Tình huống hiến pháp

- Điều này rất quan trọng vì hầu hết các nước thực hiện trưng cầu ý dânhoặc các hình thức xin ý kiến nhân dân về dự thảo hiến pháp, nhưng ởnhiều quốc gia quá trình này được tiến hành một

Câu 1: Bình luận về quan điểm của Patrick Henry, thành viên của Hội nghị lập hiến của Hoa Kỳ 1787, rằng: “Hiến pháp không phải là một công cụ của chính quyền để đàn áp nhân dân, mà là một công cụ để nhân dân kiềm chế chính quyền” 2) Bình luận về câu nói của Thomas Jefferson (vào năm 1789) rằng: “Trong các vấn đề về quyền lực, đừng nói thêm gì về lòng tin vào đức tính tốt của con người, mà phải trói anh ta lại bằng sợi dây Hiến pháp để anh

ta không còn làm được điều ác”.

- Câu nói này phản ánh một cách khái quát mối quan hệ giữa hiến pháp vàdân chủ Nó cũng có nghĩa là thông qua hiến pháp có thể bước đầu đánhgiá được một nền dân chủ Bản chất của hiến pháp là dân chủ, vì nó thểhiện quyền lực của nhân dân và phải được thông qua với sự đồng ý củanhân dân Như vậy, hiến pháp phản ánh một nền dân chủ trước hết quacách thức làm ra nó Về khía cạnh này, khả năng, mức độ tham gia (thựcchất) của người dân vào việc xây dựng và thông qua hiến pháp tỷ lệ thuậnvới tính dân chủ của một nhà nước

- Ở một quốc gia càng dân chủ, nhà nước càng áp dụng nhiều biện pháp đểngười dân có thể tự do và thuận lợi đóng góp ý kiến vào việc xây dựnghiến pháp, cũng như vào việc bỏ phiếu trong các cuộc trưng cầu ý dân vềhiến pháp Thêm vào đó, ở một quốc gia dân chủ, quá trình trưng cầu ýdân và xin ý kiến nhân dân được thực hiện một cách trân trọng, minhbạch, dưới sự giám sát chặt chẽ của báo chí và các tổ chức xã hội dân sự

- Điều này rất quan trọng vì hầu hết các nước thực hiện trưng cầu ý dânhoặc các hình thức xin ý kiến nhân dân về dự thảo hiến pháp, nhưng ởnhiều quốc gia quá trình này được tiến hành một cách hình thức, thiếuminh bạch hoặc đi kèm với sự đe doạ (công khai hay ngấm ngầm) củachính quyền khiến người dân không dám thể hiện quan điểm thật sự củamình

- Tính chất, mức độ của một nền dân chủ cũng được thể hiện qua nội dungcủa hiến pháp Về khía cạnh này, một hiến pháp càng có cơ chế giám sátquyền lực và bảo vệ quyền con người, quyền công dân tiến bộ thì càngthể hiện tính chất, mức độ dân chủ cao của nhà nước Đó là bởi chỉ trongmôi trường dân chủ, các vấn đề này mới được khẳng định trong hiếnpháp Đến lượt nó, một khi đã được ghi nhận trong hiến pháp, những vấn

đề này sẽ là nền tảng để thúc đẩy nền dân chủ của quốc gia

Câu 2: Bình luận về câu nói của Thomas Jefferson (vào năm 1789) rằng: “Trongcác vấn đề về quyền lực, đừng nói thêm gì về lòng tin vào đức tính tốt của conngười, mà phải trói anh ta lại bằng sợi dây Hiến pháp để anh ta không còn làmđược điều ác”

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Câu 3:Bình luận về quan điểm của luật sư Lý Ba (người Trung Quốc): “Ở một quốc gia tự do dân chủ, bản hiến pháp không chỉ ràng buộc chính quyền

mà còn ràng buộc nhân dân nữa Thông qua hiến pháp, tập thể dân chúng cam kết tuân theo một thủ tục tổ chức nhất định về cách thức quản trị công việc chung và giải quyết xung đột xã hội.”

Đúng vì: Một quốc gia dân chủ thì cần có một bản Hiến pháp như vậy nhằm

giới hạn quyền lực của nhà nước và bảo vệ quyền con người

- Thông qua hiến pháp, người dân ý thức được trách nhiệm, quyền và nghĩa

vụ của mình nhằm xây dựng một đất nước dân chủ Mọi công dân vi phạm vào HP thì đều bị xử lí theo luật định Và để giải quyết các vấn đề chung thì việc cần thiết đó là mọi người phải tuân theo một thủ tục tổ chức nhất định

- Ngược lại dựa vào ý chí của HP, nhân dân quản lí nhà nước thông qua HP,

soi chiếu nhà nước dưới những quy định trong Hiến Pháp Cũng từ đó mà nhà nước sẽ làm việc nghiêm túc hơn

Sai vì: chủ thể của Hiến pháp đó chính là nhân dân, vì vậy Hiến pháp trước tiên

là để ràng buộc nhân dân, sau đó mới ràng buộc chính quyền

Câu 4: Bình luận về quan điểm của Alexander Hamilton rằng: “Bản thân Hiến pháp, với ý nghĩa thực sự và mục đích hữu dụng thực sự, chính là một đạo luật về các quyền con người” (The Federalist Papers)

