nhập môn bao in bao in

Câu 1: Tình hình phát triển của báo in hiện nay.* Khái niệm: Báo chí là thuật ngữ dùng để chỉ một loại hình truyền thông đại chúng hiện đại mang tính địnhkì, thông tin thời sự các sự kiệ

Câu 1: Tình hình phát triển của báo in hiện nay.

* Khái niệm: Báo chí là thuật ngữ dùng để chỉ một

loại hình truyền thông đại chúng hiện đại mang tính địnhkì, thông tin thời sự các sự kiện, vấn đề đời sống xã hội,thuật ngữ báo chí đợc hiểu ở 2 góc độ:

Theo khởi thuỷ, thuật ngữ báo chí đợc sử dụng để chỉloại hình báo in

Theo sự phát triển của báo chí hiện đại thuật ngữ báochí còn dùng để chỉ các loại hình báo chí bao gồm: Báo in,phát thanh, truyền hình, báo ảnh, báo mạng

* Quá trình ra đời và phát triển.

Các ấn phẩm, tiền thân của báo chí đợc xuất hiện từ

tr-ớc công nguyên với t cách là các bản tin những kí hiệu hìnhhài chép tay, khắc trên vỏ cây, đất nung hoặc trên da thú

Từ 4000 năm trớc công nguyên khi đời sống nông nghiệp pháttriển và ổn định đã hình thành các /////// Ai Cập,Mesopotania, sau đó là ở Trung đông Tây á, các bản thôngbáo có niên đại từ thời kỳ này đã đợc phát hiện Thế kỉ XIIkhi cuộc thai nghén t sản tích cực “cựa quậy” trong lòng chế

độ phong kiến, hình thức bản tin, truyền tin ngày càng lộdiện và đóng vai trò tích cực cho đến khi trở thành công cụ

t tởng quan trọng phá tan xiềng xích và ngai//////////// phongkiến, chính sự ra đời và phát triển lâu dài phức tạp vànhanh chóng của báo chí, các nhà lý luận báo chí đã phân

định có 4 loại hình báo chí trong lịch sử đó là: Báo chítăng lữ - phong kiến, báo chí t sản, báo chí vô sản xã hội chủnghĩa và báo chí tôn giáo

Nhng những tờ báo hiện đại xuất bản định kỳ, đều

đặn số lợng lớn với hình hài “hiện mạo” trởng thành và nhmột công cụ chính trị đắc lực thì xuất hiện vào nửa đầuthế kỉ XVI, nhất là trong cuộc chiến tranh Đức – Anh (1524 -1526).Có thể nói rằng giai cấp t sản, xã hội t bản đã sáng tạo

ra và sử dụng báo chí hiện đại nh một vũ khí lợi hại hữu íchtrong việc giành giữ chính quyền và xây dựng xã hội pháttriển Đáng chú ý là ở những thời khắc lịch sử, báo chí đãthể hiện rõ vai trò, sứ mệnh của mình vào đêm cách mạngPháp nổ ra hàng loạt tờ nhật báo ra đời để tuyên truyền lí t-ởng mục tiêu của cách mạng và cổ vũ hành động cách mạngcủa nhân dân

Khoa học kĩ thuật và công nghệ phát triển, trình

độ ////// hoá dân c đợc nâng cao, giao thông ngày một thôngthoáng cuộc đấu tranh chính trị t tởng và việc giành giữquyền lực chính trị ngày càng phức tạp, kinh tế thơng mại

và giao lu quốc tế giữa các quốc gia dân tộc ngày càng mởmang là những điều kiện thúc đẩy kích thích sự phát triểncủa báo chí

