Trong xu thế cạnh tranh gay gắt giữa các loại hình báo chí hiện nay, báo in sẽ phảI thích nghi bằng những phương thức kinh doanh, tồn tại và phát triểnthích hợp, từ việc viết như thế nào
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Báo chí ngày càng khẳng định vai trò hết sức to lớn của nó trong cuộcsống nhất là trong giai đoạn hiện nay Báo chí là ngành luật thứ tư sau “lậppháp”, “tư pháp”, “hành pháp” Tuy nhiên trong quá trình phát triển hiện naybáo chí cũng đang phải chịu tác động từ nhiều phía có ảnh hưởng nhất định tớichất lượng và nội dung báo, kể cả mặt tích cực và tiêu cực
Báo chí được hiểu theo nghĩa rộng bao gồm các loại hình: báo in, báo ảnh,báo phát thanh, báo truyền hình, báo mạng
Qua quá trình học tập và trực tiếp tìm hiểu các tài liệu bài viết này chủđích làm sáng tỏ các nội dung sau:
Phần 1: Tình hình phát triển báo chí hiện nay.
Phần 2: Quá trình thực tế ở một toà soạn
Phần 3: Đóng góp với toà soạn
Phần 4: Bài học rút ra và góp ý bộ môn
Do thời gian tìm hiểu ngắn và còn có cái nhìn cảm tính nên bài viết khôngtránh khỏi những thiếu sót, khuyết điểm Rất mong nhận được sự đóng góp, sửachữa của quý thầy cô và các bạn theo địa chỉ:
Xin chân thành cảm ơn!
Trang 2Phần 1:
TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN BÁO CHÍ HIỆN NAY:
1.1 Khái quát chung
1.1.1 Trên thế giới:
Ngay từ thời nguyên thuỷ sơ khai, loài người đã có nhu cầu trao đổi vàchia sẻ thông tin với nhau Ban đầu thông qua ngôn ngữ, sau đói cùng với sựphát triển của xã hội loài người nkéo theo sự xuất hiện của chữ viết Chữ viếtban đầu rất đơn giản là các kí hiệu, được khắc trên vỏ cây, mai rùa, thẻ tre trúc…
Phương pháp in ấn “movable type” ra đời năm 1448 của thợ kim hoànJohannes Gutenberg phát minh ra, cuốn kinh thánh đầu tiên được in bằngphương pháp nêu trên ra đời 8 năm sau đó (1496), 44 năm sau nó có mặt ở 12nước Châu Âu với hơn 20 triệu cuốn sách Cho tới thế kỉ thứ XVI, những tờ báo
sơ khai có tên là “ new book” xuất hiện Đến thế kỉ tiếp theo, “new book” tiếnlên một bước mới thành “new paper” (báo chí) và dần trở nên phổ biến
Thế kỉ XIX xuất hiện một số Công ty triển khai mô hình cập nhật thôngtin qua đường điện thoại,loại hình này bíên mất khi Radio xuất hiện và nhanhchóng thịnh hành Chương trình đầu tiên phát sóng được gọi bằng thuật ngữ
“broad cast” ( phát thanh) được Reginajd người Cannđa phát vào đêm giáng sinhnăm 1906 Qui luật phát triển cái mới dần trở thành cái cũ, Radio dần bị truyềnhình lấn át khi nnó được nhà khoa học Boris Rosing tìm ra năm 1911, nó đãkhẳng định được những ưu thế của mình bằng cách chiếm lĩnh thông tin
Dù Radio và TV ngày càng phong phú, đa dạng nhưng chúng không thểthay thế được báo in, mà chúng đang song hành hỗ trợ báo in phát triển mộtcách hiệu quả Hiệp hội báo chí quốc tế ( Wan) ước tính có khoảng một tỉ ngườiđọc báo giấy mỗi ngày
Tới thế kỉ XX nhân loại lại một lần nưã chứng kiến một bước đột phátrong công nghệ truyền tin: sự bành trướng của máy tính( đặc biệt là máy tính cánhân) soạn văn bản trên desttop không đơn giản quá trình in ấn mà cùng với
Trang 3Internet nó thúc đẩy sự ra đời của báo điện tử Nó hội tụ các thế mạnh của báogiấy ( tex và photo), báo tiếng ( audio), báo hình ( video), chưa kể khả năng kếtnối thông tin toàn cầu với vận tốc lan toả khó đoán trước Báo điện tử phát hànhmiễn phí với doanh thu chủ yếu từ quảng cáo.