Bảo vệ, thúc đẩy các quyền con người, quyền công dân: Quyền con người,quyền công dân là một trong những nội dung quan trọng nhất không thể thiếucủa các hiến pháp từ trước tới nay Bên cạnh việc ghi nhận các quyền conngười, quyền công dân, các hiến pháp còn quy định các cơ chế, thiết chế để bảođảm rằng các quyền đó được tôn trọng, thực hiện trong thực tế, ví dụ như Uỷban nhân quyền quốc gia Chính vì vậy, theo Alexander Hamilton: “Bản thânHiến pháp, với ý nghĩa thực sự và mục đích hữu dụng thực sự, chính là một đạoluật về các quyền”

Câu 5: Lời nói đầu của Hiến pháp Hoa Kỳ có đoạn: "Chúng tôi, nhân dân Hoa Kỳ quyết tâm chấp thuận và thiết lập bản Hiến pháp này của Hợp Chủng Quốc" Hãy bình luận đoạn trên từ góc độ lý luận của Luật Hiến pháp

Theo Rousseau, chủ quyền nhân dân mang tính chất tối cao, không thể từ bỏ vàkhông thể phân chia Việc chia quyền lực nhà nước thành các quyền lập pháp,hành pháp và tư pháp chỉ là biểu hiện bên ngoài, còn thực chất, các bộ phận nàyđều phụ thuộc vào và nhằm thực hiện quyền lực tối cao của nhân dân Chủquyền nhân dân là nền tảng cho sự ra đời của nhà nước, vì thế cao hơn, chi phối

và là cơ sở bảo đảm sự thống nhất của quyền lực nhà nước

Hiện nay, tư tưởng về chủ quyền nhân dân đã được thừa nhận rộng rãi ở hầu hếtcác quốc gia trên thế giới Hiến pháp của các nước, dưới các hình thức khácnhau (nhưng thông thường ở ngay Lời nói đầu), đều khẳng định nhân dân lànguồn gốc của quyền lực nhà nước Lời nói đầu của Hiến pháp Hoa Kỳ 1787nêu rằng: Chúng tôi nhân dân Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, với mục đích xây dựngmột Liên bang hoàn hảo hơn, thiết lập công lý, duy trì an ninh trong nước, tạodựng phòng thủ chung, thúc đẩy sự thịnh vượng chung, giữ vững nền tự do chobản thân và con cháu chúng ta, quyết định thiết lập hiến pháp này cho Hợpchủng quốc Hoa Kỳ

Để thể hiện và bảo vệ chủ quyền nhân dân, thông thường hiến pháp chỉ có thểđược thông qua với sự chấp thuận của nhân dân (qua trưng cầu ý dân) Thêmvào đó, hiến pháp thường quy định các nguyên tắc bầu cử (tự do, phổ thông,bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín) như là phương thức để nhân dân ủy quyềncho các thiết chế đại diện Ngoài ra, việc quy định các cơ chế, thiết chế giámsát, kiểm soát quyền lực (giữa các cơ quan nhà nước và giữa nhân dân với nhànước) trong hiến pháp cũng là những cách thức để bảo đảm quyền lực của nhân

dân

Câu 6: Trong phiên họp đầu tiên của Hội đồng Chính phủ lâm thời năm

1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: "Trước chúng ta đã bị chế độ quân chủ chuyên chế rồi đến chế độ thực dân không kém phần chuyên chế, nên nước

ta không có Hiến pháp, Nhân dân ta không hưởng quyền tự do dân chủ Chúng ta phải có một Hiến pháp" Hãy bình luận câu nói trên của Chủ tịch

Hồ Chí Minh

- Bầu cử là một trong những hình thức dân chủ trực tiếp cơ bản nhất để nhân dân chuyển giao quyền lực của mình cho người đại diện bằng một hoạt động hợp pháp và dân chủ dưới sự chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh về bầu cử thể hiện đậm nét hai luận điểm cơ bản: bầu cử là căn cứ xác định tính chính danh, hợp pháp của Nhà nước; bầu cử là cách thức quan trọng nhất để thể hiện quyền lực của nhân dân

- Bầu cử là phương thức dân chủ quan trọng nhất để người dân thực hiện quyền làm chủ đất nước thông qua việc bỏ phiếu chọn lựa bầu ra người đại diện để thay mặt mình tham gia cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất

Câu 7: Bình luận quan điểm của Phan Chu Trinh cho rằng: "Trong nước có Hiến pháp, ai cũng phải tôn trọng Hiến pháp, cái quyền của Chính phủ cũng bởi Hiến pháp quy định cho, lười biếng không được mà dẫu có muốn áp chế cũng không chỗ nào thò ra được"

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Câu 8: Nhiều sách, giáo trình về hiến pháp tại Pháp, hoặc ở Sài Gòn trước đây, hay gộp chung với chủ đề về chính trị học, chẳng hạn như các sách “Luật Hiến

pháp và Chính trị học” (Nguyễn Văn Bông), “Luật Hiến pháp và các định chế chính trị” (Lê Đình Chân), “Luật Hiến pháp và các định chế chánh trị” (Nguyễn Văn Tưởng) Hãy bình luận về điều này

