TIỂU LUẬN HIẾN PHÁP: CÁC MÔ HÌNH bảo HIẾN TRÊN THẾ GIỚI và VIỆT NAM

Tuy nhiên, hiểu một cách khái quát, hiến pháp là đạo luật cơ bản của một quốc gia, dùng để xác định thể chế chính trị, cách thức tổ chức, hoạt động của bộ máy nhà nước và bảo vệ các quyề

TIỂU LUẬN: CÁC MÔ HÌNH BẢO HIẾN TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM

Tiểu luận kết thúc môn Hiến pháp.

Sơ đồ bài tiểu luận:

 Dẫn nhập

 Nội dung:

1, Hiến pháp là gì?

2, Tại sao cần phải có hiến pháp?

3, Bảo hiến là gì?

4, Vị trí, vai trò của bảo hiến.

5, Lịch sử ra đời của bảo hiến.

6, Các mô hình bảo hiến trên thế giới.

7, Lịch sử bảo hiến của Việt Nam.

8, Những đặc điểm của mô hình bảo hiến hiện nay của Việt Nam.

9, Những ưu điểm của cơ chế bảo hiến của Việt Nam.

10, Các hạn chế của mô hình bảo hiến Việt Nam.

11, Các yêu cầu và cơ sở để có cơ quan bảo hiến độc lập.

12, Đề xuất mô hình bảo hiến phù hợp với Việt Nam.

 Kết luận

 Tài liệu tham khảo.

Dẫn nhập

Trong cuộc sống văn minh hiện đại ngày nay các quốc gia đều cố gắng, phấn đấu đưa mình trở thành nhà nước pháp quyền Chính vì vậy với tư cách là đạo luật tối cao, đạo luật bảo vệ trực tiếp đến đến quyền con người, quyền công dân Chính vì vậy vấn đề bảo hiến ngày càng được các nước trên thế giới quan tâm với nhiều phương thức khác nhau Tuy vậy ở Việt Nam vấn đề bảo hiến vẫn còn khá mới lạ Trong bài tiểu luận này em sẽ phân tích và làm rõ vấn đề bảo hiến của các nước trên thế giới và ở Việt Nam

Nội dung

1, Hiến pháp là gì?

Có nhiều quan điểm và định nghĩa về hiến pháp Tuy nhiên, hiểu một cách khái

quát, hiến pháp là đạo luật cơ bản của một quốc gia, dùng để xác định thể chế chính trị,

cách thức tổ chức, hoạt động của bộ máy nhà nước và bảo vệ các quyền con người,

Trong hệ thống pháp luật của quốc gia, hiến pháp là đạo luật có hiệu lực pháp lý cao nhất Tất cả các văn bản pháp luật khác phải phù hợp, không được trái với hiến pháp

Vị trí tối cao của hiến pháp là do nó phản ánh sâu sắc nhất chủ quyền của nhân dân và về nguyên tắc phải do nhân dân thông qua (qua hội nghị lập hiến, quốc hội lập hiến hoặc trưng cầu ý dân) Điều này khác với các đạo luật bình thường chỉ do quốc hội (nghị viện) gồm những người đại diện do dân bầu và uỷ quyền xây dựng

2, Tại sao cần phải có hiến pháp?

Lịch sử tồn tại và phát triển của hiến pháp gắn liền với lịch sử phát triển của loài người Do nhu cầu chung sống, duy trì sự tồn tại và phát triển, con người cần có nhà nước Các nhà nước cần được xây dựng dựa trên những quy tắc tổ chức để bảo đảm rằng

bộ máy cơ quan của nó có thể quản lý được mọi hoạt động trong xã hội một cách hiệu quả

Ngay từ thời cổ đại, ở phương Đông và cũng như phương Tây, đã có những văn bản đề cập đến những quy tắc tổ chức và hoạt động của nhà nước mà đôi khi được coi như là hiến pháp, ví dụ như ở Hy Lạp Tuy nhiên, phải đến thời kỳ Cách mạng Tư sản, do nhu cầu hoàn thiện các quy định về cách thức tổ chức bộ máy nhà nước và ghi nhận các quyền tự do của người dân để hạn chế việc lạm dụng của chính quyền mới dẫn đến sự ra đời của hiến pháp theo các hiểu hiện đại Trong thời đại ngày nay, sự hiện diện của hiến pháp, thành văn hoặc không thành văn, là một tiêu chí không thể thiếu của chế độ dân chủ Hiến pháp có tác dụng khẳng định tính chính đáng của nhà nước, bảo đảm quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, xác định những phương thức nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước và ngăn chặn sự xâm Chính vì với ý nghĩa và vai trò quan trọng như trên của mình vấn đề bảo hiến ngày càng được quan tâm và đầu tư nghiên cứu

3, Bảo hiến là gì?

