tiểu luận nhập môn báo in

Hơn 400 năm qua, kĩ thuật in ấn, radio, truyền hình, mạng internet...lần lưọt ra đời là những dấumốc quan trọng cho sự phát triển của báo chí.. 1.1.Phương thức truyền tải nội dung báo ch

I TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN CỦA BÁO CHÍ.

1 Sự phát triển của báo chí gắn liền với phát minh công nghệ.

Những ngày đầu của cuộc sống cộng đồng con người đã có nhu cầutrao đổi, truyền bá thông tin thông qua những gánh hát rong, những người kểchuyện Tri thức và tham vọng của con người lớn dần cùng bề dày lịch sử loàingười đã cho ra đời hàng loạt những phát minh công nghệ Hơn 400 năm qua,

kĩ thuật in ấn, radio, truyền hình, mạng internet lần lưọt ra đời là những dấumốc quan trọng cho sự phát triển của báo chí

1.1.Phương thức truyền tải nội dung báo chí (thể loại)

Báo in được coi là già làng trong lịch sử báo chí với sự ra đời rất sớm

của kĩ thuật khắc chữ trên gỗ rồi in trên gốm và in gốm từ những năm thứ600-1000 sau công nguyên Tiếp đó là phát minh trên những con chữ kim loạiđược sắp xếp vào khuôn có thể thay đổi linh hoạt vị trí để sáng tác thông điệptrước khi in ra của Johannes Gutenberg Đến năm 1884, sự ra đời của máy inlino với bàn phím như máy đánh chữ Cùng với đó là kĩ thuật in thạch bảnoffset ( hình ảnh đợc phết mực trên tấm kim loại mỏng đợc chuyển sang mộtlớp cao su mới in vào giấy) đã đưa báo in trở thành một kênh thông tin chính

Vào thể kỉ 19, mô hình báo điện thoại hình thành với hình thức cungcấp những thông tin về thời sự, chứng khoán theo đăng kí thuê bao của ngư-

ời sử dụng điện thoại Mô hình này biến mất khi radio hình thành với thuật

ngữ : “ phát thanh”

Năm 1911, nhà khoa Boris Rosing phát minh ra TV sử dụng bộ phận

phát hình thì ngay sau đó “ truyền hình”-TV được ưa chuộng và áp đảo

radio

Cuối thế kỉ 20, máy tính cá nhân và internet trở thành những khái niệm

quen thuộc cũng là sự đánh dấu của báo điện tử( báo mạng) Báo điện tử

ngày càng chiếm ưu thế áp đảo những hình thức báo “anh chị” đi trước khi

tích hợp đầy đủ văn bản, hình ảnh, tiếng và hình động, đó là chưa kể đến sựlan toả thông tin nhanh chóng trên phạm vi toàn cầu.

Năm 2006, một nhật báo của Bỉ đã thử nghiệm phát hành báo trêngiấy điện tử (là một màn hình có thể cấp nhật thông tin như báo mạng và cóthể cuộn lại mang theo bên mình nh một tờ báo thông thường) Đây rất có thể

là hình thức của tương lai

1.2 Lực lượng người làm báo.

Có những sự kiện xảy ra trong một khoảng thời gian ngắn, bất ngờ,các kênh truyền thông không thể có mặt ngay lập tức để ghi lại những hìnhảnh chân thực nhất Trong khi đó, khoa học phát triển mỗi người đều ý thứctrang bị cho mình những chiếc máy ghi âm, máy ảnh, máy quay hoặc chiếc diđộng có đầy đủ những tính năng trên lại là những người sở hữu những thôngtin, hình ảnh đắt giá ( phải kể đến những vụ tỏ tình làm chấn động dư luậntrong một số trường đại học hay gần đây hơn là việc con trai hành hạ mẹ ruộtgần 90 tuổi )

Cùng với đó là sự bành trướng của blog, website càng khẳng định mọicông dân đều có thể làm báo và vị trí của báo chí công dân trong xã hội