Một mảng nội dung khác trên Internet tuy không thuộc lĩnh vực báo chínhưng hứa hẹn sẽ làm thay đổi phương thức truyền tin đó là blog, mạng xã hội
và các website chia sẻ hình ảnh, thông tin Năm 2001, sau gần 6 thế kỉ, “mavabetype” lại một lần nữa hồi sinh Nếu lần một đánh dấu sự ra đời của khái niệmtruyền thông đại chúng, thì lần hai báo hiệu giai đoạn cá nhân và báo chí côngdân Mọi công dân đều có thể trở thành nhà báo, các hãng tin khuyến khích họchia sẻ thông tin và hình ảnh
1.1.2 Ở Việt Nam:
Tờ báo tiếng Việt đầu tiên ra đời ngày 1/4/1865, mang tên tờ “ Gia Địnhbáo”, đây là phương tiện truyền thông khởi đầu ở nước ta, tạo điều kiện cho việcphổ cập rộng rãi và phát triển ngày càng phong phú thong qua ngôn nhữ báo chíchữ quốc ngữ
Đến năm 1922, trên đất Pháp, Nguyễn Ái Quốc sáng lập và làm chủ bút tờbáo “ Người cùng khổ”, khổ giấy 30,5*51 cm Sau đó ở nước ta lần lượt xuấthiện các tờ báo phục vụ cho mục đích chính trị của các tổ chức, các Đảng phái:Thanh niên ( của hội Việt Nam cách mạng thanh niên), An Nam trẻ, Người nhàquê, Nhành lúa, Đỏ( An Nam cộng sản Đảng), Búa liềm (Đông Dương cộng sảnđảng)…Để kỉ niệm sự kiện có ý nghĩa đối với báo chí Cách mạng Việt Nam,Đảng ta quyết định lấy ngày 21/ 6 ( ngày thành lập tờ Thanh niên là ngày báochí Việt Nam)
Trải qua những bứơc thăng trầm của lịch sử với hai cuộc kháng chiến thầnthánh chống Đế quốc Mĩ và Thực dân Pháp xâm lược, báo chí nước ta khôngngừng lớn mạnh cả về số lượng và chất lượng Hiện naty cả nước có một hệthống báo chí phát triển khá hoàn chỉnh từ Trung ương tới địa phương Tính tớingày 25/ 12 2007 cả nước có 702 tờ báo, tạp chí ( chưa kể gần 1000 bản in, phụtrương), với gần 15000 nhà báo chuyên nghiệp đào tạo chính qui
Trang 4Các phương tiện truyền thông ngày càng được đổi mới để thích ứng với quátrình hội nhập
1.2 Các loại hình báo chí hiện nay:
1.2.1 Báo in:
Báo in là những ấn phẩm xuất bản định kì, đăng tảI các vấn đề thời sự vàcác sự kiện, phát hành nhằm phục vụ công chúng hoặc nhóm đối tượng nhấtđịnh nào đó
Báo chí nước ta ra đời gắn liền với việc thực dân Pháp đặt bàn chân xâmlược lên nước ta Dường như được chuẩn bị từ trước, trên chuyến tàu xâm lược
có sẵn một cỗ máy in và thợ vận hành Những thiết bị này đã nhanh chóng giúpThực dân Pháp in công văn, chỉ thị và bằng những phương tiện này, viên đô đốc
đã cho lên khuôn tờ công báo đầu tiên Nhưng như đã nói ở trên, tờ báo tiếngViệt đầu tiên tới năm 1865 mới ra đời
Hiện nay số đầu báo của nước ta như vậy là khá nhiều, nhưng thông tin bịtrùng lắp, nguồn tài chính hoạt động chủ yếu là dựa vào kinh phí của nhà nước.Một thực tế ở nước ta là số công chúng báo chí tăng chậm, còn tốc độ tăng đầubáo, ấn phẩm nhanh hơn do đó công chúng bị chia sẻ Chỉ số phát hành của báonày tăng nghĩa là chỉ số phát hành của báo kia sẽ giảm Ngay trong một khối,một nghành đã thể hiện rõ điều đó
Trong quá trình phát triển của cuộc sống hiện đại, do nhu cầu và điều kiện tiếpnhận của công chúng đã thay đổi, do sức ép từ việc thu hút quảng cáo và tiện íchtrình bày theo phong cách hiện đại, khổ báo có xu hướng thu nhỏ lại, chủ yếu là
in trên khổ A3
Những thế mạnh của báo in:
