ng i ch xem truy n hình hàng ngày chi m t l cao nh t (70%), trong khi đó ph n l n nh ng ng i có đ c báo
hàng ngày l n nh ng ng i có nghe radio hàng ngày c ng đ u có xem truy n hình hàng ngày
Trang 8B n quy n thu c Vi n Xã h i h c www.ios.org.vn
Còn nhóm nh ng ng i ch đ c báo hàng ngày ho c nhóm ch nghe radio hàng ngày đ u chi m t l khá ít (các t l t ng ng là 5% và 2%) C ng đáng ghi nh n trong so đ này là
ch có 6% theo dõi hàng ngày c ba ph ng ti n báo in, tivi và radio
N u tính chung c s ng i theo dõi ba ph ng ti n truy n thông đ i chúng này “hàng ngày”
l n “m i tu n vài l n”, thì t l này lên t i 89% trong m u đi u tra Nói cách khác, qua k t qu
đi u tra này, chúng ta có th nh n đ nh r ng hi n nay, đ i đa s ng i dân thành ph đ u có
ti p xúc khá th ng xuyên v i các ph ng ti n thông tin đ i chúng
V y có ai hoàn toàn không theo dõi b t c ph ng ti n truy n thông đ i chúng nào hay không? K t qu x lý th ng kê cho bi t là có Và t l này chi m 10,0% trong t ng s m u
đi u tra S ng i này h u nh u hoàn toàn không đ c b o, không nghe radio mà c ng không coi tivi
X lý th ng kê theo các phân t v đ c đi m nhân kh u đ tìm hi u coi nhóm này g m nh ng thành ph n nào là chính, chúng tôi nh n th y là khá đông là c dân ngo i thành (chi m 34% trong s này); m t khác nhi u ng i trong đó là ng i Hoa (chi m 43% trong s này), nhi u
ng i l n tu i không bi t đ c ti ng Vi t ho c n u có thì đ c kém Trong t ng s nhóm không theo dõi gì h t này, v gi i tính, có 63% là n ; còn v trình đ h c v n có t i 60% là c p I,
và 20% c p II, còn mù ch thì 7% Rõ ràng là nh ng bi n s v a k đ u là nh ng nhân t
có tác đ ng d n đ n tình tr ng không ti p xúc v i các ph ng ti n truy n thông đ i chúng
n đây, m t câu h i khác có th đ c đ t ra là: li u có tác đ ng hay nh h ng gì l n nhau hay không gi a các m c đ theo dõi ba ph ng ti n thông tin đ i chúng này n i dân c thành
ph ? Gi thuy t c a chúng tôi đây là có: c ng t ng t nh xu h ng chung các n c khác, s phát tri n khá m nh c a ph ng ti n vô tuy n truy n hình trong nh ng n m g n đây
có làm gi m đi ph n nào m c đ đ c báo và nh t là m c đ nghe đài phát thanh n i công chúng thành ph H Chí Minh
V Di n bi n c a các m c đ theo dõi báo in, tivi và radio trong nh ng n m g n
đây
Khi so sánh v i th i k tr c khi đ t n c b c vào công cu c đ i m i kinh t - xã h i (n m 1986) t c là cách đây h n 10 n m, qua cu c đi u tra tháng 9 – 1997, 66% nh ng ng i đ c
h i cho bi t là h có xem truy n hình nhi u h n; còn đ i v i báo in thì có t l ít h n, 47% cho bi t có đ c báo nhi u h n và ch có 17% tr l i là có nghe đài phát thanh nhi u h n
tr c Chúng ta bi t là trong h n 10 n m qua, h u h t các báo, đài thành ph đ u có nh ng
n l c r t l n đ không ng ng đ i m i nh m th a mãn nh ng nhu c u ngày càng phong phú
và đa d ng c a các t ng l p xã h i, đ ng th i nh m đáp ng nh ng yêu c u ngày càng cao và sôi n i c a quá trình phát tri n kinh t và xã h i c a đ t n c Th nh ng, s li u đi u tra cho
th y m t th c t là thành ph H Chí Minh truy n hình đang thu hút công chúng m nh h n
Trang 9B n quy n thu c Vi n Xã h i h c www.ios.org.vn
so v i các ph ng ti n báo in và phát thanh Trong khi đó, xét v m c đ trang b , thì vào
n m 1997 theo s li u đi u tra c a C c Th ng kê thành ph H Chí Minh toàn thành có 87,5% h có tivi (n i thành 91,8% và ngo i thành 80,9%), và có 80,3% h có radio cat-xet (n i thành 83,2% và ngo i thành 74,2%)
Chúng ta hãy so sánh v ch tiêu s ng i đ c báo, xem truy n hình và nghe radio riêng n i
c dân n i thành c a cu c đi u tra n m 1997 này v i nh ng s li u t ng ng c a hai cu c
đi u tra khác c ng n i thành vào n m 1989 và 1993
