Những ngày tháng của tuổi thơ ấy, chứa đựng không ít khó khăn vất vả, thế nhưng đó lại là những kỷ niệm đáng quý để qua đó, TS Cao Đình Hùng thấy được giá trị của sức lao động, của sự kh
Trang 2Năm 2011, một sự kiện đã gây tiếng vang lớn trong giới khoa học trên toàn thế giới, đó là công trình luận
án tiến sĩ “Sản xuất hạt giống cây gỗ bạch đàn và gụ để phục vụ công tác gây dựng và bảo vệ rừng ở hai nước Việt Nam và Úc” của một trí thức trẻ người Việt Một công trình mang tính đột phá trong vòng 30 năm qua ở lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, được giới khoa học Australia đánh giá là
“một cuộc cách mạng trong nhân giống cây trồng” Đây là công trình luận án TS của TS Cao Đình Hùng – hiện đang là giảng viên trường Đại học Đà Lạt Người đến với nghiên cứu khoa học
từ khá sớm và động lực đến với khoa học của ông chính từ quê hương, gia đình và đất nước Việt Nam yêu dấu
Tiến sĩ
Cao Đình Hùng
TS Cao Đình hùng Nhà khoa học trẻ rạNg daNh đất Việt
_
Trang 3Kỷ niệm của tuổi thơ
TS Cao Đình Hùng sinh ngày 05/11/1974 tại thôn Thanh Chữ, xã Hương An, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế Nguyên quán gia đình ông ở huyện Quảng Điền, Thừa Thiên Huế, cũng là quê hương của hai nhân vật nổi tiếng trong lịch sử nước nhà là Đại tướng Nguyễn Chí Thanh và nhà thơ Tố Hữu
TS Cao Đình Hùng sinh ra và lớn lên trong một gia đình bần nông, gia giáo và trọng lễ nghĩa Sinh ra tại một vùng quê nghèo với nghề chính của gia đình là nông nghiệp, tuổi thơ TS Cao Đình Hùng đã từng gắn liền với đồng ruộng, với những buổi chăn trâu, nhổ cỏ, cày cấy lúa hay trồng rau, củ, quả… TS Cao Đình Hùng vẫn còn nhớ như in rằng, suốt 12 năm học phổ thông ông không hề được ăn sáng vì gia đình nghèo, lại đông con (5 người con) Cứ mỗi buổi sáng đi học 5 tiết (khoảng hơn
11 giờ trưa mới học xong), vậy mà vừa về đến nhà, ông lại phải thay vội bộ quần áo lao động chạy nhanh lên cánh đồng để gánh lúa về nhà, lúc này cảm giác vừa mệt, vừa đói giữa trưa nắng hè chang chang, chân lại không mang dép, khiến Cao Đình Hùng nhiều lúc bị quỵ ngã và bất tỉnh giữa đường khi trên vai vẫn đang nặng trĩu gánh lúa (khoảng 50kg) Những ngày tháng của tuổi thơ ấy, chứa đựng không ít khó khăn vất
vả, thế nhưng đó lại là những kỷ niệm đáng quý để qua đó, TS Cao Đình Hùng thấy được giá trị của sức lao động, của sự khó nhọc “Một nắng hai sương” của người dân trên quê hương, từ
đó ông càng nuôi ý chí học tập thành tài, để góp phần làm giàu đẹp cho quê hương của mình
Ngoài thời gian đi học và làm những công việc đồng áng
Trang 4giúp đỡ gia đình, TS Cao Đình Hùng còn có một sở thích đó là làm từ thiện, giúp đỡ người già và trẻ em mồ côi có một cuộc sống vui hơn, hạnh phúc hơn Những ngày tháng học tập tại quê nhà, TS Cao Đình Hùng thường đến chùa Từ Đàm ở Huế
để tặng cho học sinh mồ côi và người tàn tật những đồ chơi do ông tự chế, hay những cuốn sách cũ, vở cũ (do ông cắt những trang vở chưa viết hết của những năm trước đóng lại thành quyển) Thật cảm phục trước tấm lòng của một học trò nghèo
xứ Huế, những việc làm ấy tuy nhỏ nhưng đối với 1 cậu bé nhỏ tuổi thì nó thật lớn, bởi những việc làm ấy đã góp phần mang lại niềm vui cho những con người bất hạnh trong cuộc sống
Có thể nói, tình yêu thương con người, yêu thương đồng loại, biết sẻ chia và quan tâm người khác đã sớm hình thành trong con người TS Cao Đình Hùng
Đối với TS Cao Đình Hùng, gia đình có vai trò rất quan trọng đối với việc hình thành nhân cách trong con người ông Gia đình ông là một gia đình gia giáo và trọng lễ nghĩa Ngay
từ nhỏ, bố mẹ ông đã hướng cho các con làm những việc tốt và tránh xa những việc xấu Chính vì thế mà những tình cảm tốt đẹp đã sớm hình thành trong con người TS Cao Đình Hùng cũng như các anh chị em của ông TS Cao Đình Hùng không chỉ có sở thích làm việc thiện, mà những lúc rảnh rỗi, ông còn thích đọc triết lí của Phật Giáo và Khổng Tử, như “Luật nhân quả”, thuyết “Tam cương ngũ thường”, “Đạo lí làm người”,
“Nhân, lễ, nghĩa, trí, tín”… Nghĩ lại những thành công đã đạt được ngày hôm nay, TS Cao Đình Hùng vô cùng biết ơn cha
mẹ của mình, bởi nhờ có sự nuôi nấng chỉ bảo ân cần của đấng
Trang 5sinh thành, ông mới có được thành công như ngày hôm nay.
