Khái niệm Phát thanh là kênh truyền thông đại chúng sử dụng kỹ thuật sóng điện tử và hệ thống truyền dẫn đi âm thanh tác tác động trực tiếp vào thính giác ngời tiếp nhận.. Theo Lois Bair
Trang 11 Khái niệm
Toàn cầu hoá truyền thông đại chúng là một hiện t-ợng khách quan, nằm trong xu thế vận động chung của nhiều lĩnh vực khác nhau nh kinh tế, môi trờng, khoa học – công nghệ đó là quá trình quy chuẩn hoá và mở rộng
ra quy mô và tính chất toàn cầu về phạm vi ảnh hởng, nguồn tin công chúng, phơng tiện kỹ thuật, cách thức thông tin và tiếp nhận thông tin của các loại hình truyền thông đại chúng
Chuyện giật gân rẻ tiền và gần đây là sử dụng tự do báo chí của một số tờ báo phơng Tây đã xâm hại đến tự
do tín ngỡng của ngời Hồi giáo, mà ít chú tâm tới việc phát huy thế mạnh của mình là tác động vào nhận thức lý trí, khai thác chiều sâu sự kiện và vấn đề bằng lối viết gần gũi, hấp dẫn cũng nh ít chú ý khai thác mảng đề tài bình dân, sát thực với đời sống thờng ngày của c dân
5.3 Phát thanh
a Khái niệm
Phát thanh là kênh truyền thông đại chúng sử dụng kỹ thuật sóng điện tử và hệ thống truyền dẫn đi âm thanh tác tác động trực tiếp vào thính giác ngời tiếp nhận Chất liệu chính của phát thanh là nghệ thuật sử dụng lời nói, tiếng động và âm nhạc trong việc phản ứng cuộc sống Thông điệp đợc mã hoá truỳên qua kênh phát thanh và ngơì nhận phải có máy thu thanh mới tiếp nhận đợc thông
điệp Tuy nhiên, phát thanh hiện đại –phát thanh Internet hay radio online lại cần có định nghĩa khác
Trang 2Vậy phát thanh là gì? Theo Lois Baird, tác giả cuốn H-ớng dẫn sản xuất chơng trình phát thanh của trờng phát thanh truyền hình và điện ảnh Australia đã nêu ra và phân tích 11 đặc tính sau đây của phát thanh:
- Radio là hình ảnh
- Radio là thân mật riêng t
- Radio dễ tiếp cận và dễ mang theo
- Radio là trực tiếp
- Radio có ngôn ngữ riêng của mình
- Radio có tính tức thời
- Radio không đắt tiền
- Radio có tính lựa chọn
- Radio gợi nên cảm xúc
- Radio làm công việc thông tin và giáo dục
- Radio là âm nhạc
ở Việt Nam, phát thanh phát triển nhanh chóng từ sau khi giành đợc độc lập năm 1945 (trớc cách mạng Tháng Tám năm 1945, ở Việt Nam không có đài phát thanh với t cách là tiếng nói quốc gia, mà chỉ có đài phát thanh t nhân thơng mại, hoặc đài phát thanh với t cách là tiếng nói quốc gia, mà chỉ có đài phát thanh t nhân thơng mại, hoặc đài phát thanh thuộc Pháp dùng để phục vụ công cuộc cai trị)
Ngày 7 – 9 – 1945, Đài Tiếng nói Việt Nam ra đời
Đến nay, ngoài đài phát thanh quốc gia, 4 đài khu vực, hệ thống phát thanh, truyền thanh trong cả nớc đã lớn mạnh hoàn chỉnh với 64 đài phát thanh tỉnh, thành phố trực
Trang 3thuộc Trung ơng; hơn 600 đài truyền thanh, phát thanh huyện cùng với hàng ngàn đài truyền thanh cấp xã, phờng
là mạng lới rộng khắp chuyển tải thông tin – truyền thông phục vụ nhu cầu dân sinh và phát triển Phát thanh Việt Nam có lịch sử vẻ vang, đóng góp to lớn vào thắng lợi vĩ