1.3 Cách làm việc của toà soạn.

Máy tính cá nhân ngày nay là công cụ lao động cơ bản Trên máy tính,nhà báo có thể kết hợp côg việc của tác giả, người biên tập, của nhân viên banthư kí, soạn thảo văn bản và thâm chí của người sắp chữ Như vậy, với máytính cá nhân một nhà báo được trang bị hoàn bị về các kĩ năng mềm có thể tựmình hoàn thiện tác phẩm truyền thông theo đúng ý tưởng của cá nhân ngườiviết Nó góp phần tinh giảm bộ máy vốn cồng kềnh của các phòng ban

Việc tiếp cận internet khiến việc vận chuyển thông điệp truyền thôngtrở nên dễ dàng và nhanh chóng Một ví dụ đơn giản như thế này, anh cầnchuyển một tin nóng tới trụ sở cách nơi anh đứng 200km Nếu anh chuyểnqua đường bưu điện thì phải mất vài ngày; nếu anh chủ động trực tiếp mangtới trụ sở bằng phương tiện giao thông thì nhanh nhất anh cũng mất 2 giờđồng hồ; nếu anh truyền tin qua mạng điện thoại thì sẽ mất rất nhiều thời gian

và không thể chuyển những video, hình ảnh Trong khi đó, với máy tính cánhân có nối mạng internet, anh có thể gửi bài viết, âm thanh, hình ảnh, videocủa mình trong vài giây Điều này đặc biệt quan trọng với các phóng viên th-ường trú, cũng là sự cải cách tiến bộ trong cách làm việc của toà soạn báo.Không chỉ những phóng viên không ở toà soạn mới sử dụng hình thức gửi bàinhư vậy mà trong nội bộ cơ quan-toà soạn mọi thông điệp đều được luânchuyển qua e-mail giúp tiết kiệm thời gian vận chuyển cũng như nâng caotính chuyên nghiệp trong việc làm báo Mạng máy tính của toà soạn cũng rấtthuận lợi cho các lãnh đạo, họ không phải rời vị trí làm việc cũng có thể theodõi được việc sắp xếp toàn bộ các bài báo trên các trang của số báo và việcchỉnh sửa cũng được thực hiện ngay trên máy tính

Bên cạnh đó những cuộc họp có tính chất thăm dò của nội bộ phóngviên toà soạn và phóng viên với cộng tác viên được thực hiện qua chat room.Trong một số trường hợp do hạn chế khoảng cách địa lí, khung thời gian hạnhẹp mà hình thức họp lại trở nên tối ưu

1.4 Nâng cao kĩ năng mềm của ng ười làm báo

Người làm báo được tặng cho danh hiệu “ cái gì cũng phải biết” Trongthời đại công nghệ thì lại phải là những người tiên phong trong việc sử dụng

sự tiến bộ công nghê

Anh muốn tìm hiểu vấn đề từ mọi khía cạnh, từ nhiều người, nhiềunguồn khác nhau, anh không thể chỉ xách giấy bút đi thực tế mà anh phải biết

sử dụng thành thạo những phương tiện tác nghiệp: máy quay, máy ghi âm,máy ảnh…để tăng tính chính xác và thuyết phục cho thông tin của mình; anh

phải biết lợi dụng internet là người cộng tác đáng quí để thực sự phát hiện vàkhai thác hiệu quả những vấn đề đang được quan tâm.

Những phát minh công nghệ ra đời vừa là công cụ hỗ trợ đắc lực chongười làm báo nhưng đồng thời cũng là thách thức, yêu cầu những kĩ năngmềm để bắt kịp với sự phát triển mau lẹ của khoa học công nghệ và đời sống

Từ đó góp phần nâng cao chất lượng, tính chuyện nghiệp và khả năng cungcấp thông tin một cách toàn diện nhất của nhà báo hiện đại

2 Tổng quan về sự hình thành và phát triển của báo chí Việt Nam.

Báo chí tiếng Việt ở Việt Nam xuất hiện trên báo trường lần đầu tiên

cách đây 143 năm, đó là tờ Gia Định báo ra đời ngày 1/4/1865 ở Nam Bộ.