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Câu 9: Bộ trưởng Bộ A ban hành một Quyết định theo đó mỗi người chỉ được

sở hữu 01 xe gắn máy Hãy bình luận từ góc độ Hiến pháp đối với Quyết định trên Giả sử Quyết định đó được coi là bất hợp hiến thì cơ chế xử lý theo Hiến pháp hiện hành của Việt Nam là như thế nào ? Hãy bình luận cơ chế

đó

- Từ góc độ Hiến Pháp quyết định trên là bất hợp hiến Bởi vì sở hữu xe gắn

máy thuộc vẻ Quyền sở hữu tư nhân và được quy định trong Hiến pháp

Tại Điều 32, Khoản 1,2 có nêu :“1 Mọi người có quyền sở hữu về thu nhập

hợp pháp, của cải để dành, nhà ở, tư liệu sinh hoạt ; 2 Quyền sở hữu tư nhân

và quyền thừa kế được pháp luật bảo hộ”

Quyết định của Bộ trưởng A được coi là bất hợp hiến, thì cơ chế xử lí theo Hiến Pháp hiện hành sẽ như sau:

- Theo Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 và Nghị định số 40 năm 2010 của Chính phủ về kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật, Thủ tướng Chính phủ có quyền đình chỉ thi hành, hủy bỏ,

bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ nội dung đổi với thông tư do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ ban hành, liên tịch ban hành trái với Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ

Quốc hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước, nghị định của Chính phù,quyết định của Thủ tướng Chính phủ, các quy định về ngành, lĩnh vực quản

ý nhà nước của Bộ, cơ quan ngang Bộ khác

=> Trong trường hợp này, Bộ trưởng Bộ tư pháp sẽ trình Thủ tướng Chính phủxem xét quyết định bãi bỏ quyết định của Bộ trưởng Bộ Á vì trái với Hiến pháp.Tuy nhiên cơ chế xử lí hành vi vi hiến ở Việt Nam còn nhiều hạn chế như: quyđịnh xử lý dài dòng; chỉ đình chỉ thi hành, hủy bỏ, bãi bỏ một phản hoặc toàn bộnội dung đối với thông tư mà không hề xử lí hành vi vi phạm của Bộ trưởng.như thế là pháp luật vẫn còn lỏng lẻo, chưa hà khắc và các sai phạm vẫn có thểlặp lại Cần phải có cơ chế xử lý, truy cứu trách nhiệm của những người banhành, soạn thảo văn bản sai đồng thời nên có sự quản lý, kiểm tra kiểm địnhnghiêm ngặt hơn các văn bản sắp được ban hành

Câu 10: Điều 2 mục 2 Quyết định 97/2009/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ(ngày 24 tháng 7 năm 2009) về việc ban hành Danh mục các lĩnh vực cá nhânđược thành lập tổ chức khoa học và công nghệ yêu cầu: “nếu có ý kiến phảnbiện về đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước cần gửi ý kiến

đó cho cơ quan Đảng, Nhà nước có thẩm quyền, không được công bố công khaivới danh nghĩa hoặc gắn với danh nghĩa của tổ chức khoa học và công nghệ”.Bình luận về quy định này dưới góc độ lý luận của Luật Hiến pháp

Câu 11: HĐND tỉnh N ra Nghị quyết quy định việc tuyển công chức vào các

cơ quan hành chính trong tỉnh sẽ hạn chế tiếp nhận những người có bằng đại học tại chức hoặc đại học dân lập Điều này có vi phạm luật và Hiến pháp không? Nếu có thì sẽ được cơ quan có thẩm quyền xử lý như thế nào? Đánh giá về cơ chế xử lý đó

Theo điều Điều 36, Luật Cán bộ, Công chức quy định điều kiện đăng ký dự

tuyển công chức như sau:

1 Người có đủ các điều kiện sau đây không phân biệt dân tộc, nam nữ, thànhphần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo được đăng ký dự tuyển công chức:

a) Có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam;

g) Các điều kiện khác theo yêu cầu của vị trí dự tuyển

Và xét điều 16 trong chương Quyền con người:”Không ai bị phân biệt, đối xửtrong đời sống chính trị, dân sự, văn hóa, xã hội”, ở đây là vi phạm quyền dân

sự của người lao động

Bộ nội vụ có đưa ra phát ngôn của mình về vấn đề này:”Không chấp nhận bằngtại chức là vi phạm PL Hệ tại chức ở VN có nhữg yếu kém là do khâu quản líyếu kém, không phải do bản chất hình thức đào tạo này Hơn nữa còn có mộtthực tế là chưa chắc nhữg người có bằg tại chức đã kém hơn người có bằngchính quy (nhiều người làm cán bộ giỏi rồi mới đi học tại chức, vì trước đó họkhông có điều kiện học) Nếu muốn loại bỏ bằg tại chức, phải lập ra một hộiđồng tuyển dụng minh bạch, công bố điểm thi cụ thể, chứng tỏ cho người dânthấy nhữg người có bằng tại chức không đáp ứng đủ nhu cầu tuyển dụng, thìmới được phép gạt bỏ hồ sơ của họ Đây là xâm phạm nghiêm trọng quyền côngdân.Nếu quốc hội ban hành chế định mới ko tuyển dụng bằg tại chức thì nó mớiđược luật hóa