Bảo hiến (hay còn được gọi là bảo vệ hiến pháp, kiểm hiến, giám sát tư pháp hoặc

tài phán hiến pháp – constitutional review/judicial review), theo định nghĩa của một số từ

điển pháp luật phổ biến, là thẩm quyền của các tòa án của một quốc gia được xem xét và đánh giá tính hợp hiến của các đạo luật hoặc quyết định của các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp Bảo hiến hay còn được gọi là tài phán hiến pháp vì từ trước tới nay nó luôn gắn liền với chức năng của hiến pháp với chức năng của tòa án trong việc xem xét pháp lý trong hoạt động của các cơ quan hành chính Tuy nhiên ta cũng có cách hiểu bảo hiến theo nghĩa rộng hơn, trong đó chủ thể đóng vai trò này không phải là tòa án mà bao gồm nghị viện và hội đồng hiến pháp

4, Vị trí, vai trò của bảo hiến.

Bảo hiến đóng góp vai trò rất lớn cho sự hoàn thiện của pháp luật, nền dân chủ cũng như

sự phát triển của quốc gia đó Mô hình bảo hiến ở mỗi quốc gia tùy thuộc vào hoàn cảnh đặc biệt của mỗi quốc gia Tuy nhiên bảo hiến của quốc gia nào cũng có những mục tiêu

cơ bản sau:

Thứ nhất, kiểm soát quyền lực nhà nước, duy trì hoạt động hiệu quả của cả bộ máy nhà

nước hoàn chỉnh chức năng của từng cơ quan trong bộ máy nhà nước

Thứ hai, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Thứ ba, bảo hiến nhằm mục đích bảo vệ giá trị pháp lý tối cao của hiến pháp cũng như

hoàn thiện các chế định pháp luật

Thứ tư, bảo hiến nhằm hoàn thiện quy trình “ lập hiến và lập pháp” đưa quy trình đó vào

áp dụng trong thực tế cuộc sống

5, Lịch sử ra đời của bảo hiến.

Khi nói về lịch sử của vấn đề bảo hiến, Arne Mavčič chia thành các giai đoạn như sau:

Trước Chiến tranh thế giới thứ I

Những yếu tố ban đầu của bảo hiến được cho là xuất hiện vào thời cổ Hy Lạp, khi pháp luật nước này phân biệt giữa một nomos (văn bản pháp luật có chức năng như hiến pháp) và một psephisma (văn bản pháp luật có chức năng như một nghị định, hiệu lực thấp hơn) Một psephisma, bất kể nội dung quy định về vấn đề gì, cũng không được trái với nomos, nếu trái sẽ bị coi là vô hiệu

Một số khía cạnh của bảo hiến sau đó được áp dụng trong hệ thống pháp luật của Đức

từ năm 1180 (về sau được đề cập trong Hiến pháp Weimar) Ngoài ra, các hình thức sơ khai của bảo hiến cũng xuất hiện ở một số nước châu Âu khác như ở Pháp (từ giữa thế kỷ XIII), Bồ Đào Nha (từ thế kỷ XVII), Na Uy, Đan Mạch, Hy Lạp, Áo, Romania (thế kỷ XIX) Mặc dù không có hiến pháp thành văn, nước Anh cũng được coi là có đóng góp quan trọng vào sự phát triển của lý luận và pháp luật về bảo hiến, vì từ thời trung cổ, người Anh đã khởi xướng ra thủ tục impeachment (hạch tội để bãi miễn quan chức nhà nước), đồng thời từ năm 1610 đã đề xướng nguyên tắc về tính tối thượng (supremacy) của Hiến pháp và quyền của tòa án được xem xét tính hợp hiến của các hoạt động của chính phủ - những điều mà sau đó đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến việc thiết lập cơ chế bảo hiến ở Hoa Kỳ