Năm 1848 sự ra đời của bản “Tuyên ngôn của Đảng cộngsản” của Mác và Ăngghen, hệ t tởng mới ra đời – hệ t tởngcộng sản, xuất hiện dòng báo chí mới – báo chí vô sản, báochí vô sản do Mác và Ăngghen khởi xớng ra đời trong lòng tbản đã triệ để lợi dụng tự do báo chí t bản để truyền bá hệ

t tởng mới – t tởng vô sản của giai cấp công nhân, là công cụ

đắc lực nhất trong việc đa giai cấp công nhân từ đấutranh kinh tế lên đấu tranh chính trị và từ đấu tranh chínhtrị lên đấu tranh t tởng

Năm 1917 với sự thắng lợi của cách mạng xã hội chủnghĩa tháng 10 Nga, nền báo chí vô sản – xã hội chủ nghĩahình thành và phát triển với hệ thống các nớc xã hội chủnghĩa Năm 1991 sau trận “động đất chính trị, Liên Xô vàcác nớc xã hội chủ nghĩa Đông Âu cũng nh hệ thống các nớc xãhội chủ nghĩa tan vỡ Thế giới từ 2 cực, hai hệ thống trở thànhthế giới đa cực Cuộc cách mạng khoa học công nghệ pháttriển nh vũ bão Trong bối cảnh đó cùng với nền kinh tế thị tr-ờng, và toàn cầu hoá, báo chí ngày càng khởi sắc, phát triểntoàn diện, phát triển từng ngày.

Thế kỉ XVIII, XIX là thế kỉ phát triển bùng nổ của báo in

và các hãng thông tấn, đã dẫn tới việc thành lập cá tập đoànbáo chí, kinh doanh báo chí không chỉ đa lại những khoảndoanh thu lớn mà còn đủ sức hình thành chi phối d luận xãhội trong nớc, trong khu vực và trên thế giới

ở Việt Nam báo in ra đời cùng với đội quân xâm lợcPháp đặt chân lên Nam bộ tiến hành cuộc xâm lợc trên dải

đất hình chữ S này Báo in tiếng Việt ở nớc ta ra đời muộn

đợc đánh dấu bằng từ Gia Định báo, xuất bản số đầu ngày

15 – 4 – 1856 Vai trò của báo chí tiếng Việt cuối thế kỉ XIXnhững năm đầu thế kỉ XX gắn liền với tên tuổi nhà báo,nhà văn hoá, nhà bác học Trơng Vĩnh Kí Ngày 21 – 6 – 1925

tờ Thanh niên do Nguyễn ái Quốc sáng lập có vai trò và ýnghĩa đặc biệt quan trọng trong tiến trình phát triển củacách mạng Việt Nam Tờ báo này chuẩn bị về t tởng chính trị

và tổ chức tiến tới thành lập Đảng cộng sản Việt Nam, là tờbáo đầu tiên khơi nguồn và đặt nền móng cho t tởng và líluận cách mạng Việt Nam bằng sự kết hợp giã chủ nghĩa yêu

nớc và lí luận của chủ nghĩa Mác Lênin, tuyên truyền cho độingũ cán bộ cốt cán chuẩn bị thành lập Đảng cộng sản, tiến tớivận động và tổ chức quần chúng tiến hành thắng lợi củacuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, giành độc lậpdân tộc, khai sinh ra nớc Việt Nam dân chủ cộng hoà ngày 2– 9 – 1945 Nh vậy, Nguyễn ái Quốc là ngời khai sinh nền báochí cách mạng Việt Nam.

Hiện nay ở Việt Nam, số nhật báo chí chỉ có hơn 20 tờ,báo buổi chiều chí có 2 tờ trong tổng số gần 680 tờ cơquan báo in Hiện nay số dầu báo bà ấn phẩm nhiều nhngthông tin trùng lặp, chủ yếu là báo chí cả phát thanh truyềnhình đợc bao cấp nhờ nguồn tài chính trợ cấp của nhà nớc.Một thực tế nữa ở nớc ta số công chúng báo chí tăng chậm,còn tốc độ tăng đầu báo, ấn phẩm nhanh hơn Do đó, côngchúng bị chia sẻ chỉ số phát hành của báo ngày càng tăng cónghĩa là số bản in của báo kia giảm