Đây có thể coi là thời điểm khởi đầu của lịch sử báo chí hiện đại Việt Namtrên cơ sở nền văn minh du nhập của phương Tây Sau đó, một loạt các tờ báoCách mạng ra đời lần lượt và nối tiếp nhau trong 20 năm vận động Cáchmạng (1925 - 1945) đã giữ một vai trò quan trọng trong lĩnh vực thông tintuyên truyền, định hướng chính trị, tư tưởng của Đảng, Cách mạng

Báo phát thanh ra đời cũng đóng góp rất lớn vào công cuộc tuyên

truyền Cách mạng Nhưng hệ thống truyền thanh đường dây chỉ thực sự phát triển sau kháng chiến chống Pháp, khi Liên Xô (cũ) đã giúp ta 10 hệ thống truyền thanh trang bị cho 10 tỉnh, thành phố Từ đó, hệ thống truyền thanh được phát triển rộng khắp các tỉnh, thành, kéo đến huyện và thôn xóm Đây làmột bước ngoặt về phát thanh, truyền thanh ở nước ta, trang bị thêm vũ khí truyền thông cho cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước

Ngày 7 tháng 9 năm 1970, một ban biên tập của đài tiếng nói Việt Nam

được tách ra và thành lập đài truyền hình Năm 1987, đài lấy tên chính thức là Đài truyền hình Việt Nam Đây chính là đài truyền hình đầu tiên của nước ta,

là khởi nguồn cho sự ra đời của nhiều loại truyền hình khác như truyền hình cáp, truyền hình kĩ thuật số và các đài truyền hình địa phương

Ngày 19 tháng 11 năm 1997, Việt Nam hòa mạng Internet toàn cầu

Báo mạng điện tử ở nước ta nhanh chóng ra đời Từ đó, nền báo chí nước ta

phát triển đa dạng với bốn loại hình: Báo in, Báo phát thanh, Báo truyền hình,Báo mạng điện tử

=> Cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, báo chí nước ta ngày càng đa dạng về loại hình, thể loại, hướng đến nhiều loại đối tượng.

 Tính đến đầu năm 2007, cả nước có 687 cơ quan báo chí với khoảng 800 ấn phẩm, gồm 172 báo (Trung ương: 71; địa phương: 101); 448 tập đoàn báo chí (Trung ương: 352, địa phương: 96); 67 đài phát thanh, truyền hình (Trung ương: 02, địa phương: 65); 5 báo điện tử, 105 trangtin điện tử của các cơ quan báo chí, hàng nghìn trang tin điện tử của các cá nhân, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp …

 Xét về tổ chức chiều dọc, chúng ta có hệ thống báo chí

từ trung ương đến địa phương; về tổ chức chiều ngang, chúng ta có báo, tạp chí của các bộ, ngành, các lĩnh vực như hệ thống báo chính trị - xã hội, hệ thống báo kinh tế, giáo dục, y tế, văn học- nghệ thuật …báo, tạp chí của đủ các lứa tuổi từ thiếu niên, nhi đồng đến người cao tuổi

 Với bốn loại hình báo chí (Báo In, Báo Phát thanh, Báo Truyền hình, Báo Điện tử), báo chí nước ta đã trở thành hệ thống thông tin đa loại hình, đa phương tiện, làm tốt chức năng, nhiệm vụ tuyên truyền đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân đến với Đảng, các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội hoặc xã hội – nghề nghiệp

3.Các loại hình báo chí song song cùng tồn tại.

3 1 Ưu nh ược điểm các loại hình báo hiện nay

Báo in -Tính chuyên sâu, chính -Tính cập nhật thông tin kém

thống-Tính tiện ích(vận chuyển cánhân)

-Người đọc chủ động trongthời điểm tiếp nhận thông tin-Giá thành rẻ

-Duy trì văn hoá đọc-Tính lưu trữ cá nhân

-Đơn điệu về mã thông tin ( chữviết, hình ảnh chết)