Nặng lòng hai tiếng “quê hương” và công trình khoa học làm rạng danh nước Việt
Có lẽ sinh ra và lớn lên ở một vùng quê nghèo, hơn ai hết
TS Cao Đình Hùng hiểu được nỗi vất vả “Một nắng hai sương” của người lao động trên quê hương miền Trung, chính vì thế, ông luôn dặn lòng mình phải cố gắng học tập thành tài, để góp phần làm giàu đẹp cho quê hương
Với suy nghĩ đó, TS Cao Đình Hùng luôn cố gắng học tập Ông đã tốt nghiệp 2 trường đại học là Đại học Khoa học Huế ngành Sinh học (loại giỏi năm 1996) và Đại học Sư phạm Huế, ngành tiếng Anh (năm 1997) Sau khi tốt nghiệp đại học, ông làm nghiên cứu khoa học tại Viện Sinh học Tây Nguyên Được Chính phủ Australia cấp học bổng du học năm 2004, ông đã hoàn tất chương trình thạc sĩ tại Đại học Công nghệ Sydney với đề tài “Nghiên cứu giá trị dược liệu trên cây wasabi
có nguồn gốc từ Nhật Bản nhằm phục vụ cho công nghệ thực phẩm và chữa bệnh ung thư” Công trình này cũng chính là luận văn thạc sĩ của ông được xếp hạng nhất tại Đại học Công nghệ Sydney năm 2007 Trước đó, ông đã hoàn tất một chương trình thạc sĩ khác ở trong nước với kết quả “đặc cách” (tức là bảng điểm thạc sĩ không có môn nào dưới 8) Sau đó, ông tiếp tục xin được học bổng để làm tiếp TS tại Australia mặc dù
đã có hơn 10 trường đại học danh tiếng bậc nhất ở Anh gửi thư mời ông sang làm TS Tháng 6 - 2011, ông đã hoàn thành chương trình TS tại Đại học Sunshine Coast (Australia) với
Trang 6công trình được đánh giá tạo bước đột phá trong vòng 30 năm qua ở lĩnh vực nông nghiệp và môi trường
Với đề tài luận án TS “Sản xuất hạt giống nhân tạo cây
gỗ bạch đàn và gụ để phục vụ công tác gây dựng và bảo vệ rừng
ở hai nước Việt Nam và Úc”, Cao Đình Hùng đã nghiên cứu
thành công phương pháp nhân bản vô tính cây bạch đàn bằng cách cắt đốt tại Đại học Sunshine Coast (Australia) Đã có hàng chục công trình khoa học về nhân bản vô tính các cây bạch đàn trên thế giới, nhưng nhân bản theo phương pháp cắt đốt là công trình đầu tiên trên thế giới để sản xuất giống cây bạch đàn một cách đơn giản nhất, giảm được chi phí sản xuất
và giá thành của cây giống
Năm 2011, trường đại học Queensland cũng vui mừng với những thành tích xuất sắc mà TS Cao Đình Hùng đã đạt được tại Australia Đồng thời, trước đó Trung tâm Công nghiệp Chính về Giáo dục Khoa học của tiểu bang Queensland cũng đã phối hợp với đại học Sunshine Coast để tặng bằng khen cho ông về những đóng góp quan trọng của ông trong khoa học
Trang 7Để thực hiện thành công đề tài này, TS Cao Đình Hùng
đã trải qua rất nhiều khó khăn vất vả “Có những lúc kết quả nghiên cứu không như mong đợi, đã rất nhiều lần lặp đi lặp lại thí nghiệm vẫn không thành công nhưng mình không bao giờ bỏ cuộc, bởi những lúc thất bại là lúc mình nghĩ về quê hương Việt Nam nghèo khó, nghĩ đến những người nông dân
“một nắng hai sương”, những mảnh đời lam lũ và tinh thần bất khuất, lạc quan, không chùn bước trước mọi khó khăn của người Việt Chính quê hương là nguồn động lực rất lớn giúp mình vượt qua được mọi chông gai và gian khổ trong suốt gần
6 năm sinh sống và học tập ở Australia”
Sau bao khó khăn vất vả, và dành “toàn tâm toàn ý” cho công trình, TS Cao Đình Hùng cũng đã bảo vệ thành công luận