Tuy nhiên thực tế hiện nay việc học tại chức tràn lan, không hiệu quả, không cónăng lực thực sự, chỉ vì mục đích kiếm cái bằng để dễ xin việc nên mới dẫn đếnvẫn đề các cơ quan hành chính hạn chế tiếp nhận những người có bằng đại họctại chức là vì thế

Câu 12: HĐND thành phố Đ (là thành phố trực thuộc trung ương), ra Nghị quyết dừng đăng ký thường trú mới vào khu vực nội thành đối với những người không có nghề nghiệp hoặc có nhiều tiền án, tiền sự Nghị quyết của HĐND nói trên có vi phạm luật và Hiến pháp không? Nếu có thì cơ chế xử lý hiện hành như thế nào? Đánh giá về cơ chế xử lý đó

Việc dừng đăng ký thường trú vào khu vực nội thành với những người không cónghề nghiệp hoặc có tiền án tiền sự là vi phạm hiến pháp, pháp luật

Vì:

– Theo điều 68 hiến pháp 2013 “công dân có quyền tự do cư trú”

– Theo điều 20 Luật cư trú thì mọi công dân có quyền đăng ký hộ khẩu thườngtrú khi có chỗ ở hợp pháp, đã tạm trú tại thành phố đó liên tục từ một năm trởlên (trường hợp chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ mà người cho thuê, chomượn, cho ở nhờ đồng ý bằng văn bản)

Cơ chế xử lý: theo khoản 4, điều 98

Thủ tướng có quyền “đình chỉ việc thi hành nghị quyết của Hội đồng nhân dântỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trái với hiến pháp, luật và các văn bản của

cơ quan Nhà nước cấp trên, đồng thời đề nghị Ủy ban thường vụ quốc hội bãibỏ”.

Đánh giá cơ chế xử lý: cơ chế xử lý còn hạn chế vì

– Việt Nam không có một cơ quan bảo hiến chuyên trách vì thế cơ chế giám sát,

xử lý các văn bản vi hiến, vi luật không đạt được hiệu quả cao, mang tính chínhtrị, thiếu khách quan,…

– Việc thu hồi, thay thế, tạm đình chỉ hay bãi bỏ văn bản đó không phù hợp vớiluật là chưa đủ Cần phải có cơ chế xử lý và truy cứu trách nhiệm của nhữngngười ban hành, soạn thảo văn bản sai, đồng thời nên có sự quản lý, kiểm tra,kiểm định nghiêm ngặt hơn đối với các văn bản sắp được ban hành

Câu 13: HĐND thành phố H (là thành phố trực thuộc trung ương), ra Nghị quyết dừng đăng ký thường trú mới vào khu vực nội thành đối với những người không có nghề nghiệp hoặc có nhiều tiền án, tiền sự Nhiều tổ chức và

cá nhân cho rằng Nghị quyết này vi phạm Luật cư trú (trái luật) Trong khi

đó, HĐND thành phố H lại cho rằng họ ban hành Nghị quyết này theo quy định của Luật tổ chức và hoạt động của HĐND, do đó không thể nói rằng Nghị quyết đó trái luật Hãy đánh giá về quan điểm trên

Theo điều 68 hiến pháp “công dân có quyền tự do cư trú”

Theo điều 20 Luật cư trú thì mọi công dân có quyền đăng ký hộ khẩu thường trúkhi có chỗ ở hợp pháp, đã tạm trú tại thành phố đó liên tục từ một năm trở lên(trường hợp chỗ ở hợp pháp cho thuê, mượn, ở nhờ mà người cho thuê, mượn,cho ở nhờ đồng ý bằng văn bản)

Tuy nhiên HĐND thành phố H lại cho rằng họ ban hành Nghị quyết này theoquy định của Luật tổ chức HĐND và UBND, do đó không thể trái luật là có lý

do Bởi theo điều 12, 18, Luật tổ chức HĐND và UBND thì HĐND có quyền

“phân bổ dân cư và cải thiện đời sống nhân dân địa phương”; “quyết định biệnpháp quản lý dân cư thành phố và tổ chức đời sống đô thị”

– Nhận xét: quan điểm trên của HĐND thành phố H là không có căn cứ bởithẩm quyền chung của HĐND theo quy định của Luật tổ chức HĐND vàUBND phải phù hợp với những quy định riêng (chuyên ngành) về các điều kiệnđăng ký hộ khẩu thường trú Trong trường hợp này thì Luật tổ chức HĐND vàUBND đóng vai trò là Luật chung, Luật cư trú là Luật riêng, luật riêng sẽ được

ưu tiên áp dụng trước Hơn nữa các hành vi lạm dụng quy định về hộ khẩu làmhạn chế quyền, lợi ích hợp pháp của công dân đều bị nghiêm cấm

Câu 14: Căn cứ vào Nghị quyết của HĐND thành phố H, một thành phố trực thuộc trung ương về việc dừng đăng ký thường trú mới vào khu vực nội thành đối với những người không có nghề nghiệp hoặc có nhiều tiền án, tiền

sự, UBND cùng cấp đã không giải quyết các hồ sơ xin đăng ký hộ khẩu thường trú của những đối tượng trên Hành vi của UBND nói trên có vi phạm luật và Hiến pháp không? Nếu có thì cơ chế xử lý hiện hành như thế nào? Đánh giá về cơ chế xử lý đó