Thứ nhất, báo in có thể thông tin phân tích, giảI đáp các vấn đề phức tạp,
sâu sắc với độ chính xác cao, báo in tác động vào thị giác do đó có lợi thế thuphục lí trí và tình cảm của con người bằng tính lôgic và chiều sâu của nghệ thuậtlập luận, thông qua các luận điểm, luận cứ, luận chứng và số liệu chân thực
Trang 5Thứ hai, người đọc có thể hoàn toàn về địa điểm thời gian và tư thế trong
việc tiếp nhận thông tin, mặt khác có thể đọc đI đọc lại một ấn phẩm để nhậnthức, khai thác các tầng nấc thông tin về những vấn đề phức tạp và tế nhị
Thứ ba, thông tin có độ tin cậy, chính xác và tính tư liệu cao, dễ ảo quản,
nhất là với một nước ở trong khu vực khí hậu nhiệt đới ẩm như nước ta Do đó
có ý kiến cho rằng nhà báo là người chép sử, là người thư kí trung thành của thờiđại
Thứ tư, nhiều người cùng đọc và có thể truyền tay nhau các ấn phẩm báo
in, do đó công chúng trực tiếp có khả năng lây lan, phát triển và việc hình thành
dư luận xã hội bền vững hơn
Tuy nhiên báo in có những điểm hạn chế sau đây:
Thứ nhất, tính thời sự của thông tin chậm: cu kì xuất bản nhanh nhất hiện
nay là phải 12 giờ trong khi tốc độ truy cập thông tin ngày cập nhật ngày càngcao
Thứ hai, kí hiệu thông tin của báo in đơn điệu, chỉ có chữ viết và hình ảnh
tĩnh, nếu kĩ năng xử lí thông tin ngày bằng ngôn từ không cao và kĩ thuật trìnhbày không bắt mắt làm hạn chế tính hấp dẫn
Thứ ba, việc phát hành báo in tốn kém chậm chap cồng kềnh, phụ thuộc
vào phương tiện giao thông đường xá và tác phong làm việc, nhất là đến cácvùng sâu vùng xa càng trở thành một vấn đề nan giải
Thứ tư, báo in đắt hơn các loại hình truyền thông khác Mỗi tờ báo một
tháng phảI chi trên dưới 30 ngàn đồng.Mức chi này không phải nhóm côngchúng nào cũng đáp ứng được Do đó, báo in không chỉ kén chọn công chúng ởbình diện văn hoá mà còn cả mức sống và điều kiện sống nữa
Trong xu thế cạnh tranh gay gắt giữa các loại hình báo chí hiện nay, báo
in sẽ phảI thích nghi bằng những phương thức kinh doanh, tồn tại và phát triểnthích hợp, từ việc viết như thế nào cho hấp dẫn, trình bày, thiết kế in ấn và quản
lí ra sao, rồi kết hợp với các dạng thức truyền thông khác như thế nào… có thể
có nhiều nguyên nhân làm cho báo in sụt giảm số lượng phát hành mất nhiềuviệc làm và gặp khó khăn hơn, ngoài sự cạnh tranh gay gắt của các kênh truyền
Trang 6thông hiện đại Thứ nhất, xu hướng chi phối iểm soát ngày càng chặt chẽ của cáctập đoàn kinh tế và các thế lực chính trị đã làm cho thông tin ngày càng khôcứng và đơn điệu, vốn đã không được cập nahttj bằng các kênh như phát thanh
và truyền hình, internet với nhiều hình thức trực tuyến đa nguồn Thứ hai, ở cácnước phát triển, loại nhật báo phát không (sống nhờ vào quảng cáo) và phát tậnnhà trước khi người ta bước ra khỏi nhà ngày càng gia tăng Thứ ba, không ít tờbáo ngày càng đánh mất mình khi đI vào nguỵ tạo sự kiện
Chuyện giật gân rẻ tiền và gần đây là sử dụng tự do báo chí của một số
tờ báo phương Tây đã xâm hại đến tự do tín ngưỡng của người Hồi giáo, mà
ít chú tâm tới việc phát huy thế mạnh của mình là tác động vào nhận thức lýtrí, khai thác chiều sâu sự kiện và vấn đề bằng lối viết gần gũi, hấp dẫn cũngnhư ít chú ý khai thác mảng đề tài bình dân, sát thực với đời sống thườngngày của cư dân