Nớc ta là một nớc đi theo con đờng xã hội chủ nghĩa,

đang trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, vì vậy nớc

ta phải xây dựng một đất nớc giàu mạnh và phát triển có uytín trên trờng quốc tế, các nớc trên thế giới đều biết đến Đểlàm đợc điều đó vai trò của báo chí không nhỏ đã góp phầnnâng cao uy thế và địa vị của Việt Nam và ngày càng đợcnớc biết đến Vậy tình hình báo chí của Việt Nam pháttriển nh thế nào? xu hớng của nó ra sao?

Trớc hết phải nói đến tình hình phát triển của báo chíViệt Nam phải nói đến toàn cầu hoá báo chí

Toàn cầu hoá báo chí là khái niệm dùng để miêu tả cácthay đổi trong xã hội và nền kinh tế thế giới tạo ra bởi mỗi

liên kết và trao đổi ngày càng tăng giữa các quốc gia và các

tổ chức hay các cá nhân ở góc độ văn hoá kinh tế … trênquy mô toàn cầu Đặc biệt trong phạm vi kinh tế, toàn cầuhoá đợc dùng để chỉ các tác động thơng mại nói chung và tự

do hoá thơng mại hay tự do thơng mại nói riêng

Lịch sử của toàn cầu hoá: toàn cầu hoá theo nghĩa cổ

điển, bắt đầu vào khoảng thế kỉ thứ 15 Do có hai khíacạnh kĩ thuật và quân sự chính trị, toàn cầu hoá sẽ có nhiềulịch sử khác nhau Thông thờng trong phạm vi của môn kinh

tế học và kinh tế chính trị học, toàn cầu hoá chỉ lf lịch sửcủa việc trao đổi thơng mại không ngừng giữa các nớc dựatrên cơ sở ổn định cho phép các cá nhân và công ty trao

đổi hàng hoá với nhau một cách trơn tru hơn

Nói đến toàn cầu hoá là nói tới tác động 2 mặt đối vớimọi lĩnh vực đời sống kinh tế xã hội Trên lĩnh vực báo chí

có thể nhận thấy những tác động của toàn cầu hoá một cách

rõ rệt

Về mặt tích cực: Toàn cầu hoá đã đem lại cho báo chíViệt Nam một diện mạo mới với sự phát triển vợt bậc, về cả sốlợng, loại hình, chất lợng nội dung và hình thức, công nghệ

về sản xuất, phát hành… Báo chí Việt Nam có thể đáp ứng

đợc nhu cầu đa dạng của công chúng Nó tham gia tích cực

và hiệu quả vào cuộc đấu tranh vì sự tiến bộ của xã hội

Về những tác động tiêu cực: cùng với quá trình toàn cầuhoá, nhiều nớc nhỏ bị lệ thuộc vào sức mạnh kinh tế của cáctập đoàn t bản, kéo theo đó là những ảnh hởng tiêu cực tới

đời sống văn hoá xã hội thậm chí cả chính trị và luật pháp.Lĩnh vực thông tin, báo chí là lĩnh vực rất nhạy cảm nên

cũng không tránh khỏi những thông tin thiếu nhạy bén pháttriển cục bộ, mất cân đối và lãng phí trong hệ thống báochí ngành, địa phơng, tình trạng thiếu đồng bộ trong hệthống pháp luật Chỉ đáng lo ngại nhiều nhất là xu hớng “th-

ơng mại hoá báo chí”

Ngoài những vấn đề nổi cộm thuộc lĩnh vực quản lí

hệ thống báo chí – truyền thông, tính cạnh tranh về nhiềumặt của nó, cần phải thấy rằng chúng ta đã lãng phí rất lớn

từ việc phát triển rộng rãi mà không tính đến đầu t chiềusâu làm kìm hãm sự phát triển của cả hệ thống truyềnthông theo yêu cầu phát triển của xã hội