Ở Hoa Kỳ, vào cuối thế kỷ XVIII, tòa án đã ra một phán quyết tuyên bố các luật của

đế chế Anh không có hiệu lực trên lãnh thổ các bang Bắc Mỹ Tuy nhiên, phải đến năm

1803, trong vụ án nổi tiếng Marbury kiện Madison, quyền bảo hiến của tòa án mới được xác lập một cách chính thức ở Hoa Kỳ Vụ Marbury kiện Madison cũng xác lập mô hình bảo hiến kiểu Hoa Kỳ, do các tòa án thực hiện - một trong những mô hình bảo hiến chính trên thế giới hiện được áp dụng ở nhiều quốc gia

Trong thời gian giữa hai cuộc Chiến tranh thế giới thứ I và thứ II

Giai đoạn này được gọi là “thời kỳ của nước Áo” (the Austrian Period) Chịu ảnh hưởng từ tư tưởng của hai nhà luật học Adolf Merkl và Hans Kelsen, Hiến pháp năm

1920 của Áo đã xác lập nền tảng của Tòa án Hiến pháp nước này, với độc quyền xem xét tính hợp hiến của các đạo luật Mô hình tòa án hiến pháp chịu trách nhiệm về bảo hiến sau đó được áp dụng ở nhiều quốc gia khác, đặc biệt là ở châu Âu, trở thành một trong các mô hình bảo hiến chính hiện nay trên thế giới

Từ sau Chiến tranh thế giới thứ II

Từ sau chiến tranh thế giới thứ II, cơ chế bảo hiến tiếp tục được thiết lập ở khắp nơi trên thế giới Trong thời kỳ này, ngoài tòa án (tòa án thường và tòa án hiến pháp) như ở

Mỹ và Áo, ở một số nước, pháp luật còn giao quyền bảo hiến cho một số cơ quan khác, ví

dụ như Hội đồng bảo hiến, các tòa đặc biệt thuộc Tòa án tối cao, hoặc cho bản thân Nghị viện

6, Các mô hình bảo hiến trên thế giới.

Trên thế giới hiện nay có các mô hình bảo hiến như sau:

Thứ nhất, mô hình bảo hiến phi tập trung kiểu Mỹ Mô hình này được hình thành từ vụ

Marbury kiện Madison mà trong đó tòa án tối cao liên bang Mỹ đã đưa ra một nguyên tắc

rõ ràng về kiểm tra tính hợp hiến : “ Trong một tranh chấp mà Tòa án phán xét, nếu bên đương sự khiếu nại về sự bất hợp hiến của một đạo luật mà người muốn đem áp dụng đối với y, thì Tòa phải kiểm tra xem sự bất hợp hiến đó có là sự thật không và nếu là thật, Tòa án phải từ chối áp dụng đạo luật bất hợp hiến.” Đặc trưng của mô hình này là không thành lập cơ quan bảo hiến chuyên trách Thay vào đó tòa án ở mọi cấp về nguyên tắc đều có quyền bảo hiến, cụ thể là trong quá trình xét xử có quyền xem xét tính hợp hiến

của các đạo luật có liên quan và có quyền tuyên bố quy định đó là vi hiến, đồng thời từ chối không áp dụng quy định đó

Nhưng mô hình này lại có 2 nhược điểm lớn: giao quyền bảo hiến cho tòa án các cấp nên thủ tục dài dòng; phán quyết của tòa án về tính hợp hiến chỉ có hiệu lực ràng buộc đối với các bên tham gia tố tụng và khi một đạo luật được tòa án xác định là trái Hiến pháp thì đạo luật đó không còn giá trị áp dụng và chỉ có hiệu lực bắt buộc đối với các tòa

án cấp dưới (nếu là phán quyết của Tòa án tối cao thì có giá trị bắt buộc đối với cả hệ thống tư pháp) Nghĩa là tòa án không có thẩm quyền hủy bỏ đạo luật bị coi là trái với Hiến pháp và về hình thức đạo luật đó vẫn còn hiệu lực mặc dù trên thực tế sẽ không được tòa án áp dụng

