Mặt Đứng Phía Nam, từ dưới lên trên, lớp mái đầu tiên có mái hiên đơn giản, lớp mái thứ hai được đặc trưng bởi một tấm gỗ diềm karahafu* khổng lồ ở tháp chính và một tấm gỗ diềm karahafu
Trang 1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC
KHOA KIẾN TRÚC
HOÀNG NGỌC QUÝ_K43
19T1041027
ĐỀ TÀI TIỂU LUẬN : KIẾN TRÚC NHẬT BẢN
LỊCH SỬ KIẾN TRÚC THẾ GIỚI 1-KTR3012 GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: NGUYỄN PHONG CẢNH
HUẾ , NGÀY 02 THÁNG 6 NĂM 2021
Trang 2Tên công trình: Lâu đài Diệc Trắng (Himeji castel)
Địa điểm: Tỉnh Hyōgo, Nhật Bản
Được xây dựng vào khoảng 1333-1346, sau đó xây dựng lại vào năm 1601-1609, với các công sự bổ sung năm 1617-1619
Quy mô:
Dài 140m (trục Đông Tây), rộng 125m (trục Bắc Nam)
Công trình được xây trên đồi cao 45m (ở độ cao 91m so với mực nước biển)
Giới thiệu/ Ý nghĩa tên gọi:
Lâu đài tráng lệ nhất Nhật Bản, di sản thế giới được UNESCO công nhận và là một trong
số ít các lâu đài nguyên bản còn lại
Himeji còn có cái tên là “White Heron” (Hạc Trắng) bởi người Nhật cho rằng, hình tượng con hạc trắng – một loài chim cao quý, tượng trưng cho sự thanh khiết cao thượng của người quân tử
Lâu đài có tên gọi đó vì một lí do khác đó là vì
nó có bề ngoài màu trắng ngoạn mục và hình dạng nổi bật nổi:
Nhìn từ xa, những mái nhà duyên dáng của những tòa tháp trắng của nó giống như một đàn diệc đang bay, gợi ý tên riêng của lâu đài -
"EgretCastle" (Shirasagi)
II) Lịch sử hình thành và phát triển:
Trang 3Tòa thành được xây dựng vào năm 1346 vào đầu của thời kỳ Mạc Phủ (Shogun), bởi võ tướng Akamatsu Sadanori Công trình được xây dựng để bảo vệ Nhật Bản khỏi người Mông Cổ trên nền của một tòa lâu đài cũ có từ năm 1333
Lâu đài Himeji được hoàn thiện, trùng tu và xây dựng bổ sung vào những năm 1561; 1581; 1601- 1609; 1617- 1618 Lâu đài hoạt động liên tục như
là trung tâm quyền lực của một địa phương trong gần ba thế kỷ, cho đến năm 1868, khi chính thể Mạc Phủ (Shogun) sụp đổ
và mở đầu chính thể Thiên Hoàng Minh Trị
Trong thời Minh Trị, nhiều tòa thành Mạc Phủ bị phá hủy Lâu đài Himeji bị bỏ hoang Vào năm 1871, lâu đài được bán đấu giá Người mua muốn phá hủy lâu đài để lấy đất cho mục đích khác, song do chi phí phá hủy quá lớn nên giữ lại
Trong hơn 400 năm tồn tại, Lâu đài Himeji may mắn vẫn còn nguyên vẹn, ngay cả trong những trận đánh bom trong Chiến tranh thế giới lần 2 và trận động đất lớn tại Kobe vào năm 1995
Năm 1993, Lâu đài Himeji đã được UNESCO công nhận là Di sản Quốc gia và di tích lịch
sử đặc biệt của Nhật Bản, là một trong bốn lâu đài tại Nhật Bản được nhận vinh dự này