Sự phát triển của kinh tế và công nghệ thông tin trongnền kinh tế toàn cầu đã tác động đến sự phát triển của báochí các nớc Vai trò báo chí – truyền thông đã trở thành yếu

tố năng động nhất của nền kinh tế toàn cầu hoá Nhng mộtthực tế do ảnh hởng của các tập đoàn báo chí xuyên quốcgia đã làm các sản phẩm báo chí truyền thông của các nớcnày có phần bị “lai giống” rõ rệt Tại Việt Nam các chơngtrình giải trí truyền hình mua bản quyền của Mĩ và các nớcphơng Tây đã làm tăng doanh thu cho một số đài truyềnhình Chiến lợc phát triển của báo chí Việt Nam cần phảinhìn nhận xã hội với các cộng đồng là các nhóm ngời vớinhững mối quan tâm và sự cần thiết khác nhau chứ khôngphải chỉ đơn thuần là một thị trờng thông tin Tuy nhiên,báo chí Việt Nam cũng có những thành công và tồn tại

Về mặt thành công: đầu tiên phải kể đến là mức độxã hội hoá thông tin ở Việt Nam ở mức khá cao Báo in ViệtNam đã làm đợc việc ở Pháp, cho đến nay chỉ có tờ Đông

Pháp làm và duy trì đợc, đó là giá bản báo rất thấp Đây là

điều kiện kiên quyết cho việc phổ cập thông tin và bình

đẳng hoá xã hội trên phơng diện thông tin Thành công thứhai là trình độ đồng đều của các báo địa phơng Tấtnhiên không kể đến số lợng đầu báo và tờ báo tại các thànhphố nh Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh Báo in tại các địa ph-

ơng do đợc đầu t của chính quyền đã đáp ứng khá tốt nhucầu thông tin của ngời dân địa phơng một cách đầy đủ vàbình đẳng

Tuy nhiên, sự tồn tại những mặt hạn chế của báo in ViệtNam là không thể phủ nhận Về phong cách báo chí, đaphần các tin bài trên báo in Việt Nam dài thậm chí quá dài sovới dung lợng thông tin Một phần là do cha có hạn ngạch chuẩn

về dung lợng, ngôn từ cho một thông tin đợc truyền tải Hạnchế thứ hai thể hiện ở tính lọc chọn thông tin Nhiều tờ báo

có chung một cách đa tin và đa nhiều vè một dạng tin

Những thách thức đặt ra đối với Báo chí Việt Nam Đãxuất hiện tại Việt Nam trong thời gian qua, đặc biệt là trongnhững năm đổi mới, những tờ báo tồn tại nh một đơn vịkinh doanh độc lập Nghĩa là thay vì “báo cao cấp” trongsuốt một thời gian dài, tờ báo tự hạch toán thu chi và tự chịutrách nhiệm về sự sống còn của mình Đây là điều kiệnkiên quyết cho sự hình thành một thị trờng thông tin sôi

động tại Việt Nam Và cũng xuất phát từ thực tế điều này,tính cạnh tranh của một tờ báo trở thành tiêu chí quan trọngtrong các lĩnh vực phát triển của tờ báo Vấn đề chất lợngthông tin – một yếu tố đợc coi là quyết định khả năng cạnhtranh trên thị trờng thông tin Đặc biệt trong thời gian toàn

cầu hoá, nghĩa là bất cứ ai cũng có thể tham gia vào xa lộthông tin, toàn cầu chỉ bằng một cách nhấp chuột, thì banbiên tập và phóng viên của các tờ báo in càng phải đặt lênhàng đầu câu hỏi: Làm thế nào để giữ đợc độc giả củamình, đồng thời lại vợt trội trên bình diện tối đa của khảnăng truy cập thông tin trong bối cảnh toàn cầu hoá.