1.2.2 Phát thanh
a Khái niệm
Phát thanh là kênh truyền thông đại chúng sử dụng kỹ thuật sóng điện
tử và hệ thống truyền dẫn đi âm thanh tác tác động trực tiếp vào thính giácngười tiếp nhận Chất liệu chính của phát thanh là nghệ thuật sử dụng lờinói, tiếng động và âm nhạc trong việc phản ứng cuộc sống Thông điệp được
mã hoá truỳên qua kênh phát thanh và ngơìư nhận phải có máy thu thanhmới tiếp nhận được thông điệp Tuy nhiên, phát thanh hiện đại –phát thanhInternet hay radio online lại cần có định nghĩa khác
Vậy phát thanh là gì? Theo Lois Baird, tác giả cuốn Hướng dẫn sảnxuất chương trình phát thanh của trường phát thanh truyền hình và điện ảnhAustralia đã nêu ra và phân tích 11 đặc tính sau đây của phát thanh:
- Radio là hình ảnh
- Radio là thân mật riêng tư
- Radio dễ tiếp cận và dễ mang theo
- Radio là trực tiếp
- Radio có ngôn ngữ riêng của mình
Trang 7- Radio có tính tức thời
- Radio không đắt tiền
- Radio có tính lựa chọn
- Radio gợi nên cảm xúc
- Radio làm công việc thông tin và giáo dục
- Radio là âm nhạc
b Khái lược những bước phát triển.
Ở Việt Nam, phát thanh phát triển nhanh chóng từ sau khi giành đượcđộc lập năm 1945 (trước cách mạng Tháng Tám năm 1945, ở Việt Namkhông có đài phát thanh với tư cách là tiếng nói quốc gia, mà chỉ có đài phátthanh tư nhân thương mại, hoặc đài phát thanh với tư cách là tiếng nói quốcgia, mà chỉ có đài phát thanh tư nhân thương mại, hoặc đài phát thanh thuộcPháp dùng để phục vụ công cuộc cai trị)
Ngày 7 – 9 – 1945, Đài Tiếng nói Việt Nam ra đời Đến nay, ngoài đàiphát thanh quốc gia, 4 đài khu vực, hệ thống phát thanh, truyền thanh trong
cả nước đã lớn mạnh hoàn chỉnh với 64 đài phát thanh tỉnh, thành phố trựcthuộc Trung ương; hơn 600 đài truyền thanh, phát thanh huyện cùng vớihàng ngàn đài truyền thanh cấp xã, phường là mạng lưới rộng khắp chuyểntải thông tin – truyền thông phục vụ nhu cầu dân sinh và phát triển Phátthanh Việt Nam có lịch sử vẻ vang, đóng góp to lớn vào thắng lợi vĩ đại củahai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, cũngnhư trong hoà bình xây dựng Trong các cuộc chiến tranh giải phóng dântộc, phát thanh có những ưu thế đặc biệt, là tiếng kèn xung trận thúc giục cácđoàn quân tiến lên giết giặc cứu nước, đồng thời là tiếng nói tâm tình làtrường học giáo dục lý tưởng, là lời động viên tạo nên sức mạnh tinh thần vôsong cho quân và dân ta mọi nơi, mọi lúc
c Những thế mạnh và hạn chế của phát thanh
Phát thanh có những thế mạnh mà các phương tiện truyền thông trướcnước không thể có được
Trang 8Thứ nhất, tính toả khắp Đó là sự quảng bá thông tin nhờ sự phủ sóng
điện tử trên phạm vi rộng lớn với tốc độ của ánh sáng – xấp xỉ 300.000km/giây Nhờ đặc tính này, cùng một lúc, phát thanh tác động đến hàng triệungười, chi phối hàng triệu người và thậm chí lũng đoạn hàng triệu người trênkhắp hành tinh, không phân biệt biên giới quốc gia, lãnh thổ
Thứ hai, thông tin nhanh, tiếp nhận đồng thời Báo in chỉ cho phép