án TS vào tháng 6/2011 Đề tài luận án của ông được đánh giá
là mang tính đột phá, gây tiếng vang to lớn trên thế giới, và được Australia đánh giá là “một cuộc cách mạng trong nhân giống cây trồng”
Thành công vang dội ấy đã giúp Cao Đình Hùng chứng minh được một điều rằng: nước Việt Nam tuy nghèo nhưng không lạc hậu Thành công này cũng đã khiến cho bạn bè, đồng nghiệp và giới khoa học Úc cũng như quốc tế rất nể phục
và tôn trọng người Việt Nam Sau khi ông được vinh danh, rất nhiều bạn bè quốc tế đã gọi điện chúc mừng ông Rất nhiều sinh viên quốc tế đã đến gặp trực tiếp ông để nói những câu như: “Tôi rất ngưỡng mộ bạn”, “Tôi yêu con người Việt Nam các bạn”… Đặc biệt, có nhiều sinh viên đã thần tượng hóa ông bằng cách thuyết trình báo cáo về ông như một “hình tượng
Trang 8khoa học” để họ học tập và noi theo…
Cũng sau thành công này, TS Cao Đình Hùng được đánh giá là một cầu nối quan trọng giữa hai chính phủ Việt Nam và Australia trong tương lai Truyền hình, báo chí Úc cũng đã đưa tin về ông ngay lúc ông ra sân bay trở về nước sau khi hoàn thành chương trình TS tại Đại học Sunshine Coast
Sau khi bảo vệ xuất sắc luận án tiến sĩ, TS Cao Đình Hùng
đã được nhiều trường đại học uy tín trên thế giới mời giảng dạy chính thức, làm trưởng phòng thí nghiệm, làm đại sứ; làm trợ lý giám đốc cho các công ty lâm nghiệp ở nước ngoài với mức lương rất hấp dẫn Tuy nhiên, ông đã từ chối tất cả bởi lý do: “Nguyện vọng của tôi là muốn đóng góp một phần công
Khi nghe tin Tiến sĩ Cao Đình Hùng đạt được bước đột phá trong khoa học, bạn bè và đồng nghiệp ở nước ngoài đã đến chúc mừng ông về thành quả to lớn này (TS Cao Đình Hùng ngồi ở vị trí thứ ba, bên trái)
Trang 9sức nhỏ bé của mình để làm sao cho người dân nước mình, đặc biệt là miền Trung quê hương đỡ vất vả hơn Tôi muốn sống
và làm việc ở Việt Nam để có điều kiện cống hiến và thực hiện ước mơ của mình được nhiều hơn ”
Thật cảm phục trước tấm lòng của một người con miền Trung xứ Huế, quê hương đất nước là nguồn cảm hứng để TS Cao Đình Hùng đến với khoa học, và cũng là động lực để ông khắc phục những khó khăn, đi đến thành công làm rạng danh cho nước nhà Để rồi, nhà khoa học ấy đã từ chối những “vinh hoa phú quý” của chốn Phồn Hoa, trở về với quê hương yêu dấu, nguyện mang tài năng công sức của mình cống hiến cho nước nhà
Hướng nghiên cứu chính và những thành tựu nghiên cứu khác
Ngay từ khi tốt nghiệp đại học, TS Cao Đình Hùng đã
từ chối những chỗ làm tốt ở các công ty kinh doanh để đi theo con đường nghiên cứu khoa học của mình dù phải hưởng một mức lương “không đủ sống” Để rồi những ngày tháng học tập ở nước ngoài, với đồng tiền quá ít ỏi so với mức sống cao cũng khiến ông phải trải qua không ít khó khăn vất vả, thế nhưng ông vẫn cố gắng vượt qua để theo đuổi niềm đam mê của mình Và hiện nay, trong vai trò là giảng viên Đại học Đà Lạt, TS Cao Đình Hùng được mời làm nghiên cứu Sau tiến sĩ tại trường đại học Quốc gia Chonbuk ở Hàn Quốc cùng với các Giáo sư và Tiến sĩ nổi tiếng của nước sở tại nên ông càng có cơ hội phát huy năng lực, cống hiến vào sự nghiệp khoa học, giáo
Trang 10dục nước nhà.