Độc giả báo in Việt Nam dị ứng với quảng cáo trên tờ báoquen thuộc của họ Và một số tờ báo lâu đời mất dần độcgiả vì quảng cáo Bởi lẽ ngay cả trên một nhật báo lớn cótruyền thống ở Việt Nam quảng cáo vẫn chiếm 95% thunhập Vậy báo in Việt Nam phải làm gì để cân đối giữa

độc giả và nhà quảng cáo của mình? Câu trả lời là mở rộng

đối tợng độc giả và dung hoà cho việc thoả mãn tâm lí của

độc giả trung thành và thu hút sự chú ý của thành phần độcgiả tiềm năng Điều nay thờng đòi hỏi một cách tận quy mô

và đồng bộ trong cơ quan báo đặc biệt là ở bộ phận biêntập Ngời ta nói đến “ngôn ngữ toàn cầu hoá” với rất nhiềunghĩa của từ này Theo đó, tờ báo cần xây dựng một tínhiệu ngôn ngữ đợc đón nhận bởi một tình yêu độc giả vàhội tụ đợc những yếu tố tích cực của quá trình hiện đại hoádân chúng hoá và thậm chí “tây phơng hoá” của tiếng Việt

Thách thức lớn nhất đối với báo chí Việt Nam vẫn là vấn

đề đào tạo, một bộ phận rất lớn những ngời làm báo chíhiện nay ở Việt Nam là những ngời đợc đào tạo trong hệthống giáo dục cũ, đóng cửa và khuôn phạm Họ có thể tạonên những chuẩn mực về ngôn ngữ tri thức, nhng họ tỏ rakhó thích nghi trong xu hớng du nhập những yếu tố ngôn

ngữ và biểu đạt bên ngoài Với đội ngũ nhà báo này chúng tacần có những khoá đào tạo bồi dỡng và chuyên sâu.

Bên cạnh đó một đội ngũ những nhà báo trẻ đợc đào tạocơ bản đã đáp ứng phần nào yêu cầu đối với báo chí Tuynhiên, đào tạo báo chí Việt Nam mới chỉ đặt những viêngạch đầu tiên cho những việc xây dựng một hệ thống hiệuquả và đạt đẳng cấp quốc tế hoặc khu vực thông qua việctrao đổi, giao lu và nghiên cứu thực tế với các trung tâm

đào tạo báo chí trong khu vực và châu Âu Nếu quá trìnhnày đợc đẩy mạnh chắc chắn đội ngũ những ngời làm báoViệt Nam sẽ vợt qua đợc những thách thức mà toàn cầu hoá

đặt ra để trở thành một tác nhân quan trọng cho côngcuộc đổi mới toàn diện trên mọi lĩnh vực tại Việt Nam

ý nghĩa của toàn cầu hoá “toàn cầu hoá” có thể cónghĩa là:

Sự hình thành nên một ngôi làng toàn cầu – dới tác

động của những tiến bộ trong lĩnh vực tin học và viễnthông, quan hệ giữa các khu vực trên thế giới ngày càng gầngũi hơn, cộng với sự gia tăng không ngừng về các trao đổi ởmức độ cá nhân và sự hiểu biết lẫn nhau cũng nghi tìnhhữu nghị giữa các “công dân thế giới” dẫn tới một nền vănminh toàn cầu

Toàn cầu hoá kinh tế – “thơng mại tự do” và sự gia tăng

về quan hệ giữa các thành viên của một ngành công nghiệp

ở các khu vực khác nhau trên thế giới ảnh hởng đến chủquyền quốc gia trong phạm vi kinh tế

Tác động tiêu cực của ác tập đoàn đa quốc gia tìmkiếm lợi nhuận, việc sử dụng các phơng tiện luật lệ và tài

chính mạnh mẽ và tinh vi để vợt qua giới hạn của các tiêuchuẩn và luật pháp địa phơng nhằm lợi dụng nhân công vàdịch vụ của các vùng phát triển cha đồng đều lẫn nhau.