tiếp nhận từng người một, đơn lẻ, còn phát thanh thì hàng triệu người có thểcùng nghe, cùng theo dõi, cùng phản ứng Do đó, phát thanh có sức mạnhđặc biệt quan trong việc hình thành dư luận xã hội rộng khắp và tức thì Lờikêu gọi, lệnh tổng động viên, thông điệp hàng năm… của những người đứngđầu nhà nước đều được truyền qua sóng phát thanh đến mọi miền đất nước
Thứ ba, sống động, riêng tư, thân mật Thế mạnh của phát thanh là sử
dụng thế giới âm thanh bao gồm lời nói, tiếng động, âm nhạc trong việcphản ứng hiện thực và tạo dựng nên bức tranh sinh động, thu phục ngườinghe
Giọng nói có sức truyền cảm mạnh mẽ, nhờ chất giọng và kỹ năng nóinhư cao độ, cường độ, tiết tấu, ngữ điệu, diễn cảm Chương trình phát thanhhướng tới số đông, nhưng người nghe lại nghe radio với tư cách cá nhân,từng người một Điều này đòi hỏi thiết kế thông điệp và trình bày như nóivới từng người
Thứ tư, phát thanh là kênh truyền thông rẻ tiền Với công nghệ hiện
nay, một chiếc radio chỉ bán với giá vài chục ngàn đồng, hợp với túi tiền đại
đa số người dân, lại nghe đủ loại chương trình, từ ca nhạc, sân khấu, hướngdẫn kỹ thuật làm ăn, kỹ năng sống đến tin tức thời sự Do đó, phát thanhthích ứng với cộng đồng dân cư chủ yếu là nông dân với mức sống thấp nhưnước ta
Thứ năm, phát thanh có thể nghe kết hợp với làm việc khác, không
phải tập trung mọi giác quan vào việc tiếp nhận thông tin Điều này rất cólợi cho nông dân và chị em phụ nữ, vừa làm việc nhà vừa nghe phát thanh
Trang 9Thứ sáu, phát thanh đến với mọi đối tượng, không phân biệt trình độ
văn hoá cao hay thấp, biết chữ hay không, chỉ cần có khả năng nghe Đồngthời, phát thanh cókhả năng phục vụ giải trí cho công chúng với chất lượngcao qua các chương trình âm nhạc, ca nhạc, văn nghệ
Thứ bảy, phát thanh có lợi thế trong việc giữ gìn ngôn ngữ lời nói của
dân tộc Tại Phi, trong lúc phát thanh 11 loại ngôn ngữ trên sóng phát thanhthì truyền hình vất cả lắm mới chuyển được 3 loại ngôn ngữ lên sóng Cácđiệu nhạc, lời ca tiếng hát của các dân tộc, kể cả nhạc dân gian, nhạp pop…trên sóng phát thanh đến với nhân dân các vùng xa xôi hẻo lánh dễ dànghơn
Thứ tám, hệ thống phát thanh, truyền thanh lan toả đến tận phường xã,
các ấp dân cư và radio theo bà con lên rẫy vào nương là điều truyền hình,báo in, báo mạng điện tử không thể sánh kịp
Phát thanh cũng có những điểm hạn chế riêng:
Thứ nhất, do tác động theo tuyến tính thời gian nên có thể nghe đoạn đầu
mà bỏ mất đoạn cuối, nếu không tập trung sự chú ý của thính giác liên tục
Thứ hai, thông tin tiếp nhận qua phát thanh dễ quên, khả năng lưu giữ
thông tin qua radio khó khăn và hạn chế, mặc dù hiện nay điều kiện ghi âm,băng từ khá hiện đại Nhưng khi đã lưu giữ được thì đó là bằng chứng sống độngkhông thể nguỵ tạo
Thứ ba, trên sóng phát thanh, khó có thể trình bày, phân tích những vấn đề
phức tạp, nhất là việc phân tích những số liệu, bởi thế mạnhcủa phát thanh làthông tin và cổ động
Những hạn chế của phát thanh có thể sẽ được khắc phục một cách cơ bảnkhi radio Internet ra đời – không phải nghe một lần, xem một lần (truyền hình)
mà có thể xem, nghe bất kỳ lúc nào có thể Bởi vì Internet radio có những đặcđiểm vượt trội như: một là, Internet radio là kênh truyền thông đa phương tiện;hai là, khác với radio truyền thống, nó cho phép tăng tần suất và biên độ tươngtác với công chúng thính giả, kéo người nghe vào cuộc như những cộng tác viêntích cực; ba là, cho phép phát triển các loại dịch vụ đa loại hình, kể cả dịch vụ