đại của hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lợc, cũng nh trong hoà bình xây dựng Trong các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, phát thanh
có những u thế đặc biệt, là tiếng kèn xung trận thúc giục các đoàn quân tiến lên giết giặc cứu nớc, đồng thời là tiếng nói tâm tình là trờng học giáo dục lý tởng, là lời
động viên tạo nên sức mạnh tinh thần vô song cho quân
và dân ta mọi nơi, mọi lúc
c Những thế mạnh và hạn chế của phát thanh
Phát thanh có những thế mạnh mà các phơng tiện truyền thông trớc nớc không thể có đợc
Thứ nhất, tính toả khắp Đó là sự quảng bá thông tin nhờ sự phủ sóng điện tử trên phạm vi rộng lớn với tốc độ của ánh sáng – xấp xỉ 300.000 km/giây Nhờ đặc tính này, cùng một lúc, phát thanh tác động đến hàng triệu ngời, chi phối hàng triệu ngời và thậm chí lũng đoạn hàng triệu ngời trên khắp hành tinh, không phân biệt biên giới quốc gia, lãnh thổ
Thứ hai, thông tin nhanh, tiếp nhận đồng thời Báo in chỉ cho phép tiếp nhận từng ngời một, đơn lẻ, còn phát thanh thì hàng triệu ngời có thể cùng nghe, cùng theo dõi, cùng phản ứng Do đó, phát thanh có sức mạnh đặc biệt
Trang 4quan trong việc hình thành d luận xã hội rộng khắp và tức thì Lời kêu gọi, lệnh tổng động viên, thông điệp hàng năm… của những ngời đứng đầu nhà nớc đều đợc truyền qua sóng phát thanh đến mọi miền đất nớc
Thứ ba, sống động, riêng t, thân mật Thế mạnh của phát thanh là sử dụng thế giới âm thanh bao gồm lời nói, tiếng động, âm nhạc trong việc phản ứng hiện thực và tạo dựng nên bức tranh sinh động, thu phục ngời nghe
Giọng nói có sức truyền cảm mạnh mẽ, nhờ chất giọng
và kỹ năng nói nh cao độ, cờng độ, tiết tấu, ngữ điệu, diễn cảm Chơng trình phát thanh hớng tới số đông, nhng ngời nghe lại nghe radio với t cách cá nhân, từng ngời một
Điều này đòi hỏi thiết kế thông điệp và trình bày nh nói với từng ngời
Thứ t, phát thanh là kênh truyền thông rẻ tiền Với công nghệ hiện nay, một chiếc radio chỉ bán với giá vài chục ngàn đồng, hợp với túi tiền đại đa số ngời dân, lại nghe đủ loại chơng trình, từ ca nhạc, sân khấu, hớng dẫn
kỹ thuật làm ăn, kỹ năng sống đến tin tức thời sự Do đó, phát thanh thích ứng với cộng đồng dân c chủ yếu là nông dân với mức sống thấp nh nớc ta
Thứ năm, phát thanh có thể nghe kết hợp với làm việc khác, không phải tập trung mọi giác quan vào việc tiếp nhận thông tin Điều này rất có lợi cho nông dân và chị
em phụ nữ, vừa làm việc nhà vừa nghe phát thanh
Thứ sáu, phát thanh đến với mọi đối tợng, không phân biệt trình độ văn hoá cao hay thấp, biết chữ hay không, chỉ cần có khả năng nghe Đồng thời, phát thanh
Trang 5cókhả năng phục vụ giải trí cho công chúng với chất lợng cao qua các chơng trình âm nhạc, ca nhạc, văn nghệ
Thứ bảy, phát thanh có lợi thế trong việc giữ gìn ngôn ngữ lời nói của dân tộc Tại Phi, trong lúc phát thanh
11 loại ngôn ngữ trên sóng phát thanh thì truyền hình vất cả lắm mới chuyển đợc 3 loại ngôn ngữ lên sóng Các