Phát thanh

-Truyền hình

- Tính thuyết phục cao thôngqua những lời nói, hình ảnh,video chân thực

-Khán thính giả bị động trongthời điểm tiếp nhận thông tin

Báo mạng -Độc giả chủ động trong thời

điểm tiếp nhận thông tin

- Tính lưu trữ cá nhân

- Cập nhật thông tin nhanhnhạy, sức lan toả lớn

-Chi phí thấp-Tích hợp chữ viết, âm thanh,hình ảnh và video

-Tính liên kết

- Lượng thông tin đồ sộ thiếuchọn lọc

Như vậy, 4 loại hình ra đời với những mốc thời điểm khác nhau và là

xu thế tất yếu của nhu cầu con người nhưng chúng vẫn song song cùng tồntại qua rất nhiều năm Bởi chúng đã hình thành một hệ thống báo chí vững

chắc, mỗi thành viên dùng chính ưu điểm của mình để bổ sung, hỗ trợ chonhược điểm của loại hình (thành viên) báo chí khác

3.2 Những vấn đề nổi cộm của báo chí Việt Nam hiện nay.

3.2.1 Báo in sẽ bị tiêu diệt bởi báo mạng?

Báo mạng ra đời với những ưu thế vợt trội đặc biệt là về tính cập nhậtthông tin nhanh nhạy đáp ng nhu cầu của độc giả đã khiến nhiều ngời lo ngạicho tương lai báo in Điều này là có cơ sở khi càng ngày người ta càng dànhnhiều thời gian online, đọc báo hơn

Chính từ những “nguy cơ” tiềm ẩn ấy mà nhà làm báo, nhà chức tráchtrên thế giới và trong phạm vi khu vực đã nghiêm túc ngồi lại, bàn bạc và tìmcâu trả lời đúng đắn cũng như hướng đi tiếp theo cho báo in Họ tin tưởngrằng báo in sẽ không chết Bởi internet ( công cụ của báo mạng) đã mang lại

cơ hội và thách thức, và ngành báo in phải thay đổi các đặc thù truyền thống

để thích nghi với xã hội tiến bộ

Báo in ra đời sớm nhất trong lịch sử báo chí, nó đã trở thành một cáitên mang đầy uy tín Chức năng của báo in không chỉ là gom nhặt những mẩutin, tường thuật trận bóng đá một cách thô cứng mà chứa đựng trong đó lànhững lời phân tích chuyên sâu, những đánh giá có giá trị cao Bên cạnh đó,tính tiện ích- có thể mang theo bên mình và chủ động thời gian, không giantiếp nhận thông tin từ tờ báo- là một ưu điểm vượt trội mà cho đến nay chưa

có có loại hình báo chí phổ biến nào có thể thay thế nó

Tuy nhiên, đứng trước những lời dự đoán là báo in sẽ bị “khai tử” thìnhững động thái tích cực nhằm vạch ra hướng đi cho báo in để tìm lại vị thếcủa mình là cần thiết Nhiều biện pháp đang dần được thực hiện: báo in điện

tử, đổi mới trong thiết kế báo…và hi vọng vào công nghệ : giấy điện tử

Với những gì báo in đã làm được cùng với chỉ hướng rõ ràng, báo inchắc chắn không làm mất đi vị thế của mình trong đời sống “ Có thể nó sẽ

không được đưa đến bậc cửa nhà bạn mỗi ngày với những phương thức pháthành hằng ngày Nhưng chắc chắn nó sẽ có đất sống, và tiếp tục vang vọngxung quanh cộng đồng và cả thế giới”- Ông trùm tài phiệt truyền thôngRupert Murdoch bày tỏ sự lạc quan đối với báo in hiện đại.

3.2.2 Phát thanh có hình chưa gây ấn tượng với đối tượng tiếp nhận.

Ngày 7/9/2008, nhân kỉ niêm 63 năm ngày thành lập Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) đã phát sang thử nghiệm chơng trình phát thanh có hình đầu tiên (VOVTV) Hệ thống phát thanh này đã góp phần đáp ứng nhu cầu ngày càng cao cua khán tính giả cả nước Mảng phát thanh có hình này bao gồm toàn bộ phần thời sự trong nớc và quốc tế Ngoài ra còn có các chương trình theo chủ đề như: âm nhạc, kinh tế, sân khấu, phim truyện, phim tài liệu, văn hoá, xã hội… Với thời lượng ban đầu 6 tiếng/ngày từ 6h-9h và từ 18-21h hàng ngày, VOVTV sẽ đợc phát sang trên hệ thống truyền hình cáp của Đài truyền hình Việt Nam, Truyền hình cáp Hà Nội, Truyền hình cáp TP.HCM và một số tỉnh phụ cận.