Quyết định của HĐND và hành vi của UBND là vi phạm Hiến pháp, pháp luật

Theo điều 23 Hiến pháp 2013, công dân có quyền tự do đi lại và cư trú ở trong

nước…việc thực hiện quyền này do PL quy đinh hay điều 3 luật cư trú: Công

dân có quyền tự do cư trú theo quy định của luật cư trú và các quy định kháccủa PL có liên quan Công dân có đủ điều kiện đăng ký thường trú, tạm trú thì

có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký thường trú,tạmtrú…

Cơ chế xử lí và đánh giá về cơ chế tương tự các câu trên

Câu 15: Ủy ban nhân dân tỉnh X ban hành một Quyết định theo đó xe gắn máy ngoài ngoại tỉnh không được vào tỉnh X Hãy bình luận Quyết định trên dưới góc độ Luật Hiến pháp

Đây là một quyết định bất hợp hiến, trái với Hiến pháp ở chương II: Quyền con người, Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân cụ thể điều 23 nêu rõ:”Công

dân có quyền tự do đi lại và cư trú ở trong nước” Ở điều 14 cũng cho biết”Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luậttrong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn

xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng” Ủy ban nhân dân tỉnh X không cóquyền ban hành quyết định không cho xe ngoại tỉnh được vào tỉnh X Đây làquyết định vi phạm quyền tự do đi lại của công dân

Trong trường hợp này theo Hiến pháp hiện hành thì Bộ Tư pháp sẽ đưa ra ý kiếnđến quyết định mà tỉnh X ban hành, chỉ ra đây là quyết định trái với Hiến pháp.Yêu cầu UBND tỉnh X rút kinh nghiệm trong việc soạn thảo, ban hành, kiểmtra, xử lý VBQPPL, không để lặp lại những thiếu sót như trong quyết định trên.Các nội dung trong quyết định ban hành cần phải được cơ quan Tư pháp

tỉnh thẩm định và tổ chức lấy ý kiến của đối tượng chịu sự tác động trực tiếp

của các quy định Trước những hành vi trái luật và Hiến pháp của các văn bảnquy phạm pháp luật của HĐND Tỉnh, cơ chế xử lý hiện hành đang đặt ra nhiềuvấn đề Bộ tư pháp với tư cách là cơ quan chịu trách nhiệm thực hiện quản lýNhà nước về công tác kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật có thể kiểm tra tínhhợp hiến, hợp pháp của các cơ quan chính quyền địa phương, trong đó cóUBND Tỉnh Tuy nhiên, Bộ tư pháp không có quyền đình chỉ, bãi bỏ các văn

bản của UBND, mà chỉ có quyền kiến nghị các cơ quan Nhà nước có thẩmquyền về kết quả kiểm tra của mình và việc hủy bỏ hay bãi bỏ quyết định củaHĐND là thuộc về Thủ tướng Chính phủ.

Câu 16 Ủy ban nhân dân tỉnh X ban hành một quyết định theo đó người nào đua xe trái phép thì tịch thu xe và bán đấu giá Hãy bình luận về tính pháp lý

và tính hợp lý của quyết định này

Theo Khoản 3 Điều 38 Luật xử lí vi phạm hành chính

Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh có quyền:

d) Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính;

đ) Áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 1 Điều 28 của Luậtnày

UBND Tỉnh X có quyền tịch thu xe của những người có hành vi vi phạm, tuynhiên lại không có quyền mang tài sản tịch thu đi bán đấu giá, đây là 1 hành vi

Luật sư đó có thể bằng nhiều con đường khác nhau để kiến nghị xem xét lạiđiều khoản đó như: Kiến nghị lên Liên đoàn Luật sư và liên đoàn LS sẽ kiếnnghị lên MTTQ; hoặc kiến nghị lên Bộ tư pháp -> Quốc hội;…Tuy nhiên, cáchthông dụng nhất vẫn là thông qua đại biểu Quốc hội

Câu 18: Công dân A đã viện dẫn Hiến pháp trong một phiên tòa để bảo vệ quyền và lợi ích liên quan của mình Hội đồng xét xử không đồng ý cách viện dẫn của công dân A, vì cho rằng Hội đồng xét xử không có thẩm quyền căn

cứ vào Hiến pháp để giải quyết vụ việc Hãy bình luận về cách giải quyết của Hội đồng xét xử

Cách giải quyết của HĐXX như vậy là sai Vì để giải quyết, xem xét một vụkiện, để đưa ra được bản án cuối cùng, HĐXX phải dựa vào những quy định cótrong luật pháp Mà Hiến pháp là đạo luật cơ bản của mỗi quốc gia, là luật gốc,tất cả văn bản pháp luật đều phải dựa vào Hiến pháp, vì vậy đáng ra các thẩmphán trong HĐXX phải dựa vào Hiến pháp đầu tiên.