điệu nhạc, lời ca tiếng hát của các dân tộc, kể cả nhạc dân gian, nhạp pop… trên sóng phát thanh đến với nhân dân các vùng xa xôi hẻo lánh dễ dàng hơn
Thứ tám, hệ thống phát thanh, truyền thanh lan toả
đến tận phờng xã, các ấp dân c và radio theo bà con lên rẫy vào nơng là điều truyền hình, báo in, báo mạng
điện tử không thể sánh kịp
Phát thanh cũng có những điểm hạn chế riêng:
Thứ nhất, do tác động theo tuyến tính thời gian nên có
thể nghe đoạn đầu mà bỏ mất đoạn cuối, nếu không tập trung sự chú ý của thính giác liên tục
Thứ hai, thông tin tiếp nhận qua phát thanh dễ quên,
khả năng lu giữ thông tin qua radio khó khăn và hạn chế, mặc dù hiện nay điều kiện ghi âm, băng từ khá hiện đại Nhng khi đã lu giữ đợc thì đó là bằng chứng sống động không thể nguỵ tạo
Thứ ba, trên sóng phát thanh, khó có thể trình bày,
phân tích những vấn đề phức tạp, nhất là việc phân tích những số liệu, bởi thế mạnhcủa phát thanh là thông tin và
cổ động
Những hạn chế của phát thanh có thể sẽ đợc khắc phục một cách cơ bản khi radio Internet ra đời – không phải nghe
Trang 6một lần, xem một lần (truyền hình) mà có thể xem, nghe bất kỳ lúc nào có thể Bởi vì Internet radio có những đặc
điểm vợt trội nh: một là, Internet radio là kênh truyền thông
đa phơng tiện; hai là, khác với radio truyền thống, nó cho phép tăng tần suất và biên độ tơng tác với công chúng thính giả, kéo ngời nghe vào cuộc nh những cộng tác viên tích cực;
ba là, cho phép phát triển các loại dịch vụ đa loại hình, kể cả dịch vụ gia tăng, đáp ứng mọi nhu cầu của bạn nghe đài; bốn là, chơng trình phát thanh có độ nén với những hình thức giản lợc, tiện ích; năm là, khắc phục đợc các sự cố nhiễu
do môi trờng tự nhiên, bảo đảm chất lợng thông điệp cao nhất… Mặt khác, Internet radio cũng sẽ làm thay đổi mạnh
mẽ t duy, phong cách, yêu cầu từ nhà báo phát thanh - đòi hỏi
ở họ sức bật t duy, đa năng, nhạy bén…
5.4 Truyền hình
Truyền hình là kênh truyền thông đại chúng ra đời sau, kế thừa đợc các thế mạnh của các kênh trớc đó, nh báo
in, phát thanh, điện ảnh…
Truyền hình là kênh truyền thông chuyển tải thông
điệp bằng hình ảnh động với đầy đủ sắc màu vốn có từ cuộc sống cùng với lời nói, âm nhạc, tiếng động Nhờ thế, truyền hình đem lại cho công chúng bức tranh sống động với cảm giác nh đang trực tiếp tiếp xúc và cảm thụ Đó là bức tranh về cuộc soóng thật nhng đợc thu nhỏ, đợc “rút gọn”,
đ-ợc “làm thêm về ý nghĩa, làm sáng rõ hơn về hình thức” và làm phong phú hơn về giá trị tinh thần giúp ngời xem nhận thức rõ hơn, đúng hơn, trúng hơn, gần gũi và sinh động hơn vè những sự kiện và vấn đề của cuộc sống
Trang 7ở miền Bắc, ngày 7 – 9 – 1970 đã phát chơng trình truyền hình thử nghiệm tại 58 phố Quán Sứ, Hà Nội do các cán bộ đài phát thanh đợc cử đi đào tạo tại Cuba đảm nhiệm Từ ngày 27 – 1- 1971, phát thử nghiệm 3 chơng trình mỗi tuần, chủ yếu trong khu vực Hà nội Sau đó, các chơng trình chuyên đề lần lợt ra đời, nh Vì an ninh Tổ quốc (27 – 1- 1973), Câu lạc bộ nghệ thuật (21 – 2 - 1976), Văn hoá xã hội (21 – 3 - 1976), Quân đội nhân dân (24 – 4 - 1976), Thể dục thể thao (26 – 5 - 1976)… Từ này 5 – 7- 1976 truyền hình Việt Nam chính thức phát hàng ngày với thời lợng mỗi ngày 3 – 4 giờ Tháng 9 – 1978, truyền hình Việt Nam thử nghiệm phát sóng truyền hình vào các buổi sáng chủ nhật