( ictnews)

Âm thanh là thế mạnh của phát thanh, hình ảnh là thế mạnh của củatruyền hình Bây giờ lại phát thanh có hình thức là tích hợp phương thứctruyền thông của truyền hình, điều này khiến người quan tâm không mấy tintưởng và nghi ngờ phát thanh sẽ trở thành một bản sao mờ nhạt của truyền

hình Nhà thơ Trần Đăng Khoa- giám đốc kênh phát thanh có hình chia sẻ: “ Nếu chúng ta nghe một chương trình phát thanh, nhắm hết mắt lại, nghe thôi chứ không nhìn, chúng ta cũng hiểu cặn kẽ toàn bộ nội dung, thậm chí có thể nhìn bằng con mắt thứ 3, nghĩa là nhìn bằng sự tưởng tượng thì đấy là phát thanh Còn nếu tắt âm thanh đi, chỉ nhìn hình ảnh thôi mà chúng ta cũng biết tới 80%,90% nội dung mà những người làm chương trình muốn truyền tải thì đấy là truyền hình Còn hệ phát thanh có hình là chúng ta vừa nghe, vừa nhìn; nhìn bổ sung cho nghe, nghe hỗ trợ cho nhìn Tất nhiên truyền hình

cũng có phẩm chất như vậy, nhưng truyền hình thì ngôn ngữ chính là hình, tiếng nói là phụ, còn hệ phát thanh có hình thì tiếng nói, âm thanh là ngôn ngữ chính, hình chỉ là phụ thôi, trong đó có cả hình động và hình tĩnh.”

Định hướng ban đầu là như vậy nhưng trên thực tế phát thanh có hình

đã thử nghiệm được hơn 3 tháng mà khán thính giả vẫn chưa biết đến loạihình phát thanh mới này Hoặc có người đã theo dõi thì tỏ ra không mấy ấn t-ợng, không có dấu hiệu trở thành những khán thính giả trung thành của phátthanh có hình Nguyên nhân của hiện trạng này là do cha có chiến dịch quảngcáo tích cực cho kênh thông tin mới? Do phát thanh có hình không đủ sức tạomột dấu ấn riêng trước sự năng động về hình ảnh của truyền hình? Hay vấn

đề chỉ là “vạn sự khởi đầu nan” ? Cho dù nguyên nhân là đâu thì thực trạngtrên đã trở thành thách thức mà phát thanh cần có những động thái bổ sungchỉnh sửa tích cực để tạo dần vị thế trong lòng khán thính giả Việc hoàn thiện

và phổ biến kênh phát thanh có hình mang vị trí quan trọng trong bản thamvọng muốn xây dựng VOV trở thành một tập đoàn báo chí

3.2.3 Tính phổ biến của internet trở thành cơ hội và thách thức cho người làm báo mạng.

Báo mạng có một ưu điểm nổi bật so với các loại hình báo chí khác:tính tương tác tức thời Chính ưu điểm này phần nào tạo mối e ngại cho ngườilàm báo mạng Có một nhà báo làm việc trong một cơ quan báo điện tử đãtâm sự rằng khó khăn của chị đó chính là kiến thức của đông đảo cư dânmạng Họ là số đông những con người “trong cuộc”, những chuyên gia uyênthâm về lĩnh vực mà chị viết…Sẽ có cái chưa hoàn chỉnh và họ sẽ phản biệnngay tại phần tương tác của trang báo Đó chính là thách thức, thách thứcngười làm báo phải trang bị cho mình kiến thức thâm sâu khi tiếp cận với vấn

đề nào đó mà không bị sự phản biện gay gắt từ phía độc giả Nhưng đồng thờicũng chính là cơ hội hiếm có khi học thầy trăm miền Mỗi lời phản biện làmột bài học, giúp bổ sung kiến thức về chuyên môn và các mặt khác cho ngư-

ời làm báo ( Lưu ý này dành cho mọi hoạt động truyền thông báo chí nhưng

nó nổi cộm hơn cả với người làm báo điện tử)

