Phong trào chống thực dân đòi độc lập dân tộc diễn ra sôi nổi và liên tục ở nhiÒu nđắc ậềng Nam ị. ẻậềng Dđểng, cuéc ệÊu tranh chèng thùc dẹn Phịp
ệđĩc tiạn hộnh dđắi nhiÒu hừnh thục phong phó vắi sù tham gia ệềng ệờo cựa các tầng lớp nhân dân.
ởLào, nhiều bộ tộc đã tham gia phong trào chống Pháp. Tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa do Ong Kẹo và Com-ma-đam lãnh đạo kéo dài hơn 30 năm (1901 - 1936).
ẻCam-pu-chia, cịc cuéc ệÊu tranh yếu nđắc liến tiạp nữ ra trong nhọng nẽm 1918 - 1920, 1926..., ệẳc biỷt lộ phong trộo yếu nđắc theo xu hđắng dẹn chự tð sản do nhà sð A-cha Hem-chiêu đứng đầu trong những năm 1930 - 1935.
ở Việt Nam, phong trào chống Pháp phát triển mạnh mẽ, nhất là sau khi
ậờng Céng sờn ệđĩc thộnh lẺp (1 - 1930).
- Em cã nhẺn xĐt gừ vÒ phong trộo ệÊu tranh chèng thùc dẹn Phịp ẻ cịc nđắc
ậềng Dđểng ?
Tại khu vực Đông Nam á hải đảo cũng diÔn ra nhọng phong trộo yếu nđắc, chèng thùc dẹn, lềi cuèn hộng triỷu ngđêi tham gia, tiêu biểu là phong trào độc lập dân tộc ở In-đô-nê-xi-a.
Trong hển ba thạ kử dđắi sù ịp bục, bóc lột tàn tệ của thực dân Hà Lan, nhân dân In-đô-nê-xi-a đã nhiều lần nổi dậy đấu tranh. Trong những năm 1926 - 1927, khởi nghĩa đã bùng nổ ở cịc ệờo Gia-va vộ Xu-ma-tể-ra dđắi sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Sau khi khởi nghĩa bị đàn áp, quần chúng
đã ngả theo phong trào dân tộc tð sản do ác-mét Xu-các-nô, lãnh tụ của
Đảng Dân tộc đứng đầu.
Hình 74.A. Xu-các-nô (1901 - 1970), lãnh tụ phong trào độc lập dân tộc
ở In-đô-nê-xi-a
đến khi Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, phong trào độc lập dân tộc ở
ậềng Nam ịchđa giộnh ệđĩc thớng lĩi cã ý nghỵa quyạt ệỡnh. Nẽm 1940, phịt xít Nhật tràn vào Đông Nam á, và cũng từ đây, cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc chĩa mũi nhọn vào chủ nghĩa phát xít Nhật.
- Phong trào độc lập dân tộc ở In-đô-nê-xi-a diễn ra nhð thế nào ?
Câu hỏi và bài tập
1. Vì sao sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào độc lập dân tộc ở châu álại bùng nổ mạnh mẽ ?
2. Cách mạng Trung Quốc đã diễn ra nhð thế nào trong những n¨m 1919 - 1939 ?
3. Em có nhận xét gì về cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc ở Đông Nam ásau Chiến tranh thế giới thứ nhất ?
4. Lập bảng thống kê về phong trào độc lập dân tộc ở châu á.
Chđểng IV
Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945)
Bài 21
Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945) C
Chhiiếếnn ttrraannhh tthhếế ggiiớớii tthhứứ hhaaii ((11993399 -- 11994455)) llàà ccuuộộcc cchhiiếếnn ttrraannhh g
gẹẹyy nnếếnn nnhhọọnngg ttữữnn tthhÊÊtt llắắnn nnhhÊÊtt vvÒÒ nnggđđêêii vvộộ ccựựaa ttrroonngg llỡỡcchh ssỏỏ n
nhhâânn llooạạii.. CChhiiếếnn ttrraannhh kkếếtt tthhúúcc vvớớii ssựự tthhấấtt bbạạii hhooàànn ttooàànn ccủủaa c
chhủủ nngghhĩĩaa pphháátt xxíítt vvàà ddẫẫnn đđếếnn nnhhữữnngg bbiiếếnn đđổổii ccăănn bbảảnn ccủủaa ttììnnhh h
h××nnhh tthhÕÕ ggiiííii..
I - Nguyên nhân bùng nổ Chiến tranh thế giới thứ hai
Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, những mâu thuẫn mới về quyền lợi, về thỡ trđêng vộ thuéc ệỡa lỰi tiạp tôc nờy sinh giọa cịc nđắc ệạ quèc. Cuéc khựng hoảng kinh tế thế giới 1929 - 1933 làm cho những mâu thuẫn đó thêm sâu sắc, dẫn tới việc lên cầm quyền của chủ nghĩa phát xít ở I-ta-li-a, Đức và Nhật Bản, với ý đồ gây chiến tranh chia lại thế giới.
Giọa cịc nđắc ệạ quèc dẵn dẵn hừnh thộnh hai khèi ệèi ệỡch nhau : khèi Anh - Pháp - Mĩ và khối phát xít Đức - I-ta-li-a - Nhật Bản. Hai khối đế quốc này mâu thuÉn gay gớt vắi nhau vÒ thỡ trđêng vộ thuéc ệỡa nhđng ệÒu coi Liến Xề lộ kĨ thỉ cẵn phời tiếu diỷt. Khèi Anh - Phịp - Mỵ thùc hiỷn ệđêng lèi thoờ hiỷp, nhđĩng bé nhỪm lộm cho khèi phịt xÝt chỵa mòi nhản chiạn tranh vÒ phÝa Liến Xề. Do chÝnh sịch thoờ hiỷp nộy, sau khi sịp nhẺp nđắc ịo vộo ậục, Hít-le chiếm Tiệp Khắc (tháng 3 - 1939). Tuy vậy, thấy chða đủ sức đánh ngay Liến Xề, HÝt-le quyạt ệỡnh tÊn cềng cịc nđắc chẹu ằu trđắc. Ngộy 1 - 9 - 1939, phát xít Đức tấn công Ba Lan. Ngay sau đó, Anh, Pháp tuyên chiến với Đức.
Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ.
- Quan sịt bục tranh, em h{y giời thÝch tỰi sao HÝt-le lỰi tÊn cềng cịc nđắc chẹu ằu trđắc ?
II - Nh÷ng diÔn biÕn chÝnh