Từ năm 1990, truyền hình Việt Nam phát trên 2 kênh VTV1, VTV2, từ năm 1994 thêm VTV3 và sau đó VTV4, truyền hình cáp, chuyển đổi công nghệ sang truyền hình số… trong những năm gần đây, Đài truyền hình Việt Nam không ngừng mở rộng kênh và tăng thời lợng phát sóng, đổi mới công nghệ, cải tiến chơng trình ngày càng phong phú, hấp dẫn công chúng xã hội
Ngoài đài truyền hình Trung ơng, các đài truyền hình khu vực, 64 tỉnh thành phố đều có đài truyền hình với đội ngũ cán bộ hàng ngàn ngời có trình độ chuyên môn ngày càng chuyên nghiệp hơn
Truyền hình không chỉ là kênh báo chí – truyền thông Truyền hình là sân khấu, sân chơi của mọi ngời, là trờng học, là nhà văn hoá… truyền hình là sự tổng hợp của tất cả các loại hình
Trang 8Xu hớng phát triển của truyền hình ngày càng gần gũi với đời sống, ngày càng tiến tới xã hội hoá việc sản xuất
ch-ơng trình, mọi ngời, mọi nhà đều có thể sản xuất chch-ơng trình nếu có nhu cầu và điều kiện mặt khác, ngày càng có nhiều hãng truyền hình cùng phát sóng, cùng cạnh tranh;
đồng thời sẽ có nhiều blog truyền hình đợc tải lên mạng Internet và hình thành một xa lộ truyền hình trong xa lộ thông tin siêu tốc Internet Còn ở gia đình và công sở, máy tính có thể thay thế máy thu hình…
Truyền hình có những thế mạnh đặc biệt mà các kênh truyền thông khác không có đợc
Thứ nhất, việc chuyển tải thông điệp bằng hình ảnh
với tất cả các màu sắc vốn có của cuộc sống, cùng với thế giới
âm thanh sống động đã tạo nên tính hấp dẫn vô song Thế mạnh này bắt nguồn từ việc truyền hình tác động vào cả hai giác quan quan trọng nhất của con ngời là thị giác và thính giác bằng những chất liệu sinh động, tơi mới, tạo cho ngời xem cảm giác nh đang tiếp xúc trực tiếp với ngời trong cuộc
Thứ hai, thông điệp trên truyền hình hấp dẫn nhng lại
rất dễ hiểu, thích ứng cho cả nhóm công chúng có trình độ văn hoá thấp
Thứ ba, truyền hình có thế mạnh trong việc hớng dẫn
các hoạt động, các thao tác; đặc biệt có năng lực cổ vũ, kêu gọi hành động xã hội của đông đảo công chúng trong một thời điểm nhất định và trên diện rộng
Trang 9Thứ t, truyền hình là kênh truyền thông giao lu văn hoá
với nhiều u thế vợt trội, nhất là qua các phóng sự tài liệu, phim ảnh, trò chơi, quảng cáo
Cũng nh các kênh truyền thông khác, truyền hình có
những hạn chế của mình Thứ nhất, các tín hiệu truyền
hình đợc truỳên đi theo tuyến tính thời gian, làm cho đối t-ợng tiếp nhận bị động hoàn toàn về tốc độ và trình tự tiếp
nhận cũng nh phải tập trung vào màn hình; Thứ hai, muốn
tiếp nhận chơng trình truyền hình phải có máy thu Với
điều kiện kinh tế, mức sống hiện nay, không phải gia đình nào cũng đủ điều kiện mua máy thu hình, nhất là một nớc nghèo nh Việt Nam, nông dân và bà con vùng sâu vùng xa