III) Phân tích tổng thể:
Vật liệu xây dựng:
Lâu đài Himeji được xây bằng gỗ (tổng cộng khoảng 36 tấn) và được phủ thạch cao trắng Công trình có đặc trưng kết cấu khung gỗ, nhiều tầng, đặt trên bệ móng đá Ngoài vật liệu
gỗ, công trình sử dụng đá, gạch, vữa thạch cao Nằm ở trung tâm của Himeji, tòa nhà này
là một kiệt tác của kiến trúc Nhật Bản
Theo hướng từ Đông sang Tây, tòa thành có chiều dài 950-1600m; từ Bắc đến Nam dài
900 -1700m với chu vi khoảng 4200m, diện tích lên đến 200ha
Trang 4Tòa thành được chia thành 3 lớp,
ngoài cùng là khu dân cư, lớp
trong cùng hay khu vực trung tâm
Bắc, Nam và Đông, hẹp và gần như chập vào
nhau tại hướng Tây
Nhìn từ trên xuống, bình diện lâu đài
Himeji như một ốc đảo hình bầu dục
Viền bên ngoài là một hào nước sâu,
bao quanh lâu đài là một bức
tường đá, rồi đến một dải cây, chủ
yếu là tùng bách viền quanh
một khu công viên rộng rãi Lâu đài
đài ở chính hướng Nam rất kiên cố
đài Himeji với 3 lớp vòng hào
IV) Phân tích bố cục công trình:
Himeji là một lâu đài trên đồi, tận dụng lợi thế của địa lý xung quanh để nâng cao phẩm chất phòng thủ của nó Có ba con hào để cản trở kẻ thù và những bức tường đá dốc 15m khiến việc tiếp cận chân lâu đài rất khó khăn
Bên trong khu vực trung tâm có 83 tòa nhà bằng gỗ gắn với hệ thống phòng thủ được cho
là tiên tiến nhất thời bấy giờ, gồm: 11 hành lang, 16 tháp pháo, 15 cổng, 32 bức tường thành bằng đất, đá với những bức tường cao đến 26m
Trang 51) Kiến trúc bên ngoài:
Các Mặt Đứng
Thiết kế mặt đứng có lẽ là một trong những điểm quyến rũ nhất của lâu đài Nếu chúng ta
so sánh độ cao và bản vẽ phần của lâu đài, chúng ta có thể thấy rằng có rất ít kết nối giữa không gian bên trong và mặt tiền Lâu đài cao bảy tầng, nhưng từ mặt tiền, có vẻ như nó chỉ có 5 tầng Các tầng cao không phù hợp với thiết kế của mặt tiền Do đó, một số cửa sổ quá cao và một nền gỗ đã được thêm vào dưới cửa sổ, theo cách mà lính canh có thể tiếp cận nó So sánh các phần và bản vẽ mặt tiền, chúng ta có thể thấy rằng thiết kế mặt tiền không được xây dựng khi xem xét không gian nội thất
So sánh Mặt Đứng_Mặt Cắt (phía Tây) So sánh Mặt Cắt_Mặt Đứng (phía Nam)
Thiết kế mặt đứng lâu đài Himeji được sáng tác bởi sự chồng chất của đầu hồi mái nhà Thiết kế của mỗi mặt đứng là khác nhau
Mặt Đứng Phía Nam, từ dưới lên trên, lớp mái đầu
tiên có mái hiên đơn giản, lớp mái thứ hai được đặc
trưng bởi một tấm gỗ diềm karahafu* khổng lồ ở tháp
chính và một tấm gỗ diềm karahafu nhỏ hơn tại tháp
nhỏ hơn Ở tầng mái thứ ba có một mái nhà theo