Câu 19: Có quan điểm cho rằng cho rằng việc Nghị viện trì hoãn thông qua luật để thực thi Hiến pháp là vi hiến Bình luận về quan điểm đó

Trước hết, có ý kiến cho rằng một trong các hành vi vi hiến là hành vi khôngthực hiện thẩm quyền và nghĩa vụ đã được Hiến pháp quy định Cơ quan, tổchức, cá nhân được Hiến pháp giao thẩm quyền, nếu không thực hiện hoặc thựchiện không kịp thời những thẩm quyền và nghĩa vụ đó thì sẽ bị coi là vi phạmHiến pháp (không hành động)

Vậy, trong các trường hợp mà cơ quan, cá nhân có thẩm quyền chậm trễ hoặckhông thực hiện thẩm quyền ban hành văn bản quy định cụ thể về các quyền và

tự do hiến định của công dân thì có bị coi là vi phạm Hiến pháp hay không? Đểtrả lời một cách thấu đáo câu hỏi này, cần lưu ý một nguyên tắc quan trọng củaNhà nước pháp quyền: trong mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân, khi Nhànước ghi nhận và khẳng định quyền và tự do của công dân đồng nghĩa với việcNhà nước xác định nghĩa vụ, trách nhiệm của mình phải bảo đảm thực hiện cácquyền và tự do đó Một trong những bảo đảm quan trọng nhất đó là bảo đảmpháp lý, tức là các văn bản pháp luật về quyền và tự do của công dân Do vậy,

sự thiếu hụt hay chậm trễ ban hành của các văn bản quy phạm phạm luật quyđịnh quyền và tự do hiến định của công dân cũng phải được coi là vấn đề Hiếnpháp và xem xét tính hợp hiến của hành vi không hành động của cơ quan, cánhân được trao thẩm quyền

Ví dụ như về quyền biểu tình, điều 25 Hiến pháp 2013 quy định: “Công dân cóquyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểutình Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định” Thế nhưng hiện nay

ở Việt Nam chưa hề có luật biểu tình Đề xuất có Luật Biểu tình đã đưa ra từlâu, ngay từ Hến pháp năm 1959 điều 25 cũng đã quy định công dân có quyềnbiểu tình Nhưng vấn đề này đã được bỏ qua để tập trung cho vấn đề lớn hơn đó

là giành độc lập cho dân tộc, phát triển đất nước Thế nhưng đến nay, đất nước

ta đã giành được thái bình, điều luật này vẫn chưa được thông qua mặc dù được

khẳng định tính cấp thiết và có nhiều cuộc biểu tình xảy ra.Do không có Luật

bảo vệ, người biểu tình rất dễ bị quy vào tội”tụ tập đông người”,”gây rối trật tự công cộng” theo Nghị định 38 của Chính phủ ban hành năm 2005.

Tuy nhiên cũng còn tuỳ thuộc vào tình hình chính trị xã hội hoặc bối cảnh củađất nước cùng sự phù hợp của điều luật nên Quốc hội có thể điều chỉnh, chỉ đạo

mà không thông qua luật miễn sao là phù hợp với thực tại và mang lại lợi ích

cho nhân dân, vì vậy chưa thể kết luận được rằng có vi hiến hay không mà theo

ý kiến cá nhân, đó chỉ là một mặt hạn chế trong việc đảm bảo thực thi Hiếnpháp

Câu 20: Trong ngày bầu cử, công dân A đủ điều kiện đi bầu cử, có tên trong danh sách cử tri nhưng không đi bầu Sau đó, khi anh ta đến Ủy ban nhân dân xã X nơi anh ta cư trú để làm hổ khẩu Nhân viên của Ủy ban nhân dân

đã không tiến hành làm thủ tục cho anh ta với lý do anh ta đã không đi bầu

cử Nhân viên Ủy ban nhân dân hành động có đúng Hiến pháp không? Không Khoản 1, điều 22, chương II Hiến pháp 2013 quy định: “Công dân có

quyền có nơi ở hợp pháp”

- Thứ nhất: Nhân viên UBND hành động không đúng Hiến pháp vì: Việc đi

bầu cử và việc đăng kí hộ khẩu là khác nhau, không thể vì việc không đi bầu

cử mà không dăng kí hộ khẩu cho một công dân Theo hiến pháp, người dân

có quyền được khai sinh, được tự do cư trú (bao hàm cả việc đăng kí hộkhẩu) Quyền này không phụ thuộc vào việc người đó đã hoàn thành nghĩa

vụ bầu cử hay chưa

- Thứ hai: Việc công dân A không đi bầu là chưa hoàn thành nghĩa vụ của

mình, Quyền bầu cử là quyền cơ bản của công dân được Hiến pháp, phápluật quy định nhằm bảo đảm cho mọi công dân có đủ điều kiện thực hiệnviệc lựa chọn người đại biểu của mình vào cơ quan quyền lực nhà nước

Quyền của công dân không tách rời nghĩa vụ của công dân Tuy nhiên

hiện nay VN vẫn chưa có cơ chế xử phạt những người không đi bầu cử, mànhà nước ta chỉ vận động, khuyến khích nhân dân đi bầu cử vì đó là quyềnlàm chủ của nhân dân

Câu 21: Có ý kiến cho rằng Việt Nam chưa có luật biểu tình, nên việc tham gia biểu tình là vi phạm pháp luật Hãy bình luận về ý kiến đó