càng khó khăn hơn; Thứ ba, chi phí sản xuất chơng trình truyền hình rất tốn kém; Thứ t, tính t liệu thấp, khó lu giữ
thông tin cho số đông, mặc dù các điều kiện băng đĩa ghi
hình hiện đại hơn và đã đợc cải thiện; Thứ năm, tính hai
mặt của truyền hình là rõ rệt Năng lực tác động rất mạnh
mẽ, nhất là đối với lớp trẻ Một cảnh quay, một hình ảnh trên màn hình có thể làm đảo lộn những bài giảng đạo đức trong các nhà trờng, trong khi các chơng trình truyền hình cho thanh niên, thiếu niên và chơng trình giảng dạy trong nhà trờng cha có sự phối hợp nhằm tạo nên sự cộng hởng tích cực hớng tới mục tiêu giáo dục toàn diện
Trang 10- Hình thức qua tay
Có các loại: + Nhật báo
+ Quân đội cuối tuần + Văn nghệ quân đội + Sự kiện và nhân chứng -Quốc phòng an ninh:
Phụ trách các mục bài viết có liên quan tới quốc phòng –
an ninh, truyền tải những thông tin có nội dung Quốc phòng – An ninh tới độc giả toàn quân Là cây cầu nối mối liên hệ giữa Đảng với nhân dân Có nhiệm vụ củng cố, đảm bảo tin tức và tình hình an ninh trên mặt báo
- Công tác Đảng – công tác chính trị
Góp phần đắc lực trong việc xây dựng Đảng trong phạm vi trong và ngoài quân đội, ổn định tình hình chính trị vì lẽ t tởng là 1 trong những điểm mạnh của tờ báo
- Kinh tế:
Nêu các hoạt động kinh tế quan trọng của đất nớc Nêu gơng các doanh nhân doanh nghiệp, đặc biệt là đội ngũ doanh nhân doanh nghiệp trong quân đội, kích thích các hoạt động kinh tế (tăng gia) trong quân đội
- Văn hoá thể thao:
Giành cho các hoạt động văn hoá - thể thao trong và ngoài quân đội, tạo thành 1 làn sóng thể dục thể thao mạnh
mẽ trong toàn quân Qua đó giúp tác giả thấy rõ quan điểm không những ngày càng đợc xây dựng chính qui mà còn tích cực tự rèn luyện, nâng cao thể lực đáp ứng nhiệm vụ
“sẵn sàng chiến đấu”
Trang 11- Thời sự quốc tế:
Đây là một ban hoạt động rất tích cực và hiệu quả của
tờ báo Nguồn thông tin phong phú đợc lấy từ nhiều nguồn: báo chí, mạng, ///////, báo bạn… Các ///////////// đợc phản ánh kịp thời tới độc giả mang theo hơi thở thời sự, nóng bỏng
- Bạn đọc và cộng tác viên
Phụ trách các hoạt động: quản lý, bồi dỡng, tiếp nhận và giải đáp th của bạn đọc – cộng tác viên Đây là một cầy nối quan trọng giữa báo – công chúng, tạo nên tính tơng tác khá cao, làm nên sức sống của tờ báo
- Th kí toà soạn:
Là ban tập hợp các phòng chức năng, chịu trách nhiệm biên soạn nội dung báo lần 1 để chuyển lên Tổng biên tập, phó tổng biên tập
- Phát hành quảng cáo
Chịu trách nhiệm hoàn thành qui trình ra báo, bán báo
và quảng cáo hình ảnh báo
- Hình sự liên chính:
Đây là nét đặc thù nổi bật của tờ báo, mời các nhân chứng lịch sử trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống
Mỹ tham gia thảo luận, kể lại các sự kiện lịch sử mang tính giáo dục rất cao
////////////: nhìn chung là đảm bảo các điều kiện cần thiết cho hoạt động của báo
- Trị sự hành chính:
Đảm bảo nhu yếu phẩm – an toàn cho cơ quan, hoạt
động quân sự của toà báo: huấn luyện, văn th bảo mật…