Trang 10gia tăng, đáp ứng mọi nhu cầu của bạn nghe đài; bốn là, chương trình phát thanh
có độ nén với những hình thức giản lược, tiện ích; năm là, khắc phục được các
sự cố nhiễu do môi trường tự nhiên, bảo đảm chất lượng thông điệp cao nhất…Mặt khác, Internet radio cũng sẽ làm thay đổi mạnh mẽ tư duy, phong cách, yêucầu từ nhà báo phát thanh - đòi hỏi ở họ sức bật tư duy, đa năng, nhạy bén…
rõ hơn về hình thức” và làm phong phú hơn về giá trị tinh thần giúp người xemnhận thức rõ hơn, đúng hơn, trúng hơn, gần gũi và sinh động hơn vè những sựkiện và vấn đề của cuộc sống
Ở miền Bắc, ngày 7 – 9 – 1970 đã phát chương trình truyền hình thửnghiệm tại 58 phố Quán Sứ, Hà Nội do các cán bộ đài phát thanh được cử đi đàotạo tại Cuba đảm nhiệm Từ ngày 27 – 1- 1971, phát thử nghiệm 3 chương trìnhmỗi tuần, chủ yếu trong khu vực Hà nội Sau đó, các chương trình chuyên đề lầnlượt ra đời, như Vì an ninh Tổ quốc (27 – 1- 1973), Câu lạc bộ nghệ thuật (21 –
2 - 1976), Văn hoá xã hội (21 – 3 - 1976), Quân đội nhân dân (24 – 4 - 1976),Thể dục thể thao (26 – 5 - 1976)… Từ này 5 – 7- 1976 truyền hình Việt Namchính thức phát hàng ngày với thời lượng mỗi ngày 3 – 4 giờ Tháng 9 – 1978,truyền hình Việt Nam thử nghiệm phát sóng truyền hình vào các buổi sáng chủnhật Từ năm 1990, truyền hình Việt Nam phát trên 2 kênh VTV1, VTV2, từnăm 1994 thêm VTV3 và sau đó VTV4, truyền hình cáp, chuyển đổi công nghệsang truyền hình số… trong những năm gần đây, Đài truyền hình Việt Namkhông ngừng mở rộng kênh và tăng thời lượng phát sóng, đổi mới công nghệ,cải tiến chương trình ngày càng phong phú, hấp dẫn công chúng xã hội
Trang 11Ngoài đài truyền hình Trung ương, các đài truyền hình khu vực, 64 tỉnhthành phố đều có đài truyền hình với đội ngũ cán bộ hàng ngàn người có trình
độ chuyên môn ngày càng chuyên nghiệp hơn
Truyền hình không chỉ là kênh báo chí – truyền thông Truyền hình là sânkhấu, sân chơi của mọi người, là trường học, là nhà văn hoá… truyền hình là sựtổng hợp của tất cả các loại hình
Xu hướng phát triển của truyền hình ngày càng gần gũi với đời sống, ngàycàng tiến tới xã hội hoá việc sản xuất chương trình, mọi người, mọi nhà đều cóthể sản xuất chương trình nếu có nhu cầu và điều kiện mặt khác, ngày càng cónhiều hãng truyền hình cùng phát sóng, cùng cạnh tranh; đồng thời sẽ có nhiềublog truyền hình được tải lên mạng Internet và hình thành một xa lộ truyền hìnhtrong xa lộ thông tin siêu tốc Internet Còn ở gia đình và công sở, máy tính cóthể thay thế máy thu hình…
Truyền hình có những thế mạnh đặc biệt mà các kênh truyền thông kháckhông có được
Thứ nhất, việc chuyển tải thông điệp bằng hình ảnh với tất cả các màu
sắc vốn có của cuộc sống, cùng với thế giới âm thanh sống động đã tạo nên tínhhấp dẫn vô song Thế mạnh này bắt nguồn từ việc truyền hình tác động vào cảhai giác quan quan trọng nhất của con người là thị giác và thính giác bằng nhữngchất liệu sinh động, tươi mới, tạo cho người xem cảm giác như đang tiếp xúctrực tiếp với người trong cuộc