Sự lan rộng của chủ nghĩa t bản từ các quốc gia pháttriển sang các quốc gia đang phát triển

Có thể nhận biết toàn cầu hoá thông qua một xu hớng,hầu hết các xu hớng đó bắt đầu từ chiến tranh thế giới thứhai Trong đó lu thông quốc tế ngày càng tăng /////// hànghoá, thông tin tiền tệ, tổ chức hệ thống luật lệ và cơ sở hạtầng cho việc lu thông này Hiện nay vẫn còn nhiều tranhluận xung quanh sự tồn tại của một xu hớng

Toàn cầu hoá tác động lên nhiều khía cạnh:

Thứ nhất, là về khía cạnh kinh tế: Các tổ chức quốc gia

sẽ mất dần quyền lực, quyền lực này sẽ chuyển về tay các tổchức đa phơng nh WTO, các tổ chức này sẽ mở rộng việc tự

do đối với các giao dịch thơng mại, và thông qua các hiệp ớc

đa phơng hạ thấp hoặc nâng cao hàng rào thuế quan để

điều chỉnh thơng mại quốc tế Toàn cầu hoá cũng manghiện tợng “chảy máu chất xám” diễn ra nhiều và dễ dànghơn, kéo theo hiện tợng là nạn “săn đầu ngời” Hai hiện tợngnày đã góp phần gia tăng khoảng cách giàu nghèo giữa cácquốc gia phát triển và đang phát triển, giữa từng khu vựcriêng biệt trong mỗi đất nớc

Thứ hai, là về khía cạnh văn hoá - xã hội và ngôn ngữ:toàn cầu hoá sẽ tạo ra những hiệu ủa trái ngợc ở mức độ cánhân hay dân tộc mà kết cục thế nào đến nay cũng vẫncha ngã ngũ, toàn cầu hoá sẽ tạo ra

Một sự đa dạng cho các cá nhân do họ đợc tiếp xúc vớicác nền văn hoá và văn minh khác nhau Toàn cầu hoá giúpcon ngời hiểu hơn về thế giới và những thách thức ở quy môtoàn cầu hoá hoạt động du lịch, đợc tiếp cận dễ dàng hơnvới giáo dục và văn hoá.

Một sự đồng nhất đối với các dân tộc qua ảnh hởng củacác dòng chảy thơng mại và văn hoá mạnh Trên thực tế thôngtin tạo ra chính kiến và vị thế một vài tập đoàn truyềnthông lớn chủ yếu là phơng tây, có thể tạo ra thông tin đa

đến dẫn chứng sự độc quyền trong lĩnh vực văn hoá vàthông tin này đợc xem nh là một sự “Mỹ hoá” thế giới

Nỗ lực che dấu những khác biệt về bản sắc thay vì để

lộ ra

Cảm giác toàn cầu hoá sẽ mang lại sự tự do cá nhân,ngay cả khi điều đó đi cùng với một sự đồng nhất hoá toàncầu một cách tơng đối

ở góc độ ngôn ngữ, chúng ta thấy khuynh hớng rõ rànghớng tới đồng nhất hoá việc dùng “tiếng anh toàn cầu” mộtthứ tiếng anh nghèo nàn do những ngời không phải là Ănglo –Saxon dùng khi họ ở những ngoài Sự phổ cập của tiếng anhtoàn cầu gắn với việc mất đi quyền lực chính trị ở cấp độthế giới thay vì một chính sách văn hoá quốc tế có sự phốihợp để có thể dẫn đến việc chọn một thứ tiếng có quy luật

rõ ràng và ngữ âm học rõ ràng Phần lớn các nớc đều chọntiếng Anh cho giới trẻ dựa trên lựa chọn của các nớc khác Do sựbắt trớc một cách máy móc và sự trơ ì chính trị tiếng anhtrở thành một ngôn ngữ thế giới và đợc gọi là tiếng Anh toàncầu