phong cách hiyoko-irimoya* tại tháp chính, và tòa
tháp nhỏ, thấp hơn nhiều và kết thúc ở đây, cho thấy
mặt ẩn mái đầu hồi của nó Tầng mái tháp chính có cửa
sổ mái đầu hồi ván diềm chidorihafu* Tầng mái thứ
năm và cuối cùng là một mái đầu hồi, cho thấy mặt
được che giấu của nó với một một tấm gỗ diềm
noki-karahafu ở mái hiên của nó Tất cả các nóc mái nhà
được trang trí bằng sachihoko* Mặt Đứng Phía Nam
Trang 6*Ảnh minh họa
Mái nhà theo phong cách hiyoko-irimoya Cửa sổ mái đầu hồi ván diềm-chidorihafu
Tấm gỗ diềm-karahafu
Sachihoko (làm rõ thêm ở phần sau)
Mặt Đứng Phía Tây, từ hình ta có thể thấy tháp
chính và hai trong số các tòa tháp nhỏ hơn
Tòa tháp nhỏ ở bên trái có một tấm gỗ diềm noki-karahafu trên lớp mái đầu tiên của nó, trên lớp thứ
hai có một mái đầu hồi được che giấu cho thấy đầu hồi của nó, và mái thứ ba và cuối cùng cũng là một mái đầu hồi ẩn cho thấy mặt được che giấu của nó
với shachihoko trang trí đỉnh của nó
Trang 7Mặt Đứng Phía Tây
Tòa tháp nhỏ ở bên phải nhỏ hơn tháp bên trái Lớp mái đầu tiên của nó là mái hiên, lớp mái thứ hai là một một mái đầu hồi ẩn cho thấy mặt đầu ra của nó, trong khi lớp mái thứ ba
và cuối cùng cũng là một mái đầu hồi ẩn cho thấy mặt ẩn của nó với một shachihoko trang
trí đỉnh của nó
Tòa tháp chính có ba lớp mái nhà chồng lên nhau, một mái đầu hồi (irimoya) khổng lồ cho
thấy đầu hồi tuyệt vời của nó, lớp mái thứ hai là một mái nhà được trang trí với một tấm
gỗ diềm noki-karahafu và lớp mái thứ ba là một mái đầu hồi ẩn cho thấy nó đầu hồi Mặt Đứng Phía Bắc cũng được cấu tạo bởi tháp
chính và hai tháp nhỏ hơn được kết nối bởi một
tháp pháo Trong trung tâm của mặt đứng, trên lớp
mái đầu tiên của tháp pháo kết nối, có một tấm gỗ
diềm noki-karahafu trên tầm đua của mái Tầng
mái thứ hai của mái tháp pháo kết nối là một mái
đầu hồi được lắp đặt cho thấy mặt ẩn của nó, tháp ở
bên trái có mái đầu hồi ẩn với đầu hồi kết thúc, và
tháp ở bên phải cũng có mái đầu hồi cho thấy mặt
ẩn của nó, và với một tấm gỗ diềm noki-karahafu ở mái hiên Mặt Đứng Phía Bắc
Tầng mái thứ ba của tháp bên trái là một mái đầu hồi ẩn và cho thấy mặt ẩn của nó Lớp mái thứ ba của tháp bên phải cũng là một mái đầu hồi ẩn, nhưng nó cho thấy mặt đầu hồi kết thúc của nó
Tháp chính có năm lớp mái, hai lớp mái đầu tiên có mái hiên đơn giản và không thể nhìn thấy trong bản vẽ này vì chúng được giấu đằng sau tháp pháo kết nối Tầng mái thứ ba có
mái hiyoko-irimoya và lớp mái cuối cùng có mái đầu hồi được che giấu cho thấy mặt được giấu của nó với một tấm gỗ diềm noki-karahafu.