TS Cao Đình Hùng đã xác định cho mình những hướng nghiên cứu chính để theo đuổi, đó là:
- Nghiên cứu sản xuất giống cây trồng rừng nhằm phục
vụ công tác trồng rừng, chống xói mòn đất (vì ông muốn bảo
vệ rừng cho Việt Nam mình, do rừng ở nước mình đang bị tàn phá nghiêm trọng, gây hậu qủa rất lớn, trong đó gây biến đổi khí hậu là mối quan tâm của toàn cầu), và cây dược liệu nhằm phục vụ trong lĩnh vực y học để giảm bệnh tật cho nhân dân
ta và nhân loại;
- Chọn cây trồng có năng suất cao, chất lượng tốt để ứng dụng vào sản xuất nhằm nâng cao hiệu qủa kinh tế, đồng thời nghiên cứu phương pháp tạo giống mới có giá trị hơn giống cũ
để phục vụ công tác trồng trọt và ứng dụng khác;
- Nghiên cứu phương pháp và công nghệ để xuất khẩu giống cây trồng ra nước ngoài nhằm mang lại kim ngạch xuất khẩu cho Việt Nam (Công nghệ hạt nhân tạo của ông đã cho phép làm được điều này và cho phép duy trì, bảo quản được nguồn gen cây giống quý hiếm trong ống nghiệm)
Trong những năm qua, TS Cao Đình Hùng đã có nhiều bài báo khoa học đăng trên tạp chí trong và ngoài nước; các báo cáo tham gia hội nghị quốc tế và hội nghị khoa học trong nước, trong đó có 11 bài được đăng trên các tạp chí nước ngoài,
đã được xếp hạng ISI, có thể kể đến như:
- McMahon TV, Hung CD, Trueman SJ 2014 Clonal
maturation of Corymbia torelliana × C citriodora is delayed
by minimal growth storage Australian Forestry 77:9–14.
Trang 11- McMahon TV, Hung CD, Trueman SJ 2013 In vitro
storage delays the maturation of the African mahogany (Khaya
senegalensis) clones Journal of Plant Sciences 8:31–38.
- Hung CD, Trueman SJ 2012 Preservation of
encapsulated shoot tips and nodes of the tropical hardwoods Corymbia torelliana × C citriodora and Khaya senegalensis
Plant Cell, Tissue and Organ Culture 109:341–352.
- Hung CD, Trueman SJ 2012 Cytokinin concentrations
for optimal micropropagation of Corymbia torelliana × C
citriodora Australian Forestry 75:233–237.
Đoàn làm phim của VTV1 (Việt Nam) khi sang trường đại học Sunshine Coast, nơi Cao Đình Hùng đang làm Tiến sĩ, để phỏng vấn và quay phim
về bước đột phá khoa học của ông (TS Cao Đình Hùng đứng ở vị trí thứ
ba, bên phải và Biên tập viên chương trình thời sự VTV1 Lê Quang Minh
đứng ở vị trí thứ ba, bên trái)
Trang 12- Hung CD, Trueman SJ 2012 Alginate encapsulation
of shoot tips and nodal segments for short- term storage and distribution of the eucalypt Corymbia torelliana × C citriodora
Acta Physiologiae Plantarum 34:117–128.
- Hung CD, Trueman SJ 2011 Topophysic effects
differ between node and organogenic cultures of the eucalypt Corymbia torelliana × C citriodora Plant Cell, Tissue and
Organ Culture 104:69–77.