Theo điều 25 của hiến pháp, công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí,tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình Việc thực hiện các quyền này là

do pháp luật quy định

Tuy nhiên nước ta chưa có luật biểu tình cho nên biểu tình (được coi là một hoạtđộng xã hội) và bị các quy phạm xã hội khác điều chỉnh Biểu tình hợp pháp làcuộc biểu tình lành mạnh không gây rối trật tự xã hội đảm bảo trật tự an ninh.Nếu vì lí do chính trị mà cuộc biểu tình mang lại kết quả xấu thì có thể bị đìnhchỉ Như vậy cán bộ cơ quan đó có quyền tham gia biểu tình nhưng bản thân làmột công chức nhà nước nên sáng suốt khi tham gia vào các cuộc biểu tình Cơ

quan nhà nước sai do chưa có luật biểu tình nên cán bộ đó không thể bị coi là viphạm pháp luật để bị kiểm điểm và kỷ luật

Câu 22: Công dân H yêu cầu một Bộ cung cấp các thông tin về một vấn đề

mà Bộ đang chịu trách nhiệm quản lý trực tiếp Bộ không cung cấp với lập luận rằng Hiến pháp chỉ quy định quyền tiếp cận thông tin, tức là quyền được truy cập các thông tin mà cơ quan nhà nước công khai, chứ không quy định quyền của công dân được yêu cầu cơ quan nhà nước cung cấp thông tin

mà cơ quan đó đang nắm giữ Hãy bình luận về hành động và sự giải thích của Bộ.

Cách giải quyết của bộ là sai với hiến pháp vì theo điều 25 hiến pháp 2013

“công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp,lập hội, biểu tình Việc thực hiện các quyền này do pháp luật định”

Sự giải thích của Bộ là không có căn cứ bởi hiện nay chưa có Luật cụ thể nàoquy định về quyền tiếp cận thông tin của người dân

Hầu hết các văn bản hiện hành mới chỉ dừng lại ở việc xác định trách nhiệmcung cấp thông tin của cơ quan Nhà nước cũng như quyền tự do thông tin mangtính nguyên tắc, tính khái quát hơn là tính thực tiễn Các quy định về tiếp cậnthông tin chủ yếu giao quyền tự quyết định việc cung cấp thông tin cho cơ quanquản lý thông tin thuộc lĩnh vực mà cơ quan đó phụ trách do đó mỗi cơ quan,mỗi lĩnh vực lại có những quy định khác nhau về cách thức, quy trình cung cấpthông tin

Do các quy định pháp luật hiện hành còn nhiều bất cập nên việc tiếp cận thôngtin do các cơ quan Nhà nước nắm giữ vẫn khó khăn, dẫn tới tính công khai,minh bạch trong hoạt động của cơ quan công quyền chưa được thực hiện, biểuhiện rõ nhất là trên lĩnh vực đất đai, đền bù giải toả, dự án ưu đãi, các khoản tíndụng, cứu trợ thiên tai… Vì thế, hiện tượng quan liêu, tham nhũng, cửa quyền,hách dịch, lợi dụng các kẽ hở của pháp luật trong cơ quan Nhà nước vẫn phổbiến, dẫn tới hiện tượng khiếu kiện đông người, khiếu kiện kéo dài, khiếu kiệnvượt cấp

Đặt ra vấn đề: cần ban hành luật tiếp cận thông tin để xác định rõ những thôngtin nào được tiếp cận, chưa được tiếp cận hoặc không được tiếp cận; quy địnhtrình tự, thủ tục về việc tiếp cận thông tin; cơ sở từ chối cung cấp thông tin đểtạo cơ sở pháp lý cho cá nhân, tổ chức thực hiện quyền tiếp cận thông tin củamình…

Câu 23: Theo VietnamNet và nhiều tờ báo mạng chính thống khác, tháng10/2015, một giáo viên ở tỉnh A tải thông tin Thanh tra Chính phủ đề nghị kiểm

điểm Chủ tịch UBND tỉnh về yếu kém trong quản lý đất đai lên facebook của mình với lời bình “nhìn cái mặt kênh kiệu” và được một cán bộ khác của tỉnh vào “like” (thích) Sau đó, hai người này bị Sở Thông tin-Truyền thông tỉnh phạt mỗi người 5 triệu đồng vì hành vi “sử dụng thông tin nhằm xúc phạm uy tín, danh dự người khác” Bình luận về vụ việc này

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Câu 24: Theo một văn bản pháp luật về việc thành lập tổ chức khoa học và công nghệ: “nếu có ý kiến phản biện về đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước cần gửi ý kiến đó cho cơ quan Đảng, Nhà nước có thẩm quyền, không được công bố công khai với danh nghĩa hoặc gắn với danh nghĩa của tổ chức khoa học và công nghệ” Bình luận về quy định này dưới góc độ lý luận của Luật Hiến pháp ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Nếu căn cứ vào Hiến pháp 2013:Tại điều 27 trong chương II chỉ ghi” công dân

đủ 18 tuổi có quyền đi bầu cử” thì quan điểm công dân A là không sai Tuynhiên

– Ở nước ta, tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân.Nhân dân thực hiệnquyền lực Nhà nước thông qua các hình thức dân chủ trực tiếp và dân chủ đạidiện

Bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân vừa là quyền, vừa là nghĩa vụ của cử tri, bởivì:

– Cử tri tham gia bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân là thực hiện quyền cơ bản

về bầu cử và ứng cử của công dân – những quyền chính trị cơ bản trong mộtNhà nước dân chủ được Hiến pháp quy định

– Thông qua bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân, cử tri vừa thực hiện quyềnchính trị của công dân đồng thời thực hiện nghĩa vụ và trách nhiệm của côngdân trong việc xây dựng, tổ chức bộ máy chính quyền địa phương bằng việc lựachọn, giới thiệu và bầu người được nhân dân tín nhiệm vào Hội đồng nhân dân– cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương

Câu 26 Một đại biểu Quốc hội có dự định đề xuất một dự án luật nhưng không biết trình tự, thủ tục cho việc này như thế nào? Hãy tư vấn cho đại biểu đó

Điều 84 Hiến pháp 2013: 3 Đại biểu Quốc hội có quyền trình kiến nghị về

luật, pháp lệnh và dự án luật, dự án pháp lệnh trước Quốc hội, Ủy ban thường

vụ Quốc hội.

Trình tự thủ tục cho việc đề xuất dự án luật như sau:

1 Thu thập, phản ánh, ý chí nguyện vọng của nhân dân

2 Biến ý chí nguyện vọng của nhân nhân thành ý chí Nhà nước, quy định phápluật

Sau khi xây dựng xong dự án luật, các kiến nghị của ĐBQH cần được chuyển

về UB pháp luật và các úy ban khác có liên quan đẻ các UB này nghiên cứu trước Các UB này sau khi xem xét sẽ làm báo cáo trình QH, nêu rõ quan điểm

về sự cần thiết, những vấn đề… Giai đoạn trình dự án luật kết thúc bằng việc các chủ thể của sáng kiến đọc “tờ trình” dự án trước QH, nêu rõ nội dung tư tưởng, tổng quan, sự cần thiết của dự án

Câu 27: Quốc hội tổ chức bỏ phiếu để kéo dài nhiệm kỳ của mình thêm một năm Kết quả có 70% tổng số đại biểu tán thành việc kéo dài Kết quả bỏ phiếu này có đủ để Quốc hội kéo dài nhiệm kỳ không?

CÓ vì:

Theo Khoản 3 Điều 71 Hiến pháp 2013 có quy định rõ: 3 Trong trường hợp đặc biệt, nếu được ít nhất 2/3 tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành thì Quốc hội quyết định rút ngắn hoặc kéo dài nhiệm kỳ của mình theo đề nghị của

Ủy ban thường vụ Quốc hội Việc kéo dài nhiệm kỳ của một khóa Quốc hội không được quá mười hai tháng, trừ trường hợp có chiến tranh.

Trong tình huống NÀY có 70% tổng số đại biểu tán thành, tức là đã có trên 2/3 đại biểu tán thành nên kết quả bỏ phiếu này đủ để kéo dài nhiệm kỳ

Câu 28: Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, được Quốc hội thông qua vào ngày 20/11/2014, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2016 (theo Điều 124) Vào đầu năm 2015, hàng ngàn công nhân tại nhiều địa phương đã ngừng việc tập thể phản đối để phản đối quy định tại Điều 60 của Luật này Sau khi xem xét báo cáo của Chính phủ (ngày 19/5/2015) về quy định tại Điều 60 của Luật này, Quốc hội đã phải thông qua Nghị quyết 93/2015/QH13 (ngày 22/6/2015) về thực hiện chính sách hưởng Bảo hiểm Xã hội một lần đối với người lao động Theo đó, từ ngày 1/1/2016, khi Luật Bảo hiểm xã hội 2014 có hiệu lực, điều khoản về điều kiện hưởng BHXH một lần (Điều 60) sẽ có sự điều chỉnh (theo hướng linh hoạt, cho người lao động được nhận trợ cấp một lần) Qua vụ việc này, hãy bình luận về thực tiễn lập pháp ở nước ta

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Câu 29: Trước tình trạng một doanh nghiệp nhà nước thua lỗ năng, gây thất thoát số tiền rất lớn, tại diễn đàn Quốc hội, một đại biểu Quốc hội kiến nghị: “Ủy ban Thường vụ Quốc hội cần tổ chức để Quốc hội biểu quyết thành lập ủy ban lâm thời điều tra trách nhiệm của các thành viên Chính phủ trong vụ việc này" Qua vụ việc này, hãy bình luận về vị trí, vai trò của Ủy ban lâm thời của Quốc hội ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Câu 30: Sinh viên Nguyễn Văn A, không phải là đại biểu Quốc hội, nhận thấy rằng cần thiết phải có một đạo luật về giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt Anh ta cũng đã có những ý tưởng cơ bản thuộc nội dung của đạo luật

đó Anh A phải làm thế nào để đề xuất ý tưởng của mình thành luật?

Do sinh viên Nguyễn Văn A không phải là đại biểu Quốc Hội nên không có điều kiện để trình bày nguyện vọng của mình trước Quốc Hội 1 cách trực tiếp qua