Mặt Đứng Phía Đông bao gồm tháp chính và
tháp pháo Mái nhà đầu tiên của tháp chính có một
tấm gỗ diềm karahafu, tiếp theo là một mái nhà
đầu hồi (irimoya) khổng lồ cho thấy đầu hồi của
nó Tầng thứ ba của mái nhà là một mái che với
một tấm gỗ diềm noki-karahafu Cuối cùng là
một mái nhà đầu hồi cho thấy đầu kết thúc của nó
Trang 8Trong thiết kế mặt tiền lâu đài Himeji, chúng ta có thể xác định nhiều yếu tố biểu tượng,
chẳng hạn như shachihoko ở rìa mái lâu đài
Mặt Đứng Phía Đông
Cấu tạo mái
Kiến trúc nổi bật tiếp theo của lâu đài là màu bạc của mái ngói kết hợp hài hòa với màu trắng của vách tường Gồm có 56 loại ngói được sử dụng trong việc tô điểm cho lâu đài này Những mảnh ngói hình tam giác ở phần rìa mái là một trong những nét độc đáo trong việc thiết kế lâu đài Nó giúp nước mưa chảy hết xuống một con rãnh phía dưới và dẫn vào một bộ lọc nước phục vụ cho những người sống trong lâu đài Phần mái của lâu đài có góc nhọn tăng thêm lực chống chịu sức nặng của tuyết vào mùa đông
Bức tượng cá này là một vật trang trí được gọi là Shachihoko Shachihoko là tác phẩm điêu khắc của một con cá có khuôn mặt rồng và được đặt ở đầu mái nhà chính (Ngói cuối) Shachihoko là một sinh vật thần bí được cho là bảo vệ tòa nhà trong trường hợp hỏa hoạn Mọi người nghĩ rằng con cá này sẽ phun nước ra khỏi miệng trong trường hợp hỏa hoạn
Có 11 bức tượng cá với các kích cỡ khác nhau trên mái
Trang 9Ba thế hệ Shachihoko
Thời kỳ Showa
Sân vườn
Bên ngoài lâu đài là những khuôn viên mang tên Akarui (nghĩa là: áng sáng), với nhiều loại cây quý hiếm được trồng ở đây kết hợp với những ao cá tạo nên một bức tranh tuyệt
mỹ Nơi đây là chỗ đi dạo, ngắm cảnh của các vua chúa ngày xưa Ở phía Nam của lâu đài,
có một cái giếng cạn nhỏ có xây thành bằng các trụ đá
Trang 102)Kiến trúc bên trong:
Với chu vi 4 km, quần thể lâu đài bao gồm 83 tòa nhà và có diện tích 233 ha với các hệ thống phòng thủ kiên cố từ thời phong kiến, phức tạp giống như một mê cung Nằm ở trung tâm của khu phức hợp, lâu đài cao 46 mét
Tại trung tâm của Lâu đài Himeji là một tòa tháp chính cùng với 3 tòa tháp nhỏ (Tháp Đông, Tháp Tây Bắc và Tháp Tây) tạo thành một cụm tháp
Mặt bằng tòa tháp chính cùng với 3 tòa tháp nhỏ (Tháp Đông, Tháp Tây Bắc và Tháp Tây)
Tòa tháp chính là một kiến trúc thường thấy trong các tổ hợp lâu đài Nhật Bản, thường là các tháp cao nhất Công trình có đặc trưng kết cấu khung gỗ, nhiều tầng, đặt trên bệ móng
đá Ngoài vật liệu gỗ, công trình sử dụng đá, gạch, vữa thạch cao
Trang 11Tòa tháp chính cao 6 tầng và 1 tầng
hầm (hình dáng bên ngoài tháp chỉ như
5 tầng, được dựng lên chủ yếu bởi cột
gỗ lớn, có khả năng chịu lực Những cột
này được làm bằng những đại cổ thụ
quý hiếm Trong khi đó, các thanh xà
cũng được làm từ gỗ và ngay cả vách
ngăn mang màu tự nhiên của gỗ Tuy
lâu đài chủ yếu bằng gỗ nhưng các cột
trụ ở cửa thì lại bằng đá có chạm khắc
hoa văn cầu kỳ
Trong đó đặc biệt có hai cột gỗ chính
đặt tại trung tâm của tháp cao suốt 1
tầng hầm và 5 tầng nổi