! Báo mạng thận trọng với thông tin

Báo mạng với phạm vi ảnh hưởng toàn cầu là nguồn tư liệu giàu có đểtìm hiểu các tình hình, thực trạng của một quốc gia, một nền văn hoá Dễ đặt

ra những giả thiết như sau: khách nước ngoài muốn đến Việt Nam du lịch, họtìm hiểu Việt Nam qua các trang báo chí chính thống của Việt Nam và nhậnđược nhiều bài báo với tít giật gân, mô tả chi tiết về những vụ cướp của giếtngời, tắc-xi lừa đảo…Tất nhiên, ở một xã hội nào cũng có những con sâunhưng việc đưa tin câu khách “càng nhiều càng ít” như vậy sẽ phần nào làmảnh hưởng tới sự cái nhìn của bạn bè quốc tế với Việt Nam Mà nghiêm trọnghơn là ảnh hưởng tới kinh tế và chính trị

4 Ảnh hưởng của toàn cầu hoá tới báo chí.

Toàn cầu hoá là sự xâm nhập giao thoa nhiều mặt chủ yếu của đời sốngcon ngời trên phạm vi toàn thế giới.Mà theo bách khoa toàn thư mở

Wikipedia thì : “Toàn cầu hoá là khái niệm dùng để miêu tả các thay đổi trong xã hội và trong nên kinh tế thế giới, tạo ra mối liên kết và trao đổi ngày càng tăng giữa các quốc gia, các tổ chức hay cá nhân ở góc độ văn hoá, kinh tế, v.v trên quy mô toàn cầu Đặc biệt trong phạm vi kinh tế, toàn cầu hoá được dùng để chỉ các tác động của thương mại nói chung và

tự do hoá thương mại hay “tự do thương mại” nói riêng Cũng ở góc kinh

tế, người ta chỉ thấy các các dòng chảy tư bản ở qui mô toàn cầu kéo theo các dòng chảy thương mại, kĩ thuật, CNTT, văn hoá”

Thuật ngữ toàn cầu hoá xuất hiên từ những năm 1950 và đi vào sử dụngrộng rãi vào những năm 1990 Còn ở Việt Nam, phải đến năm 2007- năm gia nhập tổ chức thương mại WTO với những bước chuyển mình to lớn thuật ngữnày mới trở nên phổ biến khi tác động vào tất cả các mặt từ chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội Báo chí là tấm gương phản chiếu tất cả những mảng ấy

không phải là ngoại lệ khi từng ngày từng giờ báo chí dần có những thay đổi

rõ rệt-biểu hiên của cuộc cách mạng “ toàn cầu hoá”

4.1 Đặc điểm của báo chí là hậu quả của toàn cầu hoá.

Việc áp dụng các phương tiện kĩ thuật công nghệ vào báo chí là biểu hiên rõ hơn cả những ảnh hưởng của toàn cầu hoá vào báo chí

- Phương tiện tác nghiệp được nâng cấp với máy ghi âm, máy ảnh,

máy quay… nhà báo không còn gắn với những vật dụng thô sơ là giấy, là bút như trước nữa

- Máy móc, kĩ thuật sản xuất báo cũng dần được nâng cao cho ra đời

những ấn phẩm có chất lượng in tốt, chu trình xuất bản nhanh, giá thành hạ.

- Vấn đề địa lí nhờ phương tiện giao thông phát triển không còn quá lớn giúp cho nhà báo:

+ Giao lưu, trao đổi phương thức tác nghiệp của bạn bè trên toàn thế

giới Góp phần bổ sung, nâng cao trình độ nghiệp vụ của báo chí trong nước

+ Tiếp cận nguồn tin thuận lợi hơn để cho tin chính xác, chân thực hơn.