Thứ hai, mô hình Tòa án Hiến pháp kiểu châu Âu lục địa Mô hình này trái ngược với

mô hình phi tập trung kiểu Mỹ vì các tòa án bình thường không có quyền phán xét về tính chất vi hiến của một đạo luật mà chỉ có một tòa án chuyên biệt gọi là Tòa án Hiến pháp mới có quyền đó Điều này là do quan điểm chủ quyền tối cao của Nghị viện và sự lo ngại về khả năng các thẩm phán có thể lạm dụng quyền để tuyên bố vô hiệu hóa những đạo luật được Nghị viện thông qua một cách hợp pháp Hơn nửa tại châu Âu lục địa khi Tòa án Hiến pháp tuyên một đạo luật là vi hiến thì Tòa án Hiến pháp có thể đưa ra các hướng dẫn đặc biệt và trực tiếp về việc sửa đạo luật đó Một khác biệt nữa đó là nếu ở mô hình Mỹ thì tính hợp hiến của một đạo luật chỉ được xem xét khi có khiếu kiện thì ở Tòa

án hiến pháp không cần phải có khiếu kiện Và nếu như ở mô hình bên Mỹ khi bị phán là

vi hiến thì đạo luật đó chỉ không được áp dụng nhưng vẫn còn ở trong hệ thống pháp luật Còn ở trong tòa án Hiến pháp thì khi bị phán vi hiến thì tòa án hoàn toàn có thể bỏ điều khoản hoặc loại bỏ đạo luật đó ra khỏi hệ thống pháp luật

Thứ ba, mô hình hỗn hợp ( Mỹ - châu Âu lục địa ) Đặc trưng của mô hình này là thẩm

quyền bảo hiến được giao cho cả cơ quan bảo hiến chuyên trách và hệ thống tòa án thường Tuy nhiên chỉ có cơ quan bảo hiến chuyên trách mới có quyền phán quyết một đạo luật hay là quyết định là vi hiến, còn các tòa án thường chỉ có quyền không áp dụng một đạo luật nếu thấy nó vi hiến

Thứ tư, mô hình hội đồng kiểu Pháp Sở dĩ được gọi là mô hình kiểu pháp vì mẫu hình

của nó là Hội đồng Hiến pháp của Pháp ( Conseil Constitutionnel ) được thành lập từ năm 1958 có chức năng là một cơ quan bảo hiến Trong hội đồng hiến pháp các thành viên chính là các tổng thống nghỉ hưu Ngoài ra tiêu chí để trở thành viên của Hội đồng Hiến pháp cũng không bắt buộc phải có chuyên môn về pháp luật Quy trình giải quyết của Hội đồng cũng không công khai và thiếu đặc trưng của thủ tục tố tụng Hội đồng Hiến pháp trước đây chỉ kiểm tra các đạo luật trước khi công bố, thời gian gần đây mới

xử lý các đạo luật có hiệu lực Song quyền tiếp cận của hội đồng còn khá hạn chế

Thứ năm, mô hình tòa án tối cao giữ vai trò bảo hiến Ở một số nước, Tòa án tối cao

đồng thời được giao thẩm quyền bảo hiến Về tính chất đây cũng là mô hình bảo hiến tập trung vi tòa án tối cao là cơ quan duy nhất được trao quyền bảo vệ hiến pháp Tuy nhiên khác với mô hình tòa án Hiến pháp thì tòa án Tối cao là tòa án đứng đầu hệ thống tòa án thường chứ không phải là một tòa đặc biệt như là Tòa án Hiến pháp Để thực hiện chức năng này Tòa án Tối cao thường thành lập một bộ phận giúp việc để thực hiện xem xét các vấn đề về Hiến pháp

Thứ sáu, mô hình nghị đồng thời có chức năng bảo hiến Đây là mô hình riêng của các

nước xã hội chủ nghĩa và một số nước chịu anhr hưởng của phe xã hội chủ nghĩa trước đây

7, Lịch sử bảo hiến của Việt Nam.