Thứ hai, thông điệp trên truyền hình hấp dẫn nhưng lại rất dễ hiểu, thích
ứng cho cả nhóm công chúng có trình độ văn hoá thấp
Thứ ba, truyền hình có thế mạnh trong việc hướng dẫn các hoạt động, các
thao tác; đặc biệt có năng lực cổ vũ, kêu gọi hành động xã hội của đông đảocông chúng trong một thời điểm nhất định và trên diện rộng
Thứ tư, truyền hình là kênh truyền thông giao lưu văn hoá với nhiều ưu
thế vượt trội, nhất là qua các phóng sự tài liệu, phim ảnh, trò chơi, quảng cáo
Cũng như các kênh truyền thông khác, truyền hình có những hạn chế của
mình Thứ nhất, các tín hiệu truyền hình được truỳên đi theo tuyến tính thời
Trang 12gian, làm cho đối tượng tiếp nhận bị động hoàn toàn về tốc độ và trình tự tiếp
nhận cũng như phải tập trung vào màn hình; Thứ hai, muốn tiếp nhận chương
trình truyền hình phải có máy thu Với điều kiện kinh tế, mức sống hiện nay,không phải gia đình nào cũng đủ điều kiện mua máy thu hình, nhất là một nướcnghèo như Việt Nam, nông dân và bà con vùng sâu vùng xa càng khó khăn hơn;
Thứ ba, chi phí sản xuất chương trình truyền hình rất tốn kém; Thứ tư, tính tư
liệu thấp, khó lưu giữ thông tin cho số đông, mặc dù các điều kiện băng đĩa ghi
hình hiện đại hơn và đã được cải thiện; Thứ năm, tính hai mặt của truyền hình là
rõ rệt Năng lực tác động rất mạnh mẽ, nhất là đối với lớp trẻ Một cảnh quay,một hình ảnh trên màn hình có thể làm đảo lộn những bài giảng đạo đức trongcác nhà trường, trong khi các chương trình truyền hình cho thanh niên, thiếuniên và chương trình giảng dạy trong nhà trường chưa có sự phối hợp nhằm tạonên sự cộng hưởng tích cực hướng tới mục tiêu giáo dục toàn diện
Đài truyền hình Việt Nam ngày càng phát triển mạnh mẽ, không ngừngđổi mới về nội dung chương trình, tăng số lượng các chương trình đáp ứng nhucầu giải trí và thông tin ngày càng cao của khán gỉa Đội ngũ MC chủ yếu là thế
hệ 8X, 9X năng động, đầy khả năng sáng tạo, chính họ đã đem tới “cơn gió lạ”cho khán giả yêu truyền hình Trong tương lai truyền hình ở nước ta sẽ còn cónhiều đổi mới hấp dẫn, hứa hẹn nhiều điều với nền báo chí của nước nhà
1.2.4 Báo mạng điện tử
Báo điện tử tuy mới ra dời ở nước ta năm 1997 nhưng hiện nay đã có trên
10 tờ báo điện tử, 130 trang in điện tử của các cơ quan báo chí, hàng ngàn trangweb có nội dung cung cấp thông tin Một số trang báo có số lượng người truycập mỗi ngày lên tới hàng triệu lượt: Dân trí, Việt Nam net…
Đảng đánh giá vai trò to lớn của nhà baó với sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ tổ quốc Báo chí đã nhanh nhạy tuyên truyền, cổ vũ nhân dân thực hiệnđường lối, chủ trương của Đảng, góp phần ổn định tình hình chính trị xã hội,tăng cường kỉ cương, xây dựng Đảng- nhà nước, dân chủ hoá đới sống, phát huyvai trò giám sát công luận, là tiếng nói của Đảng, nhà nước, là tổ chức- diễn đàntin cậy của nhân dân
Trang 13Báo chí có ảnh hưởng to lớn tới nhận thức, tư tưởng, tình cảm của nhândân trong nước và bạn bè quốc tế, tới tình hình kinh tế, chính trị, an ninh, quốcphòng, tới hình ảnh và uy tín của Đất nước trên trường thế giới Chính vì vậy,báo chí đang ngày càng nhận được sự quan tâm chặt chẽ của Đảng và được tạomọi điều kiện phát triển