- Hung CD, Trueman SJ 2011 In vitro propagation
of the African mahogany Khaya senegalensis New Forests
42:117–130
- Hung CD, Trueman SJ 2011 Encapsulation technology
for short-term preservation and germplasm distribution of the African mahogany Khaya senegalensis Plant Cell, Tissue and
Organ Culture 107:397–405.
- Hung CD, Trueman SJ 2010 Nutrient responses
differ between node and organogenic cultures of Corymbia torelliana × C citriodora (Myrtaceae) Australian Journal of
Botany 58:410–419.
- Hung CD, Johnson K 2008 Effects of ionizing
radiation on the growth and allyl isothiocyanate accumulation
of Wasabia japonica in vitro and ex vitro In Vitro Cellular &
Developmental Biology–Plants 44:51–58.
- Hung CD, Johnson K, Torpy F 2006 Liquid culture
for efficient micropropagation of Wasabia Japonica (MIQ.) matsumura In Vitro Cellular & Developmental Biology–Plants
42:548–552.
Trang 13Ngoài ra, TS Cao Đình Hùng còn chủ trì và tham gia nhiều đề tài nghiên cứu khoa học khác, như: chủ trì 2 đề tài cấp Viện nghiên cứu khoa học Tây Nguyên mang tên: “Khảo sát sự tác động của Colchicine và Oryzalin lên sự sinh trưởng và biểu hiện hình thái in vitro của hoa cúc “Nút xanh” (Chrysanthemum spp)” và đề tài “Nghiên cứu sản xuất hạt nhân tạo cây hoa cúc Đóa vàng (Chrysanthemum morifolium Ramat)” Các đề tài
mà TS Cao Đình Hùng đã tham gia với tư cách là thành viên như: Đề tài cấp Viện Nghiên cứu Khoa học Tây Nguyên “Bảo quản và phát triển một số nguồn gen thực vật quí hiếm tại Lâm Đồng bằng công nghệ nuôi cấy mô thực vật” (2003 – 2004);
“Nghiên cứu quy trình nhân nhanh và nâng cao chất lượng cây giống Artichoke (Cynara scolymus L.) thông qua nuôi cấy
TS Cao Đình Hùng (bên trái) và BTV Lê Quang Minh (bên phải) đang
ngồi uống cà phê tại Úc
Trang 14lớp mỏng tế bào và nuôi cấy thoáng khí” (2004 – 2005); Đề tài cấp Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam “Thu thập và nghiên cứu quy trình nhân nhanh cây lan Hồ Điệp (Phalaenopsis sp.)
có giá trị kinh tế Phát triển và bảo quản nguồn gen hiện có” (2005 – 2006); Đề tài cấp Sở KH&CN tỉnh Lâm Đồng “Sản xuất thử nghiệm giống dâu tây, salem và địa lan tại Đà Lạt bằng công nghệ nuôi cấy mô quang tự dưỡng” (2006 – 2008); Đề tài cấp Viện Nghiên cứu Khoa học Tây Nguyên “Nghiên cứu xây dựng hệ thống sản xuất giống cây dâu tây (Fragaria × ananasa Duch.) theo hướng kiểm soát an toàn dịch bệnh ở giai đoạn ex vitro”…
Hiện nay ngoài vai trò là giảng viên Đại học Đà Lạt (giảng dạy sinh viên, làm nghiên cứu khoa học trong phòng thí nghiệm, hướng dẫn học viên cao học), TS Cao Đình Hùng còn tham gia các tổ chức hiệp hội ngành nghề; thành viên Ban biên tập các tạp chí khoa học trong và ngoài nước; thành viên các hội đồng quốc gia, quốc tế;… Ông từng là Tư vấn viên của gói thầu LD/ CQS/R&D 11–2011 về “Xây dựng và chuyển giao quy trình kỹ thuật canh tác hoa Lily ứng dụng công nghệ cao trong nhà kính tại Đà Lạt” (năm 2012 – 2013) thuộc dự án Cạnh tranh Nông nghiệp, với nguồn vốn được cấp từ Ngân hàng Thế giới; Thành viên của Hội đồng chấm luận án Cao học của trường Đại học
Đà Lạt từ năm 2011 đến nay; Đặc biệt là ông đã tham gia thẩm định các công trình nghiên cứu khoa học (kể từ năm 2007) cho các tạp chí chuyên ngành quốc tế như: Plant Cell Reports; Plant Cell, Tissue and Organ Culture; Acta Physiologia Plantarum; Journal of Plant Physiology; In Vitro Cellular & Developmental