- Đối tượng tiếp cận được mở rộng cả về số lượng lẫn tầng lớp, độ

tuổi(*)

- Tính tương tác trong truyền thông là cao và nhanh nhạy.(**)

- (*) và (**) đặc biệt có ý nghĩa với báo mạng bởi báo mạng sử dụng lợi thế internet làm cả thế giới gần nhau hơn, internet cũng là bách khoa toàn thư cho mọi đối tượng

- Cách làm việc trong toà soạn cũng được công nghệ hoá với việc lưu

chuyển thông điệp ( có thể là họp ), phỏng vấn…thông qua mạng internet

- Ngôn ngữ báo chí cũng bị ảnh hưởng Xu hướng báo chí trở lại

những câu đơn trần thuật đơn giản, dễ hiểu Hiện nay, không ít những trường hợp báo chí đăng tải những tiếng Anh “bồi”, những từ “lóng” không phù hợp

với nội dung bài viết cũng như đối tượng tiếp cận gây phản cảm cho người đọc.

4.2 Yêu cầu đối với người làm báo trước toàn cầu hoá.

Toàn cầu hoá có tác động đặc biệt lớn tới kinh tế và chính trị Nó mở ranhững cơ hội ( phát triển về kinh tế, kĩ thuật; khả năng giao lưu văn hoá, trítuệ, chuyển giao công nghệ; còn là tiền đề vật chất-kĩ thuật cho quá trình xâydựng xã hội chủ nghĩa tại nước ta) và thách thức (mở rộng khoảng cách giàunghèo; với nền độc lập, chủ quyền quốc gia làm xói mòn quyền lực Nhànước, dân tộc; Nhiều mặt xã hội từ đó trở nên kém an toàn: kinh tế, văn hoá,môi trường ) Hiểu một cách nôm na thì toàn cầu hoá là làm những ngôi nhàmất cửa ra vào

Trong điều kiện mở để giao lưu tiếp biến yêu cầu người làm báo- cơquan truyền thông phải thực sự tỉnh táo, tinh tế với những vấn đề nhạy cảm cóliên quan tới kinh tế, chính trị Tránh những trường hợp “vô tư” quá mà làmảnh hưởng tới lợi ích và gây nguy hiểm cho quốc gia

- Với người lãnh đạo phải biết nắm bắt năng lực phóng viên của mình

mà sắp xếp công việc theo hướng chuyên biệt hoá Đồng thời, người lãnh đạocũng cần tạo được mối đoàn kết trong nội bộ toà soạn bằng những hoạt độngmang tính chất tập thể, phát huy cao độ kết quả của việc làm việc nhóm

- Đối với bản thân mỗi phóng viên phải biết làm chủ công nghệ thôngtin với phong cách năng động hơn, xông xáo hơn

- Điều quan trọng thứ nữa là toà soạn phải chú trọng tới việc khai thác,thăm dò ý kiến bạn đọc-khách hàng của mình để tờ báo của mình thực sự gầngũi với nhân dân Bằng cách thường xuyên gửi phiếu điều tra, ý kiến của bạnđọc thì những phản hồi chính là những điểm mà toà soạn đó cần chính sửa saocho thân thiện hơn, đi sâu vào đời sống hơn

5 Ranh giới giữa chuyên nghiệp hoá và thương mại hoá.

Báo chí được coi là một loại hàng hoá, một loại hàng hoá phục vụnhững nhu cầu tinh thần Vì vậy, nó cũng mang đặc tính căn bản của loại

hàng hoá trong nền kinh tế thị trường: hoạt động theo qui luật cung-cầu Conngười ngoài nhu cầu hoàn thiện, làm đẹp bản thân còn tồn tại những nhu cầubản năng, không phù hợp với những chuẩn mực đạo đức thông thường Chứcnăng của báo chí không chỉ là thoả mãn nhu cầu của độc giả mà còn góp phầnđịnh hướng, hình thành tư duy đúng đắn Đây chính là điểm chốt quan trọng-ranh giới “mong manh” giữa chuyên nghiệp hoá và thương mại hoá.