Tầng hầm có diện tích 385m2, là không gian cho nhà phụ, bếp, lính gác cổng
Tầng đầu tiên của lâu đài có diện tích khoảng 554m2, hiện lưu giữ hơn 330 tấm thảm Tatami (thảm lát sàn trong kiến trúc truyền thống của Nhật) và là nơi chứa vũ khí với 280 khẩu súng và 90 giáo
Tầng hai có diện tích 550m2
Tầng ba có diện tích 440m2
Tầng bốn có diện tích 240m2 Đây là các tầng có thể quan sát, phóng vũ khí vào những kẻ tấn công lâu đài
Tầng thứ 5 và 6 có diện tích khoảng 115m2 Tại đây có một gian thờ nhỏ
Đặc biệt, cầu thang nối các tầng được thiết
kế không trùng nhau ở cùng một vị trí toạ
độ mà được bố trí rải rác, tạo nên những góc hiểm giúp công việc phòng thủ thêm lợi hại
Trang 12Điểm độc đáo của lâu đài là có những dãy hành
lang dài hun hút, quanh co.Phần kiến trúc còn lại
thì khá nhất quán và thông nhau bởi các lối đi
Các phòng được xây dọc theo hành lang và là nơi
ở của tướng lĩnh, binh sĩ và còn có phòng dành
riêng cho phụ nữ
Lâu đài có rất ít cửa sổ được mở, đó là những
cửa sổ hẹp hình chữ nhật vì trước hết đây là một
pháo đài phòng thủ
3) Hệ thống phòng thủ:
Lâu đài Himeji chứa các hệ thống phòng thủ tiên tiến thời phong kiến với các lỗ châu mai trong dạng hình tròn, hình tam giác, hình vuông và chữ nhật nằm dọc theo các bức tường của lâu đài để có thể bất ngờ tấn công kẻ thù mà không lộ diện Hiện còn tồn tại đến
khoảng 1000 lỗ châu mai như vậy
Xung quanh lâu đài có 3 tuyến hào Tuyến
hào bên ngoài hiện đã không còn Hai
tuyến còn lại với những con hào có chiều
rộng trung bình 20m, chiều rộng tối đa
34,5m, sâu khoảng 2,7m Tại đây có 3 đoạn
mương với diện tích rộng 2500m2, vừa là
hào vừa là để trữ nước phòng ngừa hỏa
hoạn Các hào cũng phục vụ mục đích để
tách các khu dân cư khỏi khu vực lãnh
chúa và chư hầu
Trang 13Cổng được xây dựng kiên cố Xung quanh lâu đài còn có các dãy nhà kho dự trữ gạo, muối và nước, sử dụng trong trường hợp bị bao vây Trong vòng hào phía trong có đến
33 giếng, trong đó 13 giếng hiện vẫn còn Giếng sâu đến 30m
Một trong những yếu tố phòng thủ quan trọng của Lâu đài là hệ thống của các con đường bên trong như một mê cung rối rắm ngoằn nghèo, kéo dài, dốc và hẹp Tại đây có đến
84 lối ra vào Hiện nay, 21 lối vẫn còn nguyên vẹn
Lâu đài Himeji là ví dụ được bảo tồn tốt nhất về kiến trúc lâu đài thời Trung cổ ở Nhật Bản Nó là một tượng đài không chỉ đối với sự khéo léo của các nhà xây dựng mà còn đối với khái niệm hài hòa giữa con người và thiên nhiên của Nhật Bản
*Một số hình ảnh khác về tòa lâu đài Hạc Trắng
Trang 14Tham khảo:
http://www.columbia.edu/itc/ealac/V3613/himeji/tpage.htm
Trang 15option=com_content&task=view&id=913&Itemid=153&fbclid=IwAR2Cah3A6jTQo7P1E Q9B-PSrrq2Ha7ioMiBHgHyksOWnMHgEpxPwFHrGdvI
https://khamphadisan.com.vn/net-kien-truc-doc-dao-cua-lau-dai-himeji/?
fbclid=IwAR3ARx3p0cUk7knDxnXaJiNY7YPMWRoAkloOWBrM8Z6P14Gb1xgh2uop CBA
https://himejijo-jpn.info/en/shachi.html
HIMEJI CASTLE: DESIGN AND MEANING OF ITS ROOFS
*Hình ảnh sử dụng trong bài làm được lấy trên Internet và các trang tham khảo*