7.1 Bảo hiến trong Hiến pháp 1946.

Hiến pháp năm 1946 chưa ghi nhận một mô hình bảo hiến cụ thể nào nhưng đã đánh giá chính xác tầm quan trọng của Hiến pháp với thực tiễn Tuy hiến pháp năm 1946 chưa có ghi nhận chính thức quy định hiến pháp là văn bản pháp lý tối cao nhưng Hiến pháp năm

1946 đã để lại những nền tảng nhất định đó chính là

Thứ nhất, thông qua những quy định quyền hạn ban hành, sửa đổi, những quy định về thể chế, nội dung thì có thể thấy Hiến pháp năm 1946 là đạo luật nền tảng và cơ bản của nhà nước, có hiệu lực pháp lý cao nhất

Thứ hai, hiến pháp 1946 đã ghi nhận quyền quyết định hiệu lực tồn tại của hiến pháp thông qua phúc quyền nhân dân theo điều 32 và 70

Thứ ba, hiến pháp 1946 tuy không thể hiện mô hình bảo vệ hiến pháp cho quốc gia nhưng

đã có quy định cụ thể và rõ ràng về cơ quan có thẩm quyền kiểm tra và giám sát các văn bản quy phạm pháp luật tại điều 31 Tuy nhiên việc kiểm tra giám sát chỉ dừng lại ở mức khuyến nghị nên tính pháp lý của hiến pháp chưa cao

7.2 Bảo hiến trong hiến pháp năm 1959.

Hiến pháp 1959 đã ghi nhận bước đầu sự xuất hiện của cơ chế bảo hiến đầu tiên ở Việt Nam Tuy nhiên hiến pháp 1959 ra đời trong hoàn cảnh hệ thống pháp luật chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ pháp luật xã hội chủ nghĩa từ Liên Xô nên được áp dụng một cách thụ động, máy móc rập khuôn Mô hình bảo hiến của hiến pháp năm 1959 không tồn tại dưới một cơ quan bảo hiến chuyên trách mà dựa trên nền tảng quy định cho một số cơ quan nhà nước nhất định có thẩm quyền kiểm tra và giám sát các loại văn bản nhất định Hiến pháp 1959 quy định thẩm quyền cho quốc hội xử lý các văn bản quy phạm pháp luật theo điều 48

7.3, Bảo hiến trong Hiến pháp 1980.

Hiến pháp 1980 đã ghi nhận và kế thừa của cơ chế bảo hiến đã được quy định ở trong Hiến pháp năm 1958 Cơ chế bảo hiến quốc hội được xây dựng và phát triển dựa trên nền tảng những quy định của Hiến pháp cùng với sự lựa chọn những ưu điểm của Hiến pháp năm 1958 Quyền giám sát tối cao của quốc hội đã được quy định trong khoản 3 điều 83 Quốc hội là cơ quan dân biểu cao nhất, thực hiện quyền giám sát tối cao đối với toàn bộ hoạt động của nhà nước Quốc hội vẫn tiếp tục là cơ quan bảo vệ giá trị pháp lý tối cao của hiến pháp Đặc biệt điều 146 quy định cụ thể “ Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là đạo luật cơ bản của nhà nước, có giá trị pháp lý cao nhất Mọi văn bản pháp luật khác phải phù hợp với hiến pháp.” Quy định này đã chứa đựng sự thay đổi to lớn về lịch sử lập hiến của chúng ta đưa hiến pháp trở thành đúng giá trị Tuy mô hình bảo hiến chưa tồn tại nhưng áp dụng quy định pháp lý về trình tự thủ tục xem xét xử lý các văn bản vi hiến từ trung ương đến địa phương tuy nhiên lại chưa có cơ quan chuyên trách bảo hiến Nhưng do bối cảnh lịch sử cũng như điều kiện khách quan nên bảo hiến

vẫn chỉ mang tính hình thức, thiếu trình tự khó đi vào thực tiễn vậy nên mô hình bảo hiến vẫn chưa tồn tại đúng theo bản chất của nó

7.4, Bảo hiến trong Hiến pháp 1992.