5.1 Thư ơng mại hoá báo chí.

Thương mại hoá báo chí thể hiện ở tình trạng xa rời tôn chỉ, mục đích,đối tượng phục vụ; xa rời chức năng nhiệm vụ chính của tờ báo Nội dung vàhình thức của tờ báo chạy theo lợi nhuận, chạy theo thị hiếu tầm thường, cốtsao bán được càng nhiều báo càng tốt, quảng cáo được càng nhiều càng tốt

Có những tờ báo đã đưa quá nhiều tin tức giật gân về những vụ án giết người

dã man, rùn rợn hay ăn cắp, trấn lột, mại dâm hoặc khai thác quá sâu vào đời

tư của những chính khách, những người có chức có quyền, những “ngôi sao”

để câu khách, nhằm phát hành báo với số lượng lớn

Không khó để tìm thấy những chi tiết thương mại hoá trong một số tờbáo hiện nay Có những tờ báo điện tử còn có hẳn một box riêng về đời sống

“sao” trên thế giới với những tít kích thích sự tò mò của độc giả: “ Miley lộclip nóng”, “Sao cũng đụng hàng”… Hay rất nhiều những dịch vụ SMS đượcquảng cáo trên các báo để tải những hình của các cô người mẫu ăn mặc “mátmẻ”…Hiện tượng các báo đưa tin sai sự thật, phóng đại nhằm “câu khách”không phải là hiếm, ngày càng nhiều những mẩu “ đính chính” nguỵ biện chonhững thông tin không chính xác ấy Kèm theo đó, phóng viên không những

có chức năng “săn tin” mà còn “săn quảng cáo”; các doanh nghiệp cứ gần Tếtlại được vụ bội thu số cuộc điện thoai, e-mail, thư tay mời quảng cáo…Cónhững trường hợp các doanh nghiệp bị đeo bám đến phát sợ báo chí

5.2 Chuyên nghiệp hoá báo chí

Chuyên nghiệp hoá báo chí là biểu hiện cao độ việc hoàn thành chứcnăng, nhiệm vụ tuyên truyền, định hướng nhận thức cho độc giả Đặc biệt, thu

hút được ngày càng nhiều độc giả (thông qua doanh số phát hành) bằngnhững ý tưởng, sự kiện, chiến lược truyền thông sáng tạo, lành mạnh (có thể

là đăng nhiều quảng cáo) để cân đối việc thu chi, để đầu tư cho công nghệ báohiện đại

Một ví dụ điển hình cho chuyên nghiệp hoá báo chí là chiến dịch truyềnthông “Ước mơ của Thuý” Với chiến dịch này báo Tuổi trẻ đã xuất bảntăng…… Nhưng điều đáng quan tâm hơn cả là giá trị nhân văn mà tờ báonày đã đem đến cho bạn đọc Tuối trẻ đã đồng hành cùng Thuý trong suốtnhững giờ phút cuối cùng khi tổ chức những buổi gặp gỡ, quĩ “Ước mơ củaThuý”- quỹ được nhân rộng với mục đích giúp đỡ các em nhỏ có hoàn cảnhkhó khăn…

Mục đích trông thấy của thương mại hoá báo chí và toàn cầu hoá báochí có một điểm chung lớn nhất đó chính là tăng số lượng báo bán ra, tăngdoanh thu cho toà soạn Nhưng về bản chất thì chúng hoàn toàn khác nhau vàthương mại hoá phần nào còn thúc đẩy chuyên nghiệp hoá báo chí Bởi lẽ,những tờ báo chỉ mờ mắt vì lợi nhuận chạy theo xu hướng thương mại hoáđưa những tin giật gân, sai sự thật thì chỉ sau một thời gian tờ báo đó sẽ khôngđược độc giả tin tưởng Trong nội bộ người làm báo sẽ có sự cạnh tranh, thúcđẩy nhau đưa tin chính xác, trung thực hơn, phân tích, đánh giá sâu sát hơn…Nhờ đó, niềm tin của bạn đọc nhất định dành cho những tờ báo chân chính màdần “tẩy chay” báo lá cải

Vậy, ranh giới của thương mại hoá và chuyên nghiệp hoá là đạo đứcnghề nghiệp, sự sáng tạo và cạnh tranh lành mạnh

6 Việt Nam hướng tới hình thành các tập đoàn báo chí.

6.1.

Vài nét về tập đoàn báo chí

Theo PGS-TS Tạ Ngọc Tấn- tổng biên tập Tạp chí Cộng sản: “ Thực chất của các tập đoàn báo chí cũng chính là tập đoàn kinh tế, hay nói cách