Tr c h t v báo in chúng ta nh n th y là t l nh ng ng i có đ c báo hàng ngày và m i
tu n vài l n h u nh không thay đ i bao nhiêu, tuy là có v gi m m t ít: s ng i dân n i thành có đ c báo hàng ngày n m 1997 là 39% trong khi t l này là 43% vào n m 1989 Tuy nhiên, đi u c ng đáng l u tâm là khi phân t theo các t ng l p ngh nghi p, chúng tôi nh n
th y r ng xu h ng đ c báo ít đi ch di n ra ch y u n i các thành ph n lao đ ng chân tay nhi u h n là n i các thành ph n lao đ ng trí óc Ch ng h n, nhóm công nhân (xí nghi p công
nghi p) có t l đ c báo hàng ngày là 41% theo cu c đi u tra n m 1989 và t l này ch đ t 21% vào cu c đi u tra n m 1997 Trong khi đó, nhóm trí th c (lao đ ng trí óc) thì t l này
là 61% vào n m 1989, nh ng đ n n m 1997 thì l i t ng lên t i 77%
Nh ng đ i v i ph ng ti n phát thanh thì ph ng h ng s t gi m di n ra khá rõ r t T l
ng i dân n i thành có nghe radio hàng ngày, t 40% n m 1989 gi m đi còn 27% n m 1993
và xu ng ch còn 9% vào n m 1997
Trong khi đó, đ i v i truy n hình, đi u đáng chú ý là ng c l i v i vi c nghe radio t l dân
n i thành có xem tivi hàng ngày l i gia t ng m nh m , t 51% n m 1989 lên t i 79% n m
1993 và gi m đi m t chút còn 71% vào n m 1997
B ng 4 M c đ đ c báo, xem tivi và nghe radio n i c dân n i thành thành ph H Chí Minh
t 16 tu i tr lên, so sánh các k t qu đi u tra n m 1997 v i n m 1989 và n m 1992
1989 1997 1989 1993 1997 1989 1993 1997
- Hàng
ngày
380 42,5
206 38,6
452 51,0
798 78,5
380 71,3
354 39,9
274 26,9
48 9,0
- M i tu n
vài l n
263 29,7
154 28,9
208 23,5
135 13,3
75 14,1
203 22,9
171 16,8
71 13,3
- M i tháng
vài l n
109 36 66 25 14 75 36 28
Trang 10B n quy n thu c Vi n Xã h i h c www.ios.org.vn
12,3 6,8 7,4 2,5 2,6 8,5 3,5 5,3
- H u nh
không
135 15,2
134 25,1
161 18,2
59 5,8
60 11,3
255 28,8
536 52,7
385 72,2
- Không tr
l i
- 3
0,6
- - -
T ng c ng 887
100,0
533 100,0
887 100,0
1017 100,0
533 100,0
887 100,0
1017 100,0
533 100,0
Ngu n s li u:
• Cu c đi u tra tháng 9 -1997: ch tính riêng n i thành
• Cu c đi u tra tháng 5 – 1989: S li u th ng kê k t qu đi u tra v “vi c s d ng th i gian nhàn r i và vi c ngh ng i gi i trí c a nhân dân thành ph H Chí Minh”, do
Vi n Khoa h c Xã h i t i thành ph H Chí Minh ph i h p v i Vi n Quy ho ch thành
ph H Chí Minh ti n hành đi u tra vào tháng 5 – 1989, v i t ng s là 887 ng i t
16 tu i tr lên, phân b t i 6 qu n n i thành thành ph H Chí Minh
• Cu c đi u tra tháng 7 -1993: S li u th ng kê k t qu cu c đi u tra v “đ i s ng v n hóa c a c dân thành ph H Chí Minh”, do S V n hóa và Thông tin thành ph H Chí Minh ph i h p v i Vi n Khoa h c Xã h i t i thành ph H Chí Minh ti n hành
đi u tra vào tháng 7 – 1993 v i t ng s m u là 1.640 ng i t 16 tu i tr lên, t i 9
ph ng, xã thu c các qu n 1, 10 và huy n Th c Riêng b ng trên đây ch t ng h p
s li u t hai qu n n i thành 1 và 10 v i t ng s m u là 1.017 ng i
1 Cu c đi u tra tháng 9 – 1997 cho phép chúng ta nh n đ nh r ng đ i đa s ng i dân thành ph đ u có ti p xúc khá th ng xuyên v i các ph ng ti n truy n thông đ i chúng, 34% trong m u đi u tra có đ c báo hàng ngày, 13% nghe đài phát thanh hàng ngày, và có t i 70% coi truy n hình hàng ngày N u tính chung s ng i theo dõi m t trong ba ph ng ti n truy n thông này “hàng ngày” l n “m i tu n vài l n”, thì t l này lên t i 89% trong m u đi u tra Còn n u tính riêng s ng i có theo dõi hàng ngày ít nh t m t trong ba ph ng ti n truy n thông này, thì con s c ng lên t i 77%
Ch s 10% hoàn toàn không theo dõi b t c ph ng ti n truy n thông đ i chúng nào
Nh ng d ki n đó ch ng t vi c mua báo và đ c báo, nghe radio và coi truy n hình đã tr
thành m t t p quán sinh ho t thông d ng trong đ i s ng th ng nh t c a ng i dân thành