Hiến pháp 1992 xây dựng cơ chế bảo hiến thông qua kiểm tra giám sát quyền lực nhà nước và nhân dân đối với cơ quan quyền lực nhà nước Đay có thể coi là cơ chế khá toàn diện Quốc hội thực hiện chức năng giám sát tối cao với toàn bộ hoạt động của nhà nước,

và giám sát tối cao tuân theo hiến pháp, luật, nghị quyết của quốc hội Các cơ quan khác cũng thực hiện chức năng giám sát tuân theo hiến pháp và giám sát các văn bản quy phạm pháp luật để nó không trái với hiến pháp

7.4 Bảo hiến trong Hiến pháp 2013.

Hiến pháp 2013 đã thể chế hóa những vấn đề mới nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật trong thực tiễn Tuy nhiên Hiến pháp 2013 vẫn chưa ghi nhận cơ quan chuyên trách Điều này ngầm hiểu là vẫn tuân thủ tiếp tục áp dụng mô hình bảo hiến của Hiến pháp 1992

8, Những đặc điểm của mô hình bảo hiến hiện nay của Việt Nam.

Hiện nay mô hình bảo hiến của Việt Nam có những đặc điểm sau

Thứ nhất, Việt Nam không tồn tại một cơ quan bảo hiến chuyên trách nào Mà hoạt động

bảo hiến lại giao cho quốc hội Quốc hội kiểm soát và chi phối hoạt động bộ máy nhà nước Cơ chế bảo hiến ở Việt Nam được chia làm hai cấp trung ương và địa phương Ở trung ương Quốc hội, Chính phủ, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, ủy ban pháp luật thuộc Quốc hội, bộ Tư pháp thuộc chính phủ đều được trao thẩm quyền bảo hiến

Thứ hai, đối tượng chủ yếu của cơ chế bảo hiến là xem các văn bản pháp lý của các cơ

quan nhà nước có thẩm quyền ban hành có hợp hiến hay không Quy định về thẩm quyền đều hướng tới hình thức kiểm tra giám sát chéo của các cơ quan quản lý nhà nước chứ chưa đề cập đến yêu cầu bảo hiến của nhân dân Nhân dân không được đề cập đến dẫn

đến tình trạng khi người dân cần đòi quyền và lợi ích hợp pháp của mình thì ko biết đi đâu để đòi quyền lợi

Thứ ba, trình tự thủ tục của cơ chế bảo hiến hiện tại không rõ ràng khi không tồn tại một

quy định nào về cách thức tiến hành hoạt động bảo hiến của cơ quan nhà nước, không có

sự công khai thống nhất khi tiến hành bảo vệ hiến pháp

Thứ tư, Quốc hội đóng vai trò trung tâm trong cơ chế bảo hiến hiện nay Quốc hội thực

hiện giám sát thi hành luật, các cơ quan phân công có nhiệm vụ thực hiện thẩm quyền theo luật Tuy có số lượng cơ quan thực hiện bảo vệ hiến pháp lớn nhưng lại không có cơ quan chuyên trách dẫn đến bảo hiến vẫn chỉ mang tính tham vấn chứ chưa đi vào vấn đề thực tiễn hoạt động

9, Những ưu điểm của cơ chế bảo hiến của Việt Nam.

Thứ nhất, mô hình dựa trên hoạt động giám sát kiểm tra tính hợp pháp, hợp hiến của

những văn bản ban hành cũng như trong hoạt động của cơ quan nhà nước Phương thức hoạt động kiểm tra giám sát của ta khá cụ thể Việc giám sát bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của các cơ quan khác nhau có thể thấy được sự phối hợp nhịp nhàng đáng được ghi nhận với tính đồng bộ cao

Thứ hai, cách thức xây dựng mô hình bảo hiến này đảm bảo cho nguyên tắc quyền lực

nhà nước thống nhất có sự phân công, phối hợp và giám sát

Thứ ba, mô hình bảo hiến hoạt động đã tạo ra những nền tảng nhất định từng bước trong

việc xây dựng mô hình bảo hiến chuyên trách trong tương lai

10, Các hạn chế của mô hình bảo hiến Việt Nam.

Thứ nhất, mô hình bảo hiến quốc hội không đủ khả năng để ngăn chặn các hành vi vi

hiến Mô hình cũng không tồn tại quy định rõ ràng về thẩm quyền, trách nhiệm, thủ tục, trình tự bảo hiến cụ thể Mang tính hình thức

Thứ hai, với cơ chế hiện nay quốc hội nắm hai vai trò vô cùng quan trọng vừa lập hiến,

lập pháp vừa bảo hiến Nó sẽ gây ra những khó khăn nhất định Trên thực tế rất nhiều văn