2 Những thách thức trong thời kì hội nhập tới báo chí Việt Nam:.
2.1 Toàn cầu hoá
2.1.1 Khái niệm về toàn cầu hoá
Toàn cầu hoá truyền thông đại chúng là một hiện tượng khách quan,nằm trong xu thế vận động chung của nhiều lĩnh vực khác nhau như kinh tế,môi trường, khoa học – công nghệ đó là quá trình quy chuẩn hoá và mởrộng ra quy mô và tính chất toàn cầu về phạm vi ảnh hưởng, nguồn tin côngchúng, phương tiện kỹ thuật, cách thức thông tin và tiếp nhận thông tin củacác loại hình truyền thông đại chúng
2.2.2 Những biểu hiện của toàn cầu hoá trong báo chí
“ Toàn cầu hoá” không chỉ được dùng riêng trong lĩnh vực kinh tế, màthuật ngữ đó đang xâm nhập vào trong tất cả các mặt của đời sống Báo chítrong giai đoạn hiện nay cũng đang chịu ảnh hưởng rất lớn từ quá trình toàn cầuhoá
Nguồn thông tin được chia sẻ một cách rộng rãi phổ biến gần như khôngbiên giới giữa các quốc gia với nhau, vì con đường đi của thông tin ngày càngđược rút ngắn nhờ sự bùng nổ công nghệ thông tin Nó bắt buộc các phóng viênphải nỗ lực hết mình, tự nâng coa trình độ nghiệp vụ, khả năng giao tiếp bằngngoại ngữ thuần thục, nâng cao ngày càng chuẩn hoá Nhưng từ đó cũng nảysinh ra một vấn đề đáng quan tâm với nhà báo : phải giữ gìn sự trong sáng củatiếng Việt, tránh những cách dùng từ kiểu “pha” khó hiểu đối với độc giả
Báo chí chịu tác động của quá trình này, cho nên số lượng độc giả tăng lênrất nhiều, không đơn thuần trong một nước như trước kia, mà bao gồm cả bạn bèthế giới Phương tiện truyền tin chủ yếu là nhờ Internet, vì vậy tính tương tácgiữa toà soạn với độc giả rất cao, rất nhanh Nhung một hệ luỵ của nó chính là
Trang 14tính chính xác của thông tin nếu không đảm bảo sẽ rất khó kiểm soát, và hậu quả
ní gây ra khó lường trước Vì vậy khâu kiểm duyệt thông tin trước khi phát hànhphải chặt chẽ, nghiêm ngặt hơn
Để có thể đảm nhiệm được các chức năng đó, toà soạn hiện nay phải tiếnhành cải tổ từ người quản lí cho tới các phóng viên, làm sao để năng động vàmang tính chuyên nghiệp hơn Tiến hành đào tạo báo chí chính qui hợp lí, giỏichuyên môn, vững vàng bản lĩnh chính trị, không ngừng nâng cao chất lượngcủa tờ báo
2.2 Thương mại hoá báo chí
- Định nghĩa “Thương mại hoá”
ở đây có 2 loại thương mại hoá:
(1) có sản phẩm nghiên cứu khoa học, kỹ thuật của một cơ quan tổ chức
cá nhân phát minh ra “thương mại hoá” là chuyện tốt
(2) Các sản phẩm nghệ thuật – hoạt động từ thiện đem ra thương mại hoá
là chuyện xấy
Mục đích cả 2 đều là kiếm tiền nhưng ý nghĩa của 2 hoạt động kiếm tiềnnày hoàn toàn khác nhau Tờ báo đặc mục tiêu bán nhiều báo, đăng nhiều quảngcáo để cân đối thu chi, đẩy mạnh việc nâng cao chất lượng – xây dựng báo, đầu
tư cho công nghệ làm báo hiện đại không chỉ xem là thương mại hoá theo nhữngtiêu cực được, nhưng trái lại, tờ báo cố tình chạy theo lợi nhuận bằng mọi giá kể
cả việc sử dụng những chiêu thức câu khách rẻ tiền đáng bị lên án Như vậy, cầnphải hiểu đúng về thương mại hoá, nó có cả tích cực và tiêu cực
Trong những năm gần đây, xu hướng “ thương mại hoá” là cụm từ đượcnhắc tới nhiều tại các hội thảo báo chí Đó là những bài báo kém chất lượng, câukhách bằng những vụ án giật gân với những miêu tả tỉ mỉ, kêu gợi trí tò mò ởngười đọc, hoặc đi sâu vào khai thác các chi tiết đời tư, chuyện phòng the hoặccảnh đời ngang trái trớ trêu chỉ nhằm mục đích bán được báo Nhiều nhà báochân chính phê phán xu hướng chiều theo thị hướng tầm thường của một bộphận độc giả mà xa rời tôn chỉ, mục đích của tờ báo